1

LỜI MỞ ĐẦU
Hoà trong xu thế phát triển và hội nhập của thế giới đất nước ta đang không
ngừng vận động, chuyển đổi và đạt được những thành tựu to lớn: tốc độ tăng
trưởng đạt 8,5%, văn hoá- xã hội phát triển ổn định, an ninh trật tự xã hội được giữ
vững. Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng lên đặc biệt Việt Nam
được bầu làm Uỷ viên không thường trực Hội đồng bảo an liên hợp quốc khoá
2008- 2009… Và cùng với nhịp chuyển mình đó của đất nước tỉnh Bắc Giang cũng
không ngừng phát triển từng ngày từng giờ trên tất cả các lĩnh vực . Thể hiện: tốc
độ tăng trưởng kinh tế lần đầu tiên ở mức hai con số 10,2%, GDP đạt 410USD, đời
sống người dân nâng lên rõ rệt về chất và số, các ngành kinh tế có sự chuyển dịch
tích cực tỷ trọng ngành nông lâm thuỷ sản giảm công nghiệp xây dựng tăng, thu hút
vốn đầu tư vượt mức so với năm 2006…Kinh tế xã hội phát triển kéo theo đó an
ninh trật tự, quốc phòng cũng được đẩy mạnh kiện toàn. Nhưng bên cạnh những
thắng lợi đó vẫn còn tồn tại nhiều nan giải đó là mặt trái của xã hội với Việt Nam
nói chung và Bắc Giang nói riêng trong đó đáng quan tâm là vấn đề tình hình tội
phạm trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là tình hình trộm cắp tài sản. Đây là vấn đề nhức
nhối của điạ phương vì không những loại tội này thuyên giảm mà ngày càng gia
tăng, diễn ra một cách thường xuyên, tinh vi trên các huyện- xã- thôn của tỉnh.
Nhận thức được tính thời sự đó nên từ khi được phân công và giới thiệu của
nhà trường về Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang thực tập em đã định hướng ngay
cho mình đề tài “Tình hình trộm cắp tài sản tại địa phương, thực tiễn áp dụng
pháp luật và các biện pháp đấu tranh phòng chống loại tội phạm này” làm
chuyên đề thực tập. Những mong với đề tài này em sẽ đóng góp được một phần
nhỏ vào công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm cho quê hương Bắc Giang và
Việt Nam nói chung. Vì mới được va chạm với thực tế, trong khi kiến thức và kinh
nghiệm còn thiếu và hạn chế, việc nghiên cứu thu thập tài liệu có giới hạn nên đề
tài này sẽ không tránh khỏi nhiều thiếu sót, nên em rất mong nhận được sự quan



3

Bắc Ninh- ra Hà Nội là những địa phận có nhiều điều kiện thuận lợi cho tội phạm
phát sinh và hoạt động…
Dù còn là một tỉnh nghèo song những năm gần đây nhờ tích cực và thực hiện tốt
các chính sách kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước, Bắc Giang đã từng bước đổi
mới phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá đạt được nhiều
thành tựu. Song bên cạnh đó không tránh khỏi những khó khăn và thách thức về
kinh tế- văn hoá- xã hội như công nghiệp mới phát triển, chủ yếu là sản xuất nông
nghiệp nhưng còn manh mún, dân cư sống không tập trung nhiều dân tộc thiểu số,
trình độ dân trí thấp không đồng đều, đặc biệt sự hiểu biết pháp luật trong dân cư
còn thấp, tỷ lệ người không có việc làm cao… Đây là những điều kiện và môi
trường tốt cho tội phạm phát triển. Vấn đề đặt ra là làm sao trong quá trình phát
triển Bắc Giang cần tận dụng triệt để những lợi thế của mình, đồng thời chính
quyền, các cơ quan chức năng, đoàn, hội phải tích cực kết hợp với nhau đưa ra
đường lối giảI pháp tích cực giải quyết những khó khăn còn tồn đọng, nhất là các
vấn đề xã hội để góp phần đẩy mạnh công cuộc phát triển toàn diện của đất nước.
2- Tình hình chung về tội phạm trên địa bàn tỉnh Bắc Giang:
Hiểu “tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội đựơc quy định trong Bộ luật
hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô
ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc, xâm phạm
chế độ chính trị…” Điều 8 Bộ luật hình sự. Từ quy định trên thì thấy:
-Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội xâm phạm đến một hoặc nhiều quan hệ
xã hội được luật hình sự bảo vệ: theo đó hành vi nguy hiểm cho xã hội là dấu hiệu
khách quan có tính chất bắt buộc của tất cả các cấu thành tội phạm, đồng thời nó là
dấu hiệu trung tâm,
- Tội phạm được quy định trong Bộ luật hình sự: điều này được quy định rõ tại
đoạn 2 Điều 1 Bộ luật hình sự 1999. Để thực hiện nhiệm vụ đó, Bộ luật hình sựquy
định tội phạm và hình phạt đối với người phạm tội đồng thời chỉ rõ tại Điều 2 Bộ


