1
Chương IV
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
GV: Lý Kim Cương
I.QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ VÀ BẢN CHẤT CỦA ĐẢNG CỘNG
SẢN VIỆT NAM
1. Về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Tổng kết quá trình hình thành và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí
Minh khẳng định: “Chủ nghĩa Mác-Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào
yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào đầu năm 1930”. (Lê
nin: Chủ nghĩa Mác kết hợp phong trào công nhân  Đảng Cộng sản).
Luận điểm này thể hiện sự vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào
điều kiện cụ thể Việt Nam:
- Việt Nam: nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu => giai cấp công nhân ít, trình độ công
nhân thấp, phong trào công nhân yếu ớt, tự phát.
-Việt Nam là nước thuộc địa => phong trào yêu nước rất rộng lớn, nhưng chưa có
đường lối đúng.
- Phong trào công nhân Việt Nam có khả năng kết hợp với phong trào yêu nước của
toàn dân, nhất là với phong trào nông dân và phong trào đấu tranh của trí thức.
=> HCM truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào
yêu nước của trí thức, của nông dân và các giai cấp khác
 Phong trào công nhân phát triển từ tự phát  tự giác, nâng cao ý thức giai cấp và
ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh của dân tộc.
 Phong trào yêu nước có đường lối, có người lãnh đạo  phát triển mạnh mẽ và
kết hợp được với phong trào công nhân.
2. Vai trò của ĐCSVN
Hồ Chí Minh: “Lực lượng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là rất to lớn,
là vô cùng tận. Nhưng lực lượng ấy cần có Đảng lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi”.
“Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong
thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai
cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững

đúng đường lối quần chúng” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, t10, tr 323).
4. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền
*Khái niệm Đảng cầm quyền?
1. Chức năng của Đảng cầm quyền
*Đảng lãnh đạo chính quyền, nhà nước
+ Phải nắm vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước
+ Nội dung Đảng lãnh đạo nhà nước:
- Lãnh đạo để nhà nước giữ vững bản chất giai cấp công nhân
- Lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ nhà nước trong sạch, vững mạnh
- Phương thức để Đảng thực hiện vai trò lãnh đạo chính quyền?

* Đảng lãnh đạo các tổ chức chính trị-xã hội
Đảng là thành viên của Mặt trận, đồng thời là người lãnh đạo Mặt trận. Vì sao Đảng
lãnh đạo được Mặt trận?
Hồ Chí Minh:“ Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận thừa nhận quyền lãnh đạo của
mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất và chân thực nhất.
Chỉ trong đấu tranh và công tác hằng ngày, khi quần chúng rộng rãi thừa nhận chính sách
đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo”.
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH
1. Xây dựng Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng
HCM yêu cầu phải thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Mục đích của việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng:
- Để toàn Đảng và từng Đảng viên vươn lên làm tròn trọng trách trước giai cấp và
dân tộc.


3
- Để Đảng tiến kịp với những biến chuyển của xã hội.
- Để khắc phục kịp thời những tiêu cực xảy ra do tác động của xã hội, của thời

- Nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ:
+ Tập trung là thống nhất tư tưởng, tổ chức và hành động  “Đảng ta tuy nhiều
người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người”1.
+ Dân chủ: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do.Tự do là thế
nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra
chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người. Khi mọi người
đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự
do phục tùng chân lý” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, t8, tr 216).
+ Quan hệ giữa tập trung và dân chủ:
Tập trung trên cơ sở dân chủ
Dân chủ dưới sự chỉ đạo của tập trung
1

Hồ Chí Minh, sđd, t5, tr 553.


4
* Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách
Mục đích của tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách?
“Tập thể lãnh đạo là dân chủ. Cá nhân phụ trách là tập trung. Tập thể lãnh đạo, cá nhân
phụ trách, tức là dân chủ tập trung” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, t5, tr505).
*Nguyên tắc tự phê bình và phê bình
Hồ Chí Minh: “Muốn đoàn kết chặt chẽ trong Đảng, ắt phải thống nhất tư tưởng,
mở rộng dân chủ nội bộ, mở rộng tự phê bình và phê bình”
- Phê bình và tự phê bình là vũ khí sắc bén nhằm rèn luyện đảng viên, nâng cao
trình độ lãnh đạo của Đảng.
- Các biểu hiện không đúng trong công tác phê bình và tự phê bình?
*Kỷ luật nghiêm minh, tự giác:
- Chấp hành chủ trương, nghị quyết và các nguyên tắc xây dựng Đảng.
- Chấp hành kỷ luật của cơ quan, đoàn thể và pháp luật nhà nước, nâng cao ý thức