PHÒNG GD & ĐT CHÂU THÀNH
TRƯỜNG MG SONG LỘC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc
PHIẾU NHẬN XÉT, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
- Tên đề tài: Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng diễn đạt mạch lạc,
biểu cảm cho trẻ 5 tuổi qua trò chơi đóng kịch.
- Thời gian thực hiện: 20/09/2013 đến 31/11/2013
- Tác giả: Thạch Thị Sáu
- Chức vụ: Giáo Viên
- Bộ phận công tác: Khối lá
TỔ CHUYÊN MÔN
Nhận xét:
………………………….........................
………………………….........................
………………………….........................
………………………….........................
………………………….........................
………………………….........................
………………………….........................
Xếp loại:………..
Ngày ….tháng…..năm…
TỔ TRƯỞNG
HỘI ĐỒNG KHGD TRƯỜNG
Nhận xét:
- Họ và tên: Thạch Thị Sáu
- Năm sinh: 1980
- Đơn vị công tác: Trường Mẫu Giáo Song Lộc
- Chức vụ hiện tại: Giáo Viên
- Trình độ chuyên môn: Cử Nhân Mầm Non.
2. Tên sáng kiến: Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng diễn đạt mạch lạc,
biểu cảm cho trẻ 5 tuổi qua trò chơi đóng kịch.
3. Nội dung sáng kiến:
a. Khái niệm:
Kịch là một loại hình nghệ thuật tổng hợp bao gồm nghệ thuật văn học và
nghệ thuật sân khấu. Kịch tập trung khai thác những mâu thuẫn xung đột của cuộc
sống
( gọi là kịch tính). Một vở kịch được công diễn sẽ lưu lại lâu nhất trong
lòng khán giả là vở kịch có kịch tính tập trung cao nhất.
b. Nội dung phương pháp dạy trẻ đóng kịch:
Cô phải chọn những truyện hấp dẫn, có kịch tính, có nhiều mâu thuẫn xung
đột qua lời đối thoại của các nhân vật
Giúp trẻ hiểu tác phẩm
+ Cô phải kể tác phẩm nhiều lần một cách diễn cảm, đặc biệt chú ý thể
hiện sắc thái khác nhau của ngôn ngữ đối thoại giữa các nhân vật.
+ Cô phải đàm thoại với trẻ về nội dung chi tiết của tác phẩm, giải thích
thêm về tính cách nhân vật, nếu có điều kiện cho trẻ xem tranh minh họa thêm để
tăng tư liệu cho trí tưởng tượng nghệ thuật của trẻ, giúp trẻ hình dung rõ nét dáng
điệu, ngôn ngữ của nhân vật.
- Dựng cảnh và luyện tập
+ Cô chuẩn bị một số đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho vở kịch
+ Cô viết kịch bản: Suy nghĩ về nội dung hướng dẫn trẻ, cách hóa trang cho
nhân vật, trang trí nơi sẽ biểu diễn, trình tự hành động của các nhân vật, nội dung
lời dẫn truyện , lời bình, phần minh họa thêm bằng hát hoặc múa (nếu cần) để bổ
xung cho việc thể hiện tính cách các nhân vật.
tiền đề để hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ.
Song Lộc, ngày 31 tháng 11 năm 2013
Người báo cáo
Thạch Thị Sáu
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DIỄN ĐẠT MẠCH
LẠC, BIỂU CẢM CHO TRẺ 5 TUỔI QUA TRÒ CHƠI ĐÓNG KỊCH
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Việc phát triển ngôn ngữ, rèn luyện khả năng diễn đạt lưu loát, biểu cảm
cho trẻ 5 tuổi thông qua việc dạy trẻ đóng kịch là một hoạt động thiết thực góp
phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ về các mặt: Đạo đức, trí tuệ, lao
động, thể chất, thẩm mỹ.
- Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua việc dạy trẻ đóng kịch chính là giúp
trẻ nói đúng cấu trúc ngữ pháp và diễn đạt mạch lạc, giúp trẻ diễn đạt ngôn ngữ
biểu cảm, làm phong phú vốn từ của trẻ. Cung cấp cho trẻ những tri thức đơn giản,
có hệ thống câu từ và các phương thức diễn đạt tình cảm của ngôn ngữ dựa trên
hai cơ sở sau.
1. Cơ sở lý luận:
Ngôn ngữ đóng vai trò hết sức quan trọng, ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp
của con người. Chính vì vậy, phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung và
rèn luyện khả năng diễn đạt mạch lạc, biểu cảm qua việc dạy trẻ 5 tuổi đóng kịch
nói riêng là rất cần thiết và quan trọng. Ngôn ngữ phát triển thì trẻ mới thấy hết
được vẻ đẹp đa dạng của cuộc và thế giới xung quanh, hơn thế nữa nó góp phần
hoàn thiện ngôn ngữ cho trẻ tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động nhận thức sau
này.
2. Cơ sở thực tiễn
- Số trẻ phát âm chưa chuẩn 19/39 cháu = 49%
Tập trả lời câu hỏi:
- Số trẻ nói được câu dài và diễn đạt lưu loát: 10/39 cháu =26%
- Số trẻ nói được 7-10 từ 10/39 cháu = 26%
- Số trẻ nói được câu 4-7 từ 19/39 cháu =49%
Tập đóng kịch:
- Số trẻ biết thể hiện tính cách, diễn đạt theo nội dung các nhân vật trong
truyện mà trẻ nhập vai: 5/39 cháu = 13%
- Số trẻ nhận biết và nói được tên các nhân vật trong truyện nhưng hạn chế
về cách diễn đạt : 8/39 cháu = 21%
- Số trẻ không biết cách diễn đạt tính cách của nhân vật khi nhập vai: 26/39
cháu 67%
Đặc điểm của lớp:
Sau khi đã khảo sát khả năng của học sinh tôi phải phân loại đối tượng trong
lớp để nắm được tình hình thực tế tìm hiểu và giáo dục một số trẻ cá biệt. Đáng
lưu tâm là một số trẻ chưa qua lớp nhà trẻ và mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ sống ở
gia đình được mọi người chiều chuộng, thích gì là đòi bằng được, không có kỷ luật
khuôn phép như ở trường. Vì thế số trẻ này sẽ làm cho giáo viên gặp rất nhiều khó
khăn trong quá trình rèn luyện từ nề nếp, thói quen đến nhận thức. Ngoài ra một số
trẻ đã qua mẫu giáo nhưng vẫn còn hạn chế về khả năng diễn đạt khi nhập vai như
ở những cháu cá biệt.
Đặc điểm ngôn ngữ :
- Thông qua việc khảo sát ban đầu, tôi thấy số trẻ trong lớp có khả năng phát
âm chuẩn còn chiếm 1 tỉ lệ thấp, số trẻ phát âm chưa chuẩn chiếm tỉ lệ cao hơn. Số
trẻ nói được câu nhiều từ còn ít, do đó số cháu có khả năng diễn đạt mạch lạc, biểu
cảm khi nhập 5/39 cháu tỷ lệ 13 %. Chính vì thế tôi thấy cần phải tìm ra biện pháp
giảng dạy phù hợp để nâng cao chất lượng của lớp về khả năng phát triển ngôn
ngữ của lớp mình.
- Điều trước tiên tôi phải điều tra bằng cách sử dụng phương pháp quan sát trẻ,
nếu thấy trẻ phát âm sai cô phải sửa kịp thời cho trẻ, có thể cho trẻ trả lời theo yêu
Bước 4: Hóa trang và biểu diễn.
