ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN
--- ---
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC THẢI CỤM CÔNG NGHIỆP THỦY PHƯƠNG
ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN
PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG - THỊ XÃ HƯƠNG THỦY
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
NGUYỄN THỊ SƯƠNG
Khóa học: 2011 - 2015
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN
--- ---
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC THẢI CỤM CÔNG NGHIỆP THỦY PHƯƠNG
ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN
PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG - THỊ XÃ HƯƠNG THỦY
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Sinh viên thực hiện:
Thầy, Cô và các bạn sinh viên để khóa luận này được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Huế, tháng 04 năm 2014
Sinh viên
Nguyễn Thị Sương
MỤC LỤC
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ.................................................................................................................................... 11
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI..................................................................................................................................11
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.......................................................................................................................................12
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU...................................................................................................................12
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU................................................................................................................................13
PHẦN II. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU............................................................................................. 14
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ......................................................................................14
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN...............................................................................................................................................14
1.1.1. Khái niệm môi trường và ô nhiễm môi trường..................................................................................14
1.1.1.1. Môi trường...............................................................................................................................................14
1.1.1.2. Các chức năng cơ bản của môi trường......................................................................................................15
1.1.1.3. Ô nhiễm môi trường.................................................................................................................................16
1.1.2. Khái niệm nước tự nhiên và ô nhiễm nước.......................................................................................17
1.1.2.1. Nước tự nhiên..........................................................................................................................................18
1.1.2.2. Nước thải và phân loại nước thải..............................................................................................................18
1.1.2.3. Khái niệm nước thải công nghiệp.............................................................................................................18
1.1.3. Quan điểm phát triển bền vững........................................................................................................20
1.1.4. Các quy chuẩn môi trường của Việt Nam..........................................................................................21
1.1.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.............................................................................................................23
1.1.5.1. Nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất..................................................................................................23
2.3. ẢNH HƯỞNG NƯỚC THẢI LÀNG NGHỀ TỚI HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG DÂN CƯ PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG..........39
2.3.1. Đặc điểm của các hộ điều tra............................................................................................................39
2.3.2. Ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp..............................................................................................40
2.3.3. Ảnh hưởng đến ngành nghề của hộ..................................................................................................42
2.3.4. Ảnh hưởng đến thu nhập của hộ.......................................................................................................44
2.3.5. Ảnh hưởng đến đời sống người dân..................................................................................................45
2.3.6. Ảnh hưởng đến MT xung quanh........................................................................................................47
CHƯƠNG III. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG................................................................................50
3.1. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ CẢI THIỆN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MT PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG............................................50
3.1.1. Tăng cường kiểm tra pháp luật về bảo vệ MT...................................................................................50
3.1.2. Áp dụng các công cụ kinh tế trong quản lý môi trường....................................................................50
3.1.3. Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường........................51
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN VÀ VÙNG BỊ ẢNH HƯỞNG NƯỚC THẢI CỤM CÔNG NGHIỆP............51
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ................................................................................................................ 53
1. KẾT LUẬN..........................................................................................................................................................53
2. KIẾN NGHỊ.........................................................................................................................................................54
2.1. Đối với chính quyền địa phương...........................................................................................................54
2.2. Đối với các cơ quan chức năng về MT..................................................................................................54
2.3. ĐỐI VỚI CÁC DN THUỘC CỤM CÔNG NGHIỆP THỦY PHƯƠNG.................................................................................55
2.4. ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN........................................................................................................................................55
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................................................... 56
PHỤ LỤC...................................................................................................................................................... 57
SVTH: Nguyễn Thị Sương
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
UBND
Ủy ban nhân dân
SVTH: Nguyễn Thị Sương
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
BIỂU ĐỒ 1. MỨC ĐỘ THƯỜNG XUYÊN CỦA MÙI HÔI TRONG KHÔNG KHÍ.....................................................46
BIỂU ĐỒ 2. Ý KIẾN CỦA NGƯỜI DÂN VỀ CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG HIỆN TẠI.............................................48
SVTH: Nguyễn Thị Sương
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
DANH MỤC CÁC BẢNG
BẢNG 1: TÌNH HÌNH NHÂN KHẨU VÀ LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG
TRONG GIAI ĐOẠN 2012-2014...................................................................................................................... 29
BẢNG 2. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT PHƯỜNG THỦY PHƯƠNG NĂM 2014..................................................30
BẢNG 3. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP NĂM 2014...................................................................31
BẢNG 4. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT PHI NÔNG NGHIỆP NĂM 2014.............................................................32
BẢNG 5. TÌNH HÌNH XỬ LÝ NƯỚC THẢI TẠI CỤM CÔNG NGHIỆP THỦY PHƯƠNG..........................................36
2. Dữ liệu phục vụ nghiên cứu
- Thu thập số liệu từ quá trình điều tra, phỏng vấn các hộ dân sống gần khu vực
Cụm công nghiệp Thủy Phương
- Số liệu từ chi cục BVMT tỉnh Thừa Thiên Huế, từ UBND phường Thủy Phương
- Tham khảo sách, báo, tạp chí, một số thông tin trên mạng Internet có liên quan
đến đề tài.
3. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu
Phương pháp khảo sát
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
4. Kết quả đạt được
Sau một thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được một số kết quả sau:
- Một số nhà máy, doanh nghiệp nằm trong Cụm công nghiệp Thủy Phương vẫn
chưa lắp đặt hệ thống xử lý nước thải, nước thải thải ra môi trường tại một số điểm vẫn
chưa đạt QCVN.
- Thu nhập của các hộ dân gần Cụm công nghiệp Thủy Phương giảm rõ rệt do
thu nhập từ trồng trọt và chăn nuôi giảm mà nguyên nhân chủ yếu không gì khác ngoài
ảnh hưởng từ nước thải của Cụm công nghiệp.
- Sức khỏe của người dân cũng bị ảnh hưởn rất nhiều khi hàng ngày phải ngửi
mùi khó chịu, thậm chí là tiếp xúc trực tiếp với nước thải của Cụm công nghiệp.
- Người dân đã nhiều lần phản ánh với chính quyền địa phương tuy nhiên cho tới
bây giờ vẫn chưa có một giải pháp nào từ phía các cơ quan chức năng.
SVTH: Nguyễn Thị Sương
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
cơ môi trường bị ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước. Hiện nay trong cả nước nói
chung và tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng, sự gia tăng nước thải trong những năm gần
đây là rất lớn. Tốc độ gia tăng này cao hơn nhiều so với sự gia tăng tổng lượng thải từ
các lĩnh vực trên toàn quốc. Điều này có thể cho thấy sự nguy hại từ nước thải của
ngành công nghiệp.
Tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm gần đây cũng đã phát triển với việc hình
thành KCN, Cụm công nghiệp, làng nghề, các nhà máy, . . . Chính những thành tựu đó
đã góp phần đưa Thừa Thiên Huế vững bước đi lên và trong tương lai gần sẽ trở thành
thành phố trực thuộc Trung Ương. Một trong những Cụm công nghiệp trên địa bàn
tỉnh phải kể đến Cụm công nghiệp Thuỷ Phương thuộc Phường Thủy Phương, thị xã
Hương Thủy. Cụm công nghiệp đã góp phần làm thay đổi bộ mặt của thị xã Hương
Thủy nói chung và phường Thủy Phương nói riêng. Tuy nhiên những ảnh hưởng của
nước thải Cụm công nghiệp gây ra cũng không hề nhỏ cho sản xuất và đời sống người
dân trên địa bàn phường. Điều này đang gây ra những bức xúc to lớn của người dân
trong vùng với Cụm công nghiệp đó là môi trường sống của họ đang bị ô nhiễm,
những ngày trời nắng mùi hôi thối không thể tả nổi, còn trời mưa thì mùi hối thối bốc
SVTH: Nguyễn Thị Sương
11
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
lên cả ngày, đó là nỗi ám ảnh của người dân nơi đây.
Xuất phát từ thực tế trên và bằng kiến thức học tập qua bốn năm trên ghế giảng
đường, tôi đã chọn đề tài: “Ảnh hưởng của nước thải Cụm công nghiệp Thủy
Phương đến hoạt động sản xuất và đời sống người dân phường Thủy Phương, thị
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu: đề tài sử dụng 2 phương pháp là thu thập số liệu
sơ cấp và phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
- Số liêu thứ cấp: được cung cấp bởi Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Thừa Thiên
Huế, UBND phường Thủy Phương, sách báo, internet, truyền hình, các khóa luận tốt
nghiệp, . . .
- Số liệu sơ cấp: được thu thập thông qua việc tiến hành điều tra 45 hộ gia đình
trên địa bàn nghiên cứu, các mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên.
Phương pháp nghiên cứu , khảo sát thực địa: công tác khảo sát thực địa bao
gồm xác định những nguồn gây ô nhiễm chủ yếu và thứ yếu cũng như đối tượng bị tác
động do nước thải từ hoạt động công nghiệp trên địa bàn gây ra. Xác định quy mô và
mức độ tác động của nước thải.
Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: dùng phần mềm SPSS để tổng hợp và
xử lý số liệu đã thu thập được.
Phương pháp so sánh: từ số liệu đã tổng hợp và phân tích ở trên so sánh, đối
chiếu với QCVN về MT để đánh giá chất lượng MT.
Phương pháp khảo sát chuyên gia: trong quá trình điều tra, thường xuyên tham
khảo ý kiến của các chuyên gia, cán bộ chuyên môn nhằm hoàn thiện và kiểm chứng
các kết quả nghiên cứu.
Phương pháp tham vấn ý kiến cộng đồng: để đánh giá một cách khách quan
nhất thì cần lấy ý kiến từ người dân, kể cả những người bị ảnh hưởng và không bị ảnh
hưởng.
SVTH: Nguyễn Thị Sương
Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người. Đó là những
luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định… ở các cấp khác nhau. Môi trường xã hội
định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh
tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh
vật khác.
Ngoài ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất
SVTH: Nguyễn Thị Sương
14
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuôc sống, như
ôtô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo..
Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho
sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên, không khí, đất,
nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội…
Môi trường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm
các nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sống con người.
Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sinh
sống và phát triển.
1.1.1.2. Các chức năng cơ bản của môi trường
Đối với sinh vật nói chung và con người nói riêng thì môi trường sống có các
chức năng cơ bản sau:
Môi trường là không gian sinh sống cho con người và thế giới sinh vật: Trong
cuộc sống hàng ngày, mỗi một người đều cần 1 không gian nhất định để phục vụ cho
sẽ bị phân hủy, biến đổi từ phức tạp thành đơn giản và tham gia vào hàng loạt các quá
trình sinh địa hóa phức tạp.
Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người
Môi trường Trái Đất được xem là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con
người. Bởi vì chính môi trường Trái Đất là nơi:
- Cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử Trái Đất,lịch sử tiến hóa của vật chất
và sinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hóa của loài người.
- Cung cấp các chỉ thị không gian và tạm thời mang tính chất tín hiệu và báo
động sớm các hiểm họa đối với con người và sinh vật sống trên Trái Đất như phản ứng
sinh lý của cơ thể sống trước khi xảy ra các tai biến tự nhiên và các hiện tượng tai biến
tự nhiên, đặc biệt như bão, động đất, núi lửa,…
- Cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật , các
hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ để thưởng
ngoạn, tôn giáo và văn hóa khác.
Bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động bên ngoài: Các thành phần
trong môi trường còn có vai trò trong việc bảo vệ cho đời sống của con người và sinh
vật tránh khỏi những tác động từ bên ngoài như: Tầng Ozon trong khí quyển có nhiệm
vụ hấp thụ và phản xạ trở lại các tia cực tím từ năng lượng mặt trời.
1.1.1.3. Ô nhiễm môi trường.
Theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam (2005): “Ô nhiễm môi trường là sự biến
đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh
hưởng xấu đến con người và sinh vật”.
Môi trường chỉ được coi là ô nhiễm nếu trong đó hàm lượng, nồng độ hoặc
cường độ các tác nhân trên đạt đến mức có khả năng tác động xấu đến con người, sinh
vật và vật liệu.
Các hình thức ô nhiễm MT bao gồm:
Ô nhiễm không khí: là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng
trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây mùi khó chịu,
giảm thị lực khi nhìn xa do bụi.
Có hai nguồn gây ra ô nhiễm cơ bản đối với môi không khí đó là nguồn do thiên
nhiễm hữu cơ, ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm vi sịnh vật, ô nhiễm phóng xạ.
Theo vị trí người ta phân biệt: ô nhiễm sông, ô nhiễm hồ, ô nhiễm biển, ô nhiễm
mặt nước và ô nhiễm nước ngầm.
