TRƯỜNG THPT YÊN VIÊN

TỔ HÓA SINH

TIẾT 25
Bài 17: SILIC VÀ HỢP CHẤT CỦA SILIC
A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1) Kiến thức
Hs biết:-Tính chất vật lý và hóa học của silic, các hợp chất silic.
-Phương pháp điều chế và ứng dụng của các đơn chất vá của các hợp chất silic
2) Kĩ năng
-Dự đóan tính chất hóa học của silic và hợp chất, so sánh với cacbon.
-Viết PTHH của phản ứng chứng minh tính chất của silic và một số hợp chất của silic.
B-CHUẨN BỊ CỦA GIAO VIÊN VÀ HỌC SINH
1)Giáo viên
-Chuẩn bị các hình ảnh về Si và hợp chất.
-Chuẩn bị phiếu học tập
2)Học sinh
-Học lại bài cacbon và hợp chất.
C-TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động của Thầy và Trò
Ổn định lớp và giới thiệu bài học: (2p)
Hoạt động 1:(4p)
GV:
Các em quan sát hình ảnh và tài liệu nêu cho
thầy tính chất vật lí của silic? ai trả lời được giơ
tay.
(Chiếu slede 1)
(Sau 1 phút gọi)
HS:
(HĐ cá nhân-lần 1)

Tinh thể: màu xám, có ánh kim,
có tính bán dẫn.
*Si
Vô định hình: bột màu nâu.

II-Tính chất hóa học

1


TRƯỜNG THPT YÊN VIÊN

oxi hóa.
GV:
(Nhận xét câu trả lời của học sinh, nhấn enter để
qua slede 2)
-Về khả năng phản ứng thì Si vô định hình hoạt
động hơn silic tinh thể.
(Viết nội dung lên bảng)
(Chúng ta tìm hiểu tính khử của Si, viết 1)tính khử
lên trên bảng-kẻ chân tính khử màu vàng)

TỔ HÓA SINH

*Si có các số oxi hóa -4, 0, (+2), +4.
khử (Si0→Si+4+4e)
* Si có tính
oxi hóa (Si0+4e→Si-4)

Hoạt động 3:(4p)

+O2, halogen khác →
0
GV:
cao
+N2, S, C t

→
Nhận xét câu trả lời của học sinh và cho qua slede
3 đến màn hình xanh. Sau đó viết các nội dung này
lên bảng.
Hoạt động 4:(4p)
GV:
-Để tìm hiểu khả năng thể hiện tính khử của Si với
hợp chất chúng ta đến với câu hỏi thứ 3.
(Nháy slede 4)
-Dựa vào tài liệu cho biết Si tác dụng được với
những hợp chất nào ở nhiệt độ thường?
-Viết phản ứng của Si với dung dịch NaOH đồng
thời xác định số oxi hóa của Si?
(HĐ-nhóm L1)
-Các em trao đổi theo nhóm để tìm câu trả lời,
nhóm nào có câu trả lời trước cử người đại diện giơ
tay phát biểu.
(Sau 2 phút)
HS:
b)Tác dụng với hợp chất
( OH − + H 2O )
Si tác dụng được với dung dịch OH- và dung dịch
Si +
 →

0
, xt
C+H2 t

→
t 0 , xt
Si+H2 
→
HS:
Học sinh viết vào phiếu học tập:
t0
Mg+C →
Mg2C (magie cacbua)
t0
Mg+Si → Mg2Si (magie silixua)
0
, xt
C+H2 t

→ CH4 (metan)
t 0 , xt
Si+H2 
→ Không
GV:
Thu phiếu học tập của hai nhóm chiếu lên máy
chiếu để chữa.
Hỏi học sinh, qua các phản ứng đã viết em rút ra
điều gì?
HS:
Qua các phản ứng đã viết em nhận thấy rằng tính

*Kính thưa các thầy cô, thưa toàn thể các bạn. Tôi
xin thay mặt cho các bạn nhóm 1 báo cáo kết quả
về nhiệm vụ được giao.
GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN TĂNG

3


TRƯỜNG THPT YÊN VIÊN

+Trong tự nhiên Si là nguyên tố phổ biến thứ hai
sau nguyên tố oxi, Si chiếm 29,5% khối lượng vỏ
trái đất. Trong tự nhiên không có Si ở trạng thái tự
do mà chỉ gặp ở dạng hợp chất: silic đioxit, thạch
anh, mica, cao lanh …
(Chiếu slede 1, 2)
*Chính vì vậy: Si được điều chế bằng cách dùng
chất khử mạnh: Mg, Al, C… khử SiO2 ở nhiệt độ
cao.
+Học sinh viết phản ứng điều chế:
t0
2Mg+SiO2 →
Si+2MgO

TỔ HÓA SINH

III-Trạng thái tự nhiên và điều chế Si
*Điều chế:
( Mg , Al ,C ...),t 0
SiO2 +

*Trong luyện kim Si được dùng để tách O ra khỏi
kim loại nóng chảy, Si dùng để chế tạo thép chịu
axit…
(Nhấn enter để chiếu slede 2)
GV:
Như vậy là các em đã tìm hiểu xong phần thứ nhất
về silic, bây giờ chúng ta cùng nghiên cứu sang
phần thứ hai: Hợp chất của silic, giáo viên viết BHợp chất của silic lên bảng và kẻ chân bằng phấn
đỏ.

GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN TĂNG

IV-Ứng dụng

4


TRƯỜNG THPT YÊN VIÊN

TỔ HÓA SINH

Hoạt động 8:(7p)
GV:
Bảng phụ
(HĐ-nhóm L3) B-Hợp chất của silic
t0
Để tìm hiểu về các hợp chất của silic. Các em thảo
+kiềm →
luận theo nhóm để điền đầy đủ các thông tin vào
t0

hơn axit
của muối
cacbonat của cacbonic
kl kiềm nc
-Phản ứng
-Đặc biệt là với d2 kiềm
phản ứng với
d2 HF
-Sản xuất
-Silicagen -Thủy tinh
thủy tinh, đồ dùng làm lỏng chống
Ứng dụng gốm, đồ sành, chất hút ẩm cháy cho vải
đồ sứ…
hoặc chế tạo
keo dán thủy
tinh
GV:
Thầy thu bài làm của hai nhóm để nhận xét đúng
hay sai.
Sau đó chiếu đáp án lên để học sinh quan sát.
*Chiếu đáp án, nhấn mạnh hình ảnh ứng dụng của
thủy tinh, đồ gốm và nói về bảo vệ môi trường
(Đây là hình ảnh của nhà máy sản xuất thủy tinh,
lò nung đồ gốm mà nhiệt lượng dùng là than. Quá
trình sản xuất này đã thải vào không khí rất nhiều
CO2, CO, bụi…làm ô nhiễm môi trường. Để hạn
chế điều này chúng ta cần trồng thêm nhiều cây
xanh góp phần cải tạo môi trường)
(Dự đoán tình huống)
HS: