Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

MỤC LỤC
MỤC LỤC

1

LỜI MỞ ĐẦU

2

NỘI DUNG

2

I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

2

II. TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TỘI HIẾP DÂM TRẺ EM TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ HÀ NỘI

3

1.1. Thực trạng, diễn biến của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố
Hà Nội giai đoạn từ năm 2004 - 2010

3


13

2. Hạn chế

16

KẾT LUẬN

16

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

17

1


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

LỜI MỞ ĐẦU
Xâm hại tình dục trẻ em để lại hậu quả lâu dài không chỉ cho trẻ em – nạn nhân trực
tiếp của xâm hại tình dục mà còn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho gia đình nạn nhân
bị xâm hại và cộng đồng xã hội. Đặc trưng của trẻ là những người đang trong độ tuổi phát
triển, chưa hoàn thiện về mặt thể chất và tâm sinh lý. Với tính chất nghiêm trọng và nguy
hiểm đó, trong bài viết này, em xin chọn nghiên cứu luận văn của Thạc sỹ luật học Bùi Thị
Thanh Loan - “Phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội” –
Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2011.
Kết cấu của luận văn:

THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
“Tình hình tội phạm là trạng thái, xu thế vận động của các tội phạm (của nhóm tội
phạm hoặc một tội phạm) đã xảy ra trong một đơn vị không gian, thời gian xác định”.
Tìm hiểu về tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội, cần làm
sáng tỏ các thông số về thực trạng, diễn biến, cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm này.
1.1. Thực trạng, diễn biến của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành
phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2004 - 2010.
1.1.1. Thực trạng của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố hà Nội từ
năm 2004 - 2010
“Thực trạng của tình hình tội phạm là tổng hợp các số liệu về số vụ phạm tội đã xảy
ra, số lượng người thực hiện các tội đó và số lượng người được coi là nạn nhân trên một
địa bàn nhất định”.
Để tìm hiểu về thực trạng của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn Hà Nội, tác
giả tìm hiểu các nội dung: Tội phạm rõ, tội phạm ẩn, thông số về nạn nhân.
a. Tội phạm rõ
Trong khoảng thời gian từ năm 2004 - 2010, Tòa án nhân các cấp trên địa bàn thành
phố Hà Nội đã xét xử sơ thẩm tổng số 87 vụ với 145 bị cáo phạm tội hiếp dâm trẻ em. Cụ
thể, Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn Hà Nội đã xét xử 9 vụ với 20 bị cáo năm 2004;
11 vụ với 24 bị cáo năm 2005; 9 vụ với 11 bị cáo năm 2006; 11 vụ với 18 bị cáo năm
2007; 12 vụ với 19 bị cáo năm 2008; 18 vụ với 25 bị cáo năm 2009; 17 vụ với 28 bị cáo
năm 2010. Như vậy, tính trung bình mỗi năm đã xét xử 12 vụ với 20 bị cáo phạm tội hiếp
dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Để làm rõ hơn thực trạng của tội phạm này, tác giả đã đưa ra bảng số liệu so sánh số
vụ, số bị cáo phạm tội hiếp dâm trẻ em với số vụ, số bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn
thành phố Hà Nội từ năm 2004 - 2010. Từ đó, nhận thấy rằng, nhóm tội phạm xâm phạm
3


Bài tập Lớn Học kỳ


Ninh. Tuy nhiên, so sánh với thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh
4


