Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. TÊN ĐỀ TÀI
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC
ĐẠT CHUẨN VÀ TIẾN TIẾN”
II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lí do khách quan
Thư viện nói chung và thư viện trường học nói riêng có vai trò vô cùng
quan trọng trong xã hội, là nơi lưu giữ và tuyên truyền chủ trương đường lối của
Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, xây dựng thế giới quan khoa học và
nếp sống văn minh... góp phần nâng cao chất lượng năng lực giảng dạy của giáo
viên, thúc đẩy nâng cao kết quả học tập của học sinh. Nói như vậy có nghĩa là
thư viện trường học có vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ trung
của nhà trường là Dạy và Học.Cả hai hoạt động trên đều sử dụng công cụ là sách
và các nguồn tư liệu khác gọi chung là sách báo. Sách báo chỉ có thể được quản lí
tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó trên cơ sở tổ chức tốt công tác thư
viện. Vì vậy tổ chức hoạt động thư viện nhằm thỏa mãn nhu cầu về sách báo cho
giáo viên và học sinh là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được. Hoạt
động thư viện phải gắn liền với chương trình, nội dung học tập của từng loại
trường, đồng thời gắn liền với nội dung đào tạo con người mới - con người toàn
diện theo mục tiêu của từng cấp học, bậc học. Với chức năng lưu trữ và luân
chuyển sách báo, thông qua nội dung sách báo, thư viện góp phần tích cực vào
việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
Bộ giáo dục và đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ
thể nhằm đẩy mạnh công tác xây dựng thư viện trong các trường học. Quyết định
61, quyết định 01 của BGD&ĐT, thông tư 30 TTLB, thông tư 05/VP. Pháp lệnh
thư viện... và nhiều văn bản chỉ thị khác đã được ban hành, chẳng những đánh
dấu sự phát triển của sự nghiệp thư viện trong các trường học, mà còn là sự

ngoài ra còn có 10 loại báo và tạp chí. Hằng năm, tổng số vốn tài liệu được bổ
sung bằng nhiều nguồn quĩ khác nhau, làm cho kho sách ngày càng phát triển
phong phú về chủng loại và chất lượng. Hơn nữa, trong những năm qua việc
triển khai đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, cải tiến phương pháp dạy
học, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh thì vai trò của thư
viện trường học càng trở nên quan trọng hơn trong hoạt động dạy và học của
giáo viên và học sinh. Điều mà tôi luôn băn khoăn trăn trở là làm thế nào để Thư
viện trường THPT Minh Khai không những đã đạt CHUẨN mà còn phấn đấu
thư viện Tiến tiến đáp ứng thoả mãn nhu cầu về văn hoá đọc cho giáo viên và
học sinh trong trường. Đó cũng chính là lý do tôi chon đề tài: “Một số biện
pháp xây dựng thư viện trường học đạt chuẩn và tiên tiến tiến”
2


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

III. MỤC ĐÍCH THỜI GIAN ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Mục đích của đề tài
Từ thực tế là thư viện có nhiều sách báo, phần đa là giáo viên và học sinh
yêu thích đọc sách bằng ấn phẩm hơn mạng Internet. Thư viện đã và đang duy trì
và phát huy được hiệu quả của hoạt động này. Mục tiêu nữa là thư viện nhà
trường đạt chuẩn tiến tới là thư viện tiên tiến. Với mục đích nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện. Thư viện góp phần quyết định chất lượng và nâng
cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen
tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi
dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường.
Thư viện còn giúp các em học sinh xây dựng được phương pháp học tập và
phong cách làm việc khoa học, bồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự

- Có ban giám hiệu quan tâm, sát sao với công tác thư viện, có đội ngũ
giáo viên trẻ nhiệt tình, tổ cộng tác viên hăng hái, linh hoạt ...
- Được sự quan tâm của cấp trên, các ban ngành và các đoàn thể. Thư viện
có được như ngày hôm nay là sự kết hợp của cả hội đồng giáo dục với thư viện,
đã đẩy mạnh các hoạt động thư viện bằng nhiều biện pháp.
2. Khó khăn
Kể từ ngày thành lập trường đến nay thư viện gặp không ít khó khăn về
vốn tài liệu cơ sở vật chất. Phòng đọc và kho sách chưa được khang trang thư
viện chỉ là một gian phòng học cấp 4 cải tạo lại. Đầu sách còn hạn hẹp các loại
báo tạp chí chưa thật phong phú… Bạn đọc đến thư viện đọc và mượn tài liệu chỉ
tập ở một số lớp, các em đến thư viện bằng một khoảng thời gian ít ỏi của mỗi
giờ ra chơi. Phần đa học sinh của trường là con em lao động nghèo vùng bán sơn
địa “ lo cái ăn trước lo cái học sau”.
3. Khảo sát thực trạng trước khi thực hiện đề tài
4


