I. Phần mở đầu:
I.1. Lý do chọn đề tài.
Song song với việc dạy chữ chúng ta cần hết sức quan tâm đến việc dạy
người. Nên vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học sinh trong nhà trường là trách nhiệm
của người thầy, đặc biệt là người thầy làm công tác chủ nhiệm.
Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết
định số 51/2007/QĐ - BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học
sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục
tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của giáo viên. Công tác chủ
nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác
chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ
chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học,
vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay
mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình
thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà
trường và xã hội.
Do vậy chúng ta cần làm gì, tiến hành như thế nào để quá trình xây dựng
lớp học thành một tập thể đoàn kết, tích cực chủ động trong mọi hoạt động, mang
tính chất giáo dục toàn diện, phát huy khả năng tự quản, tự giác của học sinh dưới
sự chỉ đạo thống nhất về công tác chủ nhiệm của nhà trường.
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

1


Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày
công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển,
bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự
mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái
cho nhà trường. Là giáo viên dạy lớp đã nhiều năm dù còn ít kinh nghiệm nhưng

xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác. Đặc biệt phải
có tâm lý của người làm cha, làm mẹ, là người bạn lớn của học sinh, góp phần
hình thành và phát triển nhân cách của các em một cách có hiệu quả…
II.2.Thực trạng
a. Thuận lợi - khó khăn
- Một số phụ huynh học sinh đã quan tâm đến rèn luyện con em mình.
Ngoài ra Ban lãnh đạo nhà trường quan tâm, hỗ trợ cho giáo viên trong công tác
giảng dạy cũng như giáo dục. Chính vì thế tôi luôn cố gắng giúp các em có một
niềm tin, phát triển một cách toàn diện để trở thành con người năng động, sáng
tạo phù hợp với một xã hội hiện đại đang phát triển.
- Học sinh lớp 1C có 100% là con em dân tộc thiểu số, vừa rời trường mẫu
giáo để làm quen với môi trường tiểu học, mọi sinh hoạt nề nếp đều xa lạ. Các em
rụt rè chưa quen với cách học cũng như cách bày tỏ ý kiến trước đám đông. Khi
phát biểu các em nói không rõ ràng, trả lời trống không, không đủ câu, không nói
3


lời cảm ơn, xin lỗi với cô, bạn bè. Nhiều em đến trường hay quên đồ dùng học
tập,...
- Hoàn cảnh gia đình các em rất khó khăn, bố mẹ thường đi làm ăn xa.
- Vốn Tiếng Việt của các em còn hạn chế. Do đó có phần hạn chế trong học
tập và giao tiếp.
c. Mặt mạnh, mặt yếu
- Học sinh ngoan, lễ phép, đi học chuyên cần.
- Nề nếp kỷ luật, trật tự : Xếp hàng ra vào lớp, đến lớp đúng giờ, rửa tay
bằng xà phòng sau khi đi nhặt rác, sau khi đi vệ sinh…
- Nề nếp học tập:Hợp tác trao đổi cùng bạn, đôi bạn học tập, nhóm học tập
tích cực. Thực hiện đúng luật chơi các trò chơi học tập, không gây ảnh huởng đến
lớp bạn.
- Nề nếp hành vi đạo đức: Thói quen chào hỏi cha mẹ, thầy cô khách đến

thể là thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt, hoặc
quá trình thực hiện thiếu liên tục và thiếu sự nhiệt tình nên chất lượng giáo dục ở
từng lớp có sự chênh lệch rõ rệt, đâu đó vẫn còn một số tập thể học sinh chất
lượng văn hoá và đạo đức chưa cao và không chú ý đến các phong trào thi đua
của nhà trường đề ra.
Vì vậy, với thực trạng trên, tôi nghĩ rằng nâng cao công tác chủ nhiệm
lớp là một đề tài không mới bởi vì nó thường lặp đi lặp lại nhưng điều cần thiết
đối với những giáo viên chúng tôi là được tham gia bàn bạc kỹ về công tác này để