Theo nguồn gây ô nhiễm người ta phân biệt:
- Nguồn xác định: là các nguồn thải chúng ta có thể xác định được vị trí chính
xác như cổng thải nhà máy, khu công nghiệp, khu đô thị.
- Nguồn không xác định: là các chất ô nhiễm phát sinh từ những trận mưa lớn
kéo theo bụi bẩn, xói mòn đất đai, . . .
Ô nhiễm đất: là hậu quả các hoạt động của con người làm thay đổi các nhân tố
sinh thái vượt qua những giới hạn sinh thái của các quần xã sống trong đất. Các
nguyên nhân gây ô nhiễm đất bao gồm ô nhiễm bởi tác nhân sinh học, ô nhiễm bởi các
tác nhân hóa học, ô nhiễm do tác nhân vật lý.
Tùy vào phạm vi lãnh thổ mà có ô nhiễm toàn cầu, khu vực hay địa phương. Ô
nhiễm MT có ảnh hưởng xấu đến điều kiện tự nhiên nhất là sinh vật và sức khỏe con
người. Để giảm thiểu ô nhiễm MT phải áp dụng các công nghệ không chất thải hoặc
phải làm sạch các chất thải trước khi thải ra MT.
1.1.2. Khái niệm nước tự nhiên và ô nhiễm nước
SVTH: Nguyễn Thị Sương
17
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
1.1.2.1. Nước tự nhiên
Nước trong tự nhiên bao gồm toàn bộ các đại dương, biển, vịnh, sông, suối, ao,
hồ, nước ngầm, băng tuyết, hơi ẩm trong đất và không khí.
18
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
- Nước thải của khu công nghiệp gồm 2 loại chính: nước thải sinh hoạt từ các khu
văn phòng và nước thải sản xuất từ các nhà máy sản xuất trong khu công nghiệp.
- Nước thải công nghiệp rất đa dạng và khác nhau về thành phần cũng như lượng
phát thải và phụ thuộc vào nhiều yếu tố: ngành nghề của các cơ sở sản xuất trong khu
công nghiệp, loại hình công nghiệp, loại hình công nghệ sử dụng, tính hiện đại của
công nghệ, tuổi thọ của thiết bị, trình độ quản lý của cơ sở.
- Thành phần nước thải công nghiệp chủ yếu bao gồm: các chất rắn lơ lửng
(TSS), hàm lượng chất hữu cơ (BOD; COD), kim loại nặng, các chất dinh dưỡng (hàm
lượng tổng Nitơ, tổng photpho . . .)
Tính chất đặc trưng của nước thải:
- Nước thải bị ô nhiễm bởi các chất hữu cơ với nồng độ cao như: các ngành công
nghiệp chế biến da, nấu thép, thủy hải sản, nước thải sinh hoạt...
- Nước thải bị ô nhiễm bởi chất béo, dầu mỡ, nước có màu và mùi khó chịu như:
các ngành công nghiệp chế biến da, thủy hải sản, điện tử, cơ khí, dệ nhuộm, . . .
- Nước thải sinh hoạt: tự nhà bếp, khu sinh hoạt chung, tolet trong khu vực, khu
vui chơi giải trí, dịch vụ, khối văn phòng làm việc có thể gây ô nhiễm bởi các chất hữu
cơ dạng lơ lửng và hòa tan chứa nhiều vi trùng.
Những tác động của nước thải
- Ảnh hưởng đến môi trường:
Nước bị ô nhiễm mang nhiều chất vô cơ và hữu cơ thấm vào đất gây ô nhiễm
nghiêm trọng cho đất.
Nước ô nhiễm thấm vào đất làm: liên kết giữa các hạt keo đất bị bẻ gãy, cấu trúc
đất bị phá vỡ, thay đổi đặc tính lý học hóa học của đất, vai trò đệm, tính oxi hóa, tính
mãn tính liên quan đến ô nhiễm nước như viêm màng kết,tiêu chảy, ung thư, . . .ngày
càng tăng. Người dân sinh sống quanh khu vực ô nhiễm ngày càng mắc nhiều loại
bệnh tình nghi là do dùng nước bẩn trong mọi sinh hoạt.