761
961
926

Bị cáo
1366
1342
1515
1651

(Báo cáo tổng kết ngành Toà án tỉnh Bắc Giang)
Nhìn sơ lược vào Bảng báo cáo tổng kết ngành Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang
các năm từ 2004- 2007 thấy số vụ tội phạm và số người phạm tội ngày một gia
tăng.


5

Theo đánh giá chung riêng trong năm 2007 số lượng án các loại do toàn ngành thụ
lý xét xử giảm so với năm 2006 nhưng không đáng kể, số vụ án có tính chất
nghiêm trọng phức tạp còn nhiều… tỷ lệ giải quyết đạt 99%, tỷ lệ xét xử 80% .
So năm 2006 số vụ án giảm 35vụ nhưng số bị cáo lại tăng 136 bị cáo, nguyên nhân
do một số vụ án có đông bị cáo như các vụ án ma tuý, đánh bạc, trộm cắp tài sản..v.
Trong đó loại tội phạm thụ lý xét xử tập trung chủ yếu là “trộm cắp tài sản”- 247
vụ, 407 bị cáo chiếm tỷ lệ 26,7% số vụ án thụ lý. “tôị cố ý gây thương tích”- 117
vụ, 148 bị cáo (12,6) tăng 18 vụ, “tội đánh bạc”- 78 vụ, 375 bị cáo tăng 19 vụ so
năm 2006, “tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán sử dụng trái phép chất ma tuý”- 125
vụ, 159 bị cáo giảm 17 vụ.
Một số loại tội thụ lý có chiều hướng giảm như “tội trộm cắp tài sản” giảm 3 vụ so
năm 2006, tội “vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường

2006
2007

Thụ lý
Vụ án
217
205
312
247

Bị cáo
345
327
379
407

Như vậy qua bảng thống kê trên chúng ta thấy năm 2005 số vụ giảm so năm 2004
là 12 vụ nhưng lại tăng vọt gấp gần 10 lần trong nă 2006 là 107 vụ, bước sang 2007
con số này đã giảm đi 35 vụ (15,4%). Mặc dù số vụ trộm cắp tài sản vẫn còn cao
nhưng có sự giảm đi đó là dấu hiệu đáng mừng trong công cuộc đấu tranh phòng
chống tội phạm của Bắc Giang. Song điều đó chưa hẳn đã nói lên rằng loại tội
phạm này trên địa bàn tỉnh sẽ còn giảm trong năm tiếp theo, chính vì thế cần phải
nêu cao cảnh giác trong mọi hoàn cảnh hơn nữa để loại trừ loại tội phạm này.
Tuy số vụ là 247 nhưng số bị cáo lại gần gấp đôi (407 bị cáo), chiếm tỷ lệ 26,7% số
vụ án thụ lý. Cho thấy đối tượng phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh tham
gia vào vụ trộm ngày càng đông, nhiều vụ đồng phạm, có sự móc nối giữa nhiều
đối tượng với nhau, nhiều vụ đối tường tái phạm nhiều lần với tính chất nguy
hiểm…
Điển hình như tại Bản án số 93/2007/HSPT ngày 22/08/2007 Bị cáo Nguyễn Ngọc
Điệp- Sinh năm 1973.

án là 9 năm tù.
Điệp đã kháng cáo nhưng không được chấp nhận vì không có lý do, hơn nữa đây là
đối tượng tái phạm nguy hiểm, đã bị pháp luật trừng trị nhiều lần nhưng đối với hắn


8

không hề hiệu quả. Ra tù rồi lại vào tù, dường như hắn sống chỉ bằng nghề trộm
cắp và rất coi thường pháp luật, hoạt động mang tính chuyên nghiệp.
Hiện nay trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nhất là những nơi tập trung đông dân
cư, những nơi có nhiều đối tượng nghiện ma tuý tình hình trộm cắp tài sản lại nổi
cộm hơn. Đối tượng phạm tội đa số là rất trẻ, nhiều vụ đối tượng còn chưa thành
niên. Đây thực sự là vấn đề khó khăn trong việc phòng chống tội phạm trộm cắp tài
sản bởi vì ở lứa tuổi vị thành niên trình độ hiểu biết pháp luật rất non kém, đặc tính
bồng bột, dễ bị lôi kéo.
Có trường hợp gần như cả một làng “làm nghề” trộm cắp tài sản, một dòng họ cha
truyền con nối đi trộm cắp tài sản…chứng tỏ được tính chất chuyên nghiệp của đối
tượng phạm tội, trộm cắp tài sản không phải do bột phát từ lòng ham muốn nhất
thời thoả mãn lòng tham hay thoả mãn cơn nghiện mà đối với những đối tượng này
đã trở thành một “nghề”. Nên mức độ nguy hiểm ắt sẽ cao hơn.
Vì vậy mà các cấp chính quyền, ban ngành, các cơ quan pháp luật của tỉnh đã
không ngừng nâng cao trách nhiệm, ra sức tuyên truyền pháp luật, củng cố nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ, xét xử- thực thi pháp luật nghiêm minh và đã đạt
được những kết quả to lớn trong phòng chống tội phạm nói chung và tội trộm cắp
tài sản nói riêng. Không bằng lòng ở những kết qủa đó Bắc Giang liên tiếp đề ra
những mục tiêu cho năm 2008 để phấn đấu cho “môi trường” tỉnh nhà tội phạm ít
đi.
Song đây không phải là việc của một sơmư một chiều mà là cả một quá trình bền
bỉ, đòi hỏi sự nỗ lực hơn nữa của Đảng- Nhà nước các cơ quan pháp luật Bắc Giang
đem lại sự ổn định văn minh- trật tự xã hội.

- Tài sản đang ở trong sự chiểm hữu của người khác.
- Tài sản đang còn trong khu vực quản lý, bảo quản của chủ tài sản.
Với những quy định và dấu hiệu cụ thể trên cùng với thực tế tình hình loại tội phạm
này trong thời gian gần đây có thể thấy được tính chất, tính nghiêm trọng của tội
trộm cắp tài sản như thế nào, đặc biệt là với địa bàn tỉnh Bắc Giang.
1- Đặc điểm về đối tượng:
- Thứ nhất về địa bàn: đối tượng phạm tội trộm cắp tài sản ở Bắc Giang hầu như là
người trong tỉnh, chỉ có một số ít người ở địa phương khác trôi dạt về. Lí do là
người trong tỉnh sẽ am hiểu địa bàn, lại dễ nắm bắt được thói quen sinh hoạt và
quản lí tài sản của chủ tài sản.
- Thứ hai về độ tuổi: đối tượng trộm cắp tài sản rất đa dạng ở nhiều thành phần và
độ tuổi nhưng tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 18 đến 35. Sở dĩ như vậy vì đây là lứa
tuổi đang trong thời kỳ phát triển nhất, tâm sinh lí chưa ổn định lại chưa có định
hướng sống nên dễ dao động và dễ bị lôi kéo dụ dỗ. Trong khi đang ở độ tuổi lao
động, trẻ khoẻ lại không có việc làm, muốn thoả mãn nhiều nhu cầu vật chất ăn
chơi, đua đòi nên dẫn đến trộm cắp tài sản.
- Thứ ba về giới tính: đối tượng phạm tội chủ yếu là nam giới, nữ giới chiếm tỷ lệ
thấp. Nguyên nhân là nam giới dễ tiếp cận, ảnh hưởng, học đòi tữ xã hội nhất là
môi trường xấu hơn nữ giới. Nam giới phạm tội với tính chất táo bạo, nguy hiểm
hơn, còn nữ giới phạm tội mang tính chất nhỏ lẻ không nguy hiểm bằng.


11

- Thứ tư về trình độ văn hoá và địa vị xã hội: hầu hết những đối tượng phạm tội
trộm cắp tài sản có trình độ văn hoá và địa vị xã hội thấp, kiến thức và sự am hiểu
pháp luật còn rất hạn chế. Cho nên việc tuyên truyền giáo dục pháp luật đôi khi đạt
hiệu quả không cao so với mong muốn, tính răn đe của pháp luật vì thế cũng giảm
bớt.
- Thứ năm về nghề nghiệp và khả năng kinh tế của đối tượng phạm tội: những đối