5


tìm ra phương pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong tình hình hiện
nay.
- Giáo viên chưa chú ý đến việc tìm hiểu nguyên nhân tại sao mỗi khi học
sinh mắc lỗi để giải quyết triệt để vấn đề nảy sinh, mà chỉ toàn khẳng định, áp đặt
cái sai mà học sinh đã gây ra.
- Về phía học sinh
- Học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng, ghi nhớ máy
móc. Với kiểu ghi nhớ này nếu không được giáo viên nhắc lại thường xuyên thì
các em sẽ chóng quên và sẽ không nhớ gì nữa trong thời gian ngắn.
Sự chú ý của các em kém bền vững dẫn đến việc tiếp thu kiến thức mới sẽ
không được liên tục.
II.3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Trường Tiểu hoc Lê Hồng Phong là trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1.
Học sinh đa phần ngoan, hiếu học, phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con
em. Giáo viên nhiệt tình giảng dạy, chăm lo cho học sinh, có tay nghề vững. Có
nhiều giáo viên đạt danh hiệu cao trong thi đua giảng dạy.
Bên cạnh đó một số gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, trình độ

nản.
7


- Tôi lập kế hoạch giúp đỡ các em bằng những việc cụ thể như sau:
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự
tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em.
+ Tổ chức cho các em học theo nhóm :Tôi luôn nhắc nhở các học sinh
trong lớp không được có thái độ phân biệt đối xử làm cho các bạn xấu hổ, để học
sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ.
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào đầu buổi.
+ Trong bài giảng luôn có hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó để các em có
thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xuyên kiểm tra các em đó trong qua trình lên lớp.
*Học sinh có năng lực : Y Phin, Y Duẩn, Y Nuen, H Kiều, …
+ Chữ đẹp ( Y Phin, Y Duẩn, Y Chi Ha, H Sa Lem…) : Phát hiện các em
có năng khiếu, tôi trao đổi với phụ huynh để các em được dùng bút máy,bồi
dưỡng kĩ năng viết chữ đẹp cho các em. Tôi cũng trang bị thêm tài liệu, kiến thức
cho bản thân
+ Kể chuyện:( H Kiều, …) : Tôi thường mời các em đóng vai các tình
huống gợi mở. Tôi cũng chú trọng giờ kể chuyện để các em được bộc lộ khả
năng.
+ Khéo tay ( H Ran,..): Phát hiện được H Thiệp khéo tay tôi rất vui, các em
làm sản phẩm thủ công rất đẹp. Tôi thường phân công em làm các phần thưởng
cho lớp : Đồ chơi, giỏ hoa,Hoa Điểm tốt,…

8


Dù với đối tượng nào bản thân tôi thường sử dụng phương pháp tác động

cũng rèn cho học sinh nề nếp tự quản.
- Xây dựng nề nếp tự quản
Tôi giao vệc và phân công cụ thể rõ ràng. Sau đó quan sát, theo dõi nhắc
nhở và hướng dẫn cách làm phù hợp. Đầu tuần, tổ trưởng kiểm tra việc chuẩn bị
bài của các bạn. Hằng ngày, 1 tổ làm vệ sinh lớp, 1 tổ làm vệ sinh khu vực được
phân công. Các tổ trưỏng nắm rõ ngày trực nhắc nhở phân công các bạn thực
hiện. Tổ phó lao động theo dõi, nếu có tổ làm chậm thì chỉ định tổ khác làm tiếp
phần việc đó. Sau đó báo cáo lại. Tùy theo tình huống cụ thể mà đề nghị cách xử
lí. Tương tự như vậy, hai lóp phó còn lại theo dõi kiểm tra, giúp đỡ các bạn về
mặt học tập : kiểm tra các bạn học bảng nhân, chia còn chậm, hướng dẫn cách sửa
bài, chuẩn bị vở chính tả, ....Lóp trưởng bao quát các hoạt động.
Ví dụ : Vào đầu giờ mỗi ngày, lớp trưởng yêu cầu các bạn lấy sách ra
đọc bài, ôn lại những bài đã học trong tuần qua; hoặc ôn lại các bảng cộng trừ.
- Dần dần đưa các em vào nề nếp tự quản, tự học khi vắng giáo viên.
Trên cơ cở đó giáo viên yên tâm quản lý học sinh theo hướng chỉ đạo từ xa.
Với những việc các em làm được tôi liền khen thưởng , tuyên dương
nhằm nhân rộng điển hình trong lớp, giúp nhiều học sinh học hỏi theo.