Các nghiên cứu khoa học cũng cho thấy khi sử dụng nước nhiễm asen để ăn
uống, con người có thể mắc bệnh ung thư trong đó thường gặp là ung thư da. Ngoài ra
asen còn gây nhiễm độc hệ thống tuần hoàn khi uống phải nguồn nước có hàm lượng
asen 0,1mg/l. Vì vậy cần phải xử lý nước nhiễm asen trước khi dùng cho sinh hoạt và
ăn uống. Nước nhiễm chĩ (Pb) gây độc cho hệ thần kinh trung ương, hệ thần kinh
ngoại biên, tác động lên hệ enzim có nhóm hoạt động chứa hyđro. Người bị nhiễm độc
chì sẽ bị rối loạn bộ phận tạo huyết (tủy xương). Tùy theo mức độ nhiễm độc có thể bị
đau bụng, đau khớp, viêm thận, cao huyết áp, tai biến não, nhiễm độc nặng có thể gây
tử vong. Đặc tính nổi bật là sau khi xâm nhập vào cơ thể, chì ít bị đào thải mà tích tụ
theo thời gian rồi mới gây độc. Nước nhiễm Natri (Na) gây bện cao huyết áp, bệnh tim
mạch, lưu huỳnh gây bệnh về đường tiêu hóa, Kali, Kadimi gây bệnh thoái hóa cột
sống, đau lưng. Hợp chất hữu cơ, thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng, diệt cỏ, thuốc
kích thích tăng trưởng, thuốc bảo quản thực phẩm, phốt pho...gây ngộ độc, viêm gan,
nôn mửa. Tiếp xúc lâu dài sẽ gây ung thư nghiêm trọng các cơ quan nội tạng. Chất tẩy
trắng Xenon peroxide, sodium percarbonate gây viêm đường hô hấp, oxalate kết hợp
với calcium tạo ra calcium oxalate gây đau thận, sỏi mật. Vi khuẩn, ký sinh trùng các
loại là nguyên nhân gây các bệnh đường tiêu hóa, nhiễm giun sán. Kim loại nặng các
loại: Titan, sắt, chì, cadimi, asen, thủy nhân, kẽm gây đau thần kinh, thận, hệ bài tiết,
viêm xương, thiếu máu.
1.1.3. Quan điểm phát triển bền vững
Không thể phủ nhận vai trò của công nghiệp trong sự phát triển kinh tế - xã hội,
cụ thể công nghiệp tăng trưởng nhanh và làm gia tăng nhanh thu nhập quốc gia; công
SVTH: Nguyễn Thị Sương
20
khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải tuân thủ để đảm bảo an toàn, vệ sinh, sực
khỏe con người; bảo vệ động vật, thực vật, môi trường; bảo vệ lợi ích và an ninh quốc
gia, quyền lợi của người tiêu dùng và các yếu cầu cần thiết khác. Quy chuẩn kỹ thuật
do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản để bắt buộc áp dụng.
(điều 3, luật TCQCKT).
SVTH: Nguyễn Thị Sương
21
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
Trước khi luật TCQCKT được ban hành,thì các TCVN bị bắt buộc áp dụng khi
chính thức công bố. Sau khi luật TCQCKT có hiệu lực, chỉ có QCVN mới bị bắt buộc
áp dụng, còn các TCVN chỉ là khuyến khích tự nguyện áp dụng. Theo Luật Bảo vệ
Môi trường 2005 thì tiêu chuẩn môi trường được chia thành 2 nhóm:
Nhóm tiêu chuẩn chất lượng môi trường xung quanh gồm:
Nhóm TCMT đối với đất phục vụ cho các mục đích về sản xuất nông nghiệp,
lâm nghiệp, thủy sản và mục đích khác.
Nhóm TCMT đối với nước mặt và nước dưới đất phục vụ các mục đích về
cung cấp nước uống, sinh hoạt, công nghiệp, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu nông
chuyên dụng.
Nhóm tiêu chuẩn về chất thải nguy hại.
Nhóm tiêu chuẩn đối với tiếng ồn, độ rung đối với phương tiện giao thông, cơ
sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, hoạt động xậy dựng.
Hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 21/2008/NĐ-CP sửa đổi bổ sung
một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP quy định chuyển tiếp, rà soát, chuyển
đổi tiêu chuẩn môi trường do Nhà nước công bố bắt buộc áp dụng thành quy chuẩn kỹ
thuật môi trường, gồm:
Tiêu chuẩn về chất lượng môi trường xung quanh chuyển đổi thành quy chuẩn
SVTH: Nguyễn Thị Sương
22
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
kỹ thuật về chất lượng môi trường xung quanh;
SVTH: Nguyễn Thị Sương
23
Khóa luận tốt nghiệp Đại học
GVHD: ThS. Trần Đoàn Thanh Thanh
nghiệp, chúng tôi lựa chọn các chỉ tiêu: thu từ NN; thu từ KD,DV; thu từ lương LĐ;
nguồn thu khác.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Tình hình xả thải và xử lý nước thải công nghiệp trên thế giới và Việt Nam
1.2.1.1. Tình hình xả thải và xử lý nước thải nước thải công nghiệp trên thế giới
Ô nhiễm nước đang là vấn đề đáng báo động trên thế giới hiện nay. Đặc biệt là
các nước phát triển. Cùng với sự phát triển thì các khu công nghiệp, nhà máy, . . .đã
thải ra môi trường hàng loạt các chất thải độc hại làm cho nguồn nước bị ô nhiễm trầm
trọng. Hàng loạt ví dụ điển hình là năm 2000, vụ tai nạn hầm mỏ xảy ra tại công ty
Aurul (Rumani) đã thải ra 50-100 tấn xianu và kim loại nặng vào dòng sông gần Baia
Mare (thuộc vùng Đông Bắc). Sự nhiễm độc này đã khiến các loài thủy sản ở đây chết
hàng loạt, tổn hại đến hệ thực vật và làm bẩn nguồn nước sạch, ảnh hưởng đến cuộc
sống của 2,5 triệu người. Năm 1984, Bhopal (Ấn Độ) là nơi đã xảy ra một tai nạn kinh
hoàng khi nhà máy sản xuất thuốc trừ sâu Union Carbide India thải ra ngoài môi
trường 40 tấn izoxianat và metila. Theo viện Blacksmith, chính lượng khí độc hại này
đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khẻ của hàng trăm nghìn người dân và khiến
15.000 người tử vong. Thật đáng lo ngại khi vấn đề ô nhiễm ở khu vực này vẫn chưa
được giải quyết một cách triệt để. Người ta nghi ngờ rằng các mạch nước ngầm đã bị
nhiễm độc.
Nằm tại khu vực chính giữa đất nước Trung Quốc, dòng sông Huai dài 1978 km
da Hào Dương đã âm thầm xả hơn 437.000m nước thải chưa qua xử lý ra sông Đông
Điền. Trong khi đó, Công ty Hào Dương đã ký hợp đồng với KCN Hiệp Phước về việc
3
xử lý nước thải với mức giá 10.050 đồng/m , nhưng với hành vi vi phạm này, Công ty
Hào Dương đã tránh được việc phải trả hơn 4,3 tỷ đồng xử lý nước thải. Bên cạnh đó,
các cơ quan chức năng cũng đề nghị UBNDTP phạt Công ty Hào Dương thêm gần 2
tỷ đồng về các hành vi khác như: xả chất thải vượt chuẩn từ 10 lần trở lên; không thu
gom triệt để chất thải nguy hại; không thực hiện đúng báo cáo đánh giá tác động môi
trường; không thực hiện đủ chương trình quan trắc.
Đầu năm 2015, Trung tâm xử lý nước thải Khu công nghiệp Phố Nối (Hưng
Yên), đơn vị thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam bị bắt quả tang xả thẳng nước thải ra
môi trường. Đơn vị đã xây dựng 02 đường ống dẫn nước thải, một đường ống dẫn vào
bể lọc, 1 đường ống đấu tắt ra bên ngoài, khi không có đoàn kiểm tra, Trung tâm xử lý
nước thải Khu công nghiệp Phố Nối mở van cho xả trực tiếp ra môi trường. Một ngày
nước thải được xả ra ngoài môi trường từ 22h hôm trước đến 3h sáng hôm sau, lượng
nước thải trung bình khoảng 3.500m3. Tại nguồn tiếp nhận nước thải của doanh
nghiệp nước có màu đen, nhiều vẩn đục, bốc mùi hồi thối. Hàng nghìn người dân địa
phương đang chịu đựng cảnh ô nhiễm nhiều năm nay, hàng trăm ha lúa bị cằn cỗi,
nhiễm độc, . . .
SVTH: Nguyễn Thị Sương
25