ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------o0o---------

HOÀNG THANH SƢƠNG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ MÔI TRƢỜNG
Ở TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------o0o---------

HOÀNG THANH SƢƠNG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ MÔI TRƢỜNG
Ở TỈNH HÀ GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN HỒNG SƠN

HÀ NỘI – 2015

phục vụ cho phát triển KT-XH bền vững của địa phƣơng nói riêng có nơi, có lúc
chƣa thật sự đƣợc các cấp, các ngành; Các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá
nhân và ngƣời dân quan tâm thực hiện nhƣ: Công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục về các chính sách, pháp luật về BVMT chƣa sâu rộng đến các cơ
quan, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân trên địa bàn; Các cơ chế, chính sách
có liên quan chƣa đƣợc hoàn thiện. Công tác đào tạo phát triển nguồn nhân
lực, củng cố tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ QLNN về MT chƣa
đáp ứng đƣợc với nhu cầu hiện nay. Sự phối hợp với các sở, ban, ngành; công
tác cải cách thủ tục hành chính liên quan chƣa đáp ứng yêu cầu trong công tác
BVMT. Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động liên quan đến BVMT chƣa
đƣợc thƣờng xuyên. Sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác QLNN
về MT còn nhiều vƣớng mắc... Chính vì vậy, đề tài “Quản lý nhà nƣớc về
môi trƣờng ở Hà Giang” đƣa ra một cái nhìn tổng quát về thực trạng QLNN
về MT ở Hà Giang, từ đó phân tích những thành tựu và hạn chế của công tác
QLNN về MT và đƣa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác QLNN
về MT, góp phần xây dựng tỉnh Hà Giang ngày càng xanh, sạch đẹp. Qua đề
tài tác giả đã:


- Làm rõ đƣợc một số vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác QLNN
về MT nhƣ: Khái niệm, đặc điểm MT; khái niệm, đặc điểm, vai trò, yêu cầu
và các nội dung QLNN về MT.
- Phân tích, đánh giá đƣợc thực trạng công tác QLNN về MT ở Hà
Giang, chỉ rõ những thành công và hạn chế và nguyên nhân.
- Đề xuất đƣợc một số các giải pháp có tính tham khảo nhằm hoàn thiện
công tác QLNN về MT ở Hà Giang, đặc biệt là: Đẩy mạnh công tác tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục về các chính sách, pháp luật về BVMT; Tăng
cƣờng hoàn thiện các cơ chế, chính sách có liên quan; Đẩy mạnh đào tạo phát
triển nguồn nhân lực cho công tác QLNN về MT; Củng cố tổ chức bộ máy,
xây dựng đội ngũ cán bộ QLNN về MT; tăng cƣờng sự phối hợp với các sở,



3.1. KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH TỈNH HÀ GIANG CÓ TÁC

ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ MÔI TRƢỜNGError! Bookma
3.1.1. Đặc điểm tình hình .................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.1.1. Điều kiện tự nhiên ................................ Error! Bookmark not defined.
3.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ MÔI
TRƢỜNG Ở HÀ GIANG ................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng ở
Hà Giang ........................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Công tác tổ chức bộ máy thực hiện công tác quản lý nhà nƣớc về môi
trƣờng ở Hà Giang............................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Một số văn bản quy phạm pháp luật của trung ƣơng có liên quan áp
dụng tại địa phƣơng giai đoạn năm 2010 đến nayError! Bookmark not defined.
3.2.4. Thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng ở Hà Giang từ
năm 2010 đến nay ............................................. Error! Bookmark not defined.

3.2.5. Đánh giá chung công tác quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng ở Hà GiangError! Book
3.2.6. Những hạn chế trong công tác quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng ở Hà
Giang ................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.7. Nguyên nhân hạn chế trong công tác quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng ở
Hà Giang ........................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN HIỆN CÔNG

TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ MÔI TRƢỜNG Ở HÀ GIANGError! Bookmark no
4.1. ĐỊNH HƢỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC

VỀ MÔI TRƢỜNG Ở HÀ GIANG ĐẾN NĂM 2015, TẦM NHÌN 2020.Error! Bookma


1

BVMT

Bảo vệ môi trƣờng

2

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

3

KT-XH

Kinh tế - xã hội

4

MT

Môi trƣờng

5

QLNN

Quản lý nhà nƣớc



ii


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công tác bảo vệ môi trƣờng (BVMT), bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
(TNTN), không khí, nguồn nƣớc... đang là một vấn đề nóng bỏng, thu hút sự
quan tâm của các quốc gia và cộng đồng quốc tế, vì nó liên quan trực tiếp đến
sự sống còn của nhân loại, của cả trái đất. Ô nhiễm môi trƣờng (MT). nghiêm
trọng, sự nóng lên của trái đất, thủng tầng ôzôn, sa mạc hóa, ô nhiễm nguồn
nƣớc sạch, nhiều giống, loài động thực vật đang bên bờ vực thẳm của sự tuyệt
chủng... đặt ra cho chúng ta những yêu cầu, nhiệm vụ hết sức cấp bách trong
giai đoạn hiện nay.
Ở Việt Nam MT đang xuống cấp từng ngày, có nơi, có lúc đang bị huỷ
hoại nghiêm trọng; TNTN đang dần cạn kiệt; nguồn nƣớc, không khí đang
dần bị ô nhiễm... do đó Đảng và Nhà nƣớc đặc biệt quan tâm đến công tác
BVMT và đã có nhiều chính sách nhằm để quản lý nhà nƣớc (QLNN) về MT
hiệu quả.
Hà Giang là tỉnh biên giới miền núi phía Bắc của Tổ Quốc, tiếp giáp
với nƣớc Trung Quốc. Địa hình đồi núi phức tạp, giao thông đi lại khó khăn,
kinh tế chậm phát triển, trình độ dân trí không đồng đều, phong tục tập quán
còn lạc hậu, tỷ lệ hộ nghèo cao... Trong những năm qua thực hiện đƣờng lối,
chủ trƣơng, chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nƣớc về đẩy mạnh xây dựng cơ
sở hạ tầng, đầu tƣ phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), xoá đói giảm nghèo. Tỉnh
Hà Giang đã đƣợc Đảng, Nhà nƣớc và các Bộ, ngành Trung ƣơng quan tâm đầu
tƣ, phát triển trên nhiều lĩnh vực, bƣớc đầu đạt đƣợc những thành tựu quan trọng
về KT-XH, đời sống của nhân dân từng bƣớc đƣợc nâng lên, văn hoá giáo dục
phát triển, Quốc phòng - An ninh đƣợc giữ vững. Tuy nhiên cùng với sự phát triển


2


4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận chung của QLNN về MT
- Đánh giá thực trạng công tác QLNN về MT trên địa bàn tỉnh Hà
Giang.
- Đƣa ra các giải pháp nhằ m hoàn thi ện công tác QLNN về MT ở Hà
Giang.
5. Đối tƣợng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác QLNN về MT ở tỉnh Hà
Giang.
Các biện pháp QLNN về MT ở tỉnh Hà Giang đã thực hiện trong kỳ
nghiên cứu.
Các nhân tố tác động đến công tác QLNN về MT ở Hà Giang.
6. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi, không gian nghiên cứu: Do lĩnh vực nghiên cứu của đề tài
rộng nên tác giả giới hạn và tập trung nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực
trạng công tác QLNN về MT của tỉnh Hà Giang, mà cụ thể là một số nội dung
cơ bản trong công tác QLNN về MT của Sở Tài nguyên và Môi trƣờng, Chi
cục Môi trƣờng tỉnh Hà Giang; đánh giá việc thực hiện chủ trƣơng, Nghị
quyết, chƣơng trình hành động, các phƣơng án về QLNN về MT của tỉnh Hà
Giang.
Thời gian nghiên cứu: Tác giả nghiên cứu công tác QLNN về MT của
tỉnh Hà Giang từ năm 2010 đến nay. Đây chính là thời kỳ thực hiện Nghị
quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XV, nhằm đạt đƣợc mục tiêu phát triển KTXH của tỉnh mà nội dung chung của Nghị quyết đã đề ra.

3



CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ
NHÀ NƢỚC VỀ MÔI TRƢỜNG
1.1. TỔNG QUAN CÁC TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
1.1.1. Một số công trình nghiên cứu liên quan đến công tác
quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng
Ở Việt Nam đã có rất nhiều nghiên cứu chung về công tác BVMT.
Tuy nhiên có rất ít nghiên cứu về QLNN về MT. Nghiên cứu QLNN về
MT vẫn là đề tài nghiên cứu khá mới mẻ. Trong các nghiên cứu liên quan
đến đề tài luận văn, tác giả lựa chọn một số công trình nghiên cứu sau:
Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trƣờng Đại học Đà Nẵng của tác giả
Nguyễn Lệ Quyên (2012). “Quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng tại
thành phố Đà Nẵng”. Tác giả đánh giá thực trạng công tác QLNN về
MT của thành phố Đà Nẵng, từ việc thực hiện chức năng chuyên môn
QLNN về MT của UBND thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trƣờng. Các
Sở, Ban, Ngành theo chức năng nhiệm vụ chuyên môn có trách nhiệm
thực hiện công tác BVMT. Đà Nẵng đã tiến hành phân cấp trong QLNN
về MT cho các Phòng Tài nguyên và Môi trƣờng ở các quận, huyện. Ở
cấp phƣờng, xã. đã bố trí cho cán bộ địa chính hoặc cán bộ xây dựng thủy lợi làm kiêm nhiệm công tác môi trƣờng. Công tác QLNN về MT ở
thành phố đã kết hợp đƣợc với các tổ chức, đoàn thể và các ngành chức
năng trong công tác BVMT. Chƣơng trình BVMT đƣợc lồng ghép vào
các hoạt động chuyên môn.
Công tác QLNN về MT của Đà Nẵng đƣợc thực hiện chặt chẽ từ
cấp thành phố đến phƣờng xã, có sự tham gia đồng thời của nhiều ban
ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý MT đƣợc sâu sát với
từng ngành, từng địa phƣơng.