10


* Trong giờ học: Tổ trưởng, tổ phó theo dõi thái độ học tập các bạn trong
tổ , phát biểu xây dựng bài, đạt điểm cao trong học tập thì cộng điểm thưởng như
sau: Đạt điểm tốt một môn thì được cắm hoa trên bảng “Em học tốt”, phát biểu
xây dựng bài cộng 1điểm/1lần, nói chuyện lần thứ 3 trong giờ học thì bị trừ 1
điểm/ 1lần.
* Tôi luôn nhắc nhở các cán bộ lớp phải theo dõi nhắc nhở động viên bạn
nhiều lần khi bạn nói chuyện trong giờ học, xếp hàng chưa nghiêm túc, nếu bạn
gặp khó khăn ( đột xuất bị bận, bệnh, gia đình có việc,…) nên tìm cách giúp đỡ
bạn hoặc báo ngay với GVCN để tìm biện pháp phù hợp. tránh tình trạng “vi

Khi xây dựng được nề nếp học tập thì tôi thấy hiệu quả giảng dạy

được nâng cao, học sinh lĩnh hội đầy đủ những kiến thức .
Biện pháp 3: Xây dưng tốt mối quan hệ: Nhà trường – Gia đình – Xã
hội
* Đối vói Ban đại diện CMHS lớp:
Từ đầu năm học. Theo tiêu chí chung chọn ban đại diện CMHS như : Ban
đại diện không quá bận rộn với công việc, nhiệt tình tham gia các hoạt động nâng
cao chất lượng giáo dục, luôn muốn cho con em học tập nhẹ nhàng mà hiệu quả.
Ban đại diện CMHS của lớp gồm 3 thành viên: Trưởng ban, 2 ủy viên. Với
nhiệm vụ cụ thể như sau :
- Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh hoạt
của học sinh. Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp.
12


- Nắm rõ địa bàn để có thể góp ý với giáo viên trong việc quản lí học sinh.
- Có kế hoạch khen thưởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo các đợt kiểm
tra định kỳ của nhà trường.
- Cập nhật vàTuyên truyền cách phòng chống các bệnh truyền nhiễm, cách
theo dõi và điều trị bệnh tại nhà,…
* Đối với từng phụ huynh học sinh:
Cùng GVCN rèn nề nếp học sinh như sau:
- Cần tham dự đầy đủ các cuộc họp phụ huynh và thường xuyên trao đổi
với GVCN (qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ liên lạc) để cập nhật
thông tin về việc học tập của con em, về y tế học đường, về giáo dục,...
- Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình.
- Nhắc nhở con em học bài cũ ( đọc lại các bài âm vần, kể chuyện theo
tranh, học thuộc các bảng cộng trừ đã học) và chuẩn bị bài mới ( luyện viết bài
CT 2 lần/ tuần) trước khi đến lớp.

- Về khen thưởng : Sau mỗi tuần thi đua, Tổ trưởng đánh giá cụ thể các mặt
học tập cũng như hoạt động của từng thành viên trong tổ thông qua bảng theo dõi
nhận xét . Lớp trưởng tổng kết báo cáo, xếp hạng các mặt hoạt động. Sau đó bầu
chọn một HS tuyên dương trước lớp và nhận thưởng.

