MỤC LỤC

1


A - LỜI NÓI ĐẦU
Là một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn tự đặt ra cho mình cái đích mà mình
phải đạt tới để phần nào đóng góp cho sự nghiệp trồng người nói chung và dạy
dỗ cho các em học sinh của mình nói riêng. Trong cả quá trình làm việc giảng
dạy và làm công tác chủ nhiệm thông qua việc học hỏi các bạn đồng nghiệp, qua
sách báo, qua thực tế học sinh để rút ra cho mình nhiều kinh nghiệm về công tác
chủ nhiệm và càng gần đến nhưng năm tháng về hưu tôi càng đúc rút cho mình
nhiều bài học quý giá từ việc quản lý giáo dục học sinh có nhiều hoàn cảnh khác
nhau đến việc xây dựng nề nếp cho các em. Cũng có một số vấn đề tôi còn băn
khoăn, có những việc thành công rất tốt, tôi cũng thấy mình cần phải để lại một
cái gì đó mặc dù trước đây và hiện tại nó là của mình song cũng có thể sau này
nó nhân rộng ra với lớp trẻ hay chăng. Một trong số những vấn đề tôi còn băn
khoăn cũng là một vấn đề tôi đã từng làm công tác chủ nhiệm đó là việc "Giáo
dục học sinh cá biệt trong trường phổ thông".
Tôi là một thầy giáo, tôi đã từng qua những năm tháng tuổi thơ như các
em học sinh của tôi, cũng đã có những lúc vô cùng hồn nhiên và cũng có lúc vui,
lúc buồn, có lúc thế này có lúc thế khác xong do hoàn cảnh của bản thân mẹ và
bố mẹ tôi luôn đi công tác xa trong thời kỳ tôi là học sinh. Cũng vì thực tế từ tôi
và các bạn học sinh cá biệt của tôi cho nên tôi rất muốn giúp đỡ học sinh của
mình đặc biệt là các em học sinh cá biệt sinh vì ít nhiều các em cũng giống mình
để các em phải biết tự phấn đấu vươn lên; trong cuộc sống các em phải biết vì
mọi người, phải có tinh thần tương thân tướng ái và làm việc hết mình. Mặt khác
hiện nay số học sinh học sinh cá biệt trong các trường phổ thông cũng gây khá
khá nhiều khó khăn đến các hoạt động của lớp mà bản thân các em càng ngày
càng có những quan niệm về cả về cách sống cả về cách sinh hoạt nó khác xưa
nhiều lắm; nếu không tận tình chỉ bảo và giũp đỡ các em thì sẽ có nhiều em

này mốt khác nhưng không biết được thực tế em đó khó khăn đến đâu. Mặt khác
học sinh cá biệt mỗi em mỗi tính mỗi nết mỗi em một kiểu và đặc biệt là các em
là học sinh cá biệt thì đòi hỏi học sinh cá biệt tính phải cao hơn nhưng không
được quá uỷ mị, không thể ai bảo sao cũng nghe được vì có trường hợp có người
sao cũng nghe được vì có trường hợp có người bảo việc làm đúng cũng có người
bảo việc làm là đúng cũng có người bảo em làm những việc không đúng; bản
thân các em học sinh cá biệt còn có nhiều việc cần phải giáo dục cho chính
3