- Khi trẻ đã tập thành thạo các vai và biết phối hợp nhuần nhuyễn thì cho
các cháu đội mũ có hình thỏ, dê, gấu, gà, sói, chim… để biểu thị các con vật. Cho
các cháu còn lại đóng vai hoa, những cái cây…
- Cô tổ chức cho từng nhóm biểu diễn theo những thời điểm khác nhau
(trong giờ học, hoạt động vui chơi buổi chiều…) Lúc đầu cô nên chọn những cháu
có khả năng và biểu diễn tốt lên diễn, sau đó mới khuyến khích những cháu còn
nhút nhát tham gia, giúp trẻ bộc lộ những năng lực nghệ thuật của bản thân. Kết
thúc giờ đóng kịch cô cho các cháu nhận xét xem nhóm nào diễn tốt, cô nhận xét
mỗi vai của trẻ, trẻ nào diễn tốt nên có khen thưởng kịp thời để khuyến khích.
2. Áp dụng phương pháp dạy trẻ đóng kịch vào việc rèn luyện kỹ năng
diễn đạt mạch lạc cho trẻ.
- Tổ chức dạy trẻ đóng kịch giúp trẻ tái hiện lại những hình tượng và hành
động của các nhân vật. Khi đóng kịch trẻ nói bằng ngôn ngữ của các nhân vật
trong tác phẩm. Giúp trẻ nắm được ngôn ngữ dân gian có nội dung phong phú và
đầy sức diễn cảm. Từ đó giúp trẻ cảm thụ được sự giàu có của ngôn ngữ, nắm
được phương thức thể hiện ngôn ngữ, lĩnh hội được sự phong phú của tiếng mẹ đẻ.
Tất cả những điều này có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
- Cô đàm thoại về nội dung chi tiết của câu truyện. VD: Truyện Cáo và Thỏ,
dê con nhanh trí…
Dạy trẻ đóng kịch “ Dê con nhanh trí”
- Cô phải kể diễn cảm câu truyện “ Dê con nhanh trí” nhiều lần
Đoạn 1: Từ “trong ngôi nhà… cho mẹ. Khi kể giọng dê mẹ trầm, nhẹ
nhàng. Giọng dê con ngây thơ, trong trẻo.
Đoạn 2: Còn lại cho đến hết. Giọng sói ồm ồm, giọng dê con thanh, nghi
ngờ.
Giọng kể chậm hơn bình thường, hơi kéo dài ở các câu hỏi: “ Mẹ đấy ư?
Sao hôm nay tiếng mẹ lại ồm ồm thế?” Giọng dê con hài hước, mỉa mai, mạnh mẽ
(anh cả), Dê đen (anh hai), Dê trắng (em út) và chó sói. Vở kịch gồm 4 cảnh.
+ Cảnh 1: Dê mẹ- Dê vàng- Dê đen- Dê trắng.
+ Cảnh 2: Chó Sói- Ba chú Dê con
+ Cảnh 3: Chó Sói – Ba chú Dê con
+ Cảnh 4: Dê mẹ- Ba chú Dê con
Cô chuẩn bị sân khấu là một khoảng trống ở lớp có xếp một số ghế hình
vòng tròn giả làm nhà của Dê.
Cô phân vai và dạy theo từng nhóm
+ Dê mẹ: một nhóm 3 cháu đóng
+ Dê vàng: một nhóm 3 cháu đóng
+ Dê đen: một nhóm 3 cháu đóng
+ Dê trắng: một nhóm 3 cháu đóng
+ Chó Sói : một nhóm 3 cháu đóng
- Các cháu đóng vai Dê mẹ phải thuộc lời thoại của Dê mẹ “ Các con ở nhà
ngoan, mẹ đi ra đồng ăn cỏ tươi để có nhiều sữa ngọt cho các con bú. Chó Sói gọi
cửa các con dừng mở kẻo nó vào ăn thịt các con nhé!” “ ừ, mẹ đi thật nhanh lúc
nào về mẹ sẽ nói:
Dê con ngoan ngoãn
Mau mở cửa ra
Mẹ đã về nhà
Cho các con bú
- Lúc đó các con hãy mở cửa cho mẹ vào. Các con nhớ lời mẹ dặn nhé. “Các
con yêu quí, các con đã biết vâng lời mẹ không mở cửa cho cho Sói. Mẹ sẽ thưởng
cho các con một bữa sữa thật ngon”
- Các cháu đóng vai Dê Vàng phải thuộc lời thoại của Dê Vàng “Mẹ ơi, mẹ
đi thật nhanh rồi về với chúng con “Mẹ ơi sao hôm nay tiếng mẹ lại ồm ồm thế?”
“Thôi! anh Sói ơi, anh Sói đi đi, chân đen sì thế kia ai chẳng biết. Cút ngay đi kẻo
mẹ tôi về mẹ tôi húc cho thủng bụng ra đấy.” “A! Mẹ đã về! Đúng là tiếng mẹ rồi!
cao. Giọng Sói ồm ồm, sau đó cô đóng vai người dẫn truyện và hướng dẫn trẻ biết
phối hợp các vai với nhau thành vở kịch
CẢNH I : DÊ MẸ - DÊ VÀNG - DÊ ĐEN –DÊ TRẮNG
Cô ( người dẫn truyện): Trong ngôi nhà kia có Dê mẹ và ba chú dê con. Ba
chú dê con đang xúm xít quanh mẹ. Dê mẹ dặn các con
Dê mẹ: Các con ở nhà trong nhà. Mẹ ra đồng ăn cỏ non để có nhiều sữa
ngọt cho các con bú. Chó Sói gọi cửa, các con đừng mở mở kẻo nó ăn thịt các con
đấy!
Ba chú dê con: Mẹ ơi! mẹ đi thật nhanh rồi về với chúng con
Cô: Dê mẹ xoa đầu dê trắng
Dê mẹ: Ừ mẹ đi thật nhanh,lúc nào về mẹ sẽ nói
Dê con ngoan ngoãn
Mau mở cửa ra
Mẹ đã về nhà
Cho các con bú
Lúc đó các con hãy mở cửa cho mẹ vào. các con nhớ lời mẹ dặn nhé!
Ba chú dê con: Vâng ạ ( dê mẹ đi vào sau sân khấu)
Cô: Dê mẹ đi rồi, ba chú dê con đóng cửa lại. Các chú dê lấy đồ chơi ra chơi
CẢNH II: CHÓ SÓI - BA CHÚ DÊ CON
Cô: Dê mẹ vừa đi khỏi, Chó Sói bước rón rén đến bên nhà của ba chú dê
con, vẻ mặt mừng rỡ. Chó Sói cười một mình và nói nhỏ.
Chó sói: Ta đã nghe rõ lời dặn dò của dê mẹ, nếu lũ dê con mở cửa ta sẽ bắt
chúng ăn thịt.
Cô: Chó Sói gõ cửa nhà dê con
Chó Sói: Cạch! Cạch! Cạch!
Dê con ngoan ngoãn
Mau mở cửa ra
Mẹ đã về nhà
Cho các con bú
Dê trắng: A! Mẹ đã về mở cửa ra đón mẹ vào.
cơ
Dê vàng: Người thì hôi hám, tai thì đen sì vừa nhọn hoắt, chó Sói ơi, không
đánh lừa được chúng tôi đâu. Cút đi! Mẹ tôi về sẽ húc cho thủng bụng ra đấy.
Cô: Chó Sói nhìn ngơ ngác xung quanh
Chó Sói: Tức thật, mình vẫn không lừa được chúng nó. Thôi phải trốn mau
kẻo dê mẹ cũng sắp về đến nơi rồi.
Cô: Nói xong Chó Sói chạy vội ra ngoài.
CẢNH IV : DÊ MẸ - BA CHÚ DÊ CON
Cô: Chó Sói vừa đi khỏi thì Dê mẹ trở về nhà vẻ mặt rất tươi vui, Dê mẹ cất
tiếng gọi:
Dê mẹ: Các con ngoan ngoãn
Mau mở cửa ra
Mẹ đã về nhà
Cho các con bú
Cô: Ba chú dê con nhân ra tiếng mẹ reo lên
Ba chú dê: A! Mẹ đã về! Đúng là tiếng mẹ rồi! Tiếng mẹ dịu dàng lắm
Dê trắng: để em nhìn qua khe cửa nhé! Ồ! đúng mẹ rồi, chân mẹ thon thon,
trắng trắng.
