TÀI LIỆU TẬP HUẤN
THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN

Tháng 7 năm 2015


I. TỔNG QUAN VỀ THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
1.Thế nào là thư viện trường học Thân thiện
a/ Thư viện trường học (TVTH) là linh hồn của một trường học, nơi hội tụ kiến thức, tri
thức của loài người giúp cho thầy, trò các nhà trường không chỉ dạy tốt- học tốt, mà còn mở
mang trí óc, bồi đắp nhân cách, xây dựng nền tảng và phông văn hóa cá nhân.
b/ Thư viện trường học thân thiện là gì ?
Thư viện trường học Thân thiện là hình thức tố chức thư viện lấy học sinh làm trung tâm
cho mọi hoạt động nhằm đáp ứng Quyền trẻ em, đặc biệt là quyền tiếp cận thông tin, được
hưởng một nền giáo dục có chất lượng và tôn vinh văn hóa địa phương
Thư viện trường học Thân thiện còn được hiểu là một không gian học tập mở và:

Tạo cơ hội cho học sinh tiếp
cận thông tin, xây dựng thói
quen đọc sách và tích cực
tham gia các hoạt động của
thư viện.

Đến với người sử
dụng một cách linh
hoạt, hiệu quả

Phát triển mối quan hệ thân ái,
cởi mở, tích cực giữa cán bộ
thư viện và học sinh, giáo viênhọc sinh, học sinh và học sinh,
giáo viên và giáo viên, cán bộ

3. Đặc trưng của Thư viện trường học thân thiện
 Thư viện trường học Thân thiện được bài trí hấp dẫn, khoa học, dễ sử dụng với các
đồ dùng, trang thiết bị phù hợp với lứa tuổi nhằm tạo bầu không khí học tập thân thiện, người sử
dụng cảm thấy được chào đón, thoái mái, thích thú và có cơ hội tích cực tham gia vào việc xây
dựng, quản lý và tổ chức các hoạt động trong thư viện nhằm phát huy tính tự chủ của mình
 Thư viện trường học Thân thiện có hệ thống quản lý thuận tiện, phù hợp, dễ dàng
cho người sử dụng và người quản lý với hệ thống phân loại sách theo mã màu, hệ thống mượntrả theo hướng tự phục vụ, có nội quy thân thiện và có lịch hoạt động rõ ràng, cụ thể, phù hợp,
đáp ứng nhu cầu người sử dụng
 Thư viện trường học Thân thiện có nguồn sách đa dạng, phong phú, hấp dẫn và
phù hợp với lứa tuổi học sinh, đáp ứng được nhu cầu học tập của các em.
 Thư viện trường học Thân thiện với các hoạt động phong phú, đa dạng, phù hợp
nhằm thúc đẩy học sinh tích cực, chủ động khám phá kiến thức mới, nhằm đảm bảo sự phát triển
toàn diện của học sinh trong từng giai đoạn phát triển và góp phần hình thành và phát triển thói
quen đọc sách của các em. Các góc hoạt động học tập như góc đọc, góc viết, góc nghệ thuật, góc
trò chơi và văn hóa địa phương… nhằm hình thành các kỹ năng nhận thức như tìm kiếm, xử lý
thông tin và các hoạt động trong thư viện còn hình thành các kỹ năng xã hội như giao tiếp, tự
nhận thức, xác định giá trị, giải quyết vấn đề, đặt mục tiêu...


 Thư viện trường học Thân thiện có sự tham gia tích cực, chủ động của học sinh, giáo
viên, BGH, cha mẹ học sinh và thành viên cộng động. Trong đó nhấn mạnh vào sự tham gia của
học sinh từ việc bài trí, quản lý, tổ chức các hoạt động trong thư viện nhằm đảm bảo vai trò làm
chủ của mình trong thư viện trường học Thân thiện. Sự tham gia của các đối tượng có liên quan
nhằm huy động nguồn lực tổng hợp để xây dựng thành công và đảm bảo phát triển bền vững của
thư viện trường học Thân thiện
4. Tại sao cần có Thư viện trường học thân thiện?
 Thư viện trường học Thân thiện nhằm đáp ứng quyền tiếp cận thông tin, tiếp cận giáo
dục của học sinh. Qua đó, các em được tiếp cận với sách, báo, tạp chí để tìm hiểu về thế giới
xung quanh và thế giới bên ngoài. Trong Công ước LHQ về Quyền trẻ em, ta có thể hiểu việc
xây dựng thư viện Thân thiện trong trường học là trách nhiệm, nghĩa vụ của “người lớn” nhằm