mình. Ngoài ra tôi thấy trong thực tế hiện tại còn xảy ra rất nhiều các tệ nạn xã
hội nếu không giáo dục các em đến nơi đến chốn các em rất dễ bị sa ngã làm
hỏng cả cuộc đời của các em làm cho tuổi thơ của các em nhanh chóng bị qua đi
các em sớm đến với các suy nghĩ tiêu cực, ăn chơi, buông lỏng bản thân và rồi
không còn có cơ hội để làm lại cuộc đời của mình, có nhiều hiện tượng trở trêu
ngang trái đến đau lòng đối với các em làm cho cuộc đời của các em bồng bềnh
muốn trôi giạt đến đâu thì đến. Trong thực tế ta thấy biết bao những hiện tượng,
những sự việc đau lòng xảy ra với các em để có những em phải bỏ học để đi làm
người lớn quá sớm mà tác hại đến với các em lại vô bờ.
Trong những năm gần đây bản thân các em học sinh cá biệt sinh cũng đã
được nhà trường, các Thầy cô giáo quan tâm nhiều hơn. Qua đó cũng một phần
để giúp cho các em thấy rõ được những vấn đề mà các em cần phải quan tâm để
sửa cho chính mình và giữ cho lớp tốt hơn. Việc giáo dục các em học sinh cá
biệt sinh không đơn thuần, không dễ dàng mà nó muôn hình muôn vẻ vì thế
trong suốt nhiều năm qua tôi đã làm và đã từng xử lý rất nhiều những vụ việc
hay vấn đề đặt ra với học sinh học sinh cá biệt. Do đó nó càng thôi thúc tôi cần
phải có một cái gì đó mà góp vào việc giáo dục học sinh đặc biệt là học sinh học
sinh cá biệt; vì thế tôi mới quyết định chọn đề tài này để đi sâu hơn trong nhiều
năm qua cùng với một số đề tài khác để rút kinh nghiệm cho mình tạo điều kiện
cho mình hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao cũng là một phần đóng góp

sự trợ giúp của một số học sinh tin cậy trong lớp hay qua việc trò chuyện với các
em nghe các em kháo nhau mà tôi biết được, khi đó tôi chưa thể tiến hành làm gì
ngay được, tôi phải yêu cầu học sinh này cuối giờ ở lại gặp tôi lúc đó tôi mới hỏi
han và câu chuyện dẫn dắt dần đến đôi dép của em, tôi được em cho xem tôi
khen đẹp nhưng nên dùng nó trong trường hợp nào thì phù hợp hơn, tốt hơn và
5


khi đó nó tôn vẻ đẹp của em lên rất nhiều lần em đó nghe lời từ hôm sau rất
nghiêm túc thực hiện theo quy định; giáo dục nề nếp cho học sinh không phải
chỉ có ăn mặc, dép guốc mà còn nhiều vấn đề khác học sinh cá biệt như việc giữ
vệ sinh từng lớp, hiện nay trong trường có căng tin làm sao để các em ăn phải có
nơi có chốn, lớp học phải giữ sạch sẽ không gây ảnh hưởng đến tập thể lớp, ăn
uống phải lịch sự ở trong lớp việc xây dựng nề nếp học tập cho các em lại càng
cần thiết, làm sao các em phải trật tự ghi chép, chú ý nghe thầy cô giáo giảng
bài, đấy là những mong muốn của các thầy cô giáo nhưng học sinh đâu phải em
nào cũng tuân theo, có những em vào giờ học lại xin phép giáo viên cho em
xuống phòng y tế hoặc thưa cô cho em về với trường hợp này làm sao cô lại
không cho em về để giải quyết việc đó nhưng thực ra không phải lý do đó mà
các em nói dối giáo viên chủ nhiệm khi biết chuyện tôi cũng tìm cách giải quyết
làm sao cho không ảnh hưởng đến giáo viên gặp các em đi chơi bao giờ tôi cũng
tự nhận tôi trông thấy nhưng không muốn gặp lúc đó để đảm bảo uy tín cho em
đó, lúc này tôi không những phân tích cho các em hiểu cái thiệt mà các em phải
chịu nếu các em nghỉ giờ, các em đều nhận sửa chữa nhưng có em hứa vậy cũng
chưa sửa được sự việc vẫn tái diễn tôi cho các em tự kiểm điểm có ý kiến của
phụ huynh nhưng có những em lại đợi đến giờ đi học mới bảo bố mẹ mình ký
bản kiểm điểm, phụ huynh lại không nhìn rõ con mình vì sao bị kiểm điểm vẫn
cứ ký thế rồi lần nữaxin nghỉ giờ đi chơi tôi bắt buộc phải mời phụ huynh đến
làm việc để phụ huynh thấy rõ khuyết điểm của con mình và kết hợp cùng giáo
viên dạy dỗ các em còn các em nhận ra khuyết điểm của mình để sửa chữa . Có

ràng hoàn cảnh của các em, môi trường các em sinh sống hàng ngày, từ đó tôi
cũng kết hợp cùng gia đình các em thuyết phục các em; tôi cũng phân tích nhiều
lần để các em nhìn ra cái sai và tác hại của những lời đưa chuyện các em; sau
khi các em đã nhận ra nhược điểm của mình và đã dần dần sửa chữa được. Cũng
có em rất hay khóc, bạn bè chưa kịp nói gì đến em đó thì em đó cũng khóc và có
những lần em đó khóc liền 2 ngày làm gia đình em rất lo sợ; qua nhiều lần gia
đình em đó khẳng định em mắc bệnh “khóc” ai lại mắc bệnh “khóc” bao giờ, tôi
nghĩ nhiều ngày và khẳng định không thể có bệnh đó mà có thể có uẩn khúc gì
chăng; nghĩ vậy tôi tiến hành tìm hiểu thực tế về bản thân em, gần gũi em, khích
động em làm em ngày càng vui hơn, vững vàng hơn và hoà mình vào với tập thể
hơn từ đó em ít khóc hơn.
7


Tôi cũng như nhiều giáo viên khác khi nhận một lớp chủ nhiệm có những
em đã là đoàn viên cũng có nhiều em chưa là đoàn viên, vậy giúp đỡ cá em vào
Đoàn cũng có em thì dễ, cá em nhận thức ra mục đích vượt lên của mình nhưng
có em do tính tự do quá cao, mặc dù là học sinh cá biệt nhưng tính khí không
khác các em nam sống bất cần. Với những học sinh này đâu phải một sớm một
chiều giúp các em nhận thức đúng đắn được lối sống sinh hoạt cho mình, các em
còn có tính bảo thủ rất cao chính vì vậy bản thân tôi đã bỏ khá nhiều công sức và
nhiều biện pháp để giáo dục các em nhằm làm thay đổi cách suy nghĩ và lối
sống của các em cho phù hợp với một học sinh cá biệt sinh, tôi gần gũi các em,
có những cái phải thông cảm với các em, và cũng nhiều lần tâm sự, kể chuyện
cho các em, các câu chuyện tôi kể cho các em có một phần có thực có một phần
hư cấu sao cho nó gần với tính cách của học sinh đó, qua nhiều lần và nhiều
ngày các em cũng nhận ra lâu nay bản thân mình đã mất học sinh cá biệt tính và
các em đã dần lấy lại. Cũng có những em yêu rất sớm, tình yêu của các em làm
nhiều em bị ảnh hưởng đến việc học, đến giờ học và sinh hoạt, có nhiều lúc các
em như ngẩn ngơ, không tập trung. Thực sự với những em này mà nói cấm thì

