PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ LỢI

ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG
“TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN - HỌC SINH TÍCH CỰC”
TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC.
Họ và tên: Phạm Văn Chung
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lê Lợi
Trình độ đào tạo: Đại học
Môn đào tạo: Giáo viên tiểu học
Krông Ana, tháng 01 năm 2015


I. MỞ ĐẦU
I.1. Lí do chọn đề tài
Trường học là nơi dìu dắt học sinh bắt đầu tiếp xúc với nguồn tri thức của
nhân loại, giúp học sinh biết cách sống và lao động. Trong nhà trường, học sinh
cần phải tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ thống, những kỹ năng,
kỹ xảo cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của
con người mới.
Môi trường giáo dục luôn có những tác động rất lớn đến sự hình thành và
phát triển nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng.
Trong nhiều năm qua, phần lớn các trường Tiểu học ở nước ta vẫn tồn tại
phương pháp giảng dạy và giáo dục mang tính áp đặt, gò bó, chưa quan tâm lắng
nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh. Việc đánh giá, sửa sai học sinh còn có
những biểu hiện khắt khe, thiếu dân chủ. Học sinh còn những khiếm khuyết về
nhân cách: rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, không dám đề đạt ý kiến,
không mạnh dạn thể hiện khả năng.

I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Trong môi trường, trường học thân thiện, trẻ em sẽ cảm nhận được sự
thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với kiến thức trong sách vở, vừa thông
qua sự thâm nhập, trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động ngoại
khóa, trong các trò chơi dân gian, các hoạt động tập thể vui mà học. Như thế, mỗi
ngày trẻ em đến trường là một ngày vui. Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ
với việc phát huy tính tích cực của học sinh. Trong môi trường phát triển toàn
diện đó, học sinh học tập hứng thú, chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt
của thầy cô giáo, gắn chặt giữa học và hành, biết thư giãn khoa học, rèn luyện kỹ
năng và phương pháp học tập, trong đó những yếu tố hết sức quan trọng là khả
năng tự tìm hiểu, khám phá, sáng tạo.
Trong cuộc vận động “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”,
vai trò các thầy cô giáo có ý nghĩa hết sức quan trọng. Thực hiện kế hoạch này,
chúng ta từng bước xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất đạo đức, năng lực
quản lý, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong thời kỳ phát triển mới. Theo đó, các
thế hệ học sinh năng động, tích cực dưới sự dạy dỗ của các thầy cô giáo được học
tập trong môi trường thân thiện, sẽ là nhân tố quyết định sự phát triển bền vững
của đất nước.
Để tiến hành tổ chức thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực” cần xác định năm nhiệm vụ sau:
- Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn;
- Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi
địa phương, giúp các em tự tin trong học tập;
- Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh;
- Tổ chức các hoạt động tập thể, vui tươi, lành mạnh;
- Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử,
văn hóa, cách mạng ở địa phương.
I.3. Đối tượng nghiên cứu:
Tập trung nghiên cứu đối tượng học sinh bậc Tiểu học nói chung, trong đó
có học sinh là người dân tộc thiểu số thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn, giáo viên

một số phụ huynh học sinh. Qua đó chúng ta có thể biết tâm sự, tình cảm, nguyện
vọng của các em về việc học ở lớp cũng như việc học ở nhà của các em như thế
nào? Để từ đó, giáo viên có phương pháp và hình thức tổ chức phù hợp nhằm
thực hiện phong trào đạt kết quả tốt nhất.
e. Phương pháp thống kê, tính toán:
Phương pháp thống kê tính toán, qua những thông tin tài liệu thu thập được,
tôi đã vận dụng phương pháp này để thống kê lại tình hình và tính toán các số
liệu cần thiết biết được chất lượng học tập của học sinh thời gian sau so với thời
gian trước khi áp dụng đề tài như thế nào?
Ngoài các phương pháp trên tôi còn sử dụng một số phương pháp khác trong
quá trình nghiên cứu.
II. NỘI DUNG.
4


II.1. Cơ sở lí luận để thực hiện đề tài.
Để thực hiện làm theo lời Bác Hồ dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi
ích trăm năm trồng người”, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao chất
lượng giáo dục và đào tạo, thi đua dạy tốt, học tốt, đào tạo nguồn nhân tài có đủ
phẩm chất, năng lực phục vụ, xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Nước ta trong thời kì mở cửa, hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới
kinh tế - xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước. Đòi hỏi
phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng
tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và
phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục phải có sự thay đổi cho phù hợp
với tình hình đất nước.
- Nhà trường không những cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học
một cách có hệ thống, mà còn rèn cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo, kĩ năng
sống cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học
sinh. Giáo dục Tiểu học là nền móng để đạt được mục tiêu trên.

bộ quản lý, tôi nhận thấy: “Để xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
phải bắt đầu từ việc “Xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực”. Vì mỗi lớp
học thân thiện, học sinh tích cực là một viên gạch nền móng vững chắc cho một
ngôi trường thân thiện, học sinh tích cực hoàn thiện và nhanh nhất.
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi, khó khăn
* Thuận lợi
- Được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa phương, của lãnh đạo
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Krông Ana.
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong Hội đồng sư phạm nhà trường đoàn kết,
nhiệt tình, hưởng ứng tích cực các phong thi đua, các cuộc vận động do ngành
giáo dục và các cấp tổ chức, phát động.
- Đa số cha mẹ học sinh ủng hộ tích cực việc thực hiện các cuộc vận động,
các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực”.
- Địa phương, nhà trường và Hội cha mẹ học sinh tạo mọi điều kiện tốt nhất
để tất các em học sinh trong độ tuổi đều được đến trường.
* Khó khăn:
- Người dân địa phương chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình
độ nhận thức còn hạn chế, kinh tế chậm phát triển, đời sống còn rất nhiều khó khăn.
Việc đầu tư cơ sở vật chất chưa đáp ứng được nhu cầu giáo dục hiện nay.
- Các trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy và tổ chức các hoạt động vui
chơi chưa đảm bảo.
- Học sinh dân tộc thiểu số nghỉ học nhiều, nhất là vào những ngày mùa.
- Nhiều cha mẹ học sinh (chủ yếu các gia đình là người dân tộc thiểu số)
chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình, chưa phối hợp chặt chẽ cùng
với nhà trường và các tổ chức ở địa phương để làm tốt công tác xã hội hóa giáo
dục.
b. Thành công, hạn chế.
* Thành công: Người cán bộ quản lý nhận thức rõ hơn vai trò, trách nhiệm

quan trọng góp phần cho sự thành công của đề tài này, chính vì vậy khi áp dụng
đề tài này tại đơn vị, nếu mọi giáo viên, học sinh, các tổ chức xã hội tại địa
phương chưa nhận thức đúng đắn về vai trò và ý nghĩa của phong trào “Xây dựng
trường học thân thiện – học sinh tích cực”, không được sự hưởng ứng tích cực và
phối hợp chặt chẽ của các đoàn thể trong đơn vị và các tổ chức xã hội ở địa
phương sẽ dẫn đến kết quả thực hiện phong trào này tại đơn vị sẽ không được
như mong muốn.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động đến đề tài:
Những công việc tôi làm đều bắt nguồn từ tinh thần trách nhiệm của một
giáo viên đã từng làm công tác chủ nhiệm lớp, từ tình yêu đối với học trò của
mình. Thành công tôi đạt được phần lớn đều do sự nổ lực của bản thân. Nhưng
bên cạnh đó, tôi cũng luôn nhận được sự động viên khích lệ của cán bộ quản lí
7


nhà trường, sự chia sẻ đóng góp từ các giáo viên trong tổ chuyên môn.
Nhưng mọi sản phẩm làm ra cho dù tốt đến mấy, chất lượng cao đến mấy
cũng không thể hoàn hảo tuyệt đối. Sáng kiến kinh nghiệm của tôi cũng vậy. Tuy
tôi đã rất cố gắng nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế.
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra.
Như chúng ta đã biết, phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”, đã được Bộ giáo dục và đào tạo phát động từ năm học 2008-2009.
Thực tế cho thấy các trường, các địa phương và các tổ chức xã hội đều đồng tình
hưởng ứng và ủng hộ. Tuy nhiên đặc điểm, tình hình, điều kiện của mỗi địa
phương của mỗi trường khác nhau, nên kết quả thực hiện khác nhau. Bản thân đã
từng công tác ở nhiều trường nên hiểu được những thuận lợi và khó khăn của
từng đơn vị, từng địa phương.
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là việc làm thường
xuyên và liên tục. Những năm công tác tại trường Tiểu học Ea Bông tôi cũng đã
nghiên cứu tìm các giải pháp để thực hiện đề tài này nhưng chưa thực hiện được.

lứa tuổi học sinh, giúp các em tự tin trong học tập: (Đạt khá)
Nội dung 3: Rèn kỹ năng sống cho học sinh: (Đạt tốt)
Nội dung 4: Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh (Đạt khá)
Nội dung 5: Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di
tích lịch sử, văn hoá, cách mạng địa phương (Đạt khá)
* Khảo sát chất lượng đầu năm (Khảo sát áp dụng theo TT32/2009;
Vì thời điểm đó chưa áp dụng TT30/2014)
TSHS

Khá; giỏi

TB

Yếu

Ghi chú

(Toàn trường)

Số lượng

%

Số lượng

%

Số lượng

%

tích cực cần được quan tâm, cụ thể hóa; trong đó chú trọng đến các biện pháp
giáo dục tích cực để “ Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”.
b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp
*Nội dung các biện pháp, giải pháp
- Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn

9


+ Bảo đảm trường an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng
đẹp hơn, lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh.
+ Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây thường
xuyên. Thực hiện tốt cam kết chăm sóc bồn hoa của lớp.
+ Trường có đủ nhà vệ sinh được đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan trường
học, được giữ gìn vệ sinh sạch sẽ.
+ Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các
công trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân; không xả rác bừa bãi.
- Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh giúp
các em tự tin trong học tập.
+ Thầy, cô giáo tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích
sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả
năng tự học của học sinh.
+ Học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng các thầy cô giáo
thực hiện các giải pháp để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao.
- Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
+ Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói
quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; nâng cao tính tự lực tự quản của
các em.
+ Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai
nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác. Chấm dứt việc nô

+ Chỉ đạo việc phối hợp giữa các tổ chức: Ban văn hoá-thể thao, Đoàn Thanh
niên thôn buôn, xã, Hội chữ thập đỏ và các ngành liên quan cùng với nhà trường
có chương trình phối hợp tổ chức thực hiện tốt kế hoạch đề ra.
+ Có kế hoạch cùng với nhà trường xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh,
an toàn cho học sinh, đảm bảo về cơ sở vật chất cho nhà trường đáp ứng các
tiêu chí của “Trường học thân thiện- học sinh tích cực”.
- Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”
phải được kết hợp với việc thực hiện nhiệm vụ năm học và thực hiện các cuộc
vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vận
động “Hai không” và cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự
học và sáng tạo”, thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục trong năm học.
Những việc làm trên phải được thể hiện trong kế hoạch của từng cá nhân, các
tổ chức trong nhà trường hàng tuần, tháng, có đánh giá nhận xét, rút kinh nghiệm
vào cuối kỳ, cuối năm, đưa vào nội dung thi đua để xét khen thưởng và kỷ luật.
Phân công nhiệm vụ cụ thể trong Ban Chỉ đạo để có kế hoạch theo dõi, tổ chức
giám sát, chỉ đạo, đánh giá kịp thời, khách quan mang lại hiệu quả tốt. Tiếp tục
thực hiện “Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường” đã được thống nhất,
đặc biệt cần thực hiện tốt các quy tắc ứng xử giữa các thành viên trong nhà
trường đã được cụ thể hoá trong quy chế.
- Tiếp tục đầu tư cả sức người và tài chính để xây dựng nhà trường xanh,
sạch, đẹp, an toàn.
+ Tu sửa, mua sắm cơ sở vật chất, thiết bị đảm bảo yêu cầu về chất lượng,
không chỉ phục vụ các hoạt động dạy học mà còn đáp ứng yêu cầu tổ chức các
hoạt động ngoại khoá, vui chơi, thể dục thể thao, văn nghệ. Sửa chữa hệ thống
điện, nước, bàn ghế, phòng học, đảm bảo an toàn, sạch đẹp.
+ Tiếp tục đầu tư xây dựng cảnh quan môi trường đảm bảo theo các tiêu chí
xanh, sạch, đẹp của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phát động cán bộ, giáo viên, nhân
11



Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng của trường bám theo hai mục tiêu, năm
yêu cầu và năm nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực”. Việc khảo sát này giúp cho trường thấy rõ tình hình, điều kiện của
mình khi tham gia thực hiện phong trào. Kết quả khảo sát là căn cứ giúp trường
đề ra kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ngay từ năm
2011 – 2014 và đến nay. Trường cũng tổ chức phát phiếu khảo sát đến toàn bộ
giáo viên và học sinh các lớp 4, 5 để tìm hiểu thêm về mối quan hệ thầy – thầy,
trò – trò và thầy – trò hiện nay, học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với
12


học sinh lớp 4, 5. Việc tổ chức khảo sát giáo viên và học sinh giúp trường xây
dựng các quy tắc ứng xử thân thiện đối với thầy và trò.
Tổ chức quán triệt chủ trương và phối hợp thực hiện:
Sau khi thành lập Ban chỉ đạo, ban hành kế hoạch thực hiện xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực, trường đã tổ chức nhiều cuộc họp để
tuyên truyền và đặt ra yêu cầu phối hợp với các ban ngành trong địa phương để
thực hiện. Bám sát ba văn bản của Trung ương (chỉ thị 40, kế hoạch 307 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, Kế hoạch liên ngành giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn
hóa Thể thao và Du lịch, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh), kế hoạch xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực của trường hàng năm và đã tranh thủ được sự
lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương để tuyên truyền sâu rộng chủ
trương này đến các lực lượng xã hội; Ban đại diện cha mẹ học sinh trường đã đề
ra chủ trương vận động cha mẹ học sinh xây dựng gia đình thân thiện gắn với
cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa. Ban đại diện cha mẹ học sinh đã đề
nghị UBND xã cho phép tu sửa một số nền phòng học trong năm học này từ
nguồn quỹ vận động trong cha mẹ học sinh để thực hiện nội dung thứ nhất “Xây
dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn”.
Cuộc họp với các đoàn thể và giáo viên trong trường để quán triệt kế
hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Các đoàn thể, giáo viên

an toàn giao thông trước cổng trường. (Xây dựng khẩu hiệu cổng trường ATGT
cố định trước cổng trường).
Nội dung 2: Dạy và học có hiệu quả, đảm bảo chuẩn kiến thức; phù hợp
với lứa tuổi học sinh, giúp các em tự tin trong học tập: (Đạt tốt)
Cán bộ, giáo viên tích cực rút kinh nghiệm, đổi mới trong giảng dạy, giáo
dục, khuyến khích tinh thần giúp học sinh tham gia tự giác, tự học, tự rèn luyện,
tích cực vươn lên, sáng tạo trong học tập và ứng dụng, thực hành (GV được học
tập, bồi dưỡng thông qua chuyên đề của cấp trên, họp tổ chuyên môn hàng tháng;
học sinh thích thú, tiếp thu tốt trong tiết thực hành). Có phòng máy với 20 máy
tính. Tổ chức dạy tin học khối 3; 4; 5 giúp các em hứng thú không những học tin
học mà còn hứng thú để học các môn học khác. Ứng dụng CNTT trong tiết dạy
đạt 100%.
Nội dung 3: Rèn kỹ năng sống cho học sinh: (Đạt tốt)
Thông qua các hoạt động tập thể, nội dung học tập lồng ghép.
- Có thái độ, thói quen tốt, có văn hoá, tiến bộ trong ứng xử, giao tiếp, kỹ
năng làm việc, sinh hoạt tập thể; phòng chống tệ nạn, tiêu cực; chấp hành luật
pháp, nội quy. Không có học sinh vi phạm pháp luật, đạo đức cần xử lý.
- Có ý thức luôn giữ gìn sức khoẻ, biết phòng ngừa tai nạn, tránh thương
tích trong sinh hoạt tại trường, trên đường và tại gia đình, cộng đồng. Không có
trường hợp nào nghiêm trọng xảy ra.
Nội dung 4: Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh: (Đạt tốt)
- Tổ chức được các hoạt động giao lưu, thi TDTT, vẽ tranh nhân ngày Nhà
giáo Việt Nam 20/11, sinh hoạt tập thể (Sinh hoạt Đội luân phiên, sinh hoạt Sao
được duy trì hàng tháng), học sinh mạnh dạn tham gia, có sáng tạo; xây dựng tính
tích cực, chủ động trong học sinh.
- Tổ chức được một số trò chơi dân gian: kéo co, nhảy bao bố, đi cà kheo;
các hoạt động vui chơi, giải trí để học sinh được tham gia tiếp thu văn hoá lành
mạnh.
14



NĂNG LỰC
%
CĐ
95,0
12

%
5,0

Đ
229

PHẨM CHẤT
%
CĐ
96,2
9

%
3,8

*Giá trị khoa học: Mục tiêu, yêu cầu, nội dung “Xây dựng trường học
thân thiện học sinh tích cực” đã được cụ thể hóa trong các chỉ đạo, công văn
hướng dẫn; là cơ sở pháp lý để tuân thủ và vận dụng. Các bước và giải pháp để
thực hiện đúng hướng, hiệu quả nêu trên có thể triển khai rộng rãi trong các
trường Tiểu học từng năm học, giai đoạn; theo quy mô, điều kiện cụ thể từng
trường.
III. Phần kết luận, kiến nghị:
III.1. Kết luận: Xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” là


16