14


- Để tránh trường hợp một em nhận liên tục nhiều lần, theo qui ước 3 tuần
mới được nhận thưởng lại ( nếu em đó điểm nhất tổ thì chọn em điểm nhì tổ..)
- Đặc biệt chú ý đến HS chậm trong học nhưng có tiến bộ thì tổ trưởng các
tổ đề nghị ban thi đua lớp tuyên dương và khen thưởng.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Tôi áp dụng các biện pháp này, tôi thấy kết quả như sau :
Các cá nhân có những tiến bộ rõ rệt
* Đối với học sinh yếu: Các em có tiến bộ nhiều về đọc, viết làm toán.
* Về nề nếp: Lớp học luôn thân thiện vui vẻ đoàn kết, không có tình trạng
nói tục, chửi thề, đánh nhau, không chơi các trò chơi nguy hiểm, các em đối xử
hòa nhã, không bè phái, lớp trật tự cả khi không có giáo viên, ….
* Về học tập : Các em biết trao đổi hợp tác cùng bạn, thực hiện tốt có chất
lượng việc truy bài đầu buổi, tập trung trong giờ học, tỉ lệ học sinh yếu giảm.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
- Thầy cô là điểm sáng, là thần tượng của các em. Các em dễ tin, dễ nghe
theo lời dạy bảo của thầy cô.
- Nắm chắc được những thuận lợi, khó khăn, hiểu rõ thực tế trường lớp
mình, khéo léo tìm cách bỏ đi mọi rào cản trong mối quan hệ với phụ huynh, đề ra
những biện pháp hữu hiệu, tiếp cận gần với các em nhất, tôi nghĩ rằng bất cứ giáo
viên nào cũng sẽ sớm trở thành những người bạn của trẻ.
- Luôn gần gũi, bên cạnh, quan tâm tới hoàn cảnh sống của học sinh (nhất
là học sinh có hoàn cảnh đặc biệt) Bên cạnh đó, liên hệ chặt chẽ với phụ huynh,

Qua thực hiện một số các biện pháp trên, tôi thấy các em có sự tiến bộ rõ
rệt. Đa số học sinh đều có ý thức tốt trong việc rèn luyện đạo đức, học tập được
thể hiện rõ qua sinh hoạt hằng ngày trên lớp, các em biết vận dụng vào thực tế
hằng ngày. Qua việc đánh giá của các giáo viên bộ môn, của cô tổng phụ trách khi
nhận xét về các em học sinh lớp 1C đã có sự tiến bộ rõ rệt.
Là giáo viên, tôi hiểu rõ tầm quan trọng trong công tác trồng người. Vì thế,
bản thân tôi luôn cố gắng trau dồi, học hỏi từ đồng nghiệp cũng như đúc kết kinh
nghiệm giảng dạy của bản thân, nâng cao đạo đức và trình độ chuyên môn. Luôn
tôn trọng và kiên nhẫn, nhất là tạo cơ hội cho các em được nói, được diễn đạt, bày
tỏ thoải mái ở mọi nơi mọi lúc để các em có cơ hội phát triển một cách toàn diện.
Quá trình thự hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót. Mong được sự
đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn và áp dụng có
hiệu quả cao hơn trong việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh.
Công tác chủ nhiệm lớp quả thật nặng nề và phức tạp. Người giáo viên phải vừa
như người mẹ dịu dàng, người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, trọng tài
phân minh. Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin
tưởng, là xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, gắn bó.
III.2.Kiến nghị
Để tạo điều kiện cho giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm đề nghị các cấp
cần có những hình thức để khuyến khích giáo viên như sau:
- Tuyên truyền và vận động phụ huynh không coi việc giáo dục con em là
việc riêng của giáo viên.

17


- Các cấp lãnh đạo thường xuyên tổ chức các chuyên đề về công tác chủ
nhiệm để giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.
- Có hình thức khen thưởng các giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm nhằm
động viên khuyến khích họ.

TT

Tên các mục

Trang

1

Phần mở đầu - Lý do chọn đề tài

1

2

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

1

3

Đối tượng nghiên cứu

1

4

Giới hạn phạm vi nghiên cứu

1


2

10

Các nguyên nhân – các yếu tố tác động

2

11

Giải pháp, biện pháp

3

12

Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

3

13

Phần kết luận

8

14

Kiến nghị



4

Nam
Hướng dẫn giáo viên về tăng cường Tiếng Dự án Giáo dục trẻ em có
hoàn cảnh khó khăn.

Việt

22