Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

MôC LôC
1.2.2.2. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kiểm kê định kỳ...............................21

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

1


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu
LỜI MỞ ĐẦU

Những năm qua cùng với quá trình phát triển kinh tế, cùng với sự thay
đổi sâu sắc của cơ chế kinh tế, hệ thống kế toán Việt Nam đã không ngừng
được hoàn thiện và phát triển góp phần tích cực vào việc tăng cường và nâng
cao chất lượng quản lý tài chính quốc gia, quản lý doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường tất cả mọi doanh nghiệp đều quan tâm đến
vấn đề là sản xuất và kinh doanh có hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn để
tạo tiền đề cho tái sản xuất cả chiều rộng lẫn chiều sâu.
Kế toán là một bộ phận quan trọng có vai trò tích cực trong việc quản
lý, điều hành và kiểm soát các hoạt động tài chính doanh nghiệp. Tăng thu
nhập cho doanh nghiệp và đời sống người lao động không ngừng được cải
thiện. Trong quá trình sản xuất các doanh nghiệp phải chia ra cho các chi phí

Chương III: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên
vật liệu.
Được sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo Nguyễn Văn Thụ, cùng toàn
thể các cô, chú, anh, chị trong phòng kế toán của Công ty đã hướng dẫn, giúp
đỡ và tạo điều kiện giúp em hoàn thiện báo cáo tốt nghiệp này.
Với kiến thức tích luỹ còn hạn chế, phạm vi đề tài rộng và thời gian
thực tế chưa nhiều nên bài khó tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận
được sự giúp đỡ của thầy cô giáo cũng như của các cán bộ, nhân viên kế toán
trong Công ty để báo cáo thực tập của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

3


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN
NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP.
1.1: Những vấn đề chung về kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp
1.1.1: Sự cần thiết phải tổ chức kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nguyên vật liệu
giữ vị trí , vai trò hết sức quan trọng . Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố
tham gia vào giai đoạn đầu của quá trình sản xuất kinh doanh và quá trình

Kế toán nguyên vật liệu

- Thứ hai : Các nguyên vật liệu tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất
kinh doanh.
- Thứ ba : Toàn bộ giá trị của nguyên vật liệu được chuyển trực tiếp vào
sản phẩm , là căn cứ cơ sở để tính giá thành . Nguyên vật liệu thường chiếm
tỷ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Do vậy
tăng cường công tác quản lý và hạch toán nguyên vật liệu tốt sẽ đảm bảo sử
dụng có hiệu quả, tiết kiệm NVL nhằm hạ thấp chi phí sản xuất kinh doanh và
hạ giá thành sản phẩm
1.1.3: Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất.
Kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp phải thực hiện tốt các nhiệm
vụ sau:
- Phản ánh đầy đủ, kịp thời số hiện có và tình hình biến động các loại
nguyên vật liệu cả về giá trị và hiện vật; tính toán chính xác giá gốc (hoặc giá
thành thực tế) của từng loại, từng thứ nguyên vật liệu nhập, xuất tồn kho; đảm
bảo cung cấp đầy đủ,kịp thời các thông tin phục vụ cho yêu cầu quản lý vật tư
của Doanh nghiệp.
- Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện kế hoạch mua, dự trữ và sử
dụng từng loại nguyên vật liệu đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh của
Doanh nghiệp.
- Vận dụng đúng đắn, chính xác các phương pháp hạch toán nguyên vật
liệu xuất, nhập, tồn kho. Hướng dẫn kiểm tra việc chấp hành các nguyên tắc
thủ tục xuất nhập kho, thực hiện đầy đủ, đúng chế độ hạch toán ban đầu về
nguyên vật liệu.
- Tham gia kiểm kê đánh giá lại nguyên liệu, vật liệu định kỳ theo chế
độ của Nhà Nước quy định, lập các báo cáo về nguyên vật liệu phục vụ công
tác lãnh đạo và quản lý. Tiến hành phân tích tình hình thu mua bảo quản , dự

Phạm Thị Huyền

- Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: là những loại vật liệu và thiết bị
được sử dụng cho công việc xây dựng cơ bản.Thiết bị xây dựng cơ bản bao
gồm cả thiết bị cần lắp, không cần lắp,công cụ,khí cụ và vật kết cấu dùng để
lắp vào công trình xây dựng cơ bản.
- Vật liệu khác: là các loại vật liệu không được xếp vào các loại trên,
các loại vật liệu này do quá trình sản xuất loại ra như phế liệu, vật liệu thu hồi
do thanh lý TSCĐ.
* Căn cứ vào nguồn gốc nguyên liệu, vật liệu được chia thành:
Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

