1
PHẦN 1: GIỚI THIỆU VỀ CHUYÊN ĐỀ
Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta do Đảng Cộng Sản Việt Nam khởi xướng
và lãnh đạo từ năm 1986 đến nay đã giành được nhiều thắng lợi to lớn và quan
trọng, đưa đất nước ta thoát khỏi tình trạng khủng hoảng về kinh tế, xã hội, từ đó
tạo ra vị thế ổn định và phát triển đi lên. Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt
được, nền kinh tế thị trường đã đem lại những yếu tố tiêu cực: làm cho sự phân hoá
giàu nghèo ngày càng gia tăng, sự tha hoá trong lối sống, tiêu cực, tệ nạn xã hội và
tội phạm có điều kiện phát sinh và tồn tại.
Trước tình hình mới, diễn biến tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội ở Hà Nội rất
phức tạp, các vụ án nghiêm trọng có chiều hướng ngày càng gia tăng. Trong đó tình
hình tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản diễn biến rất phức tạp, xu hướng ngày càng gia
tăng với những thủ đoạn ngày càng đa dạng, tinh vi, táo bại. Chúng lợi dụng những
sơ hở mới phát sinh trong nền kinh tế thị trường để hoạt động phạm tội. Tội lừa đảo
chiếm đoạt tài sản đã và đang gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, gây
tâm lý hoang mang, lo lắng trong nhân dân, đồng thời tác động xấu đến tình hình
an ninh trật tự ở Hà Nội. Vì vậy việc đấu tranh phòng, chống tội lừa đảo chiếm đoạt
tài sản ngày càng trở nên cấp thiết.
Từ thực tế đó, trong thời gian thực tập tại Toà án thành phố Hà Nội em đã
tập trung nghiên cứu tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tìm hiểu tình hình phạm tội,
nguyên nhân và các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội lừa đảo chiếm đoạt tài
sản trên địa bàn thành phố Hà Nội. Trên cơ sở sự phân tích, đánh giá những số liệu
thực tiễn, em đã đưa ra những kiến nghị của cá nhân em nhằm nâng cao hiệu quả
của cuộc đấu tranh phòng, chống loại tội này. Do lần đầu tiếp xúc thực tế, thời gian
nghiên cứu, thu thập thông tin và viết bài có hạn nên bài viết này khó tránh khỏi
những thiếu xót, vì vậy em rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ các thầy, cô
và các độc giả.
2
PHẦN 2: QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU THU THẬP THÔNG TIN
2.1. Thời gian thu thập thông tin.
Đợt thực tập của em tại toà án nhân dân thành phố Hà Nội được bắt đầu từ

dân thành phố Hà Nội giải quyết hàng năm, số lượng các vụ án lừa đảo chiếm đoạt
tài sản được giải quyết hàng năm, diễn biến của tình hình tội phạm nói chung và tội
phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói riêng trong những năm gần đây. Không chỉ
như vậy, để hiểu vấn đề sâu sắc hơn, em còn tiến hành thu thập thông tin thông qua
việc nghiên cứu hồ sơ các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cáo trạng của Viện
kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội về các vụ án mà toà án nhân dân thành phố Hà
Nội đã xét xử trong những năm gần đây. Điều này sẽ giúp em có thể hiểu sâu sắc
hơn về bản chất, nguyên nhân và điều kiện phát sinh và tồn tại của tội phạm lừa
đảo chiếm đoạt tài sản.
2.3. Nguồn thu thập tư liệu.
Những thông tin em thu thập được trong thời gian thực tập tại Toà án nhân
dân thành phố Hà Nội xuất phát từ những nguồn cơ bản sau:
- Bản án, quyết định của Toà án nhân dân thành phố Hà Nội từ đầu năm
2003 đến hết quý I năm 2008.
- Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội về những vụ án
trong thời gian gần đây.
- Thống kê kết quả xét xử hàng năm của Toà án nhân dân thành phố Hà Nội
từ đầu năm 2003 đến hết năm 2007.
2.4. Các thông tin thu thập được.
4
2.4.1. Số liệu thống kê tình hình phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bảng 1: bảng thống kê các vụ án hình sự sơ thẩm do Toà án nhân dân thành phố
Hà Nội xét xử từ năm 2003 đến hết năm 2007
Năm
Tổng số vụ án đã xét xử
Số vụ án lừa đảo chiếm đoạt
tài sản xét xử
Tỉ lệ ( %)
Vụ Bị cáo Vụ Bị cáo Vụ Bị cáo
2003 1183 2125 20 46 1,69 2,16