dò và phát hiện thấy sơ hở là chúng ra tay. Nhất là những địa bàn an ninh nơi lỏng.
- Về phương pháp thủ đoạn: rất tinh vi, hoạt động theo băng nhóm, có sự
phân công liên kết chặt chẽ giữa các thành viên trong nhóm để dễ bề thực hiện
hành vi trộm cắp trót lọt.
Chúng thăm dò địa bàn, theo dõi tiếp cận tài sản, trèo tường, phá khoá, phá
cửa. Thường chúng hoạt động rất chuyên nghiệp đồ nghề khá dơn giản nhưng hiệu
quả như: chỉ cần 1 cái vam phá khoá xe máy, trong vòng 20 đến 30 giây chúng có
thể dắt đi chiếc xe máy đã được khoá cẩn thận. Chứng tỏ chúng rất tinh vi đặc biệt
là đối với địa bàn khu đông dân cư, thành phố chúng hoạt động càng tinh vi xảo
quyệt hơn vì thường tài sản có giá trị lớn.
II- NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TẠI BẮC GIANG:
Từ tình hình thực tế của tội trộm cắp tài sản ở Bắc Giang từ 2004 đến 2007 cho
thấy nguyên nhân dẫn đến tình hình tội trộm cắp tài sản rất đa dạng. Dưới đây là
những nguyên nhân chủ yếu tác động tới tình hình loại tội này.
1- Nguyên nhân kinh tế:
Trong những năm gần đây cùng với những tác động thuận lợi sau khi Việt Nam
gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO, nền kinh tế của tỉnh tiếp tục đối mặt
với một số khó khăn thách thức. Song với sự nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền,
doanh nghiệp và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, sự quan tâm của chính phủ, các
bộ ngành trung ương, nền kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển và có nhiều tiến bộ.
GDP bình quân đầu người ước đạt 410 USD. Mức sống của người dân được cải
thiện song sự chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn ngày càng lớn.
Công nghiệp đã phát triển nhưng không đủ đáp ứng việc làm cho số lao động dôi


13

dư. Tỷ lệ thất nghiệp cao. Đây chính là nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh tình
hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.
Vì vậy các cấp chính quyền trong tỉnh cần chú ý đến vấn đề con người đi đôi

trong tỉnh.
4- Nguyên nhân từ công tác giáo dục_tuyên truyền giáo dục pháp luật.
Giáo dục là yếu tố hàng đầu để đánh giá sự phát triển của xã hội. Con người
được giáo dục hoàn thiện hay không chịu tác động của nhiều môi trường Gia
đình_nhà trường_xã hội.
- Nguyên nhân từ môi trường gia đình:
Gia đình là tế bào của xã hội, mỗi gia đình ấm no, hạnh phúc, có truyền thống đạo
đức tốt đẹp sẽ góp phần làm cho xã hội phồn thịnh, ít tệ nạn xã hội, tội phạm.
Nhưng hiện nay ở Bắc Giang không ít gia đình đã buông thả trong việc giáo dục
con cái: gia đình giàu có thì bố mẹ chỉ mải miết kiếm tiền, không chú ý đến sự biến
đổi tâm sinh lí của con cái, nuông chiều chúng, cứ cho tiền là xong, mặc cho thầy
cô, nhà trường giáo dục mà không biết hậu quả nên con cái dễ hư hỏng, sa ngã, dễ
mắc vào các tệ nạn xã hội như: trộm cắp, ma tuý, cờ bạc…Còn những gia đình
nghèo thì bắt con cái nghỉ học sớm cho chúng đi lao động kiếm tiền mà chủ yếu là
những công việc thô sơ, thu nhập thấp, vì không có trình độ nên chỉ có thể làm
được những việc như vậy lại xa gia đình không có sự quản lí của cha mẹ nên dễ
dàng đẩy chúng vào con đường phạm tội. Chính vì thế đã hình thành nên nhân cách
xấu, trái với chuẩn mực xã hội, phạm tội là điều dễ hiểu.
Thầy cô và nhà trường mang kiến thức đến cho mỗi người nhưng đó chỉ là
một phần nhỏ chứ không thể giáo dục toàn diện, giáo dục đạo đức cho học sinh
cũng chỉ phần nào hạn chế. Lại cộng với việc giáo dục pháp luật trong nhà trường
chưa được chú ý, tiêu cực mua bán điểm chác, tranh giành nhau đã tác động lên suy
nghĩ của các em là cho các em nhận thức sai lệch. Trong khi xã hội là một môi
trường học vô cùng nếu biết học hỏi, chọn lọc những cái tốt thì mỗi cá nhân sẽ
hoàn thiện nhân cách của mình, nếu không sẽ đi ngược lại những chuẩn mực xã
hội.


15


pháp luật rộng rãi đến từng nhà, từng người