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã tìm hiểu, phỏng vấn trực tiếp bạn đọc khi
đến thư viện, phát phiếu khảo sát. Kết quả thu được như sau:
- Nhu cầu đọc, mượn chiếm 75 % không thích đọc chiếm 25 %
- Nhu cầu tìm kiếm thông tin 65%, 35 % không có nhu cầu tìm kiếm thông
tin
II. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp thứ nhất: “Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà
nước”
* Căn cứ vào quyết định 61/1998, quyết định 01/2003 của BGD- ĐT ban

điểm sách, thông báo sách mới...
- Tiêu chí thứ năm về quản lý thư viện: Tất cả các tài liệu có trong thư viện
phải được bảo quản tốt, đóng bọc và tu sửa thường xuyên liên tục để đảm bảo mỹ
quan và thuận tiện cho việc sử dụng lâu dài. Có đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách
đúng nghiệp vụ thư viện...
Dựa vào những qui định trên, tôi đã tham mưu với ban giám hiệu, ổn định
hoạt động thư viện ngay từ đầu năm học. Trước hết cán bộ thư viện đã cùng với
tổ thư viện tổ chức lại kho sách, xin nâng cấp trang thiết bị như bàn ghế, tủ, giá,
vốn tài liệu các loại cho thêm phong phú, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, tài liệu
được phân chia theo kho và theo giá sách riêng (Sách giáo khoa - Sách tham khảo
- Sách giáo viên - các loại báo tạp chí - Sách giáo dục đạo đức và sách giáo dục
pháp luật). Đây là một công tác rất quan trọng vì nó góp phần nâng cao việc sử
dụng sách báo được thuận tiện. Việc tổ chức hoạt động hợp lý đã giúp cho cán bộ
thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách dễ dàng nhanh chóng.
2. Biện pháp thứ hai: “Không ngừng hoàn thiện, bổ sung cơ sở vật chất
trong đó một việc chú trọng là bổ sung sách báo kịp thời”
Bổ sung sách báo phải thường xuyên liên tục. Đầu năm học, cuối học kỳ,
đầu học kỳ II tôi tiến hành khảo sát, thăm dò nguyện vọng của giáo viên, học sinh
bằng cách cho giáo viên, học sinh đăng ký vào phiếu yêu cầu của mình cần mua
những loại sách gì, tên sách và tên tác giả cụ thể. Dựa vào phiếu yêu cầu đọc của
bạn đọc, nhờ giáo viên chủ nhiệm điều tra giúp về yêu cầu đọc của học sinh, từ
đó mà bổ sung sách báo cho phù hợp với cấp học, chương trình soạn giảng của
thầy, trình độ học tập của trò trong năm học, ưu tiên bổ sung sách cho các môn số
đầu sách còn ít. Đặc biệt là những em học sinh giỏi, tôi đã chủ động gặp gỡ trao
đổi với giáo viên bồi dưỡng, trực tiếp giảng dạy, gặp các em để biết được các
thầy cô và các em cần mua những loại sách gì cần thiết và phù hợp vối lứa tuổi,
trình độ chuyên môn. Mặt khác, tôi còn thường xuyên liên hệ, dựa vào các danh
mục hướng dẫn đặt mua sách mới của bộ, sở giáo dục, các nhà sách nổi tiếng để
6


Ngay từ đầu năm học tổ công tác thư viện trường học được thành lập do
đồng chí phó hiệu trưởng làm tổ trưởng, bí thư chi đoàn, giáo viên chủ nhiệm, tổ
trưởng tổ chuyên môn và 15 em học sinh làm cộng tác viên ở các lớp học. Các
thành viên luôn nhiệt tình giúp đỡ thư viện mỗi khi thư viện huy động.
Một biện pháp quan trọng là: Cán bộ thủ thư phải là người luôn chủ động
trọng mọi hoạt động của thư viện. Xin kinh phí bổ sung vốn tài liệu, phát động
7