- Học sinh
- Cán bộ cán bộ thư viện
- Giáo viên
- Nhân viên
Vai trò hỗ trợ nhà trường xây dựng TV trường học Thân thiện:
- Cha mẹ học sinh
- Thành viên cộng đồng
- Các tổ chức, đoàn thể khác
6. Thư viện thân thiện với ai?
Thư viện thân thiện với:
- Với Ban giám hiệu nhà trường

•

-

Với hội đồng giáo viên
Với học sinh

-

Với phụ huynh
Với cộng đồng địa phương: tổ chức chính quyền, đoàn thể, TVCC

Với Ban giám hiệu
Từ phía BGH:
- Đánh giá đúng tầm quan trọng của TV và khuyến khích khai thác TV
- Gắn kết hoạt động TV với hoạt động chung của trường
-


•

Với Thư viện công cộng

-

Tập huấn

-

Hợp tác vốn tài liệu
Hợp tác hoạt động

-

Tham quan giới thiệu
Chương trình hoạt động vận động đọc

-

Cùng nhau tiếp thị chương trình sử dụng Tv cho trẻ em trong địa phương.

•

Với học sinh

-

Môi trường an toàn miễn phí cho học sinh có thể tự học hay học nhóm

Gắn kết với nhu cầu học tập, giảng dạy và phát triển cá nhân cụ thể
Luôn được nhắc đến từ phía BGH, hội đồng giáo viên, các buổi sinh hoạt, trên lớp, thông
tin trong cộng đồng
Các thành viên trong trường được tham gia vào các hoạt động của TV
Thường xuyên đến thư viện
Biết rõ thư viện có những hoạt động hay dịch vụ nào sử dụng thế nào nguồn lực tại thư
viện
Sử dụng đội ngũ tuyền truyền tiếp thị quảng bá

8. Cách tiếp cận và nguyên tắc của thư viện trường học Thân thiện
Thư viện trường học thân thiện là một cách tiếp cận mới đối với phát triển Thư viện.
Cách tiếp cận này lấy trẻ em làm trung tâm và tôn trọng các quyền cơ bản của trẻ em.
Thế nào là cách tiếp cận lấy TE làm trung tâm trong việc xây dựng thư viện thân thiện?
+ Trong dạy học, chúng ta đã chuyển mối quan tâm từ cung cấp kiến thức đến quá trình học
tập. Chúng ta lấy người học làm trung tâm để xác định thế nào là quá trình học tập lí tưởng nhất.
+ Trong việc xây dựng thư viện trường học thân thiện theo cách tiếp cận lấy HS làm trung
tâm, chúng ta chuyển từ việc quản lý các nguồn tài liệu (đơn thuần là việc tổ chức cho HS mượn


- trả sách) sang việc khuyến khích HS chủ động tìm kiếm và sử dụng có hiệu quả các sách vở, tài
liệu có trong thư viện.
Như vậy, cách tiếp cận lấy trẻ em làm trung tâm đòi hỏi người thủ thư phải có một quan
điểm mới, cách thức quan sát mới, một cách suy nghĩ mới về công việc, mối quan hệ với học
sinh và những vấn đề liên quan trong quá trình hoạt động của thư viện.
Cách tiếp cận dựa trên Quyền trẻ em là căn cứ vào những quyền của trẻ em đã được
Công ước của Liên hiệp quốc về quyền trẻ em quy định. Trong đó có một số QTE mà thư viện
trường học có thể và cần phải quan tâm thực hiện như:
+ Quyền được học tập
+ Quyền được vui chơi giải trí, lành mạnh, được hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể
thao, du lịch phù hợp với lứa tuổi

-

Thủ thư: có chuyên môn,yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với công việc, luôn lịch sự và tôn
trọng độc giả
Giáo viên: ủng hộ, hợp tác

-

Học sinh: tự giác, trung thực, tự quản, tham gia tích cực trong các hoạt động của thư viện
Phụ huynh: tình nguyện hỗ trợ, cùng trẻ tham gia các hoạt động thưu viện.

-

b/ Cơ sở vật chất
- Không gian linh hoạt: trong phòng thư viện, hành lang,lưu động, dưới gầm cầu thang, ngoài
trời
- Có đủ bàn, ghế, đủ giá sách
- Phòng đọc đủ ánh sáng
-

Tài liệu đáp ứng nhu cầu độc giả
Phương tiện, công cụ phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương

Cách bài trí: hấp dẫn, thuận lợi, phù hợp với tâm lý lứa tuổi: trưng bày sản phẩm của học
sinh
- Xác định vị trí thư viện và vị trí các góc trong thư viện
c/ Hệ thống quản ly
- Hướng tới phục vụ người sử dụng
- Thuận lợi và dễ dàng tiếp cận
-


thuật và tăng cường hiểu biết và lòng tự hào về quê hương, đất nước thông qua góc văn hóa địa
phương
Không gian của Thư viện đa chức năng được chia thành các góc hoạt động, với diện tích
cơ bản trong mỗi góc để vừa đủ 1 chiếc bàn và khoảng 4- ghế cùng các đồ dùng, văn phòng
phẩm cần thiết để sử dụng và tổ chức hoạt động trong góc đó. Mỗi góc cần có bảng tên góc rõ
ràng, được trang trí hấp dẫn và có không gian trưng bày sản phẩm của các em. Số lượng góc tùy
vào nhu cầu và diện tích thực tế của nhà trường, tuy nhiên bất kỳ thư viện đa chức năng cần có
chính thức từ 3 góc hoạt động trở lên
Việc tổ chức hoạt động trong các góc được xác định là hoạt động thường nhật của thư
viện đa chức năng, phụ thuộc vào lịch hoạt động của thư viện dành cho từng lớp trong trường.
Khoảng thời gian cần thiết để tổ chức các hoạt động góc trong thư viện cần từ 35 đến 90 phút
nhằm đảm bảo cho các em có cơ hội tham gia vào các góc hoạt động mà mình yêu thích và có cơ
hội thể hiện mình bằng cách đóng góp sản phẩm vào các góc hoạt động như góc vẽ, góc viết….
Tuy nhiên căn cứ vào mục đích của buổi hoạt động mà cán bộ thư viện có thể tổ chức các góc
hoạt động khác nhau, không nhất thiết phải tổ chức tất cả hoạt động trong cùng một buổi hoạt
động mà có thể xác định các kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần có để cán bộ cán bộ thư viện
cần định hướng các em tham gia vào hoạt động của các góc. Bên cạnh đó, nhu cầu tham gia vào
các góc hoạt động của học sinh cần được lắng nghe và hỗ trợ thực hiện nhằm đảm bảo đáp ứng
được nhu cầu của người sử dụng khi tham gia hoạt động
b.THƯ VIỆN GÓC LỚP
Với thư viện góc lớp chỉ đơn giản là một giá sách, tủ sách nhỏ, nhằm đảm bảo tất cả các
lớp ở các khối đều có góc thư viện tại lớp của mình. Thư viện góc lớp ra đời căn cứ bởi:
- Giải pháp dành cho nhà trường không có nhiều không gian dành cho thư viện,
không có đủ chỗ cho học sinh ngồi đọc sách
- Học sinh dễ dàng và chủ động tiếp cận với sách và tài liệu trong không gian
lớp học
- Hỗ trợ giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động trong lớp học
- Tăng cường tính tự quản của học sinh trong lớp với ý thức giữ gìn sách, báo
tại thư viện góc lớp

đọc, sáng tác truyện, vẽ minh hoạ giữa các nhóm, tổ
Xây dựng tổ học sinh tự quản, chịu trách nhiệm cho các bạn mượn, trả sách trong
thư viện góc lớp và luân chuyển sách với lớp khác hoặc mượn sách từ thư viện trường nhằm xác
định vai trò tự chủ của các em trong việc quản lý thư viện góc lớp của mình
Học sinh có thể đọc sách để giải trí trong những giờ ra chơi để tạo hứng thú, tinh thần
thoải mái cho các tiết học tiếp theo
Tổ chức quyên góp sách cho thư viện của lớp nhằm nâng cao sự tham gia của các
em trong lớp và ý thức bảo vệ sách của lớp mình vì chính các em là người đóng góp vào tủ sách
của lớp mình
c.THƯ VIỆN LƯU ĐỘNG
Thư viện lưu động có thể di chuyển được từ nơi này sang nơi khác, dưới hình thức là một
tủ sách có bánh xe ,. Thực tế ý tưởng này được hình thành trong quá trình xây dựng thư viện Thân
thiện tại các điểm trường phân hiệu nhằm đáp ứng khả năng tiếp cận thư viện công bằng giữa các
học sinh tại trường chính và các điểm trường lẻ. Các điểm phân hiệu, tại nhiều vùng sâu, vùng xa, có
nơi không đi được bằng xe máy mà phải đi bộ, nên việc vận chuyển các đồ dùng, trang thiết bị sẽ là
khó khăn. Giải pháp đặt ra ở đây là khi vận chuyển, nếu tủ sách có bánh xe thì có thể vận chuyển
thuận lợi hơn đến các điểm trường phân hiệu. Hàng tuần, giáo viên tại điểm phân hiệu về trường
chính họp chuyên môn có thể tranh thủ mượn sách từ thư viện chính với các nhu cầu và sở thích đọc
khác nhau của các em tại phân hiệu, thông thường khoảng từ 20-30 cuốn sách, báo, truyện và được
thay đổi theo tuần, tuỳ theo thực tế. Với các điểm phân hiệu khác nhau, số sách này được luân
chuyển quay vòng giữa các điểm trường theo từng tuần hoặc theo từng tháng, phụ thuộc vào lượng
sách của thư viện nhà trường. Bên cạnh đó, thư viện lưu động còn được phát triển tại các trường
vùng bằng trong điều kiện trường không có đủ không gian trong phòng đọc của trường và bối cảnh
trường có số lượng học sinh lớn, nhiều dãy nhà nên cơ hội tiếp cận thư viện của trường có nhiều hạn


chế. Vai trò của các em học sinh nhóm hỗ trợ có thể giúp cán bộ cán bộ thư viện sắp xếp sách vào
tủ sách và giờ ra chơi có thể đẩy đi qua các dãy lớp học đề các bạn có thể tự lựa chọn và ngồi đọc
sách, có thể ở hành lang hoặc sân trường
Vị trí: Linh động, thường được đặt ở hành lang, dưới bóng cây râm mát.

Sách, báo, tạp chí
Thiết lập và tổ chức họat động:
Thành lập nhóm học sinh quản lý thư viện ngoài trời. Cán bộ cán bộ thư viện cần hướng
dẫn nhóm học sinh quản lý có nhiệm vụ chọn sách, báo, tạp chí và thay đổi sách hàng ngày vào
đầu giờ. Thông thường nên chọn các loại sách mỏng, hấp dẫn, có những thông tin khoa học, lịch


sử, tự nhiên thú vị hoặc tuyển tập các mẩu truyện ngắn vì thời gian của giờ nghỉ giải lao thường
không nhiều. Nhóm học sinh quản lý có trách nhiệm cho các bạn mượn sách, báo trong giờ nghỉ
giải lao, tuyên truyền với các bạn trong trường thư viện ngoài trời. Cuối buổi học, nhóm học sinh
quản lý chịu trách nhiệm chuyển sách, báo, tạp chí về kho/ thư viện chính của trường
Nhiệm vụ của nhóm học sinh quản lý thư viện ngoài trời có thể bổ sung thêm vào nhiệm
vụ của lớp trực tuần và được luân chuyển giữa tất cả các lớp trong nhà trường. Lớp chịu trách
nhiệm trực tuần sẽ đảm nhận thêm nhiệm vụ quản lý thư viện ngoài trời của trường trong tuần
lớp mình thực hiện nhiệm vụ trực tuần nhằm đảm bảo tất cả các học sinh trong trường đều được
tham gia vào quản lý thư viện ngoài trời, từ đó ý thức bảo quản sách của các em sẽ được nâng
cao.


II. THIẾT LẬP THƯ VIỆN THÂN THIỆN
* Vị trí, cách bày trí thư viện trường học thân thiện
1. Tầm quan trọng:
Vị trí, nội thất, và bài trí thư viện có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hiệu quả phục vụ
của một thư viện. Các yếu tố này, nếu được vận dụng hợp lý và hiệu quả sẽ tạo được một điều
kiện vật lý giúp khuyến khích đọc sách và tạo điều kiện thuận lợi cho người đọc dễ dàng tìm
kiếm tài liệu/thông tin.
2. Mục đích của bài trí
- Tạo không khí, môi trường học tập thân thiện, chào đón, thu hút và khuyến khích người
sử dụng phát triển một cách toàn diện
- Dễ dàng sử dụng với học sinh, giáo viên

4.1.
Nội thất cần thiết và phù hợp cho thư viện trường tiểu học:
Các tiêu chí lựa chọn nội thất thư viện:
- An toàn cho học sinh. Tránh các loại vật dụng có góc cạnh nhọn, bén
- Có kích cỡ phù hợp với lứa tuổi học sinh. Kệ sách cho học sinh tiểu học chỉ nên cao tối
đa 1,3m
- Ưu tiên lựa chọn các vật dụng có hình thể gồm nhiều đường cong: sẽ tăng tính thân thiện
- Lựa chọn màu sáng. Nếu được, sử dụng các loại nội thất nhiều màu sắc bắt mắt và thu
hút học sinh. Nhưng cần lưu ý đến việc phối màu nội thất sao cho hài hòa và tránh quá lòe loẹt,
gây ra cảm giác khó chịu
- Nếu được, nên lựa chọn nội thất có thể linh động thay đổi các chi tiết hoặc hiệu chỉnh
được kích cỡ
- Chất liệu phù hợp với điều kiện môi trường và khó bị cháy nổ
Các nội thất cần thiết:
- Bàn ghế: Nên chọn ghế đơn để có thể di chuyển và bố trí một cách linh hoạt; Nên sử
dụng bàn có kích cỡ vừa phải để có thể bố trí linh hoạt theo nhiều khu vực
- Thảm, ghế xốp mềm…: Thư viện cho lứa tuổi tiểu học nên có khu vực đọc sách thoải
mái sử dụng các loại thảm, ghế xốp mềm… để thu hút học sinh nhỏ tuổi và tạo cho chúng một
môi trường đọc sách thân thiện, thoải mái và hấp dẫn.
- Kệ sách: Có thể lựa chọn cả kệ treo tường lẫn kệ đứng; Kệ sách cần có chỗ để dán các
dấu hiệu, hướng dẫn để người đọc tìm sách; Ưu tiên lựa chọn các loại kệ, rổ để sách cho phép
quay bìa sách ra trước
- Có thể trang bị xe đẩy sách lưu động: giúp đưa sách đến tay học sinh một cách linh hoạt
và hiệu quả hơn, đặc biệt đối với các khu vực xa thư viện chính
- Nên sử dụng các loại vật dụng trưng bày sách: đế trưng bày sách, túi sách treo…
- Sử dụng đế chắn sách
- Dùng rổ nhựa, thùng giấy để tăng diện tích chứa sách
4.2.
Cách xếp đặt nội thất
Một số tiêu chí giúp xếp đặt nội thất thư viện:

- Bằng hình ảnh
- Bằng biểu ngữ
- Kết hợp giữa hình ảnh và biểu ngữ
- Bằng cách khác: trưng bày sách, sản phẩm của học sinh, áp phích và banner mua
sẵn, con rối, búp bê, nội thất, cây cảnh, các hướng dẫn…
Nơi trang trí
- Cửa/cổng vào thư viện
- Tường, cột, cửa sổ, trần nhà
- Bảng
- Kệ, thùng, rổ đựng sách
- Bất kỳ nơi nào khác phù hợp
5.2. Hướng dẫn
Tiêu chí thiết kế các hướng dẫn
- Màu sắc tươi sáng, thu hút trẻ
- Có điểm nhấn
- Cần đảm bảo là học sinh nào cũng đọc được
- Nếu được, hãy phối hợp ăn ý giữa hình ảnh minh họa và câu từ hướng dẫn
- Câu/từ hướng dẫn càng ngắn (và dễ hiểu) càng tốt
- Hình ảnh và kiểu chữ nên thân thiện với trẻ (tránh trường hợp quá nghiêm túc,
quá ‘người lớn’)


Các loại hướng dẫn
- Quy định: Nên được thể hiện dạng dấu hiệu hình ảnh và từ khóa ngắn gọn để nêu
một số quy định, nội quy trong thư viện. Không nhất thiết chỉ thể hiện trên 1 bảng/tờ giấy khổ
lớn, mà còn có thể tách rời từng nội dung để ở một số góc thư viện hoặc trên bàn…
- Tìm kiếm tài liệu: Bao gồm các hướng dẫn như sơ đồ các khu vực sách, sơ đồ
hoặc cây định hướng người đọc tìm sách theo phân loại, hướng dẫn tra tìm mục lục, các dấu hiệu
trên giá kệ giúp người đọc tìm sách dễ dàng…
Nơi đặt hướng dẫn

học sinh được giáo viên lớp giao nhiệm vụ tìm hiểu về một vấn đề nhất định). Ngoài ra, khi phân
loại theo thể loại, nhân viên thư viện sẽ dễ dàng lọc tìm và giới thiệu sách theo chủ đề cho HS.


Do đó, việc sắp xếp sách của thư viện một trường tiểu học cần được áp dụng kết hợp giữa
PHÂN LOẠI THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC và PHÂN LOẠI THEO THỂ LOẠI

3. Phân loại theo trình độ đọc sử dụng mã màu
Theo hệ thống phân loại sách thiếu nhi theo trình độ đọc của tổ chức Hippocampus
Reading Foundation (HRF). Phân chia sách thiếu nhi ra 6 cấp độ đọc được mà hóa bằng 6 loại
màu. Có ưu điểm: (1) Các cấp độ đọc được qui định bởi HRF phù hợp với khả năng đọc của học
sinh bậc tiểu học; (2) Có mã màu giúp học sinh dễ nhớ; (3) dễ áp dụng, không đòi hỏi chuyên
môn sâu về phân loại sách thư viện.
Màu xanh lá cây (mẫu giáo)
- Tiêu biểu là từ 1-2 câu/ 1 trang với 1 bức tranh
- Không nên có quá 10 từ trên 1 trang
- Ngoại lệ: 1 hoặc 2 trang có hơn 15 từ.
Màu đỏ (lớp 1)
- Tiêu biểu là 2-5 câu/ 1 trang kèm theo hình ảnh
- Ngoại lệ: có thể có 30 từ/trang
Màu cam (lớp 2)
- Có 6-14 câu/ 1 trang kèm theo hình ảnh
- Từ ngữ phức tạp hơn
- Ngoại lệ: 1 hoặc 2 trang có 30-60 từ
Màu trắng (lớp 3)
- Thường có 10-20 câu/ 1 trang với khoảng 60-120 từ/trang
- Các câu có thể dài hơn các mức Xanh lá, Đỏ và Cam. Có thể có ít hơn 10 câu dài/ 1
trang nhưng nhiều từ.
- Ngoại lệ: sách thơ ca từ 500 từ trở lên
- Không cần thiết có tranh ảnh ở mỗi trang

Sách viết về cuộc đời, sự nghiệp của một người có thật
5 Truyện dân gian – Truyện đạo đức – Truyện loài vật
Truyện cổ tích, thần thoại, ngụ ngôn; Giáo dục đạo đức thông qua các câu chuyện
gần gũi; Dùng hình ảnh những con vật làm nhân vật chính, mỗi câu chuyện là một
bài học
6 Truyện phiêu lưu – Thám hiểm – Siêu tưởng
Truyện phiêu lưu, khám phá, kỳ bí, thần tiên, viễn tưởng...
7 Truyện tranh liên hoàn – Thơ – Truyện cười
Truyện tranh nhiều tập; Tác phẩm thơ, đồng dao, tục ngữ; Truyện cười
8 Ngoại ngữ - Song ngữ
9 Tài liệu tra cứu – Từ điển
Bách khoa toàn thư, niên giám, átlat, các tài liệu thống kê, sách hỏi – đáp, từ điển
ngôn ngữ, từ điển chuyên đề...
10 Văn học
Truyện ngắn, truyện vừa, truyện dài…
Cần lưu ý: Qui ước mã hóa trên đây ( + số) giúp cho nhân viên thư viện (hoặc đội học
sinh thư viện) cất sách vào đúng vị trí trên kệ một cách nhanh chóng.
5. Sắp xếp sách thiếu nhi
Sắp xếp sách của thư viện một trường tiểu học cần được áp dụng kết hợp giữa PHÂN LOẠI
THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC và PHÂN LOẠI THEO THỂ LOẠI
5.1.
Bố trí, sắp xếp các khu vực sách:
PHÂN LOẠI THEO TRÌNH ĐỘ ĐỌC là trục phân loại chính. Nghĩa là các khu vực sách
được tổ chức theo từng cụm của từng CẤP ĐỘ ĐỌC. Trong khu vực của một cấp độ đọc sẽ
được chia nhỏ theo thể loại sách


5.2.

Dán nhãn sách:

Nguyện vọng của học sinh, đảm bảo tất cả học sinh có cơ hội sử dụng thư
viện
Đề xuất của giáo viên
Thời gian của cán bộ thư viện
Số lượng người sử dụng mà thư viện có thể phục vụ trong một khoảng thời
gian
Hiệu qủa của các hoạt động trong thư viện
Quá trình xây dựng lịch hoạt động thư viện cần có sự tham gia ý kiến của học sinh và
giáo viên trong trường để cán bộ thư viện có thể tham khảo về khoảng thời gian theo nhu cầu và


nguyện vọng của học sinh, giáo viên để sắp xếp thời gian mở cửa thư viện hợp lý. Tuy nhiên,
thực hiện được lịch hoạt động của thư viện, vai trò của Ban giám hiệu nhà trường là quan trọng
trong việc chỉ đạo các giáo viên và sắp xếp lịch giảng dạy và các hoạt động học tập để có một
khoảng thời gian cụ thể tạo cơ hội cho học sinh lên thư viện
IV. Tổ chức các hoạt động trong thư viện thân thiện
Thư viện trường học thân thiện là nơi mang lại cho học sinh nhiều lợi ích ngoài mục đích
đọc sách bởi các em có cơ hội tham gia vào các hoạt động khác nhằm đảm bảo sự phát triển toàn
diện của các em. Các hoạt động của thư viện Thân thiện được xác định gồm 2 phần, các hoạt
động thường nhật và các hoạt động đặc biệt. Với các hoạt động thường nhật nhằm mục đích xây
dựng thói quen đọc sách cho học sinh, thúc đẩy việc học thông qua vui chơi và nâng cao môi
trường tâm lý xã hội trong nhà trường cũng như khuyến khích học sinh em tới trường học với
các hoạt động hấp dẫn và bổ ích. Hoạt động thường nhật của thư viện Thân thiện tập trung vào
các hoạt động theo góc. Cần hiểu hoạt động theo góc ở đây là các hoạt động được chia theo mục
đích, tâm lý lứa tuổi,các nhu cầu và sở thích khác nhau của học sinh khi hoạt động thư viện với
các không gian khác nhau cùng các đồ dùng, thiết bị theo mỗi góc. Tuỳ vào điều kiện thực tế của
nhà trường và nhu cầu của học sinh, nhà trường có thế xác định các hoạt động góc khác nhau
nhưng cần đảm bảo học sinh có cơ hội phát triển mọi tiềm năng của mình trong các lĩnh vực.
Tuy nhiên nên tổ chức ít nhất là 3 góc, nhiều nhất là 8 góc vì nếu nếu tổ chức ít hoạt động theo
góc thì học sinh sẽ không có cơ hội để tham gia những hoạt động khác nhau, còn nếu tổ chức quá

lượng sách và phiếu bình luận sách được hoàn thiện sẽ xác định lớp nào đọc được nhiều sách
nhất và nên có phần thưởng nho nhỏ nhằm động viên, khuyến khích các em. Hoạt động này
nhằm động viên khuyến khích các em đọc được nhiều đầu sách, tạo nên một phong trào đọc sách
trong nhà trường. Có thể tổ chức thi đọc nhiều sách theo từng chủ đề, thể loại cụ thể hoặc theo
mọi chủ đề và thể loại khác nhau
- Thi kể chuyện theo sách: Hoạt động này được tổ chức nhằm giúp các em yêu thích đọc
sách, nâng cao văn hóa đọc, phát triển các kĩ năng như kĩ năng trình bày, tư duy sáng tạo, diễn
đạt cảm xúc, phát triển ngôn ngữ, … Thi kể chuyện theo sách có thể được tổ chức một học kì
một lần hoặc một năm một lần, kể chuyện theo chủ đề cho trước hoặc kể chuyện theo chủ đề tự
do.
- Tóm tắt sách: Là hoạt động giúp học sinh phát triển tư duy logic, tổng hợp thông tin, khái
quát vấn đề và nâng cao khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ của riêng mình.
- Tìm kho báu: cán bộ cán bộ thư viện tìm kiếm một số từ khoá trong các cuốn sách khác
nhau nhằm tạo thành mật mã mà yêu cầu học sinh phải đọc và tra cứu các cuốn sách đó mới có
thể tìm ra câu trả lời và tìm được kho báu. Có một ví dụ tham khảo như, cán bộ cán bộ thư viện
giấu một vật tại một địa điểm và xây dựng chỉ dẫn để tìm được vật đó thông qua các từ khoá tại
các cuốn sách khác nhau. Mục đích của hoạt động này nhằm khuyến khích học sinh đọc các thể
loại sách khác nhau dựa trên sự tò mò và ham muốn tìm được từ khoá để giải mã con đường đi
tìm " kho báu" của mình. Qua hoạt động này, các em được củng cố vốn từ vựng, điều này là cần
thiết đối với học sinh Tiểu học và học sinh dân tộc thiểu số
- Câu lạc bộ đọc: Cán bộ cán bộ thư viện có thể thiết lập CLB đọc dành cho các em yêu
thích đọc sách và tạo cơ hội cho các em thảo luận nhóm về các cuốn sách thú vị mà các em đã
từng đọc. Các buổi thảo luận của CLB có thể được trình bày trước cả trường nhằm động viên,
khuyến khích các học sinh khác trong trường cùng tham gia và tìm đọc những cuốn sách được
giới thiệu và thảo luận. Hoạt động này có thể hỗ trợ cho hoạt động giới thiệu sách mới mà từ
trước đến này thư viện nhà trường vẫn thường thực hiện
- …
Bài trí :
Để thuận tiện cho việc đọc sách theo cá nhân hoặc theo nhóm, bàn ghế trong góc đọc nên
sử dụng các bàn, ghế đơn vì có thể kê được theo nhiều kiểu khác nhau như kê thành nhóm hoặc


Em hãy xếp hạng cuốn sách này theo sao:
Hơi buồn chán, tẻ nhạt
Được
Một cuốn sách bạn nên đọc
Một cuốn sách rất tuyệt
Một cuốn sách tuyệt hay và em rất thích đọc
Họ và tên: ……………………………………………………………
Lớp:…………………………………………


b. HOẠT ĐỘNG TRONG GÓC VIẾT
Góc viết trong thư viện thân thiện hướng tới mục đích:
- Phát triển năng khiếu
- Thúc đẩy tư duy sáng tạo
- Cung cấp thông tin
- Rèn chữ đẹp
- Hình thành và phát triển kỹ năng viết: đúng câu, đúng chính tả, đúng ngữ pháp, đúng thể
loại
- …
Các hoạt động có thể tổ chức trong góc viết là:
- Làm sách: Các em có thể vẽ minh hoạ và viết lời chú thích cho các hình ảnh, để kể về
một câu chuyện hàng ngày của em hoặc thể hiện những nguyện vọng, mơ ước của mình
- Sáng tác truyện: Học sinh có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, trí tưởng tượng của mình thông
qua sáng tác những câu truyện của riêng mình với vai trò là " tác giả"
- Làm bảng tin: để thực hiện được hoạt động cần có hoạt động theo nhóm. Nhóm học sinh
này sẽ đi thu thập các thông tin của các hoạt động trong trường và viết bản tin trường học và có
thể giới thiệu về các hoạt động trường học khác ở Việt nam và trên thế giới để các bạn đọc có thể
hình dung tổng thể về trường mình, trường bạn ở Việt nam và các nơi khác. Để thực hiện được
hoạt động này, nhóm học sinh cần đọc nhiều báo, tạp chí và có kỹ năng thu thập và tổng hợp