Tù từ
trên
7năm
đến
15năm
Tù từ
trên
15năm
đến 20
năm
Tổng
hợp
hình
phạt
trên
20năm
Tù
chung
thân
Tử
hình
2003 46 1 0 0 3 0 23 16 2 1 0 0
2004 40 0 0 0 10 1 11 14 2 0 1 1
2005 62 0 0 2 8 8 15 21 4 0 4 0
2006 66 0 1 0 6 8 14 22 11 0 2 2
2007 56 0 0 0 10 4 11 15 10 0 6 0
Tổng
số
270 1 1 2 37 21 74 88 29 1 13 3
Tỉ lệ

- 1 vận đơn của công ty EMC Việt Nam cấp cho công ty Sông Tiền.
- 1 hóa đơn thương mại.
- 1 bảng chi tiết hàng hóa của công ty Sông Tiền.
Đến chi nhánh công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex (viết tắt là PJICO Sài
Gòn) để mua bảo hiểm cho 2 lô hàng trên. Nguyễn Thị Bích Hợp, nhân viên phòng
6
bảo hiểm PJICO Sài Gòn nhận hồ sơ. Mặc dù biết hóa đơn thương mại của công ty
Sông Tiền tính giá FOB thành phố Hồ Chí Minh, không đủ điều kiện cấp đơn bảo
hiểm, nhưng Hợp vẫn tính giá trị hàng dựa trên khai khống do T điện thoại cung
cấp theo giá CIF Hamburg Đức. Sau đó Hợp viết 2 giấy yêu cầu bảo hiểm và hóa
đơn thu phí bảo hiểm ngày 11/11/2002 cho 2 lô hàng. Anh Trí nhận 2 đơn bảo hiểm
kèm theo thông báo nhưng không nộp phí bảo hiểm ngay mà giao các tài liệu trên
cho chị Lê Thị Thu Thủy nhân viên công ty Việt Thái Phong.
Ngày 18/11/2002, Lê Thị thu Thủy nhân viên công ty Việt Thái Phong đã
đến PJICO Sài Gòn nộp phí bảo hiểm. Thủy đã đề nghị trong hóa đơn thu phí bảo
hiểm số 006759 thu 35.717.474 đồng, ghi lùi ngày là 11/11/2002.
Ngày 25/11/2002 Phan Hồng T về Việt Nam, mặc dù đã nghe Lê Thị Thu
Thủy cáo cáo việc tàu bị cháy cũng như phí bảo hiểm đến ngày 18/11/2002 mới
nộp (tàu cháy trước ngày nộp phí bảo hiểm thì hợp đồng bảo hiểm là vô hiệu).
Nhưng ngày 26/11/2002 T đã ký công văn gửi PJICO Sài Gòn đề nghị được trả tiền
bảo hiểm lô hàng bị tổn thất. Quá trình khiếu kiện, Phan Hồng T đã lập các tài liệu
giả mạo để chứng minh công ty Việt Thái Phong có đủ tư cách mua, thụ hưởng bảo
hiểm và giá trị hàng được bảo hiểm nhằm chiếm đoạt tiền bảo hiểm.
Ngay sau khi công ty Việt Thái Phong có công văn đề nghị được bồi thường
bảo hiểm, chi nhánh PJICO Sài Gòn đã báo cáo và Fax toàn bộ hồ sơ công ty Việt
Thái Phong mua bảo hiểm ra Hà Nội cho Phòng giám định bồi thường của công ty
PJICO giải quyết theo thẩm quyền.Tại tờ trình của phòng giám định bồi thường,
Trần Nghĩa V và Hồ Mạnh Q đã có ý kiến chỉ đạo Phòng giám định bồi thường, với
nội dung: “ Vụ này có nhiều dấu hiệu trục lợi bảo hiểm do đó ta không cam kết
thanh toán bồi thường , mà ta sẽ chấp nhận ra tòa và có biện pháp điều tra nhờ công

ngoại ngữ, môi giới xúc tiến việc làm… không có chức năng xuất khẩu lao động.