5


Công tác hoạch định chính sách; Công tác triển khai, thực hiện việc


lý MT; Đẩy mạnh công tác quản lý thực hiện BVMT; Tăng cƣờng công
tác kiểm tra, đánh giá về: Hoàn thiện hệ thống Quan trắc chất lƣợng MT;
Phát triển hệ thống quản lý MT; Tăng cƣờng công tác thanh tra, kiểm tra...
Luận văn thạc sĩ ngành lý luận và lịch sử, nhà nƣớc và pháp
luật của Đinh Phƣợng Quỳnh Cục kiểm soát ô nhiễm, Tổng cục môi
trƣờng (2011). “Pháp luật về bảo vệ môi trƣờng ở Việt Nam - Thực
trạng và giải pháp”. Nô ̣i dung luâ ̣n văn tâ ̣p trung vào các vấn đề: nghiên
cƣ́u, phân tić h cơ sở lý luâ ̣n của viê ̣c hoàn thiê ̣n pháp luâ ̣t BVMT ở Viê ̣t
Nam nhƣ khái niê ̣m MT , vai trò của MT và sƣ̣ cầ n thiế t phải BVMT
Luâ ̣n văn cũng tâ ̣p trung phân tić h khái niê ̣m

.

, đă ̣c điể m và nhƣ̃ng nô ̣i

dung cơ bản của pháp luâ ̣t BVMT , sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật
BVMT ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và các nhân t ố ảnh hƣởng
đến việc hoàn thiện pháp luật BVMT ở Việt Nam trong giai đoạn hiện
nay. Luâ ̣n văn tâ ̣p trung phân tić h

, đánh giá thƣ̣c tra ̣ng pháp luâ ̣t về

BVMT của Viê ̣t Nam thông qua nhƣ̃ng nô ̣i dung chủ yế u nhƣ

: Các quy

định pháp luật liên quan đến quá trình khai thác, sử dụng các thành tố
MT; các quy định pháp luật bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên; các quy
định pháp luật liên quan đến hoạt động QLNN về MT; các quy định pháp

viện trợ; việc xã hội hoá hoạt động BVMT... Bên cạnh đó, bài viết cũng
chỉ ra những hạn chế, yếu kém về nhận thức của các cấp ủy đảng, chính
quyền, đoàn thể và ngƣời dân về BVMT; Ý thức về BVMT của nhân dân;
Chỉ ra những bất cập của hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách BVMT;
Các loại thuế, phí về MT chƣa phát huy đƣợc vai trò công cụ kinh tế điều
tiết vĩ mô; Bộ máy QLNN về MT chƣa đồng bộ và thống nhất từ Trung
ƣơng đến địa phƣơng; Việc phân công nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc về
BVMT còn phân tán, chồng chéo và chƣa hợp lý; Đội ngũ cán bộ làm
công tác QLNN về MT thiếu về số lƣợng, yếu về chất lƣợng, chƣa theo

8


kịp các yêu cầu mới đặt ra; Những hạn chế của đầu tƣ, chi thƣờng xuyên
từ ngân sách nhà nƣớc, huy động các nguồn lực trong xã hội... Trên cơ sở
đó đƣa ra các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cƣờng QLNN về BVMT nhƣ:
Tăng cƣờng sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền; đẩy
mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, hình thành ý thức tự
giác BVMT trong nhân dân; Đổi mới, bổ sung, hoàn thiện chính sách,
pháp luật về BVMT và tăng cƣờng thanh kiểm tra, giám sát việc thực
hiện; Kiện toàn bộ máy quản lý nhà nƣớc, xây dựng và phát triển nguồn
nhân lực chuyên trách về BVMT; Tăng cƣờng huy động nguồn lực tài
chính cho công tác BVMT...
Trần Minh Tơn - Trƣởng ban, Viện Chiến lƣợc và Khoa học
Công an, Bộ Công an. “Bảo đảm an ninh môi trƣờng, phục vụ nhiệm
vụ phát triển bền vững đất nƣớc trong tình hình mới”. (Tạp chí cộng
sản,

22/12/2014-


môi trƣờng
1.1.2.1. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu
Qua nghiên cứu trên, các nội dung chủ yếu có thể khái quát:
Thứ nhất, các đề tài, bài viết đã khái quát cơ bản các nội dung liên
quan đến công tác QLNN về MT nhƣ: Khái niệm MT, QLNN về MT,
BVMT; Vai trò, đặc điểm, nội dung của công tác QLNN về MT, BVMT;
Vấn đề về suy thoái môi trƣờng;
Thứ hai, thực trạng công tác QLNN về MT ở địa phƣơng và thực
trạng công tác BVMT ở Việt Nam trong kỳ nghên cứu, từ cơ cấu tổ chức
bộ máy, nguồn nhân lực; công tác hoạch định chính sách và việc triển
khai thực hiện công tác QLNN về MT; công tác tuyên truyền và công tác
thanh tra, kiểm tra về BVMT;

10


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Chính trị, 2004. Nghị quyết số 41/NQ - TW về BVMTr trong
thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
2. Bùi Thanh, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí
Minh, 2013. Tăng cường quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường để phát
triển

bền

vững.

(Tạp

chí


Nghị

định

số:

179/2013/NĐ-CP,

ngày 14/11/2013 Quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực BVMTr.
8. Cục Thống kê Hà Giang, 2010. Niên giám Thống kê 2010. Hà
Giang.

11


9 Cục Thống kê Hà Giang, 2011. Niên giám Thống kê 2011. Hà
Giang.
10. Cục Thống kê Hà Giang, 2012. Niên giám Thống kê 2012. Hà
Giang.
11. Cục Thống kê Hà Giang, 2013. Niên giám Thống kê 2013. Hà
Giang.
12. Cục Thống kê Hà Giang, 2014. Niên giám Thống kê 2014. Hà
Giang.
13. Đinh Phƣợng Quỳnh Cục kiểm soát ô nhiễm, Tổng cục môi
trƣờng, 2011. Pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam - Thực trạng và
giải pháp. Luận văn thạc sĩ ngành lý luận và lịch sử, nhà nƣớc và pháp
luật
14. Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang, 2010. Nghị quyết số 18/NQHĐND, ngày 13/7/2010 ban hành thông qua điều chỉnh Quy hoạch thăm
dò, khai thác, chế biến sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng và

VPHC.
25. Trần Minh Tơn - Trƣởng ban, Viện Chiến lƣợc và Khoa học
Công an, Bộ Công an. Bảo đảm an ninh môi trường, phục vụ nhiệm vụ
phát triển bền vững đất nước trong tình hình mới. (Tạp chí cộng sản,
ngày 22/12/2014- < [Ngày truy cập: 05 tháng 02 năm 2015]
26. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2009. Chỉ thị số 04/2009/CTUBND về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong quá trình phát
triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh. Hà Giang.
27. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2011. Quyết định số
866/2011/QĐ-UBND, ngày 26/4/2010 về ban hành bảng giá tối thiểu tính
thuế tài nguyên đối với các loại khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Hà Giang.

13


28. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2011. Thông báo số 07/TBUBND, ngày 10/01/2011 về việc rà soát, chấn chỉnh các hoạt động khai
thác, chế biến khoáng sản và kiểm tra, xử lý các hoạt động khai thác
vàng trái pháp luật trên địa bàn tỉnh. Hà Giang.
29. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2011. Thông báo số 30/TBUBND, ngày 23/02/2011 về việc khắc phục các vi phạm và hoàn thiện hồ
sơ sau cấp phép khai thác, chế biến khoáng sản của các doanh nghiệp
trên địa bàn tỉnh Hà Giang. Hà Giang.
30. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2011. Quyết định số
680/2011/QĐ-UBND, ngày 31/3/2011 về việc thành lập Quỹ bảo vệ môi
trường tỉnh Hà Giang. Hà Giang.
31. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang,, 2011. Chỉ thị số 14/CT-UBND,
ngày 29/4/2011 về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước
đối với các hoạt động khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản. Hà
Giang.
32. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang, 2011. Quyết định số
1562/2011/QĐ-UBND, ngày 29/7/2011 ban hành Quy chế thu thập, quản