Tòa nhà E3, Khu Ngoại Giao Đoàn Trung Tự
Số 6 Đặng Văn Ngữ, Quận Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam
Tel: 84-4-3573 5050 | Fax: 84-4-3573 6060


Phát triển nội dung:
Nội dung của cuốn cẩm nang này do nhóm HIV và
Sức khỏe Thanh niên sưu tầm và biên tập lại.
Chịu trách nhiệm biên tập nội dung
Ngô Văn Cường
Nguyễn Văn Công
Góp ý nội dung:
Lê Thị Thuỳ Dương
Trần Thị Huế
Mai Thị Xuân
Vũ Tuấn Dũng
Hoàng Thu Hiền
Nguyễn Văn Huấn
Phạm Thị Tuyết Mai
Trần Thị Thuỳ Dương
Thiết kế
Luck House Graphics
Save the Children
Tòa nhà E3, Khu Ngoại Giao Đoàn Trung Tự
Số 6 Đặng Văn Ngữ, Quận Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam
Tel: 84-4-3573 5050 | Fax: 84-4-3573 6060
* Cuốn cẩm nang này được phát triển dưới sự tài trợ
của PEPFAR/USAID và Pact/Vietnam


Mục lục

Cặp bồ - ly dị . ....................................................39
Be, síu, túm ........................................................40
Tìm nhạc trưởng .................................................41
Chuyền bom .......................................................42
Tôi bảo ...............................................................43
Những con vật bay . ............................................44
7 up ...................................................................45
Trán - cằm - tai ..................................................46
Thụt thò . ............................................................47
Lục Vân Tiên ......................................................48
Ban nhạc hòa tấu . ..............................................49
Mưa rơi . .............................................................50
Chữ A - A di - Amen - Ala - Alô . .........................51
Đặt bom .............................................................52
Đùng - Á . ...........................................................53
Quay số . ............................................................54
Chuyền tiếng vỗ tay ............................................55
Stop and Play .....................................................56
Bài hát kỳ lạ . ......................................................57
Gà trống - gà mái ...............................................58
Sa lát trái cây .....................................................59
Vua Hùng kén rể .................................................60
Dội bom .............................................................61


Quả bóng tình yêu ..............................................62
Đấu thương .........................................................63
Vũ điệu bong bóng .............................................64
Chuối dập lửa .....................................................65
Sâu thi chạy .......................................................66

Cùng quây quần .................................................97
Giã gạo . .............................................................97
Hát to hát nhỏ . ...................................................98
Vỗ tay . ...............................................................99
Họp đoàn .........................................................100
Anh em ta về ....................................................100
Bài ca tạm biệt .................................................101


Lời giới thiệu
Vui chơi là một nhu cầu tự nhiên của mỗi người. Trong
quá trình thực hiện dự án “Phòng tránh HIV cho nam
sinh viên trong các trường dạy nghề” (Dự án NAM) dưới
sự hợp tác của Tổ chức Save the Children và Tổng cục
Dạy nghề, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, chúng
tôi đã có cơ hội để kiểm chứng tính chính xác của nhận
định trên. Dù là sinh viên hay giáo viên, là nam hay nữ,
dù diễn ra trong các khoá tập huấn - các sự kiện hay
buổi giao lưu, lúc làm quen hay khi khởi động - phá
băng… thì các trò chơi vẫn luôn tạo được sự thích thú
và thu hút người chơi.

Vì thế, chúng tôi đã sưu tầm và biên soạn cẩm nang
“Trò chơi khởi động trong sinh hoạt Câu lạc bộ”. Cuốn
sách sẽ cung cấp và hướng dẫn cho các bạn cách tổ
chức những trò chơi và bài hát đơn giản - dễ thực hiện
nhất trong bất kỳ tình huống, địa điểm nào. Thêm nữa,
chúng tôi cũng chuẩn bị cho các bạn những trò phạt nhẹ
nhàng, vui tươi, dí dỏm để cả người phạt, người bị phạt
và người xem đều không cảm thấy “xấu hổ”, bị “tra tấn”




Giới thiệu tên trò chơi (nếu có/ nếu muốn)





Giải thích luật chơi.

Chọn cách giải thích luật chơi sao cho dễ hiểu
(tránh dài dòng, lan man).

Bổ nhiệm nhân sự (trọng tài, giám sát, người tình
nguyện… nếu cần)


Cho chơi thử (chơi “nháp”).



Chơi thật.



Công bố kết quả - Thưởng / phạt (nếu có).