các em học sinh học sinh cá biệt điều này lại vô cùng cần thiết. Thực tế hiện nay
có những học sinh rất ngoan ngoãn, nói năng lễ phép với người lớn, lịch sự với
bạn bè nhưng cũng không thiếu những học sinh là học sinh cá biệt nói năng
thiếu lễ độ, văng tục chửi bậy ngay cả đối với các em nam và cũng không e dè
trước mặt người lớn tuổi. Vì vậy việc giáo dục cho học sinh học sinh cá biệt có
cách ứng xử phù hợp với thuần phong mĩ tục của người Việt Nam là rất quan
trọng, ở các khoá tôi chủ nhuận cũng không ít lần có những học sinh cần phải
quan tâm giáo dục về mặt này.
Bao giờ cũng vậy khi nhận một lớp chủ nhiệm trước hết tôi ổn định tổ
chức lớp, phân công hàng ngũ cán bộ lớp từ lớp trưởng đến lớp phó phụ trách
các mặt rồi đến các tổ trưởng. Trong số các lớp phó có một lớp phó trụ trách
phong trào và công tác học sinh cá biệt, cũng phải có học sinh học sinh cá biệt
tiêu biểu hơn tham gia công tác của lớp. Có nhiều em học sinh cá biệt sinh do
không được nhắc nhở thường xuyên nên rất hay nói trống không, thí dụ như khi
giáo viên kiểm tra bài có hỏi các em: “em đã học bài chưa” học sinh đó trả lời
“chưa” hoặc “rồi” nhưng em nói với với ai thế? Khi đó học sinh sửa lại “em học
rồi” nhưng em nói với ai? học sinh đó trả lời lại “thưa cô em học rồi”.
9


Giáo viên cũng nên hướng các em học sinh các biệt vao các hoạt động
phong trào của lớp, ví dụ như ngày 8/3, ngày hội của các em nữ, tôi lại có một
khoảng thời gian để trao đổi với các em cách nói năng như thế nào, có lúc các
em nghe nói lại những câu nói, câu trả lời của bạn mình mà bật cười, nụ cười rất
hồn nhiên, chân thành và htật đáng yêu, cứ dần dần như thế các em đã bảo nhau,
đóng góp ý kiến cho nhau và cùng nhau sửa chữa để cùng nhau tiến bộ. Với
những thí dụ trên các em tự phát biểu nên trả lời thầy cô giáo như thế nào cho
đúng ngay từ lúc ban đầu. Có những em do học yếu, khi làm bài kiểm tra giáo
viên trông kiểm tra nghiêm túc không giở được tài liệu hay không chép được
cửa ban khi ra ngoài rất tự nhiên nói với bạn bè “ông ấy trông ghê thế” hay “bà

cũng mấy lần tôi làm căng rồi lại trùng, trùng rồi lại căng và bằng lời lẽ tôi nói
mình là người Việt Nam vốn dĩ từ xưa da vàng mắt đen tóc đen khi có tuổi thì
tóc sẽ bạc đi trừ những người bị lai căng giữa bố và mẹ một trong hai người là
người nước ngoài mới có được màu tóc vàng hoe vì vậy mình phải giữ được
những cái gì vốn có của tổ tiên ông cha ta để lại. Mặt khác khi ra đường chẳng
may có một người nào đó mất cái gì đấy mặc dù mình không hề làm những
chuyện xấu đó nhưng người ta cứ nhìn cách ăn mặc, đầu tóc, đi đứng của mình
trước hết mình cũng nằm trong diện khả nghi của họ lúc đó rất phiền phức và để
đến khi xong việc mọi chuyện đã rõ ràng thì má đã bị xưng; cho nên không nên
tạo ra một cái gì đó tập trung sự chú ý của mọi người vào mình nó sẽ không có
lợi cho mình.
Cũng có những khoá học tôi cũng đã họp toàn bộ học sinh học sinh cá biệt
của lớp để tổ chức cho các em hội thảo, trao đổi với nhau nên làm như thế nào
để xứng đáng là một học sinh ngoan, chăm học, có ý thức tốt ở lớp đồng thời là
đứa con ngoan trong gia đình, biết nghe lời bố mẹ, biết kính trên nhường dưới,
biết yêu thương và vì mọi người, chịu khó giúp đỡ gia đình tề gia nội trợ, chăn
nom em út ở nhà. Tôi cũng hướng dẫn các em khi nhà có khách nếu bố mẹ các
em không có nhà các em nên tiếp khách như thế nào, khi rót nước mời khách thì
phải rót như thế nào đó để nước trong chén không bị sủi bọt, mời khách thế nào
cho lịch sự thể hiện là người có học. Nếu có bố mẹ các em ở nhà đang tiếp
khách, bản thân các em muốn từ trong nhà đi ra ngoài hay đi từ ngoài vào trong
thì không được đi qua trước mặt khách mà phải đi như thế nào để khách cho

11


rằng mình là một người có ý tứ, nghĩa là người được sống trong một gia đình có
nề nếp tốt.
Ngay cả những việc rất nhỏ trong gia đình như nấu ăn, lau nhà cửa không
phải làm thế nào cũng được mà phải biết cách làm vừa nhanh vừa sạch sẽ, như

thành quen xin thầy này, cô kia cứ như vậy. Trong trường hợp như vậy tôi là
một giáo viên chủ nhiệm không thể bỏ qua vì tương lai của các em, vì nề nếp
hoạt động chung của trường, của lớp đã nhiều lần tôi đã giải quyết trường hợp
này; có em tôi phải làm việc tới lần thứ ba cùng với cả phụ huynh để làm sao
cho em đó tập trung hơn vào việc học, không xin nghỉ giờ nghỉ tiết nữa, việc yêu
cầu các em trở lại học bình thường trong các giờ như các em khác ban đầu có vẻ
em đó không vui nhưng không vui cũng phải làm với sự phân tích thấu đáo của
tôi và sự quản lí chặt chẽ của tôi, của gia đình cũng giúp em đó yên tâm hơn
trong học tập.
Không những tôi giúp đỡ giáo dục các em học sinh cá biệt ở lớp do tôi
chủ nhiệm mà cả nước những lớp tôi dạy; mặc dù chỉ là một cô giáo dạy một
môn học vật lý thôi nhưng tôi luôn chú ý tới việc giáo dục đạo đức cho các em
tôi đã từng phân tích cho các em càng là học sinh cá biệt càng phải học bởi vì
chỉ có học, chỉ có phấn đấu vươn lên trong học tập mới tạo cho mình một tương
lai; mới học cho mình một nghề đúng với khả năng của mình hay là tạo cho
mình một chỗ đứng trong xã hội mặc dù có thể em chỉ là một công nhân bình
thường hay một người lao động bình thường nhưng không ai chê cái nghề đó
của em để rồi khi em có một gia đình riêng em có thể lo cho gia đình riêng của
em được, không phải sống phụ thuộc vào ai đặc biệt không phải phụ thuộc ai về
kinh tế bởi vìnéu mình bị lệ thuộc người khác về kinh tế thì rất khổ lúc đó mình
sẽ mất tự do, muốn đi đâu họ đồng ý mới đi được, rồi dần dần mình sẽ mất hết
bạn bè, liệu rằng trong những trường hợp ấy chồng mình và gia đình mình đặc
biệt gia đình nhà chồng nghĩ về mình như thế nào. Chính vì thế càng là con gái
càng phải học nhiều hơn để có thể tự lo cho mình và từ đó mới có điều kiện để
giao lưu với bạn bè, học hỏi nhiều hơn ở bạn bè và xã hội để củng cố các kiến
thức về nghề nghiệp, giao tiếp và xã hội nói tóm lại mới có thể nâng cao nhận
thức về mọi mặt cho chính bản thân mình.
Cũng có em do hoàn cảnh riêng của bố mẹ, do bố mẹ để lại những hậu
quả không lấy gì làm đẹp cho lắm gây ảnh hưởng rất nhiều đến tư tưởng của em,
13

cùng nhau sinh hoạt trong môn tập thể, cô coi các em đang cùng ở trong một gia

14


đình sao các em không biết thông cảm với bạn, gần gũi bạn để giúp bạn quên đi
những cái cần phải quên mà hoà mình vào tới tập thể có hơn hay không ?
Sau một thời gian trước khi các em ra trường tôi có nhận được một lá thư
từ em học sinh cá biệt sinh đó viết gửi tôi; thư em viết dài 8 trang bằng những
lời lẽ rất cảm động; em cảm ơn tôi đã giúp em giải toả được mọi khó khăn giữa
em và các bạn nam trong lớp em tưởng rằng khi đó em không học tiếp được mà
phải thôi học. Hiện tượng khích bác, dè bửu Em không còn nữa đó cũng là một
phần để an ủi em vươn lên trong cuộc sống hiện tại, em mời tôi chụp kỷ niệm
với em 2 kiểu ảnh và em nói với tôi em coi tôi như người cha thứ hai đã sinh ra
em một cách hoàn thiện hơn, tạo cho em một môi trường sống tốt đẹp hơn bởi vì
từ khi tôi biến chuyện tôi luôn gần gũi em, an ủi em, hướng cho em đường đi
nước bước để em hoà đồng với bạn bè của mình hơn đồng thời tôi cũng mở rộng
cho em con đường đi tới tương lai của mình.
Nói tóm lại, để đảm bảo lớp là một tập thể đoàn kết nhất trí thì việc giáo
dục học sinh nói chung và giáo dục học sinh cá biệt nói riêng có cách nói năng
đúng mực, lễ phép với thầy cô giáo và người lớn tuổi; tôn trọng bạn bè, tôn
trọng tập thể, các em đều có khả năng ứng xử phù hợp với thuần phong mỹ tục
Việt nam, phù hợp với sự phát triển đi lên của đất nước, qua đó nâng cao được
phẩm chất đạo đức của người học sinh được mọi người tin tưởng và yêu quý.
c. Giáo dục học sinh học sinh cá biệt lựa chọn ngành nghề:
Đối với cá em học sinh lớp 12 thì việc lựa chọn ngành nghề cho mình để
sau khi thi tốt nghiệp ra trường mình có thể học tiếp hay đi làm là một việc rất
cần thiết đặc biệt là các em học sinh cá biệt lại càng cần có một công việc làm
ổn định nhưng việc làm phải phù hợp với khả năng của các em bởi vì nếu vượt
quá khả năng thì cá em không làm được. Tôi đã tổ chức cho các em hội thảo về

đến với các em, các em không dễn chán mản, đứng núi này trông núi kia cao
hơn hoặc chạy theo đích không rõ ràng. Không những thế việc lựa chọn ngành
nghề không sáng suốt, không thực tế gây ảnh hưởng đến cả gia đình, đến cả xã
hội do đó đòi hỏi các em phải cân nhắc đi cân nhắc lại để chọn cho mình một
trường nào đó phù hợp với khả năng của bản thân. Trong buổi hội thảo các em
trao đổi rất sôi nổi, có em xác định sẽ thi vào một trường cao đẳng nào đó hoặc
một trong các trường trung cấp; cũng có em cho rằng mình phải học lấy một cái
nghề bất kỳ sau đó xin vào làm trong một cơ quan xí nghiệp nào đó dù chỉ là
16


công nhân bình thường và từ đó sẽ học thêm để bồi dưỡng thêm kiến thức cho
mình. Cũng có em muốn sau khi học song lớp 12 thi lấy bằng tốt nghiệp rồi đi
làm luôn một phần là do điều kiện và hoàn cảnh gia đình một phần là do khả
năng của bản thân và cũng có em muốn học xong mình ở lại xây dựng quê
hương địa phương của mình.
Thực tế qua buổi hội thảo và qua những giờ sinh hoạt hàng tuần, qua
những lần nói chuyện tâm sự với các em, em nào cũng có ước mơ hoài bão em
nào cũng muốn xin ý kiến của cô giáo mỗi em có một ước mơ riêng cho mình về
việc làm của mình sau này; nói chung cái mong ước của các em gắn liền với
thực tế hoàn cảnh của em và mỗi ước mơ của các em đều mang đặc thù riêng,
các em cũng nhìn thấy thực tế mình không thể chạy theo sở thính của cá nhân
mà phải dựa vào chính khả năng của mình.
Cũng có nhiều em học sinh học sinh cá biệt ở lớp tôi dạy chứ không phải
lớp tôi chủ nhiệm các em cũng hỏi tôi nhờ tôi tư vấn cho các em nên đi theo
ngành gì cho phù hợp, tôi cũng rất nhiệt tình phân tích cho các em, động viên
các em đi vào một ngành nào đó cho phù hợp với các em. Chính việc làm rất
bình thường đó cũng giúp các em tin tưởng vào sự lựa chọn của mình, các em có
vẻ phấn khởi hơn và có chí hướng vươn lên càng rõ rệt.
Theo tôi nghĩ việc các em lựa chọn ngành nghề rất cần thiết vì nó là chìa

Vì vậy để cho các em thiếu mất một nguồn tình cảm vô tận của người bố hay
của người mẹ rất dễ làm cho các em tự ti và mặc cảm với hoàn cảnh của mình.
Khi tôi gần gũi các em, giáo dục các em và bằng tình cảm của mình cảm hoá các
em, giúp các em nhìn rõ ra vấn đề, giúp các em hiểu được những việc cần làm
cần biết và cần tránh của một người học sinh, giúp các em hoà mình với bạn bè
bởi vì các em có lỗi gì đâu, với bạn bè không mặc cảm với chính mình không
cảm thấy mình bị cô đơn, với các em này đã có những em sau khi ra trường vào
được đại học, các em có một nghề rất chính đáng đảm bảo cuộc sống cho mình

18


và góp phần nhỏ của mình trong công cuộc xây dựng đất nước trong thời kỳ mới
hiện nay.
3. Với các em trước khi vào lớp tôi chủ nhiệm vốn là những em đua đòi
ăn chơi, hay bỏ giờ bỏ tiết, mặc thì lố lăng, nói năng bừa bãi không có ý tứ của
một người con gái thì việc giáo dục các em có khó khăn hơn, các em chưa thích
nghi với cái hiện tại cần có của một học sinh cá biệt sinh trong trường phổ
thông, các em luôn tỏ ra mình hơn bạn về việc ăn chơi “hiểu biết” những cái
không đúng với bản thân em; cho nên việc gần gũi với các em không phải dễ
dàng một sớm một chiều có thể làm được. Nhưng qua những quãng thời gian dù
có dài hơn so với những học sinh khác tôi vẫn cố gắng tìm mọi cách gần với các
em, nghe các em nói nhiều hơn mình nói để hiểu được, nắm được tính cách của
các em chắc chắn sau đó tôi mới có kế hoạch giáo dục các em. Với những em
này phải từ từ như kiểu “mưa dầm thấm lâu” ban đầu khó khăn lắm nhưng dần
dần quan những lời tâm sự, qua những câu chuyện và những việc làm cụ thể tôi
giao cho các em giúp các em hiểu ra vấn đề các em thêm tin yêu cuộc sống của
mình từ đó có sự thay đổi rõ rệt ở các em. Có nhiều em ra trường rồi, có công ăn
việc làm rồi và ngay cả có gia đình rồi các em vẫn quay lại thăm tôi, có em nói
“cô như người mẹ thứ 2 của em” tôi thực sự cảm động khi được nghe những lời

học phổ thông hay phổ thông cơ sở thì việc hướng dẫn, giáo dục học sinh học
sinh cá biệt là một việc rất cần thiết. Mặc dù rằng trong số các em học sinh cá
biệt có những em học được, cũng có em chưa ngoan lại lười học lại đua đòi, mỗi
em đều có một hoàn cảnh riêng, một đặc điểm riêng, một tính cách riêng. Vì vậy
muốn giáo dục được các em tôi đã suy nghĩ rất nhiều và mỗi một trường hợp tôi
đều đặt ra cho mình biện pháp thực hiện, tôi cũng biết kết hợp với các lực lượng
giáo dục xây dựng được tập thể lớp là tập thể đoàn kết nhất chí tạo tiền đề để
giáo dục học sinh khá tốt, giúp cho các em có ý thức vươn lên, có tinh thần tập
thể, xây dựng nếp sống sinh hoạt và học tập để thu được kết quả cao hơn, muốn
có được kết quả như mong muốn bản thân tôi đã làm và đã đúc rút ra được một
số bài học kinh nghiệm về việc giáo dục học sinh học sinh cá biệt như sau:
1. Phải đi sâu, đi sát học sinh của mình theo dõi thường xuyên diễn biến
các sự việc, các hiện tượng liên quan đến học sinh học sinh cá biệt dù là mối liên
quan ấy xảy ra ở trong lớp với nhau hay xảy ra với cả lớp khác để kịp điều
chỉnh, có khen chê các em kịp thời phải biết kết hợp tình và lý để giải quyết mọi
vấn đề xảy ra, phải tận tình với các em nêu rõ mặt phải mặt trái, cái hay và cái
không hay ở câu nói, việc làm hay cách xử sự của các em vì những cái đó sẽ dẫn
đến hậu quả nghiêm trọng như thế nào. Phải biết được tâm tư tình cảm của các
em, diễn biến tâm lý trong các em xảy ra như thế nào để điều chỉnh biện pháp
giáo dục cho phù hợp tránh áp đặt hay nói sai thực tế sẽ làm giảm lòng tin của
các em và chất lượng giáo dục thấp
2. Phải xây dựng được lòng tin của học sinh đối với giáo viên, phải làm
thế nào để các em tin tưởng vào cô giáo, công bằng khi đánh giá các em không
có ác cảm với các em mặc dù rằng trước đó các em đã từng có những hành vi
không đúng đắn, vấn đề cơ bản nhất là làm thế nào để các em nhận ra khuyết
điểm và sửa chữa, không những thế tôi cũng luôn tạo ra cái uy cho mình, khi nói
điều gì phải rõ ràng, dứt khoát, đã nói sao phải làm đúng như vậy, lời nói phải đi
21



22


chỉ hành động và cách cư sử với mọi người sao cho là người có văn hoá, có tri
thức, có khả năng vươn lên trong cuộc sống, có đạo đức, có ý thức tổ chức kỷ
luật, có nếp sống sinh hoạt lành mạnh văn minh và lịch sự để sau này khi các em
đã trưởng thành các em là những người đóng góp vào sự nghiệp giáo dục lớp trẻ
sau nữa mặc dù có thể chỉ là giáo dục những trẻ nhỏ trong phạm vi gia đình các
em. Vì vậy mỗi giáo viên chúng ta điều phải xác định đúng mục tiêu giáo dục
của Đảng để xây dựng cho học sinh của mình đặc biệt là học sinh học sinh cá
biệt về nề nếp sinh hoạt, nề nếp học tập đúng đắn tạo hậu thuẫn cho ngày mai
các em lập nghiệp, thực hiện đúng như lời bác Hồ dạy “Vì lợi ích mười năm
trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng người”
Trong thực tế, ai cũng vậy kể cả các bậc phụ huynh hay các thày cô giáo
đều muốn mình trồng cây phải được hái quả, và ai cũng muốn thu hoạch được
trái ngon, quả ngọt chứ không ai muốn thu hoạch quả đắng, quả cay. Tôi cũng
như muôn vàn các bạn đồng nghiệp khác của tôi được Đảng và nhân giao cho
nhiệm vụ trồng người, trồng cho đất nước những cây xanh, trồng cho đất nước
lớp người có đủ tài năng, đủ trí tuệ, có đạo đức xã hội chủ nghĩa, có nếp sống
văn minh lịch sự để rồi lớp học sinh này giữ một trọng trách vô cùng quan trọng
là xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện tốt được niềm mong ước của Bác Hồ
khi còn sống là:
“… Xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn ...”
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Hà Nội ngày 15 tháng 5 năm 2012
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác