ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT
------------------

CHUYÊN ĐỀ
BÁO CÁO THỰC TẬP

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ VIỆC TRẢ HỒ SƠ
ĐIỀU TRA BỔ SUNG GIỮA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG
TẠI HUYỆN KRÔNG PẮK TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2013

Thời gian thực tập : 25/2/2015 – 20/4/2015
Địa điểm thực tập : Viện kiểm sát Nhân dân huyện Krông Păk
Tỉnh ĐăkLăk
Sinh viên thực tập : Đỗ Duy Phước
Lớp

: Luật K35G - Luật Hình Sự


2

H́, 5/2015



Không có sự thành công nào mà không gắn liền với
những sự hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay
gián tiếp của người khác. Trong suốt thời gian từ khi bắt
đầu học tập ở giảng đường đại học đến nay, em đã nhận
được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia


Em cũng xin cảm ơn toàn bộ cán bộ công nhân viên đang
công tác tại VKSND huyện Krông Pắk đã giúp đỡ em trong
suốt quá trình thu thập thông tin để hoàn thiện báo cáo này.
Krông Pắk, ngày 20 tháng 04
năm 2015
Sinh viên
Đỗ Duy Phước
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

Về mặt hình thức:
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
………….…………………………………………………………………………………….....
Về mặt nợi dung:
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
Điểm:
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………

các thời kỳ luôn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của ngành theo quy định
của pháp luật. Qua thực hiện chức năng đã phối hợp với các ngành giữ vững
an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát
triển kinh tế, xã hội ở địa phương, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của
công dân, trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa.
2. Một số thông tin về cơ cấu tổ chức đơn vị
2.1. Chi bộ
- Bí thư: Đồng chí Trần Khắc Huề;
- Phó bí thư: Đồng chí Nguyễn Công Lượng;


7
2.2. Lãnh đạo Viện
- Viện trưởng: Đồng chí Trần Khắc Huề;
- Các Phó viện trưởng:
+ Đồng chí Nguyễn Công Lượng;
+ Đồng chí Y Dim Kbuôr.
2.3. Công đoàn cơ sở
- Ban chấp hành 03 đồng chí:
- Chủ tịch: Đồng chí Lâm Văn Tiến;
- Ủy viên: Đồng chí Phan Hữu Luyến.
- Tổ nữ công gồm 04 đồng chí: Tổ trưởng: Đồng chí Phạm Thị Thuỷ.
Trong thời gian tới tập thể cán bộ, KSV Viện kiểm sát nhân dân huyện
Krông Păk luôn tu dưỡng rèn luyện đạo đức phẩm chất của người cán bộ
Kiểm sát, tác phong trong công tác cũng như trong sinh hoạt. 100% cán bộ,
KSV học tập và làm theo lời dạy của Bác Hồ đối với ngành Kiểm sát:
“Công minh - Chính trực - Khách quan - Thận trọng - Khiêm tốn”. Tiếp tục
đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện Cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh”, và Cuộc vận động Viện KSNDTC về xây
dựng đội ngũ cán bộ Kiểm sát viên: “Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ,

sơ để điều tra bổ sung không quá hai lần. Thời hạn điều tra được tính từ
ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và yêu cầu điều tra”.
Khỏan 1 Điều 166 của Bộ luật tố tụng hình sự quy định trong thời hạn
truy tố kể cả trong thời hạn gian hạn quyết định truy tố, nếu có căn cứ quy
định tại điều 169 của Bộ luật hình sự thì Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ
sơ điều tra bổ sung.
Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung cho Cơ quan
Cảnh sát điều tra khi nghiên cứu hồ sơ vụ án phát hiện thấy:


9
- Còn thiếu những chứng cứ quan trọng đối với vụ án mà Viện kiểm sát
không thể tự mình bổ sung được ;
- Có căn cứ để khởi tố bị can về một tội khác hoặc có người đồng
phạm khác.
- Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hình sự.
Khoản 1 Điều 179 Bộ luật tố tụng hình sự quy định những trường hợp
thẩm phán ra quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung cho Viện kiểm sát gồm:
- Khi cần xem xét thêm những chứng cứ quan trọng đối với vụ án ,à
không thể bổ sung tại phiên tòa được.
- Khi có căn cứ để cho rằng bị cáo phạm một tội khác hoặc có đồng
phạm khác.
- Khi phát hiện có sự vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Như vậy sau khi nhận được hồ sơ vụ án được trả lại để điều tra bổ
sung, cơ quan Cảnh sát điều tra phải xem xét ngay việc áp dụng biện pháp
ngăn chặn đối với các bị can. Theo quy định tại điều 121 Bộ luật TTHS thì
thời hạn tạm giam không được qáu thời hạn điều tra bổ sung do Viện kiểm
sát hoặt Tòa án trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung.
3. Các trường hợp trả hồ sơ điều tra bổ sung:
Căn cứ vào Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-VKSNDTCTANDTC-BCA ngày 27/8/2010 của viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Tòa án

tự mình bổ sung được. Quy định này dễ cho chúng ta nhận thức trong vụ án
có những chứng cứ quan trọng, có những chứng cứ không quan trọng, hoặc
có những chứng cứ quan trọng hơn, chứng cứ ít quan trọng. Theo quy định
của pháp luật về chứng cứ, mọi chứng cứ trong vụ án hình sự đều quan
trọng như nhau, các tình tiết thu được chỉ có giá trị chứng cứ khi nó phù hợp
với các chứng cứ khác. Ngay cả các tình tiết thu được từ lời nhận tội của bị


11
can, hoặc thu được từ bản kết luật giám định cũng không phải là chứng cứ
quan trọng nhất nếu nó không phù hợp với các chứng cứ khác. Vì vậy, cách
hiểu chứng cứ quan trọng ít nhiều đã ảnh hưởng đến việc trả hồ sơ điều tra
bổ sung.
Nhiều hồ sơ bị trả lại do hồ sơ còn thiếu những tài liệu phản ánh về
tình trạng tài sản của bị can nên không thể quyết định hình phạt được (trong
trường hợp bị can bị truy tố về tội phạm mà khung hình phạt có quy định
hình phạt tiền là hình phạt chính). Lý do cơ bản của hiện tượng này là do
những thay đổi của Bộ luật hình sự năm 1999 về hình phạt tiền so với quy
định trong bộ luật hình sự năm 1985, khi quyết hình phạt tiền không cần
quyết định đến tình trạng tài sản của người bị kết án. Do vậy trong thực tiễn
có những bản án phạt tiền không thi hành được, nhiều trường hợp phạt tiền
chỉ được tuyên cho có, không có tính khả thi. Có cơ quan cho rằng cần phải
xác minh tình trạng tài sản, có cơ quan cho rằng đây không phải là chứng cứ
quan trọng để quyết định việc truy tố hay không có tội, tội phạm gì và theo
điều khoản nào của Bộ luật hình sự.
Ở một số Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, thành phố qua khảo sát
cho thấy tình trạng trả hồ sơ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng đã đến mức
báo động. Có đơn vị nghiệp vụ trong 06 tháng đầu năm đã trả hồ sơ cho Cơ
quan điều tra yêu cầu điều tra bổ sung chiếm tỷ lệ 4% số án thụ lý. Đặc biệt
còn để xẩy ra tình trạng án trả hồ sơ điều tra bổ sung nhiều lần, có vụ án trả

vụ – 09 bị cáo. Trong đó trả hồ sơ để điều tra bổ sung về chứng cứ 03 vụ –
04 bị cáo, về khởi tổ bổ sung 01 vụ – 5 bị cáo.
Trong đó Tòa án trả đúng 03 vụ – 04 bị cáo. Viện kiểm sát đã điều tra
khởi tố bổ sung bị can 04 BC. Tòa án trả sai VKS giữa nguyên quan điểm
truy tố chuyển lại Tòa và tòa đã xét xử 01 vụ – 05 BC.
Ví dụ: -Vụ Nguyễn Ngọc Vũ cùng đồng bọn can tội “Tiêu thụ tài sản
do người khác phạm tội mà có”. Toà án trả hồ sơ yêu cầu xác định thẩm