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

tuy là hai thành phố ở hai miền Bắc, Nam của Tổ quốc, khác nhau về khí hậu, điều kiện tự
nhiên... nhưng đều là các trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội lớn của cả nước. Theo
thống kê, trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong 7 năm gần đây có 183 vụ với 243 bị
cáo; con số này nhiều gấp khoảng 2 lần về số vụ và 1,6 lần về số bị cáo phạm tội hiếp dâm
trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội.
b. Tội phạm ẩn
Tội phạm ẩn có thể được hiểu là tội phạm đã được thực hiện trong thực tế nhưng
chưa bị phát hiện (một cách chính thức) và do đó chưa bị xử lý về hình sự.
Tác giả đã đưa ra số liệu thống kê tổng hợp của Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an: số
vụ xâm phạm tình dục trẻ em có chiều hướng ngày càng gia tăng; hàng năm, trên địa bàn
cả nước có khoảng 800 vụ xâm phạm tình dục trẻ em, chiếm tới 56,3% tổng số vụ xâm hại
trẻ em nói chung, số vụ hiếp dâm trẻ em chiếm khoảng 65,5% số vụ xâm phạm tình dục trẻ
em và chiếm 36,4% tổng số vụ xâm hại trẻ em… Đối với tội hiếp dâm trẻ em, tỷ lệ tội
phạm ẩn được đánh giá là cao nhưng con số cụ thể là bao nhiêu thì chưa được cơ quan nào
đưa ra con số thống kê chính thức, Theo thống kê của “Đường dây tư vấn và hỗ trợ trẻ em
18001567” trên địa bàn cả nước, do Ủy ban dân số, gia đình và trẻ em cung cấp miễn phí,
chỉ tính riêng năm 2010, đường dây đã tiếp nhận tin báo, tư vấn và can thiệp hỗ trợ cho 31
trường hợp trẻ em bị xâm phạm tình dục, trong đó có cả những trường hợp trẻ em bị hiếp
dâm. Theo sự thừa nhận của các em cũng như gia đình các em với trung tâm thì tất cả
những trường hợp nói trên đều chưa được khai báo với cơ quan Công an vì nhiều lý do…
Tuy nhiên, đây chỉ là con số rất nhỏ, bởi vì không phải trường hợp nào cũng biết đến sự có
mặt của trung tâm, và cũng không phải trường hợp nào cũng tìm đến sự chia sẻ và giúp đỡ

khiến loại tội phạm này có tỉ lệ ẩn được đánh giá là cao chủ yếu xuất phát từ nạn nhân.
Phần lớn là do tư tưởng lạc hậu, sai lầm trong nhận thức, tâm lý mà các em cũng như gia
đình thiếu thái độ cương quyết và thỏa hiệp với kẻ phạm tội. Ngoài ra, một số nguyên nhân
khác như nạn nhân nhỏ tuổi không nhớ mặt hoặc không biết kẻ xâm hại mình nên không
truy tìm được thủ phạm, người phạm tội quá gian manh, xảo quyệt.
c. Thông số về nạn nhân
Qua việc nghiên cứu 87 bản án hình sự về tội hiếp dâm trẻ em với 91 nạn nhân, tác
giả đã thống kê các thông số về nạn nhân theo những tiêu chí: một số đặc điểm về thân
nhân nạn nhân, tình huống trở thành nạn nhân và các dạng thiệt hại mà nạn nhân của tội
hiếp dâm trẻ em phải gánh chịu. Cụ thể như, nạn nhân dưới 10 tuổi có 37 em (chiếm tỉ lệ
cao nhất tới 41%); đứng thứ hai là nhóm nạn nhân trong độ tuổi từ 10 đến 13 với 33 em
(chiếm khoảng 36%); đối với nạn nhân trong độ tuổi từ 13 đến 16, với 21 em (chiếm
khoảng 23%)… Đây là những con số đáng lo nghĩ về tình trạng trẻ em bị hiếp dâm có độ
6


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

tuổi ngày càng nhỏ, điều này sẽ ảnh hưởng đến tâm lý và sự phát triển của các em. Đối với
các em ở độ tuổi này, các đối tượng phạm tội thường lợi dụng sự không kiểm soát của gia
đình, sự ngây thơ, non nớt, cả tin của các em như dụ dỗ, thậm chí cưỡng ép, dọa dẫm để
giao cấu với các em. Nhiều trường hợp các em bị đối tượng phạm tội đưa đến những nơi
vắng vẻ, sau đó thường đe dọa các em để không nói lại với người khác.
Sau khi phân tích số liệu trên, tác giả cũng đã rút ra được một số tình huống phổ biến
trở thành nạn nhân của loại tội phạm này như: số trẻ em ở nhà một mình trở thành nạn
nhân chiếm tỷ lệ cao nhất với 22 em (khoảng 24%); tiếp theo là các em đi chơi ở những
nơi vắng vẻ, với 17 em (chiếm khoảng 19%); nhóm các em đi chơi buổi tối với 14 em
(chiếm 15%). Có nhiều em gái trở thành nạn nhân do liên quan tới “nghiện” chơi game và

1.1.2. Diễn biến của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội từ
năm 2004 đến 2010
Những số liệu thống kê trên cũng phần nào cho thấy thực trạng của tình hình tội hiếp
dâm trẻ em trên địa bàn Hà Nội trong những năm qua khá phức tạp. Số vụ và số người
phạm tội qua những năm có tăng, có giảm, nhưng nhìn chung xu thế là tăng lên. Để tìm
hiểu diễn biến của tình hình tội phạm, tác giả đưa ra những số liệu. Cụ thể, năm 2004 (tác
giả coi năm 2004 là năm gốc để so sánh), số vụ hiếp dâm trẻ em là 9 vụ, năm 2005 tăng so
với năm 2004 là 2 vụ (tăng 20%); năm 2006 giảm 2 vụ so với năm 2005; từ năm 2006 đến
năm 2009 số vụ vi phạm tăng liên tục từ 9 vụ; lên 11 vụ (năm 2007, tăng 20% so với năm
2004); lên 12 vụ năm 2008 (tăng 33% so với năm 2004); lên 18 vụ năm 2009 (tăng lên
100% so với năm 2004); năm 2010 là 17 vụ (giảm 1 vụ so với năm 2009, tăng 90% so với
năm 2004). Nhìn chung, số vụ phạm tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội có
xu hướng tăng dần qua các năm.
Tương ứng với số vụ phạm tội hiếp dâm trẻ em, số bị cáo bị đưa ra xét xử về tội này
trong thời gian qua cũng có xu hướng tăng, nhưng có diễn biến phức tạp hơn. Cụ thể, năm
2004 số bị cáo bị xét xử về tội hiếp dâm trẻ em ở hà Nội là 20, năm 2005 tăng lên 4 bị cáo
(tăng 20%), năm 2006 giảm xuống còn 11 bị cáo (giảm 45% so với năm 2004); từ năm
2006 số bị cáo tăng đột biến từ 11 lên 18 bị cáo vào năm 2007; lên 19 bị cáo năm 2008; lên
25 bị cáo năm 2009 và lên 28 bị cáo năm 2010.
Diễn biến của tình hình tội hiếp dâm trẻ em trong thời gian qua trên địa bàn thành
phố Hà Nội được tác giả thể hiện trong biểu đồ, qua đó có thể thấy, số vụ và số bị cáo đưa
ra xét xử về tội hiếp dâm trẻ em tăng đột biến vào năm 2009 và năm 2010. Tác giả lý giải
một phần nào điều này là do Hà Nội mở rộng địa giới hành chính (tháng 8 năm 2008) đã
được tăng diện tích, tăng dân số, tình hình tệ nạn xã hội, tội phạm ở Hà Nội nói chung cũng
có nhiều biến động phức tạp.
8


Bài tập Lớn Học kỳ



9


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

em trên địa bàn Hà Nội là những người trẻ tuổi chiếm tỷ lệ khá cao, dễ kích động, khả
năng kiềm chế kém trước phim ảnh đồi trụy, hình ảnh khiêu dâm…
Thứ hai, số bị cáo là người quen biết với nạn nhân chiếm đa số (103/145 bị cáo,
chiếm 71%); số bị cáo không quen biết nạn nhân chiếm tỷ lệ nhỏ (42/145 bị cáo, chiếm
29%). Nhiều trường hợp bị cáo là cha, là anh trai, quan hệ họ hàng, hoặc hàng xóm, là bạn
bè của nạn nhân, nhiều trường hợp bị cáo và nạn nhân chỉ quen biết nhau qua Internet.
Thứ ba, phần lớn những người phạm tội hiếp dâm trẻ em đã lập gia đình (chiếm
khoảng 58%), nhưng vì lối sống lệch lạc, suy đồi mà họ đã phạm tội. Hành vi này thể hiện
lối sống tha hóa, bất chấp luân thường đạo lý để thực hiện những hành vi đồi bại nhằm
thỏa mãm dục vọng của bản thân. Những hành vi đó, không chỉ phá hoại tương lai của nạn
nhân mà còn phá hoại chính hạnh phúc gia đình họ.
Thứ tư, số bị cáo thuộc thành phần nghề nghiệp tự do như thanh niên lêu lổng, người
thất nghiệp, nghề nghiệp không ổn định… chiếm tỷ lệ cao nhất (58 bị cáo, chiếm khoảng
40%); sau đó là nhóm người có công việc ổn định như công nhân, nông dân, thợ thủ công,
người kinh doanh, buôn bán… (với 51 bị cáo, chiếm khoảng 31%); cán bộ, công chức cũng
chiếm tỷ lệ không nhỏ (với 32 bị cáo, chiếm 22%). Như vậy, không phải chỉ có những
thanh niên chơi bời, lêu lổng, những người có trình độ văn hóa thấp mới phạm tội này, mà
còn có một bộ phận không nhỏ học sinh, sinh viên, cán bộ công chức cũng phạm tội này.
- Cơ cấu của tình hình tội phạm theo tiêu chí người phạm tội có sử dụng rượu, bia
hoặc các chất kích thích khác hoặc có xem phim ảnh khiêu dâm khi thực hiện tội phạm
Qua nghiên cứu số liệu, tác giả thấy đáng chú ý bởi số các bị cáo có sử dụng bia,
rượu, các chất ma túy hoặc xem phim khiêu dâm trước khi thực hiện hành vi phạm tội