6


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

- Nguyên liệu, vật liệu mua ngoài.
- Nguyên liệu, vật liệu tự chế biến gia công.
- Nguyên vật liệu thuê ngoài gia công chế biến.
- Nguyên vật liệu nhận góp vốn liên doanh…
* Căn cứ vào mục đích và nơi sử dụng nguyên liệu, vật liệu được chia
thành:
- Nguyên liệu, vật liệu trực tiếp sản xuất kinh doanh
- Nguyên liệu, vật liệu dùng cho công tác quản lý
- Nguyên liệu, vật liệu dùng cho các mục đích khác.
1.1.4.2: Đánh giá nguyên vật liệu

tiêu:
+ Trị giá vốn thực tế nguyên vật liệu
+ Dự phòng giảm giá hàng tồn kho (điều chỉnh giảm giá)
- Nguyên tắc nhất quán: Các phương pháp kế toán áp dụng trong đánh
giá nguyên vật liệu phải đảm bảo tính nhất quán. Tức là kế toán đã chọn
phương pháp nào thì phải áp dụng phương pháp đó, nhất quán trong suốt niên
độ kế toán. Doanh nghiệp có thể thay đổi phương pháp đã chọn nhưng phải
đảm bảo phương pháp thay thế cho phép trình bày thông tin kế toán một cách
trung thực và hợp lý hơn đồng thời phải giải thích được ảnh hưởng của thay
đổi đó.
1.1.4.2.2: Giá gốc nguyên vật liệu nhập kho
Giá vốn thực tế của nguyên vật liệu nhập kho được xác định theo từng
nguồn nhập.
- Đối với vật liệu mua ngoài: Cần phân biệt hai trường hợp sau :
+ Nếu nguyên vật liệu mua để dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh
thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ :
Tri giá vốn thực

Trị giá mua

Thuế không

CP trực tiếp

Các khoản

tế của nguyên vật liệu = ghi trên hóa + được hoàn + phát sinh trong – giảm giá và mua
nhập trong kỳ

đơn


Trị giá thực tế của vật
liệu xuất , gia công ,

nhập kho trong kỳ

+

Chi phí chế
biến

- Đối với nguyên vật liệu thuê ngoài gia công chế biến:
Trị giá vốn thực tế của

Trị giá thực tế của

nguyên vật liệu gia công = vật liệu xuất, gia công +
nhập kho trong kỳ

Tiền công
gia công

chế biến

- Đối với nguyên vật liệu nhận góp vốn liên doanh, góp cổ phần:
Trị giá vốn thực tế của

Giá đánh giá do các

nguyên vật liệu gia công = bên tham gia liên doanh +


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

+Nhược điểm : Phải theo dõi vật tư theo từng lô hàng, doanh nghiệp có nhiều
lô hang thì việc theo dõi và tính toán phức tạp.
+ Phạm vi áp dụng : Áp dụng đối với những doanh nghiệp có ít mặt hàng
hoặc mặt hàng ổn định có thể nhận diện được.
- Phương pháp nhập trước, xuất trước:
+ Nội dung : Phương pháp này dựa trên giả định hàng nào nhập trước sẽ được
xuất trước và lấy đơn giá xuất bằng đơn giá nhập. Trị giá hàng tồn kho cuối
kỳ được tính theo đơn giá của những lần nhập sau cùng.
+ Ưu điểm :độ chính xác cao
+ Nhược điểm : Phải theo dõi được vật tư theo từng lần nhập, tính toán phức
tạp , đối với vật tư có biến động gái mạnh mà hàng tồn kho nhiều thì đơn giá
xuất kho sẽ chênh lệch lớn với đơn giá vật tư theo giá thị trường hiện tại .
+Phạm vi áp dụng : Áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng , đơn
gái vật tư hàng hóa lớn cần theo dõi chính xác đơn giá xuất của từng vật tư
theo từng lần nhập.
- Phương pháp nhập sau, xuất trước:
+ Nội dung : Phương pháp này dựa trên giả định là hàng nào nhập sau được
xuất trước, lấy đơn giá xuất bằng đơn giá nhập. Trị giá hàng tồn kho cuối kỳ
được tính theo đơn giá của những lần nhập đầu tiên.
+ Ưu điểm : Độ chính xác cao, đơn giá xuất vật tư được cập nhật so với đơn
giá thị trường .
+ Nhược điểm : Phải theo dõi dõi vật tư theo từng lần nhập , tính toán phức
tạp, đối với vật tư có biến động giá mạnh mà hàng tồn kho nhiều thì đơn giá
tồn kho sẽ chênh lệch lớn với đơn giá vật tư theo giá thị trường hiện tai .
+ Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng , đơn

Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

11


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

Thẻ kho

Phiếu nhậpkho

Phiếu xuấtkho

Sổ kế toán chi tiết

Bảng kê N-X-T

Sổ kế toán tổng hợp

Ghi chú:
: Ghi hàng ngày
: Ghi cuối kỳ
: Đối chiếu cuối tháng
Khi nhận chứng từ nhập, xuất nguyên vật liệu thủ kho phải kiểm tra
tính hợp lý, hợp pháp của chứng từ rồi tiến hành ghi chép số thực nhận, thực
xuất vào chứng từ và thẻ kho; cuối ngày tính ra số tồn kho để ghi vào cột tồn

trong điều kiện doanh nghiệp đã làm kế toán máy thì phương pháp này vẫn áp
dụng cho những doanh nghiệp có nhiều chủng loại nguyên vật liệu diễn ra
thường xuyên. Do đó, xu hướng phương pháp này sẽ được áp dụng ngày càng
rộng rãi.
1.2.1.2. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển:
- Ở kho: Thủ kho sử dụng “thẻ kho” để ghi chép giống như phương
pháp ghi thẻ song song.
- Ở phòng kế toán: Kế toán sử dụng “Sổ đối chiếu luân chuyển” để ghi
chép cho từng thứ nguyên vật liệu theo cả hai chỉ tiêu số lượng và giá trị. “Sổ
đối chiếu luân chuyển” được mở cho cả năm và được ghi vào cuối tháng, mỗi
thứ nguyên vật liệu được ghi một dòng trên sổ.
Hàng ngày, khi nhận được chứng từ N-X kho, kế toán tiến hành kiểm
tra và hoàn chỉnh chứng từ. Sau đó, tiến hành phân loại chứng từ theo từng

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

13


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

thứ nguyên vật liệu, chứng từ nhập riêng, chứng từ xuất riêng, hoặc kế toán có
thể lập bảng kê nhập, bảng kê xuất.
Cuối tháng tổng hợp số liệu từ các chứng từ (hoặc từ bảng kê) để ghi
vào sổ đối chiếu luân chuyển, cột luân chuyển và tính ra số tồn cuối tháng.



Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

* Ưu điểm: Khối lượng ghi chép của kế toán được giảm bớt do chỉ
ghi một lần vào cuối tháng.
* Nhược điểm: Phương pháp này vẫn còn ghi sổ trùng lặp giữa kho
và phòng kế toán về chỉ tiêu số lượng; việc kiểm tra đối chiếu giữa kho và
phòng kế toán chỉ tiến hành được vào cuối tháng nên hạn chế tác dụng kiểm
tra của kế toán.
* Điều kiện áp dụng: Thích hợp với các doanh nghiệp có chủng loại
nguyên vật liệu ít, không có điều kiện ghi chép, theo dõi tình hình nhập, xuất
hàng ngày; phương pháp này thường ít được áp dụng trong thực tế.
1.2.1.3. Phương pháp sổ số dư:
- Ở kho: Vẫn sử dụng “thẻ kho” để ghi chép như hai phương pháp trên,
đồng thời cuối tháng thủ kho còn ghi vào “sổ số dư” số tồn kho cuối tháng
của từng thứ nguyên vật liệu (cột số lượng). Sổ số dư do kế toán lập cho
từng kho, được mở cho cả năm, trên “sổ số dư” vật tư được xếp thứ, nhóm,
loại; có dòng cộng nhóm, cộng lại. Cuối mỗi tháng, “sổ số dư” được
chuyển cho thủ kho để ghi chép.
- Phòng kế toán:
+ Kế toán định kỳ xuống kho kiểm tra việc ghi chép trên “thẻ kho”
của thủ kho và trực tiếp nhận chứng từ nhập – xuất kho. Sau đó kế toán ký
xác nhận vào từng thẻ kho và ký vào phiếu giao nhận chứng từ.
+ Nhân viên kế toán kiểm tra lại chứng từ, hoàn chỉnh chứng từ và tổng
hợp giá trị (giá hạch toán) theo từng nhóm, loại NVL để ghi chép vào cột “số
tiền” trên “phiếu giao nhận chứng từ”, số liệu này được ghi vào “bảng kê luỹ
kế nhập” và “bảng kê luỹ kế xuất” NVL .