13
quyền xét xử của vụ án. Tòa án trả hồ sơ trong thời hạn quy định tại khoản
02 điều 176 Bộ luật TTHS.
Sau khi nghiên cứu, VKS xét thấy lý do trả hồ sơ của Tòa là chưa đúng
căn cứ luật định, nên VKS đã tổ chức họp liên ngành và xin ý kiến thỉnh thị
của VKSND tỉnh, sau đó có công văn giữ nguyên qua điểm truy tố.
- Vụ Phạm Vũ Nhật Long can tội “Cố ý gây thương tích” và “Chống
người thi hành công vụ”, Tòa án trả hồ sơ yêu cầu khởi tố bổ sung 01 bị can.
Tòa án trả hồ sơ trong thời hạn quy định tại khoản 02 điều 176 Bộ luật TTHS.
Sau khi nhận hồ sơ điều tra bổ sung, VKS đã tổ chức họp liên ngành tố tụng
hình sự huyện, do quan điểm liên ngành không thống nhất nên VKSND
huyện đã có Công văn xin ý kiến thỉnh thị của VKSND tỉnh. Sau đó VKSND
huyện đã trả hồ sơ cho Cơ quan CSĐT Công an huyện để khởi tố bổ sung 01
bị can Phạm Ngọc Duy theo chỉ đạo của liên ngành tố tụng tỉnh.
* VKSND huyện đã trả hồ sơ điều tra bổ sung cho CQCSSĐT 06 vụ –
11 bị can. Trong đó trả hồ sơ để điều tra bổ sung về chứng cứ 01 vụ – 01 bị
can, về có người đồng phạm khác khởi tố bổ sung bị can 02 vụ – 04 bị
can, nhập vụ án 01 vụ – 02 bị can, thay đổi tội danh 02 vụ 03 bị can.
Các vụ án VKS trả hồ sơ yêu cầu CQCSĐT điều tra bổ sung đều có căn
cứ và đúng quy định. Cơ quan CSĐT đã điều tra bổ sung theo yêu cầu của
VKS, kết quả: Đã chuyển VKS đề nghị truy tố 06 vụ – 14 BC.

Điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án chưa thống nhất.
3. Phân tích nguyên nhân, trách nhiệm dẫn đến việc điều tra bổ sung:
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng việc trả hồ sơ vụ án để yêu cầu điều tra
bổ sung giữa các ngành tố tụng thì có nhiều, song chủ yếu tập trung ở những
nguyên nhân chính sau đây:


15
3.1. Nguyên nhân khách quan
- Tội phạm diễn biến ngày một phức tạp, quy mô, tính chất, mức độ
phạm tội , thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày càng tinh vi, nhiều vụ án phạm
tội có tổ chức với nhiều đối tượng tham gia, phạm tội trên nhiều địa bàn
rộng lớn, việc điều tra xác minh tội phạm gặp nhiều khó khăn, các thủ tục tố
tụng và chứng cứ thu thập chưa đáp ứng được nội dung yêu cầu chứng minh
tội phạm; mặt khác tính dân chủ trong hoạt động tố tụng ngày càng cao. Vì
vậy, việc trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung chứng cứ, thủ tục tố tụng đối
với các vụ án là cần thiết và đúng quy định pháp luật.
- Một số điều luật trong BLTTHS quy định chưa phù hợp về thời hạn
điều tra, truy tố, xét xử… dẫn đến có một số vụ án có nhiều tình tiết phức
tạp, số lượng bị can đông, hành vi phạm tội xảy ra ở nhiều địa phương khác
dẫn đến khó khăn khi thực hiện.
- Quan điểm nhận thức, đánh giá chứng cứ của một số ĐTV, KSV,
Thẩm phán và giữa các cơ quan tiến hành tố tụng chưa thống nhất.
- Có những vụ án khi xét xử phát sinh tình tiết mới có liên quan đến
chứng cứ buộc tội, gỡ tội hoặc phát hiện bỏ lọt tội phạm nên cần phải hoãn
phiên tòa và trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung.
- Một nguyên nhân khác có tác động đến tư tưởng và trách nhiệm của
Kiểm sát viên trong quá trình tố tụng là khi Quốc hội ra Nghị quyết
388/2003/NQ-UBTVQH11 về thường thiệt hại cho người bị oan do người
có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra. Các cơ quan tiến

kiểm tra, chỉ đạo, nắm bắt tiến độ điều tra, chưa đánh giá kịp thời những diễn
biến khó khăn, thuận lợi của vụ án để bố trí cán bộ một cách hợp lý nhằm vừa
phát huy được năng lực, trách nhiệm của cán bộ, vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ
chuyên môn. Vì vậy không phát hiện kịp thời những thiếu sót trong công tác


17
điều tra, dẫn đến chậm phát hiện những thiếu sót trong việc đánh giá chứng cứ,
định tội danh… dẫn đến phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
- Một số điều tra viên chưa cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ, kịp
thời tài liệu cho Kiểm sát viên nên Kiểm sát viên không phát hiện được hồ
sơ cần điều tra thêm những vấn đề gì. Vì vậy, không kịp thời đề ra yêu cầu
điều tra, dẫn đến khi hồ sơ chuyển qua Viện kiểm sát không đủ chứng cứ,
không đầy đủ thủ tục tố tụng và bỏ lọt hành vi phạm tội mà VKS không tự
khắc phục được. Một số trường hợp đã có yêu cầu điều tra nhưng ĐTV
không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ song Kiểm sát viên không
kiên quyết yêu cầu Điều tra viên phải thực hiện đầy đủ.
- Một số trường hợp Kiểm sát viên còn thụ động chờ việc, chưa chủ
động nghiên cứu hồ sơ, hoặc nghiên cứu không sâu nên không phát hiện
được những vấn đề cần thiết phải bổ sung vào hồ sơ vụ án (chứng cứ, lý lịch
tư pháp, thay đổi tội danh…) nên khi truy tố hồ sơ chuyển tòa mới phát hiện.
- Một số trường hợp hồ sơ chỉ thiếu những chứng cứ, thủ tục đơn giản
có thể khắc phục được ngay nhưng tòa vẫn trả hồ sơ yêu cầu ĐTBS.
- Tình hình diễn biến tội phạm ngày càng phức tạp, số án thụ lý tăng
nhưng thiếu biên chế, cán bộ có chức năng pháp lý (Kiểm sát viên, Điều tra
viên, Thẩm phán); chính sách đãi ngộ đối với cán bộ trực tiếp giải quyết án
chưa hợp lý, trong khi họ lại luôn chịu áp lực của công việc.
- Kiểm sát viên, Điều tra viên, Thẩm phán chưa được thường xuyên bồi
dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ.
3.3. Trách nhiệm đối với việc trả hồ sơ điều tra bổ sung

dụng ngay các biện pháp nghiệp vụ như: Kiểm sát khám nghiệm hiện
trường, khám nghiệm tử thi, thu thập dấu vết, thu giữ vật chứng… để nắm
chắc diễn biến vụ án.


19
- Khi cơ quan điều tra đề nghị phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, cần
phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, khi đủ căn cứ mới đề xuất lãnh đạo ký phê chuẩn,
nếu chưa đủ thì yêu cầu cơ quan điều tra tiếp tục điều tra làm rõ, không đề
nghị phê chuẩn khi chưa đủ căn cứ hoặc chứng cứ chưa vững chắc.
- Khi phân công kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát
điều tra đối với vụ án phải căn cứ vào năng lực, trách nhiệm và yêu cầu
nghiệp vụ đối với từng vụ án để phân công.
2. Trong công tác phối hợp
- Xây dựng tốt mối quan hệ phối hợp giữa ba ngành, duy trì đều đặn
chế độ giao ban liên ngành để phối hợp khắc phục thiếu sót trong quá trình
giải quyết án. Hàng tháng cần tổng hợp những vi phạm trong cả ba giai đoạn
(điều tra, truy tố, xét xử) để rút kinh nghiệm trong các cuộc giao ban liên
ngành. Lãnh đạo cần chỉ đạo, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm về những thiếu
sót đến từng Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thâm phán để cùng rút kinh
nghiệm nhằm không để xảy ra những sai phạm tương tự.
- Trường hợp Tòa án trả hồ sơ cho VKS để điều tra bổ sung không
đúng, có tỷ lệ cao thì Viện trưởng VKS cần có văn bản kiến nghị với Chánh
án tòa án yêu cầu rút kinh nghiệm để hạn chế việc trả hồ sơ điều tra bổ sung
không theo đúng quy định của pháp luật.
- Những vụ án điểm, phức tạp, có vướng mắc về chứng cứ, thủ tục tố
tụng cần tổ chức họp liên ngành. Sau khi họp nếu không khắc phục được
mới trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
- Đối với những trường hợp hồ sơ vụ án thiếu chứng cứ nhưng không
phải là chứng cứ quan trọng đối với vụ án hoặc có vi phạm tố tụng nhưng

- Tăng biên chế và cơ sở vật chất cho các đơn vị nhất là các đơn vị có
lượng án lớn, các đơn vị được tăng thẩm quyền.


21
4.2. Đối với liên ngành Trung ương
Phối hợp trong việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung một số thông tư liên
tịch hướng dẫn một số điều của bộ luật hình sự trước đây không còn phù
hợp với thực tế và diễn biến của tình hình tội phạm. Xây dựng thông tư liên
ngành đẻ hướng dẫn giải thích thuật ngữ trong các điều luật: điêu 140 BLHS
quy định về tội “Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”; Điều 155 về
tội “sản xuất vận chuyển mua bán hàng cấm”, điều 248 về tội “Đánh bạc” và
các tội phạm về ma túy, về kinh tế… từ việc các điều luật được hướng dẫn,
giải thích một cách cụ thể, giúp các ngành vận dụng khi xử lý vụ án, tránh
trường hợp hồ sơ phải kéo dài, hoặc trả đi trả lại vì chưa thống nhất nhận
thức về pháp luật mà phải chờ xin ý kiến hướng dẫn của cấp trên.
Như vậy, trả hồ sơ để điều tra bổ sung là một hoạt động tố tụng được
quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự nhằm đảm bảo cho việc điều tra, truy
tố, xét xử một cách chính xác, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật không
bỏ lọt tội phạm, không làm oan sai người vô tội. Trong thời gian qua, nhìn
tổng thể, công tác kiếm sát điều tra trong một số vụ án còn nhiều thiếu sót về
thu thập chứng cứ, xác định tội danh,… dẫn đến xác định phương hướng
điều tra và đường lối giải quyết vụ án không đúng. Tình hình này đòi hỏi các
Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát phải chú trọng thực hiện tốt hơn nữa trong
công tác này. Qua đó, không những góp phần đấu tranh phòng chống tội
phạm, bảo vệ pháp chế, bảo vệ công lý, mà còn bảo đảm không bỏ lọt tội
phạm và người phạm tội, tránh làm oan, sai người vô tội.


22


cố ý đánh người gây thương tích”
Quyết định phê chuẩn lệnh bắt bị can đẻ tạm giam đối với Nguyễn Thanh

4.

Huynh can tội cố ý gây thương tích
Đề nghị phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với Trương Thanh Nhựt
can tội cướp giật tài sản


23
5.

Đề nghị phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với vụ án trộm cắp tài sản

6.

xảy ra ngày 17/11/2015 tại xã Ea Phê, huyện Krông Pắk, Đắk Lắk
Quyết định phân công Kiểm sát viên thực hành quyền công tố đối với vụ án

7.

Huỳnh Tấn Quỳ phạm tội đánh bạc
Cáo trạng vụ án trộm cắp tài sản xảy ra ngày 17/11/2015 tại xã Ea Phê,

8.
9.

huyện Krông Pắk, Đắk Lắk