Tác giả đã thống kê và nhận thấy số vụ phạm tội hiếp dâm ở trẻ em trên địa bàn
thành phố Hà Nội những năm qua tại các quận, huyện cụ thể như sau:
+ Quận Long Biên tỉ lệ cao nhất với 15 vụ (chiếm 17%);
+ Quận Hoàng Mai đứng thứ hai với 11 vụ (chiếm 13%);
+ Huyện từ Liêm và quận Thanh Xuân đều với 10 vụ (chiếm 11);
+ Huyện Gia Lâm với 8 vụ (chiếm 9%);
+ Một số quận, huyện khác có tỉ lệ thấp như Quận Ba Đình, huyện Đông Anh, quận
Hà Đông…
Tác giả nhận định, chỉ tính riêng trên địa bàn quận Long Biên, quận Hoàng Mai,
huyện Từ Liêm, quận Thanh Xuân, huyện Gia Lâm đã có tới 54 vụ (chiếm 61%), cho thấy
đây là địa bàn nóng của tình hình tội phạm hiếp dâm trẻ em của thành phố. Nếu nhìn vào
các quận, huyện trên, không phải là trung tâm nội thành, mà chủ yếu là các quận huyện
giáp danh. Đây cũng là nơi tập trung nhiều thành phần, nhiều tầng lớp nhân dân, nhất là
11


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

thành phần thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên, lao động tự do, các nhóm lưu manh,
người nhập cư từ các tỉnh khác đến Hà Nội, nhiều địa điểm hoang vắng… Vì vậy, trong
cuộc sống sinh hoạt, sản xuất quan hệ xã hội cũng phát sinh nhiều nguy cơ thiếu an toàn
đối với trẻ em.
- Cơ cấu của tình hình tội phạm theo biện pháp trách nhiệm hình sự mà Tòa áp
dụng đối với các bị cáo
Tác giả đã đưa ra bảng số liệu các biện pháp trách nhiệm hình sự mà Tòa án Hà Nội
đã áp dụng, cụ thể, trong giai đoạn từ 2004 đến 2010, đã có 4 bị cáo (chiếm 3%) được áp
dụng các biện pháp tư pháp, không có bị cáo nào được áp dụng hình phạt cải tạo không
giam giữ; 15 bị cáo (chiếm khoảng 10%) được cho hưởng án treo; 26 bị cáo (chiếm 18%)

bị rách màng trinh, bị tổn thương bộ phận sinh dục, nguye cơ lây nhiềm bệnh qua đường
tình dục…
II. NHẬN XÉT VỀ CÁCH TRÌNH BÀY, NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA
LUẬN VĂN.
1. Ưu điểm.
Về hình thức
Tác giả đã nghiên cứu, phân tích, đánh giá tình hình của tội hiếp dâm trẻ em trên địa
bàn thành phố Hà Nội trong khoảng thời gian 2004 - 2010 dưới góc độ tội phạm học. Đề
tài nghiên cứu này có tính mới và rất cần thiết cho thực tiễn của công tác đấu tranh chống
và phòng ngừa loại tội phạm này trên địa bàn Hà Nội trong thời gian tới.
Luận văn được trình bày tương đối rõ ràng, bố cục chặt chẽ. Kết cầu bài luận khá rõ
ràng, phần tình hình tội phạm được bố cục:
- Thực trạng, diễn biến của tình hình;
- Cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm.
Nó phù hợp với quan điểm tiến bộ về tình hình tội phạm trong khoa học tội phạm
học hiện nay.
Tác giả đã khái quát được tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn. Tác giả phân
tích, đánh giá một cách khoa học tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn, trong quá trình
phân tích, tác giả cũng đã đưa ra những nhận xét, ý kiến, nhận định cá nhân nhằm làm rõ
hơn về tình hình tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn Hà Nội trong thời gian qua. Qua
đó, tác giả xác định những điểm mang tính đặc thù của tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn
thành phố Hà Nội, làm cơ sở cho cơ quan thẩm quyền xây dựng biện pháp phòng ngừa tội
hiếp dâm trẻ em trên địa bàn.
Đề tài được tác giả nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật
biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu là
13


Bài tập Lớn Học kỳ


mối quan hệ bạn bè, họ hàng thân thuộc để gây án. Không những vậy, người phạm tội còn
14


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

thường xuyên lợi dụng việc nạn nhân không được kiểm soát, quan tâm một cách sát sao
cũng như việc thường gây án ở nơi vắng vẻ, ít người qua lại, nên khả năng bị phát hiện
thấp hơn nhiều. Những thói quen xấu cũng tác động không nhỏ tới hành vi phạm tội của bị
cáo như sử dụng chất kích thích, phim ảnh khiêu dâm đồi trụy… Chính điều này đã dẫn
đến tình trạng không chỉ những thanh niên chơi bời lêu lổng mới phạm tội hiếp dâm trẻ em
mà còn một bộ phận không nhỏ học sinh, sinh viên, cán bộ công chức, Đảng viên cũng
phạm tội này sau khi sử dụng chất kích thích… Bên cạnh đó, tác giả cũng nhận định, đa
phần người phạm tội đều ở độ tuổi từ 30 trở lên là một cảnh báo cho sự duy thoái về đạo
đức cũng như lối sống của một nhóm người trong xã hội.
Từ những phân tích, đánh giá về cơ cấu của tội hiếp dâm trẻ em, tác giả đã rút ra
được một số tính chất của tội phạm này trong thời gian 7 năm (2004 – 2010) trên địa bàn
Hà Nội, từ đó có cái nhìn tổng quan hơn về loại tội phạm này.
Trên cơ sở đi sâu phân tích, nghiên cứu về cơ cấu của tình hình tội hiếp dâm trẻ em,
tác gải đã rút ra một số điểm nổi bật - tính chất của tình hình loại tội này.
Thứ nhất, trên cơ sở các số liệu thống kê mà tác giả đã thu thập được và thông qua
những phân tích, so sánh về tội phạm hiếp dâm trẻ em, tác giả đã có những đánh giá về tình
trạng, diễn biến, cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn Hà
Nội giai đoạn 2004 - 2010. Nhìn chung, tội phạm này có xu hướng gia tăng cả về số vụ và
số bị cáo. Các đối tượng thường lợi dụng mối quan hệ quen biết với nạn nhân, lợi dụng nạn
nhan ở nhà 1 mình hoặc rủ nạn nhân đến nơi vắng vẻ để thực hiện hành vi hiếp dâm…
Thứ hai, tác giả đã thống kê được một số đặc điểm nhân thân của những người phạm
tội cũng như đưa ra những nghiên cứu về nạn nhân. Người phạm tội đa số là người đã

KẾT LUẬN
Trong luận văn của tác giả Bùi Thị Thanh Loan, tác giả đã đề cập tương đối cụ thể,
đầy đủ đến các vấn đề của tình hình tộ phạm hiếp dâm trẻ em trong địa bàn thành phố Hà
Nội giai đoạn 2004 – 2010 dưới góc độ tội phạm học. Điều này có ý nghĩa thực tiễn to lớn
trong việc quản lý, cũng như tìm ra nguyên nhân, dự báo tình hình tội phạm thời gian tới,
và từ đó, đưa ra được những biện pháp hữu hiệu nhất giảm tối đa tình trạng phạm tội hiếp
dâm trẻ em trên địa bàn thành phố, cũng như có giá trị tham khảo đối với các tỉnh thành
trên cả nước.
Do đây là vấn đề khá nhạy cảm, cũng như điều kiện về thời gian và trình độ am hiểu
vấn đề này còn hạn chế, bài viết chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong
nhận được ý kiến đánh giá của thầy cô để bài viết được hoàn thiện hơn và cho em những
kinh nghiệm quý báu cho những bài viết sau. Em xin cảm ơn!
16


Bài tập Lớn Học kỳ

Môn Tội phạm học

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, Luận văn thạc sĩ luật học Bùi Thị Thanh Loan - “Phòng ngừa tội phạm hiếp dâm
trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội” - Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2011;
2. Luận văn thạc sĩ luật học Trịnh Thị Thu Hương - “Về các tội xâm phạm tình dục
trẻ em trong Luật hình sự Việt Nam và đấu tranh phòng chống loại tội phạm này” Trường Đại học Luật hà Nội, năm 2011;
3. Khóa luận tốt nghiệp Đặng Thị Thơ – “Tình hình tội hiếp dâm trẻ em trên địa bàn
thành phố Hà Nội giai đoạn 2005 – 2011” – Trường đại học Luật Hà Nội, năm 2012;
4. Trường Đại học Luật Hà Nội - Giáo trình tội phạm học NXB Công an Nhân dân,
năm 2012;
3. Dương Tuyết Miên – “Tội phạm học nhập môn” - NXB Công an Nhân dân;
4. Bộ Luật hình sự - NXB Chính trị Quốc gia;