Cần nắm vững luật chơi, cách chơi.



|9


Một số
trò chơi
sinh hoạt
đơn giản


Nhớ tên

gọi thuyền
Thuyền “Long” chở “Lợn”

Thuyền “Dung” chở “Dừa”

Cách chơi

Người chơi ngồi thành vòng tròn. Quản trò gọi tên 1
người bất kỳ trong vòng. Người được gọi tên phải im
lặng, không trả lời. Hai người bên cạnh phải lập tức
giơ cao tay và hô lớn “Có”.

Sau đó người vừa được gọi tên lại tiếp tục trò chơi
bằng cách gọi tên 1 bạn khác.

Nếu người được gọi tên hô “Có” hoặc hai người bên
cạnh của người được gọi tên không phản ứng / phản
ứng chậm thì đều bị phạt.



Bắt đầu trò chơi, quản trò đếm 1,2,3 và hạ mảnh vải
xuống. Người đầu tiên của mỗi đội phải lập tức gọi tên
người kia. Bên nào gọi trước và đúng tên được tính 1
điểm. Các đội thay người tùy ý để tiếp tục trò chơi.


Chỉ có người đầu tiên của mỗi hàng được gọi
tên đối phương.


Khi gọi tên, hai tay phải chắp sau lưng, không
được chỉ tay về phía đối phương.

Cách chơi


Người chơi ngồi vòng tròn. Mời 1 người tình nguyện
rời khỏi vòng để làm người “đi tìm người yêu”.


Vòng tròn bí mật cử ra 1 người làm “người yêu”. Sau
đó mời người kia vào giữa vòng tròn.


Người “đi tìm người yêu” phải quan sát và khoanh
vùng đặc điểm của người chơi bằng cách đặt ra 3-5
câu hỏi đúng-sai. Cả vòng tròn cùng trả lời bằng
cách: vỗ tay nếu đúng, và ồ lên nếu sai.




Những người còn lại nắm tay thành vòng tròn, không
được rời tay nhau, di chuyển liên tục dưới các “lưới
bắt cá”, vừa đi vừa hát những bài hát sinh hoạt.



Khi chuông thứ nhất bắt đầu reo thì người làm chuông
sẽ truyền điện qua 1 người bên cạnh (bên nào tùy
thích). Dòng diện cứ thế được truyền đi, đến chuông
nào thì chuông đấy sẽ reng lên.



Khi nghe quản trò thổi còi hoặc hô “Sập”, các “lưới
bắt cá” chụp xuống để bắt những con cá đang di
chuyển bên dưới.



Người ngồi giữa vòng tròn phải chỉ ra dòng điện đang
ở đâu. Nếu chỉ đúng sẽ được trở lại vòng tròn, người
kia phải ra bị thay.



Cá nào bị bắt sẽ phải đứng vào giữa vòng tròn, chờ
“lên thớt”.


Đầu tiên quản trò hô: “Thằng cu Tí nó như thế nào?”
Người chơi hô theo y hệt.

Quản trò hô và làm
như sau:


Bà Ba đi chợ (động
tác: vừa đi vừa khom
người), mua cái cối xay, vừa đi vừa xay, vừa xay vừa
đi (vừa đi vừa xoay hông).


Bà Ba đi chợ (vừa đi vừa khom người), mua cái máy
may, vừa đi vừa may (vừa đi vừa nhún người), vừa may
vừa xay (làm động tác), vừa xay vừa đi (làm động tác).



Quản trò tự sáng tác các món đồ và hành
động, cử điệu liên quan. Miễn sao có vần điệu
và vui nhộn (thịt heo - leo, lược ngà - cà, cái
đàn - đàn…)
18|



Tiếp theo, quản trò hô và làm như sau: “Thằng cu Tí
nó như thế này!” (làm 1 động tác bất kỳ, chẳng hạn:



Quản trò hô và thay đổi cử điệu ngược lại với lời hô để
“dụ” người chơi. Ai làm sai sẽ được “thưởng”.

Q
uản trò
được
quyền chỉ định 1
người bất kỳ trong
vòng tròn, nói và
chỉ vào 1 bộ phận
bất ky trên cơ thể.
Nếu người đó nói
và chỉ sai thì phải
ra thay vị trí của
quản trò. Nếu người
đó nói và chỉ đúng,
quản trò sẽ đi tìm
người khác để làm
tương tự.



Quản trò nên cho người chơi làm nháp 1 vài lần
rồi mới bắt đầu.

20|

|21

sao sáng, 2 ông sáng sao, 3 ông sao sáng, 4 ông
sáng sao, ..., 10 ông sáng sao”. Nếu người chơi
không thể đếm hết câu trong 1 hơi thì sẽ bị phạt.