16


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

Thẻ kho

Phiếu nhập kho

Sổ số dư

Phiếu giao nhậnchứng
từ

Phiếu giao nhậnchứng
từ

Bảng kê luỹ kếnhập

Phiếu xuất kho

Bảng kê

Bảng kê luỹ kếxuất

nhập- xuất- tồn

Sổ kế toán tổnghợp

xuyên
+ Doanh nghiệp đã xây dựng được hệ thống giá hạch toán và hệ thống
danh điểm nguyên vật liệu.
+ Trình độ chuyên môn cao
1.2.2: Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu
1.2.2.1. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường
xuyên.
Phương pháp kê khai thường xuyên hàng tồn kho là phương pháp ghi
chép, phản ánh thường xuyên, liên tục, có hệ thống tình hình nhập –xuất –tồn
kho các loại nguyên vật liệu trên sổ kế toán . Trường hợp này các tài khoản kế
toán hàng tồn kho được sử dụng
để phản ánh số hiện có và tình hình biến động thăng giảm của vật tư hàng hóa
.
1.2.2.1.1 : Tài khoản sử dụng
Tài khoản 152- Nguyên vật liệu
* Công dụng: Tài khoản này phản ánh số hiện có và tình hình tăng giảm
nguyên vật liệu theo trị giá vốn thực tế.
* Kết cấu và nội dung TK 152
Ghi chú:
Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ
: Ghi hàng tháng
: Ghi cuối tháng

18


Báo cáo thực tập


TK 111,112,141,331
Tăng do mua ngoài

TK 154

Hàng mua
Đang đi đường
TK 128,222,228

TK 154

NVL xuất dùng trong
Sản xuất kinh doanh
TK 133 TK128,222,811
Thuế GTGT
Xuất NVL
Được khấu trừ
TK 151
Để góp vốn liên doanh
hàng đi
đường NK

NVL xuất thuê ngoài
Gia công chế biến
TK1381,

Nhận lại vốn góp liên doan
TK 154


20


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

Đối với Doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì
việc kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường
xuyên cơ bản là giống như các trường hợp đã nêu ở trên. Điều khác là kế toán
không sử dụng TK 133 để tính thuế GTGT đầu vào mà tính vào giá thực tế
của nguyên vật liệu nhập kho. Vì vậy TK 152 được ghi theo tổng giá thanh
toán.
1.2.2.2. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
Phương pháp kiểm kê định kỳ không phản ánh theo dõi thường
xuyên , liên tục tình hình nhập xuất nguyên vật liệu ở các tài khoản nguyên
vật liệu 152. Các tài khoản này chỉ phản ánh trị giá của vật tư, hàng hóa tồn
đầu kỳ, nhập trong kỳ và kết quả kiểm kê cuối cùng để tính. Vì vậy, trên tài
khoản tổng hợp không thể hiện rõ giá trị vật liệu xuất dùng cho từng đối
tượng và nhu cầu khác nhau…gây khó khăn cho việc phân bổ vật liệu vào
khoản mục chi phí và tính giá thành.
1.2.2.2.1: Tài khoản kế toán sử dụng
- Tài khoản 611 “ Mua hàng “
* Công dụng : Tài khoản này dùng để theo dõi tình hình thu mua, tăng,
giảm nguyên vật liệu theo giá thực tế.
* Kết cấu và nội dung TK 611
Bên nợ
+ kết chuyển giá trị thực tế vật tư , hàng hóa tồn đầu kỳ.
+ Trị gái thực tế của vật tư , hàng hóa mua vào trong kỳ.
Bên có :

TK 151,152
Kết chuyển giá trị

NVL tồn đầu kỳ
Tk 111,112,331
Trị giá NVL mua vào
trong kỳ
TK 133
Thuế GTGT

ết chuyển giá trị
NVL tồn kho cuối kỳ
TK 111,112,331
chiết khấu thương mại
Giảm giá hàng mua NVL

Đầu vào
TK 411,711,412

Giá trị NVL từ
Các nguồn khác

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

TK 133
Tk 621,627,641,642
Giá trị NVL sử dụng trong kỳ

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

Nhật ký – chứng từ

-

Chứng từ ghi sổ

-

Nhật lý sổ cái

Mỗi một hình thức sổ kế toán sẽ có một hệ thống sổ và có quy định ghi sổ
riêng

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A

GVHD: Thầy giáo Nguyễn Văn Thụ

23


Báo cáo thực tập

Kế toán nguyên vật liệu

Sơ đồ trình tự kế toán của nhật ký chung

Phạm Thị Huyền
Lớp :CĐKTK51A



25