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

phong trào “góp một cuốn sách nhỏ đọc nghìn cuốn sách hay” luôn có thái độ
thân thiện khi phục vụ bạn đọc.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Năm học 2013 -2014 hoạt động thư viện đã góp phần không nhỏ trong việc
nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường cụ thể là:
*Đối với đối tượng bạn dọc là học sinh
Bạn đọc đến thư viện mỗi ngày một tăng dần với những kết quả thật đáng
khích lệ, tỷ lệ các em đến thư viện chiếm 75% và các em rất thích đọc và mượn
sách tại thư viện trường. Số học sinh đọc tại chỗ: trung bình 100 lượt/tuần tăng
25 lượt/tuần.
- Số học sinh mượn về nhà: trung bình 60 cuốn / tuần tăng 25 bản/ tuần.
Những em đọc sách theo sự hướng dẫn của cán bộ thư viện thì nề nếp và nhất là
việc nâng cao trình độ văn hoá ngày càng tiến bộ nhiều, cũng như chất lượng học
tập, đạo đức của học sinh chuyển biến rất nhanh.
* Đối tượng bạn đọc là giáo viên
- 100% giáo viên đến thư viện mượn đọc. Việc đọc đã có tác dụng tốt trong
công tác giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên.

* Hàng năm có bổ sung sách, báo, tạp chí.... mới theo từng quý từng năm,
phải thường xuyên và liên tục.
* Giới thiệu tuyên truyền sách, báo ... có sự góp sức của đông đảo mọi
thành viên trong nhà trường
* Cán bộ thư viện cần phải có kế hoạch biện soạn thư mục phong phú về
nội dung ; đạt hiệu quả chất lượng về khả năng phục vụ có tác dụng thiết thực với
bạn đọc bám sát chương trình dạy và học của nhà trường( Đây chính là một trong
những tiêu chí để đánh giá xếp loại danh hiệu thư viện).
* Tích cực phát huy phong trào đưa học sinh thăm quan trường bạn để học
hỏi để trao đổi tài liệu.
Với những hoạt động đồng bộ này công tác thư viện trường THPT Minh
Khai đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của
nhà trường.Với một niềm hy vọng là trong năm học sau và các năm tiếp theo thư
viện trường THPT Minh Khai không những giữ vững danh hiệu thư viện đạt
chuẩn mà còn phấn đấu thư viện “ tiên tiến”.
2. Giá trị phổ biến của đề tài
Đây chỉ là một và giải pháp nhỏ mà tôi đã áp dụng vào hoạt động thư viện
tại đơn vị mình. Tôi rất mong được sự đánh giá đúng mực tính đúng đắn của các
bạn đọc cho các giải pháp đã nêu để tôi có sự điều chỉnh và áp dụng một cách
linh hoạt hơn trong công tác này và phổ biến cho các đơn vị bạn cùng áp dụng.
9


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

Sau khi áp dụng thành công các giải pháp trên vào công tác thư viện của
nhà trường tôi nhận thấy các giải pháp trên có thể áp dụng cho những năm tiếp
theo của công tác thư viện trường trung học phổ thông Minh Khai và thư viện

song cũng không sao tránh khỏi thiếu sót, rất mong sự đóng góp ý kiến chân
10


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

thành của quý thầy cô trong Hội đồng khoa học các cấp để tôi có thể hoàn thiện
công tác “Một số biện pháp xây dựng thư viện trường học đạt chuẩn và tiên
tiến” ngày đạt hiệu quả cao hơn.
Cuối cùng tôi xi trân thành cảm ơn!./.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG

Hà Nội, ngày 05 tháng 4 năm 2014

ĐƠN VỊ

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Ngêi viÕt

NguyÔn ThÞ Thanh

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
11


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

13


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

H2.HỌC SINH ĐỌC SÁCH TẠI THƯ VIỆN

14


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

H3. NGUYỄN KIM TRUNG CỘNNG TÁC VIÊN TV

H4.CÁN BỘ THƯ VIÊN VÀ HỌC SINH TẠI THƯ VIỆN
15


Sáng kiến kinh nghiệm thư viện

Nguyễn Thị Thanh

H5. THỦ THƯ GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN
16



……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………....

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Môc lôc
18