Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

PHẦN I: GIỚI THIỆU VẤN ĐÊ
Trong nền kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp luôn luôn phải đối mặt
với các cơ hội và rủi ro. Việc nắm bắt được các thay đổi về môi trường kinh
doanh trong và ngoài doanh nghiệp sẽ giúp cho việc định hướng chiến lược
và chính sách kinh doanh có hiệu quả. Một trong những nhân tố quan trọng
tác động không nhỏ đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp đó là các nhóm yếu tố môi trường ngành( môi trường vi mô). Các
doanh nghiệp cần phân tích, đánh giá môi trường vi mô để xác định điểm
mạnh và điểm yếu của mình, xác định các nhân tố tác động là cơ hội hay rủi
ro. Nếu là cơ hội thì nắm bắt và đưa ra các chính sách, chiến lược kịp thời
nhằm tối đa hóa lợi nhuận còn nếu là rủi ro thì biết cách phòng tránh, giảm
thiểu thiệt hại đến mức thấp nhất. Tiều luận với đề tài “ Phân tích ảnh
hưởng của các nhóm yếu tố môi trường ngành đến hoạt động của doanh
nghiệp” sẽ đi sâu nghiên cứu các vấn đề thuộc môi trường vi mô của doanh
nghiệp cùng sưc tác động của từng yếu tố đến hoạt động sản xuất kinh
doanh, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
của doanh nghiệp.

1


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

PHẦN II: PHÂN TÍCH NỘI DUNG
I – KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG VI MÔ
1.1. Khái niệm môi trường vi mô
Môi trường vi mô là tổ hợp các yêu tố trong ngành và các yếu tố

của doanh nghiệp. Họ là những người hưởng thụ từ đầu ra của doanh nghiệp
1.2.Sự tác động của yếu tố khách hàng
Khách hàng là bộ phận không thể tách rời của công ty. Khách hàng
được phân làm hai nhóm: khách hàng lẻ và phân phối. Cả hai nhóm đều gây
áp lực với doanh nghiệp về giá cả, chất lượng sản phẩm, dịch vụ đi kèm và
chính họ là người điều khiển cạnh tranh trong ngành thông qua quyết định
mua hàng. Sự tín nhiệm của khách hàng đạt được do doanh nghiệp biết cách
thỏa mãn tốt nhất các nhu cầu và thị hiếu của khách hàng. Vì là người hưởng
thụ đầu ra của doanh nghiệp nên khách hàng quyết định đầu ra của doanh
nghiệp. Không có khách hàng doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiêu thụ
sản phẩm và dịch vụ của mình.
Muốn thu hút khách hàng, nhà quản trị phải dành thời gian khảo sát
thị hiếu và nhu cầu của khách hàng:
- Khách hàng mục tiêu của công ty là ai? Nhu cầu thị hiếu của họ là
gì? Khuynh hướng tương lai của họ là gỉ?
- Ý kiến phản hồi của khách hàng đối với sản phẩm, dịch cụ của
doanh nghiệp ra sao?
- Mức độ trung thành của khách hàng đối với sản phẩm hàng hóa,
dịch vụ của doanh nghiệp như thế nào?
- Áp lực của khách hàng hiện tại đối với doanh nghiệp và xu hướng
sắp tới như thế nào?

3


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

Một vấn đề mấu chốt khác liên quan đến khách hàng là khả năng
thanh toán và trả giá của họ. Khách hàng thường có xu hướng ép giá sản


tại – những chương trình này có hiệu quả chi phí hơn nhiều trong việc làm
tăng doanh thu và khả năng thu lợi nhuận. Ngoài ra, doanh nghiệp phải tìm
hiểu kỹ các thông tin như: khách hàng là ai? Thuộc tầng lớp nào? Nhu cầu,
thị hiếu như thế nào? để làm cơ sở định hướng cho việc hoạch định chiến
lược, chính sách kinh doanh sao cho có hiệu quả nhất.
2. Nhà cung ứng
2.1.Khái niệm nhà cung ứng
Nhà cung ứng là các cá nhân hoặc tổ chức cung cấp các yếu tố đầu
vào cho doanh nghiệp như: Nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị, sức lao động,
thông tin ( tổ chức), vốn (ngân hàng),…
2.2.Sự tác động của yếu tố nhà cung ứng:
a/ Sự tác động của nhà cung cấp nguyên vật liệu, máy móc, thiết bi
Số lượng, chất lượng, giá cả và thời hạn cung cấp các yếu tố đầu vào
đều ảnh hưởng lớn đến kết quả, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Vì
thế, các nhà cung ứng có ưu thế có thể thu lợi nhuận từ việc bán tăng giá
nguyên vật liệu, máy móc, trang thiết bị hoặc cắt giảm các dịch vụ đi kèm.
Các yếu tố làm tăng địa vị của nhà cung ứng cũng giống như khách hàng, cụ
thể là: số lượng nhà cung ứng nhiều hay ít, có hay không có các mặt hàng
thay thế, các nhà cung ứng bán cùng một loại nguyên vật liệu, máy móc,
trang thiết bị nhiều hay it. Họ có thể bảo vệ mình bằng cách mua lại các cơ
sở cung cấp các mặt hàng giống họ hoặc liên kết lại với nhau hay đăng kí
độc quyền. Nhà cung ứng có điều kiện thuận lợi như vậy thì doanh nghiệp
mua hàng cần tìm cách cải thiện tình hình bằng cách tác động vào các yếu tố
trên

5


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

c/ Nhà cung ứng nguồn lao động
Nguồn lao động là một phần trong môi trường cạnh tranh của doanh
nghiệp. Các yếu tố như trình độ chuyên môn, tiền lương cũng ảnh hưởng đến
thành công của doanh nghiệp. Do đó các nhà cung ứng lao động có thể tác
động mạnh đến khả năng đạt được mục tiêu của doanh nghiệp
Vậy để giảm bớt rủi ro các doanh nghiệp phải cố gắng xây dựng mối
quan hệ tốt với các nhà cung ứng nguồn lao động. Mặt khác, các doanh
nghiệp phải tìm kiếm các nhà cung ứng khác nhau về mọi loại nguồn lực.
Điều này sẽ giúp doanh nghiệp có được nhiều quyền lựa chọn và có thể
chống lại sức ép của các nhà cung ứng. Thự tiễn cho thấy nhiều doanh
nghiệp có được lợi thế cạnh tranh nhờ vào mối quan hệ tốt với các nhà cung
ứng,
Ngoài ra, doanh nghiệp cần phải thiết lập mối quan hệ với khách hàng
và nhà cung ứng nhằm đảm bảo ổn định sản xuất cho doanh nghiệp.
- Chi phí giữ khách hàng = 1/3 chi phí tìm khách hàng
- Không để nhà cung cấp độc quyền
- Ràng buộc nhà cung cấp bằng cách rủi ro cùng chịu, cùng hầu tòa,…
- Doanh nghiệp – khách hàng – nhà cung cấp là mắt xích của chuỗi
giá trị. Doanh nghiệp nên chủ động đặt mình trong sự liên kết của chuỗi giá
trị
3. Đối thủ cạnh tranh
3.1.Khái niệm đối thủ cạnh tranh
Đối thủ cạnh tranh là các công ty khác trong cùng một ngành hoặc
cùng cung cấp một loại sản phẩm, dịch vụ giống như doanh nghiệp
3.2.Sự tác động của yếu tố đối thủ cạnh tranh
3.2.1. Đối thủ cạnh tranh hiện tại

gồm:
+ Đầu tư nhà xưởng và thiết bị của một số ngành, như ngành khai thác
khoáng sản, hóa chất không cso sự lựa chọn thay đổi hoặc có thể bán lại

8


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

được. Nếu muốn bỏ ngành, buộc doanh nghiệp phải bỏ phí những giá trị còn
lại của những tài sản này.
+ Chi phí trực tiếp cho việc rời bỏ ngành là cao. Đó là các doanh
nghiệp không rời bỏ 1 ngành công nghiệp mà các chi phí trực tiếp khi rời bỏ
là khá cao, chẳng hạn như các chi phí định vị lại, các thủ tục hành chính,…
+ Quan hệ chiến lược giữa các đơn vị chiến lược kinh doanh. Đây
cũng là vật cản của sự rời bỏ 1 ngành đã kinh doanh. Một sản phẩm hoặc
một dịch vụ có thể có cùng kênh phân phối hoặc cùng các phương tiện sản
xuất với các sản phẩm dịch vụ khác
+ Giá trị của các nhà lãnh đạo, quan hệ tình cảm, lịch sử với ngành
hoặc cộng đồng địa phương cũng có thẻ dẫn doanh nghiệp đến chỗ không
muốn rời bỏ ngành gốc của họ.
+ Chi phí xã hội khi thay đổi như khó khăn về sự sa thải nhân công,
rủi ro về xung đột xã hội, chi phí đào tạo lại,…
Biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp:
- Phân tích cường độ cạnh tranh
- Phân loại đối thủ cạnh tranh: đối thủ chính, đối thủ phụ, đối thủ gián
tiếp và đối thủ tiềm năng. Bằng cách thu thập thông tin, doanh nghiệp sẽ xác
định được đối thủ thuộc loại nào từ đó xây dựng các chiến lược đối phó phù
hợp. Tuy nhiên thông tin có từ rất nhiều nguồn chính thống hoặc không

lực chuyên tinh, làm chủ được nguồn nguyên vật liệu cũng như kinh nghiệm
cho phép có được mức chi phí thấp hơn.
- Khác biệt hóa sản phẩm. Khách hàng đã quen với hình ảnh, nhãn
hiệu của doanh nghiệp hiện tại. Chi phí cho một chiến lược khác biệt hóa là
rất cao, rất mạo hiểm
- Kinh tế quy mô hay còn gọi là kinh tế bậc thang. Các chi phí về sản
xuất, phân phối, bán , quảng cáo, dịch vụ, nghiên cứu sẽ giảm sự gia tăng
khối lượng bán. Hay nói cách khác, số lượng sản xuất và bán tăng lên thiif
chi phí cho một đơn vị sản phẩm càng giảm đi

10


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

- Kênh phân phối trực tiếp đã được thiết lập của các doanh nghiệp
hiện tại cũng là một rào cản với các doanh nghiệp muốn gia nhập ngành
- Phản ứng lại của các donah nghiệp hiện tại trong lĩnh vực kinh
doanh.
Biện pháp cho doanh nghiệp đối phó với các đối thủ cạnh tranh tiềm
ẩn:
- Quay trở lại liên kết với các đối thủ hiện tại để bảo vệ thị phần
- Dùng mưu kế
- Tạo rào cản gia nhập
- Phân chia thị phần, phân hóa sản phẩm
- Điều chỉnh bằng mối quan hệ cung – cầu
- Luôn giữ năng lực sản xuất thừa để chớp thời cơ, tăng công suất.
4.Sản phẩm thay thê
4.1. Khái niệm sản phẩm thay thế

thường không cố định mà có sự thay đổi thích ứng với sự thay đổi của môi
trường, nhu cầu của thị trường và điều kiện kinh doanh. Điều này thể hiện sự
năng động, nhạy bén của doanh nghiệp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh
trong việc làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng.
Lời khuyên dành cho doanh nghiệp:
- Hoàn thiện sản phẩm hiện có. Sự hoàn thiện sản phẩm này nhằm đáp
ứng một cách tốt hơn đòi hỏi của người tiêu dùng, khả năng cạnh tranh trên
thị trường. Sự hoàn thiện sản phẩm hiện có được thực hiện ở các mức độ
khác nhau:
+ Hoàn thiện sản phẩm hiện có về hình thức: Giá trị sử dụng của sản
phẩm không có gì thay đổi nhưng hình dáng bên ngoài của sản phẩm thay
đổi như thay đổi nhãn mác, tên gọi sản phẩm để tạo sự khác biệt, sự hấp dẫn
đối với khách hàng, nhờ đó duy trì và gia tăng lượng bán.
+ Hoàn thiện sản phẩm về nội dung: Có sự tahy đổi về nguyên liệu sử
dụng để sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc hạ giá thành sản
12


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

phẩm mà chất lượng không đổi, ví dụ như thay đổi, cải tiến công nghệ sản
phẩm.
+ Hoàn thiện sản phẩm cả về hình thức và nội dung: thay đổi cả hình
dáng bên ngoài, bao bì, nhãn hiệu sản phẩm lẫn thay đổi về cấu trúc, vật liệu
chế tạo sản phẩm.
- Phát triển sản phẩm mới tương đối
- Phát triển sản phẩm mới tuyệt đối và loại bỏ các sản phẩm không
sinh lời. Điều này gặp phải các khó khăn và thuận lợi:
+ Khó khăn: chi phí cao, rủi ro lớn, cần có kế hoạch dài hạn, công


Tiểu luận môn Chiến lược và Chính sách kinh
doanh

PHẦN III: KẾT LUẬN
Trong điều kiện nhiều biến động của môi trường kinh doanh như hiện
nay, các doanh nghiệp luôn phải tỉnh táo phân tích sự biến động của các yếu
tố môi trường, trong đó có các yếu tố môi trường ngành. Các yếu tố này tác
động trực tiếp và có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp. Việc phân tích đúng và đầy đủ các yếu tố thuộc môi
trường ngành không chỉ giúp cho doanh nghiệp có cái nhìn toàn cảnh đúng
đắn về môi trường kinh doanh mà mặt khác, nó giúp cho doanh nghiệp
hoạch định được các chiến lược và hướng đi đúng đắn, phù hợp với từng
gian đoạn. Vì thế hoạt động này cần được tiến hành thường xuyên, liên tục
góp phần tạo sự chủ động cho các doanh nghiệp, cho phép doanh nghiệp có
thể tiên phong và gây ảnh hưởng trong môi trường hoạt động.

15