Cô: Dê vàng mở cửa ra
Dê vàng: Mẹ ơi, chó Sói đánh lừa chúng con mẹ ạ
Dê đen- Dê trắng: Mẹ ơi, chúng con không mở cửa đâu, chúng con đuổi
chó Sói đi rồi
Cô: Dê mẹ ôm các con cười sung sướng
Dê mẹ: Các con yêu quí, các con đã biết vâng lời mẹ, không mở cửa cho
chó sói. Mẹ sẽ thưởng cho các con một bữa sữa thật ngon
Cô: Ba anh em dê reo lên
Ba chú dê: A! Thích quá! Thích quá!
Trong khi trẻ luyện tập, nếu trẻ diễn đúng thì cô khen gợi trẻ. Nếu trẻ diễn
- Số trẻ biết thể hiện tính cách, diễn đạt theo nội dung các nhân vật trong
truyện mà trẻ nhập vai: 25/39 cháu = 64%
- Số trẻ nhận biết được nội dung của truyện nhưng hạn chế về cách diễn đạt
12/39 cháu = 31%
- Số trẻ không biết cách diễn đạt (không thuộc hết lời thoại của nhân vật)
2/39 cháu = 5%
- Qua quá trình áp dụng các biện pháp giáo dục và sự quan tâm nhiệt tình
của tôi cùng với sự giúp đỡ của các cô giáo ở lớp mẫu giáo 5 tuổi trường Mẫu
Giáo Song Lộc, đến nay tôi thấy các cháu rất hứng thú tham gia vào giờ học đóng
kịch. Qua trò chơi dạy trẻ đóng kịch sẽ góp phần giúp trẻ diễn đạt mạch lạc, biểu
cảm, từ đó sẽ thúc đẩy khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ, trẻ có khả năng diễn
đạt trôi chảy, mạch lạc và biểu cảm. Có như vậy mới giúp cho trẻ bộc lộ, phát huy
hết khả năng sáng tạo của trẻ. Đó cũng chính là tiền đề quan trọng ban đầu cho
việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
- Thật vậy, không có một phương tiện giao tiếp nào có thể sánh được với
ngôn ngữ . Trong giao tiếp, nhờ có ngôn ngữ mà con người có khả năng hiểu biết
lẫn nhau. Ở trẻ, nhu cầu giao tiếp rất lớn, khi giao tiếp trẻ sử dụng ngôn ngữ của
mình để trình bày ý nghĩ, tình cảm, hiểu biết của mình với bạn bè và mọi người
xung quanh. Do đó việc đầu tiên của các giáo viên mầm non là cần giúp trẻ sử
dụng thành thạo ngôn ngữ Tiếng việt. Qua thời gian nghiên cứu tài liệu và áp dụng
vào thực tế, tôi thấy việc rèn luyện khả năng diễn đạt mạch lạc, biểu cảm cho trẻ 5
tuổi qua trò chơi dạy trẻ đóng kịch là một việc làm thiết thực và là một nhiệm vụ
cực kỳ quan trọng mà giáo viên cần quan tâm.
- Qua trò chơi đóng kịch giúp trẻ lĩnh hội các tác phẩm văn học một cách
sâu sắc hơn. Trong quá trình đóng kịch, trẻ thể hiện được thái độ của mình đối với
nhân vật và hành động của nhân vật, phát triển khả năng sáng tạo nghệ thuật cho
trẻ. Trẻ hiểu và thể hiện được tính cách và diễn biến tình cảm của từng nhân vật
Song Lộc, ngáy 31 tháng 11 .năm 2013
Người thực hiện
THẠCH THỊ SÁU