I.
MỞ ĐẦU
Thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đều khẳng định
tầm vóc chiến lược của vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Chính vì
vậy, Ðảng ta luôn đặt nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở vị trí chiến lược
quan trọng, coi đó là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế - xã hội bền
vững, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản
sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái. Những quan điểm này
được nêu ra ngay từ những năm đầu của thời thì đổi mới, từ Hội nghị lần thứ
bảy, Ban Chấp hành Trung ương khóa VII( tháng 1 – 1994) và được phát triển
, bổ sung qua các Đại hội VIII, IX, X, XI…..cho tới tận ngày nay.
Và để hiểu thêm vấn đề này, thấy được tầm quan trọng của chiến lược
phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn, sau đây em xin trình bày một
số hiểu biết của mình về “ Chủ chương của Đảng về phát triển nông
nghiệp, nông thôn và nông dân hiện nay.”
II.
NỘI DUNG.
1.
Khái quát chung về chủ chương phát triển nông nghiệp, nông
thôn và nông dân của Đảng.
Vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân là một vấn đề lớn của quá
trình công nghiệp hóa đới với tất cả các nước tiến hành công nghiệp hóa trên
thế giới, bởi vì công nghiệp hóa là quá trình thu hẹp khu vực nông nghiệp,
nông thôn và gia tăng khu vực công nghiệp, xây dựng, dịch vụ và đô thị.
Nông nghiệp là nơi cung cấp lương thực, nguyên liệu và lao động cho công
nghiệp và thành thị, là thị trường rộng lớn của công nghiệp và dịch vụ. Nông
thôn chiếm đa số dân cư ở thời điểm khi bắt đầu công nghiệp hóa. Vì vậy,
quan tâm đến nông nghiệp, nông dân và nông thôn là một vấn đề có tầm quan
trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hóa.
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, với nhận thức sâu sắc về đặc điểm

nông thôn lên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng cả trong trước mắt
và lâu dài.
Ðại hội X của Ðảng đã nhấn mạnh "Hiện nay và trong nhiều năm tới,
vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan
trọng"; "Ðẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn,
giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân".
2


Quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối và các
nghị quyết nêu trên cũng phản ánh rõ tiến trình liên tục phát triển và hoàn
thiện của Ðảng, Nhà nước và toàn xã hội cả về tư duy, nhận thức, cơ chế,
chính sách và các giải pháp đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông
thôn.
Quá trình đó cũng góp phần khẳng định rằng: Phát triển nông
nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần nông dân là
nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó có chính nông
dân - lực lượng hợp thành hùng hậu với truyền thống yêu nước, cần cù, sáng
tạo, trung thành, với sức mạnh dời non, lấp biển dưới sự lãnh đạo đúng đắn
của Ðảng - đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên
phong của nhân dân lao động và toàn dân tộc.
2.
Tình hình phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân
trong thời gian vừa qua.
2.1
Những thành tựu đạt được
Trên cơ sở nhìn lại hơn 20 năm đổi mới của đất nước vừa qua (19862006) đã đạt được nhiều thành tựu phát triển khả quan và phân tích thực trạng
nông nghiệp, nông dân, nông thôn từ năm , Hội nghị T.Ư 7 vừa qua đã tập
trung trí tuệ, thảo luận sôi nổi, thẳng thắn, dân chủ và nhất trí thông qua Nghị
quyết "Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn" với những nội dung cơ bản như

trình tiêu thoát lũ và trên 1.100 cụm tuyến dân cư ở đồng bằng sông Cửu
Long được xây dựng và phát huy tác dụng...
Ba là, các hình thức tổ chức sản xuất ở nông thôn tiếp tục được đổi
mới; kinh tế nông thôn phát triển theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ,
ngành nghề góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho cư dân nông thôn.
Bốn là, đời sống vật chất, tinh thần của cư dân các vùng nông thôn
ngày càng được cải thiện; xóa đói giảm nghèo đạt thành tựu to lớn. GDP
trong lĩnh vực nông nghiệp bình quân hàng năm tăng 3,3%; thu nhập và đời
sống nhân dân ngày càng cải thiện hơn, tỉ lệ hộ nghèo ở nông thôn giảm bình
quân 1,5% năm; bộ mặt nông thôn thay đổi theo hướng văn minh; trình độ
4


văn hoá, khoa học, kỹ thuật của nhiều nông dân được nâng lên cao hơn trước.
Năm 2007 thu nhập bình quân đầu người ở khu vực này tăng 2,7 lần so với
năm 2000, đặc biệt là về cơ bản đã xóa được đói, tỷ lệ hộ nghèo hạ xuống còn
18%, thành tựu này được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Ðồng thời, các
công tác chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh, phổ cập giáo dục, văn hóa,
thông tin, thể thao cũng được quan tâm và đẩy mạnh hơn.
Năm là, hệ thống chính trị ở nông thôn do Ðảng lãnh đạo được tăng
cường; dân chủ cơ sở được phát huy; vị thế giai cấp nông dân được nâng cao;
an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Ðến nay, 89% số thôn,
bản có tổ chức đảng, 56% cán bộ công chức xã được đào tạo về chuyên môn
nghiệp vụ và quản lý.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng với các đoàn thể quần chúng góp
phần tích cực giải quyết nhiều vấn đề ở nông thôn... Nông dân chiếm 54%
tổng số lao động cả nước, là lực lượng lớn mạnh với trình độ giác ngộ chính
trị và kiến thức kinh tế, kỹ thuật đã được nâng lên, cho nên vẫn luôn tin tưởng
vào sự lãnh đạo của Ðảng, xây dựng xã hội nông thôn ổn định dù có lúc khó
khăn, tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp.

ngành nghề từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp còn rất chênh lệch giữa các
vùng. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên là những vùng
chuyển dịch rất chậm trong 5 năm qua. Tỷ trọng các hộ công nghiệp, xây
dựng và dịch vụ ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc chỉ tăng từ 11,3% lên
16,6%, vùng Tây Nguyên từ 10,2% lên 12,3%. Điểm đáng lưu ý là ở vùng
Tây Nguyên tỷ trọng hộ công nghiệp và hộ thương nghiệp hầu như không
thay đổi. Đây cũng là những vùng mà các hộ nông, lâm nghiệp và thủy sản
chiếm đa số (trên 80%).
Những hạn chế trên đây đã cho thấy một bức tranh toàn cảnh về thực
trạng cũng như những vấn đề đặt ra trong nông thôn, nông nghiệp và thủy sản
hiện nay ở nước ta. Để khắc phục những tồn tại này, đòi hỏi hơn nữa sự vào
cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành và của toàn xã hội trong việc chung tay
xây dựng nông thôn mới và cải thiện đời sống của cư dân nông thôn trong giai
đoạn tới, góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền sản xuất nông
nghiệp Việt Nam.
Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả
hệ thống chính trị và toàn xã hội
6


3.

Chủ chương của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông thôn

và nông dân trong giai đoạn hiện nay.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta tiếp tục đưa ra
những quan điểm chỉ đạo đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
Đại hội XI đã khẳng định những thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội nói
chung, những kết quả đạt được của nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói
riêng và nhấn mạnh: “Sự phát triển ổn định trong ngành nông nghiệp, nhất là

hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững” theo quan điểm của Đảng cần được hiểu
đó là nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu
quả và sức cạnh tranh cao; đảm bảo vững chắc an ninh lương thực, thực phẩm
quốc gia cả trước mắt và lâu dài; sản xuất một số sản phẩm nông nghiệp hàng
hóa ứng dụng công nghệ cao, có năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cao;
đồng thời, phát triển nông nghiệp cũng tính tới những yếu tố bảo vệ môi
trường và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo sự hài hòa về kết cấu hạ
tầng kinh tế-xã hội nông thôn. Sản xuất các mặt hàng nông sản nhiệt đới từ
trước tới nay vẫn là một thế mạnh của Việt Nam. Nghị quyết của Đảng chỉ rõ:
“Khai thác lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới để phát triển sản xuất hàng
hóa lớn với năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao”.
Theo đó, việc tổ chức và quản lý sản xuất nông nghiệp phải theo các quy
hoạch, các chương trình, đề án được phê duyệt; tập trung phát triển vùng sản
xuất hàng hóa cho từng cây, con, từng vùng, nhằm mục tiêu nâng tỷ trọng sản
phẩm hàng hóa, nhất là hàng hóa xuất khẩu.
Muốn đẩy mạnh phát triển nông nghiệp toàn diện, hiện đại và sản xuất
hàng hóa lớn, đất đai là yếu tố quyết định và quan trọng hàng đầu, do đó quan
điểm của Đảng là “khuyến khích tập trung ruộng đất, phát triển trang trại,
doanh nghiệp nông nghiệp phù hợp về quy mô và điều kiện của từng vùng”.
Một yếu tố quan trọng khác đối với sản xuất nông nghiệp toàn diện, hiện đại
và sản xuất hàng hóa lớn là sự hỗ trợ và đầu tư đối với nông nghiệp, Đảng ta
xác định: “Thực hiện gắn kết chặt chẽ nhà nông, nhà khoa học, nhà doanh
nghiệp, nhà nước; phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ ở khu
vực nông thôn; phát triển các hiệp hội nông dân; tiếp tục đổi mới, xây dựng
mô hình tổ chức để phát triển kinh tế hợp tác phù hợp với cơ chế thị trường;
8


phát triển các hình thức bảo hiểm phù hợp trong nông nghiệp; đẩy nhanh áp
dụng tiến bộ khoa học và công nghệ hiện đại trong tất cả các khâu của quá


Nhằm khắc phục những hạn chế và bất cập trong phát triển nông thôn
nước ta hiện nay, Đảng ta xác định: “Xây dựng nông thôn mới theo hướng
văn minh, giàu đẹp, đi đôi với nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của
nông dân”; đồng thời nêu rõ: “Quy hoạch phát triển nông thôn và phát triển
đô thị và bố trí các điểm dân cư. Phát triển mạnh công nghiệp, dịch vụ và
làng nghề gắn với bảo vệ môi trường”.
Khi triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, Đảng ta nhấn
mạnh: đảm bảo sự phù hợp với đặc điểm từng vùng theo các bước đi cụ thể,
vững chắc trong từng giai đoạn; giữ gìn và phát huy những truyền thống văn
hoá tốt đẹp của nông thôn Việt Nam; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng
nông thôn; tạo môi trường thuận lợi để khai thác mọi khả năng đầu tư vào
nông nghiệp và nông thôn, nhất là đầu tư của các doanh nghiệp nhỏ và vừa,
thu hút nhiều lao động. Mặt khác, xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu
đẹp phải gắn với việc không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
của nông dân. Trong giai đoạn hiện nay cần tập trung triển khai có hiệu quả
chương trình đào tạo nghề cho 1 triệu lao động nông thôn mỗi năm; thực hiện
tốt các chương trình hỗ trợ nhà ở cho người nghèo và các đối tượng chính
sách, chương trình nhà ở cho đồng bào vùng bão, lũ; bố trí hợp lý dân cư, bảo
đảm an toàn ở những vùng ngập lũ, sạt lở núi, ven sông, ven biển.
Tóm lại, những quan điểm về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn
hiện nay trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng là sự khẳng định, bổ
sung và tiếp tục phát triển chủ trương, đường lối lãnh đạo đối với nông
nghiệp, nông dân, nông thôn được đặt ra từ Nghị quyết Trung ương 7 khóa X
của Đảng. Quán triệt sâu sắc và vận dụng hiệu quả những quan điểm chỉ đạo
trên của Đảng là cơ sở vững chắc để nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước
ta có những bước phát triển mới.
III. KẾT LUẬN.
Trên đây là một số hiểu biết của em về chủ chương phát triển nông
nghiệp, nông thôn và nông của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay.