MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU .............................................................................................. 3
MỘT SỐ KÝ HIỆU DÙNG TRONG ĐỀ TÀI .............................................. 4
CHƢƠNG I................................................................................................... 5
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................... 5
CHƢƠNG II ................................................................................................. 7
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU....................................................... 7
2.1. Nghiên cứu ở ngoài nƣớc........................................................................ 7
2.2. Nghiên cứu ở Việt Nam .......................................................................... 8
CHƢƠNG III.............................................................................................. 11
MỤC TIÊU, PHẠM VI, NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU... 11
3.1. Mục tiêu nghiên cứu............................................................................. 11
3.2. Phạm vi nghiên cứu.............................................................................. 11
3.3. Nội dung nghiên cứu ............................................................................ 11
3.4. Phƣơng pháp nghiên cứu ..................................................................... 11
3.4.1. Quan điểm phương pháp luận ............................................................ 11
3.4.2. Phương pháp nghiên cứu chung ........................................................ 12
3.4.3. Phương pháp thu thập số liệu............................................................. 12
3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu .................................................................. 13
CHƢƠNG IV.............................................................................................. 15
ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU............................ 15
4.1. Vị trí địa lý ........................................................................................... 15
4.2. Khí hậu ................................................................................................ 16
4.3. Cây/ con chủ lực ................................................................................... 16
3.5. Giao thông ............................................................................................ 17
3.6. Dân số - lao động .................................................................................. 18
CHƢƠNG V ............................................................................................... 21
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ......................................................................... 21
5.1.1. Kỹ thuật tạo cây con ........................................................................... 21
5.1.2. Kỹ thuật thu hái.................................................................................. 22
1

LỜI NÓI ĐẦU
Lâm nghiệp là một ngành kinh tế có tác dụng nhiều mặt đến đời sống kinh
tế xã hội và môi trường sinh thái của quốc gia. Rừng gắn liền với đời sống kinh
tế của con người và hàng vạn sinh vật sống trên trái đất. Với mong muốn vận
dụng kiến thức đã tiếp thu vào thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao kiến thức
chuyên môn cũng như dánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện của mỗi sinh
viên ra trường. Được sự nhất trí của Khoa Nông lâm và Trường Cao đẳng Sơn
La em đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp “Đánh giá tình hình sinh trưởng của
cây Lát Hoa tại vườn ươm trường Cao đẳng Sơn La”.
Để củng cố kiến thức và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp em đã nhận
được sự hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô trong khoa Nông lâm.
Ngoài sự giúp đỡ của các Thầy cô, trong quá trình thực hiện chuyên đề
em đã nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn bè và sự nỗ lực của bản thân. Em
xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy cô và bạn bè.
Với thời gian có hạn và bản thân em còn thiếu kinh nghiệm trong nghiên
cứu khoa học với những khó khăn khách quan nên chuyên đề này không tránh
khỏi những thiếu xót. Qua đây em mong nhận được những ý kiến đóng góp của
thầy cô giáo và các bạn để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn.

Sơn La, ngày….tháng….năm 2013
Sinh viên thực hiện

Lò Thị Hoảng

3


MỘT SỐ KÝ HIỆU DÙNG TRONG ĐỀ TÀI
STT


N/Hvn

Phân bố số cây theo chiều cao vút ngọn

Hvn /D1,3

Tương quan chiều cao vút ngọn và đường kính ngang ngực

OTC

Ô tiêu chuẩn

ODB

Ô dạng bản

ĐT

Đông tây

NB

Nam Bắc

TB

Trung bình

Xn2


ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết rừng là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý
giá của nhân loại trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Rừng có vai
trò quan trọng đối với đời sống con người cũng như tất cả sinh vật khác, rừng
cung cấp lâm sản, nguyên vật liệu, ô xy, giữ đất, giữ nước, chống xói mòn, rửa
trôi, chống ô nhiễm môi trường.
Sơn La là một trong những tỉnh có diện tích rừng và đất rừng tương đối
lớn, tuy nhiên việc quản lý bảo vệ và phát triển rừng chưa thực sự hiệu quả cao.
Việc phát triển trồng rừng sản xuất chủ yếu là rừng nguyên liệu công nghiệp đạt
năng suất cao trên diện tích đất lâm nghiệp, có điều kiện lập địa thích hợp gần
thị trường tiêu thụ nguyên liệu, gần đường giao thông để tăng khả năng sản xuất
gỗ bền vừng, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường và các hộ gia đình tại địa
phương là hết sức cần thiết. Nhưng bên cạnh đó, độ che phủ rừng đã giảm, diện
tích rừng tự nhiên chủ yếu là rừng phục hồi sau nương rẫy, khả năng tái sinh của
rừng kém, nên vấn đề đặt ra là cần phải chọn loại cây trồng vừa có khả năng
sinh trưởng cao lại vừa có đặc tính thương phẩm gỗ tốt. Một trong những loài
cây ưu tiên được trồng là loài Lát Hoa.
Lát Hoa thuộc họ Chi (Chukrasia) là loài cây ưu sáng, mọc chậm, sống
lâu, ưa bóng thường mọc nhiều trên núi đá vôi, thung lũng đá hoặc núi đất.
Thích hợp trồng trên nền đất Feralit là loại đất phổ biến trên khu vực tỉnh Sơn
La. Kỹ thuật trồng lát hoa cũng khá đươn giản. Lát Hoa để cải tạo phục hồi rừng
hoặc trồng rừng phân tán cây lát hoa là loài cây có giá trị kinh tế cao,d dặc biệt
là giá trị gỗ. Gỗ Lát Hoa có vân thớ đẹp, được xếp ở nhóm I, hơn nữa Lát Hoa
còn là cây đặc hữu, chỉ có ở một số nước trên thé giới, nên gỗ lá hoa còn là mặt
hàng xuất khẩu có giá trị. Đối với đất Sơn La nhu cầu trồng Lát Hoa rất lớn
nhưng nguồn giống tại đây còn thấp. Hơn nữa, quy trình sản xuất cây Lát Hoa
trên từng điều kiện cụ thể còn chưa được nghiên cứu nhiều, nhưng đã được
nhiều nhà phân loại thực vật đặt tên, nghiên cứu và mô tả các đặc điểm hình thái
và sự phân bố của loài Lát Hoa.
5

lát hoa vào nhóm cây ưa sáng nên kết luận này bị coi là quá rộng và khó áp dụng
vào sản xuất.
A.K.Banerijee (1977) nghiên cứu tần xuất và độ phong phú các loài trong
rừng mưa nhiệt đới tây nam Arunchal Pradest cho rằng C.Tabularis có tần số
xuất hiện 10 – 15.8% số lượng các ô tiêu chuẩn và chiếm từ 1-1.5% độ phong
phú của các loài được tham gia nghiên cứu, phân bố ở độ cao 600 – 1000m so
với mặt nước biển.
K.K.Purusho Thaman (1989) nghiên cứu dược lý và hóa học của một số
loài thuộc họ Meliaceae cho thấy lát hoa có mang hoạt chất chữa bệnh, tác giả
đã đề nghị nghiên cứu cây lát hoa để sử dụng nhiều mặt.
7


Những nghiên cứu về kỹ thuật lâm sinh Delwaulle (1979) giới thiệu kết
quả chọn loài cây trồng cho vùng khô nhiệt đới Châu phi thì lát hoa là một trong
số những loài cây trồng được đưa vào thử nghiệm và đưa ra thí nghiệm rộng rãi.
Whitesell (1979) đã trồng đánh giá khả năng thích nghi cây lát hoa đã có
những tài liệu nghiên cứu còn phân tán, chưa được tiến hành một cách hệ thống
và có cơ sở khoa học cho một công trình nghiên cứu về cây lát hoa trên thế giới
không nhiều nhưng các lĩnh vực đều đã được đề cập như: Phân bố, hình thái, kỹ
thuật tạo cay con, trồng thử nghiệm.
2.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
Cây lát hoa được các nhà nghiên cứu trong nước tập chung chủ yếu ở 2
lĩnh vực là đặc tính sinh vật học và kỹ thuật gieo trồng.
- Định tên và mô tả
Lê Mộng Chân, Lê Thị Huyên (2000) đã dùng tên Chukra Siatabularis để
gọi tên cây lát hoa và tiến hành mô tả khá chính xác về kích thước hoa, quả của
cây lát hoa.
Trần Hợp (1968) đã xác nhận tên và mô tả lát hoa là loại cây gỗ lớn, lá kép lông
chim và tên là Chukrasia Tabularis và mô tả hình thái tương đối chi tiết.

Theo Lê Đình Tường thì lát hoa được trồng từ những năm 1962 tại Tuyên
Quang, Thanh Hóa, Lai Châu, Sơn La, Nghệ An, Hòa Bình, tuy nhiên các kết
quả thăm dò chưa được đánh giá, chỉ có một số vấn đề xoay quanh như: Kỹ
thuật trồng, đất trồng, phương thức trồng, phương thức tỉa thưa.
Đất trồng
Sở Lâm nghiệp Sơn La (1985) lưu ý trồng cây lát hoa trên đất Feralit vàng
phát triển trên đá vôi, đá chất, phiến thạch có độ pH trung bình.
Phương thức trồng, phương pháp trồng.
Sở Lâm nghiệp Sơn La (1985) đề xuất việc trồng cây con có bầu.
Về phương thức trồng thì Lê Đình Tường và sở lâm nghiệp Sơn La đê
xuất trồng thuần loài và xử lý toàn diện.
- Mật độ trồng: Sở Lâm nghiệp Sơn La (1984) đề xuất việc trồng cây với
mật độ 2500 cây/ha.
- Thông qua công tác điều tra sản xuất, Lê Đình Tường đề xuất trồng
1600 cây/ha và là người đầu tiên sơ kết và đề xuất kỹ thuật trồng cây lát hoa.
Vấn đề sâu hại:
9


Sở Lâm nghiệp Sơn La thấy hiện tượng sâu cuốn lá, nấm lở cổ rễ và đề
xuất xử lý bằng Boocodo 1% tần xuất 1 lần/ 1 tuần. Khi có sâu cuốn lá diệt bằng
DDT 666.
Nhìn chung, các chủ đề nghiên cứu về kỹ thuật gieo ươm cây lát hoa còn
chưa nhiều. Do đó, đề tài mong muốn đóng góp những ý kiến cơ bản nhất trong
gieo ươm cây lát hoa tại địa phương.

10


CHƢƠNG III

chất được tích lũy, từng cá thể và chất bị mất đi của từng bộ phận hay từng cá
thể bị đào thải chiều cao vút ngọn (Hvn) Thể tích thân cây…Luôn phụ thuộc vào
tuổi và tuân theo quy định nhất định.
Hiện nay để khả năng phát triển của một loài cây trồng rừng phu thuộc
vào nhiều yếu tố: Khí hậu, đất đai, địa hình…Phải thích hợp cho loài cây được
chọn làm giống phát triển tốt mặt khác bản thân cây và loài giống được lựa chọn
trong trồng rừng cũng phải đạt yêu cầu là một giống tốt có khả năng tạo được
môi trường và đạt năng suất cao.
Quá trình nghiên cứu phải luôn tuân thủ nguyên tắc đảm bảo tính khách
quan trung thực và tổng hợp trong thu thập và xử lý số liệu.
3.4.2. Phương pháp nghiên cứu chung
Áp dụng phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập số liệu. Phân tích số
liệu sử dụng hệ thống kế toán học trong lâm nghiệp để xử lý số liệu và đánh giá
kết quả nghiên cứu.
3.4.3. Phương pháp thu thập số liệu
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tại khu vực nghiên cứu
* Điều tra tỉ mỉ
- Trong mỗi ô dạng bản đo đếm các chi tiết sau: Lập ô dạng bản 1m2;
+ Đường kính gốc D1.3 đo bằng thước kẹp kính có độ chính xác đến
0.1m, đơn vị đo tính bằng m.
+ Chiều cao vút ngọn Hvn độ chính xác 0.1,đơn vị tính m.
- Điều tra chất lượng
+ Cây tốt (A) là những cây có chiều cao vút ngọn, đường kính D1.3 ít bị
chèn ép, tỉa cành tự nhiên tốt, không gãy ngọn, không sâu bệnh, độ thon cây
đồng đều.
+ Cây trung bình B tán hơi lệch, bị chèn ép một phần, tán vẫn nằm trong
tầng tán chính của rừng, thân hơi cong, không gãy ngọn và ít bị sâu bệnh.

12



1 n
 fi . xi
n i 1

với n: số cây

( fi.xi) 2
O2 x
với O2 x   fi.xi 2 
n
n 1

13

Xi 2fi


- Sai tiêu chuẩn: S  S 2
- Hệ số biến động: S %  S .100
xi

- Sai số tuyệt đối:   1,96
- Sai số tương đối: % 

s
n


.100