22|



Sau khi người chơi đã quen với bài hát, quản trò sẽ chỉ
định 1 người bất kỳ hát và làm cử điệu theo lời hát. Nếu
người chơi hát và đưa ngón tay không đúng sẽ bị phạt.

|23


Muỗi bay

ta là vua

Cách chơi

Quản trò hô: “Muỗi bay muỗi bay”.


Người chơi đáp: “vi vu vi vu” (đồng thời chụm đầu
ngón tay phải của mình lên, đưa tay huơ qua huơ lại).


Quản trò hô: “Muỗi đậu lên má người bên phải”.
Người chơi đặt tay lên má người bên phải.

Quản trò có thể bắt đầu bằng “TA LÀ VUA”, vòng
tròn sẽ phải cúi đầu, chắp tay “TÂU BỆ HẠ”

24|

|25


gieo hạt

Đoàn kết

Cách chơi


Người chơi trong tư thế ngồi xổm, nói và làm theo
quản trò.


Quản trò ngồi ở giữa vòng tròn, hô: “Gieo hạt” (làm
động tác gieo hạt). Vòng tròn cũng hô và làm theo.


Quản trò lần lượt hô và làm các động tác: “tưới nước”,
“bón phân”... Vòng tròn cứ hô và làm theo.


Khi hô “Hạt nẩy mầm”, quản trò ngồi xổm cao hơn
một chút… “Cây lớn thêm một tí”, “Cây lớn lên tí
nữa” (ngồi xổm cao hơn). “Cây ra một nhụy”…”Hai

của mình - ví dụ: “kết ba / chùm ba”,
“kết năm / chùm năm” hoặc “4 người 3
chân”...)


Người chơi thực hiện theo yêu cầu của
quản trò.



Có thể dùng khi quản trò muốn chia người
chơi thành từng nhóm nhỏ theo ý định để tổ
chức những trò chơi tiếp theo.
26|

|27


ếch ộp

nếu ... thì ...
Cách chơi


Chia người chơi thành 2 phe theo nam và nữ. Số lượng
người chơi không quan trọng.


Phát cho mỗi bên 1 số giấy và bút. Quy định rõ nội
dung và thời gian viết của mỗi bên.

cuộc chơi, đợi hình phạt sau đó.


Số tiếng kêu “ộp” của ếch phải tương ứng với
số con ếch vừa nhắc đến, và mỗi con ếch phải
phản ứng thật nhanh khi đến lượt mình!
28|

|29


chanh chua cua kẹp 1

chanh chua cua kẹp 2

Cách chơi


Bố trí người chơi tương tự trò Chanh chua - cua kẹp 1.
Cách chơi


Người chơi ngồi vòng tròn, bàn tay phải xòe ra, đặt
trên đùi phải của mình, tay trái nắm lại, đầu ngón trỏ
chạm vào lòng bàn tay phải đang xòe ra của người
bên trái mình.


Quản trò kể 1 câu chuyện vu vơ, nhưng hễ có nhắc
đến 2 chữ “cua kẹp” thì người chơi nhanh chóng dùng



ghế ít đít nhiều

bắn tàu

Cách chơi


Người chơi xếp thành từng nhóm 3 người và chọn cho
nhóm mình một cái tên. 3 người tạo dáng cho ra 1
“khẩu thần công”.

Cách chơi


Người chơi xếp thành vòng tròn. Giữa vòng tròn đặt
một số ghế bằng 2/3 số người chơi. Người chơi di
chuyển theo chiều kim đồng hồ, vừa đi vừa hát những
bài ca sinh hoạt.


Quản trò bất ngờ thổi còi hoặc hô lớn “Ngồi”, lập tức
người chơi phải tìm cho mình 1 cái ghế và ngồi vững
chắc lên đó. Những ai chưa ngồi được phải ngừng
cuộc chơi. Những người còn lại tiếp tục đứng thành
vòng tròn, lấy bớt 1-2 cái ghế ra và trò chơi lại tiếp tục.


Cứ thế đến lúc chỉ còn lại 1 cái ghế, và người chơi


Quản trò bắt một số bài hát sinh hoạt và bắt đầu làm
những động tác bất kỳ. Tất cả hát và làm theo động
tác trước đó của quản trò.
VD: Đầu tiên mọi người cùng hát, quản trò vỗ tay (2 cái).
Vòng tròn đứng yên. Quản trò chuyển sang dậm chân
(2 cái), lúc này vòng tròn mới bắt đầu vỗ tay (2 cái)…


Vòng tròn lặp lại các động tác của Quản trò thực
hiện, nhưng luôn làm sau một động tác.

Để thêm vui nhộn, quản trò có thể thực hiện
những động tác liên tục, vận động mạnh.

Quản trò thay đổi động tác liên tục (mỗi động
tác chỉ thực hiện 2 nhịp) và không trùng lặp.
34|

Cách chơi


Người chơi quan sát người quản trò, và chỉ vỗ tay
khi chân người quản trò chạm đất.


Nếu chân quản trò chưa chạm đất mà trong vòng
tròn có người vỗ tay là vi phạm luật chơi, người
đó sẽ được thưởng / phạt sau đó.


hỏi một câu bất kì.


Nhiệm vụ của người chơi là phải trả lời một câu
không liên quan gì tới câu hỏi.


Nếu người chơi trả lời liên quan đến câu hỏi của
quản trò (thậm chí là gật hoặc lắc đầu), hoặc ngấp
ngứ không trả lời được thì sẽ được “thưởng” sau đó.


Bí quyết cho quản trò là nên hỏi câu “yes-no”,
dễ dụ được những người ngây thơ, thật thà.



Khi quản trò hô “Cả nhà thương nhau” thì cả 3 người
phải ôm nhau và chỉ được đứng trên 2 chân.


Quản trò có thể hô: “Thương mẹ và con” hoặc
“Ba mẹ thương con hàng xóm” để tạo bất ngờ
và thú vị cho người chơi.

36|

|37



cặp đó ra thành
2 vòng tròn đồng
tâm. Hai vòng tròn
di chuyển ngược
chiều nhau, vừa đi
vừa hát những bài
sinh hoạt.


Quản trò bất ngờ
hô: vai kề vai / má
kề má / mông kề
mông / chân kề chân.... Các cặp lập tức tìm nhau, và
làm đúng yêu cầu của quản trò.


Khi quản trò hô “Ly dị”, người chơi phải tìm một
người bạn mới. Quản trò hoặc người lẻ đôi cũng tìm
1 bạn mới. Người nào không tìm được bạn mới phải
ra điều hành trò chơi.

|39


Be, Síu, Túm

Tìm nhạc trưởng
Cách chơi



chuyền bom

Cách chơi


Người chơi ngồi vòng tròn. Chọn 1 vật bất kỳ (trái
banh, cây bút…) làm “bom”.


Mọi người hát liên khúc bài ca sinh hoạt, và quản
trò bắt đầu chuyền “bom” cho người bên cạnh. Quả
bom cứ thế được truyền đi.


Khi lời hát dừng/ quản trò thổi còi/ ra hiệu, bom trong
tay ai thì người đó là người phải trả lời câu hỏi liên
quan đến bài học do người điều hành đưa ra.
42|

tôi bảo

Cách chơi


Quản trò phổ biến luật chơi: Người chơi chỉ làm theo
yêu cầu của quản trò khi quản trò có nhắc đến 2 từ
“Tôi bảo”.


VD: “Tôi bảo mọi người vỗ tay 1 cái”

Cách chơi


Người chơi đứng vòng tròn và đếm số lần lượt từ
1 đến 7.


Khi đếm từ 1 đến 6, người đếm phải hô to con số và
để tay phải/ trái lên vai trái/ phải. Nếu để tay phải lên
vai trái nghĩa là người kế tiếp bên trái tiếp tục hô số
tiếp theo. Tương tự với tay trái và vai phải.


Riêng số 7, người đến lượt sẽ không hô 7 mà hô
“Úp” và để tay lên đầu, nhún người thấp xuống. Bàn
tay trên đầu chỉ hướng nào thì người kế tiếp bên
hướng đó tiếp tục hô lại từ số 1.


Ai vi phạm những quy định trên sẽ được “thưởng”.



Thình lình quản trò hô con/ vật không bay được
(“mèo bay”, “chó bay”…) đồng thời giơ tay và nhảy
lên. Ai bắt chước nhảy theo quản trò sẽ được mời vô
trong vòng tròn để phạt sau đó.


Quy định rõ các vật nhờ tác nhân khác mà bay

theo điệu bài Tiếng chày trên sóc Bombo).


Khi hát tới chữ “trán” thì tất cả đưa tay sờ trán mình,
tới chữ “tai” thì sờ tai, tới chữ “cằm” thì sờ cằm của
mình. Ai làm sai sẽ được “thưởng”


Quản trò có thể sáng tạo thành: “thấp rồi cao” (chữ
thấp sẽ làm động tác ngồi, cao sẽ làm động tác đứng,
càng lúc càng nhanh hơn), “đứng ngồi khum”…

46|

|47