Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Lời mở đầu

Muốn đưa cách mạng đến thành công phải có lực lượng cách mạng
đủ mạnh để chiến thắng kẻ thù và xây dựng thành công xã hội mới;
muốn có lực lượng cách mạng mạnh phải thực hiện đại đoàn kết, quy
tụ mọi lực lượng cách mạng thành một khối vững chắc. Do đó, đoàn
kết trở thành vấn đề chiến lược lâu dài của cách mạng, là nhân tố bảo
đảm cho thắng lợi của cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà văn
hóa kiệt xuất của dân tộc ta và của nhân loại, đã để lại cho chúng ta
một di sản tinh thần vô giá, một hệ thống tư tưởng về nhiều mặt.
Trong đó tư tưởng về đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật, có giá trị
trường tồn đối với quá trình phát triển của dân tộc ta và của toàn nhân
loại. Đấy là tư tưởng xuyên suốt và nhất quán trong tư duy lý luận và
trong hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh và đã trở thành chiến lược
cách mạng của Đảng ta, gắn liền với những thắng lợi vẻ vang của dân
tộc.
Bước vào thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nhất là qua hai mươi
năm tiến hành công cuộc đổi mới, tư tưởng Đại đoàn kết đã trở thành
tình cảm, suy nghĩ của mọi người Việt nam yêu nước, là sợi dây liên
kết cả dân tộc và tạo nên sức mạnh to lớn. Chỉ có thể huy động sức
mạnh đại đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh chúng ta mới đưa đất
nước tiến nhanh, tiến mạnh trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại
hoá, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng văn minh, dân chủ.
Chính vì lẽ đó mà em chọn đề tài: “Vận dụng tư tưởng HCM về đại
đoàn kết dân tộc vào công cuộc đổi mới, hội nhập hiện nay.”
Bài tiểu luận của em gồm hai phần:
I, Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc.

quần chúng, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử. Chủ nghĩa Mác Lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải phóng.
Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để hình thành tư
tưởng của người về đại đoàn kết dân tộc.
c. Tổng kết kinh nghiệm thành công và thất bại của phong trào cách
mạng Việt Nam và thế giới.
Tư tưởng của Người về đại đoàn kết còn được xuất phát từ thực
tiễn lịch sử dân tộc và việc tổng kết, nghiên cứu những kinh nghiệm
của phong trào cách mạng nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các
nước thuộc địa.
- Thực tiễn cách mạng trong nước: Năm 1858, thực dân Pháp tấn
công bán đảo Sơn Trà, mở đầu cho thời kì cai trị và áp bức của
chúng đối với dân tộc ta trong suốt gần 80 năm. Hồ Chí Minh đã
nhận thức được những hạn chế trong chủ trương tập hợp lực lượng
của các nhà yêu nước tiền bối và trong việc nắm bắt những đòi hỏi
khách quan của lịch sử trong giai đọan này.
- Thực tiễn cách mạng thế giới: trải qua hơn 30 năm bôn ba, Người đã
nhận định: “Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩn một sức mạnh vĩ đại,
song cuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc
bị áp bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai
cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa
biết tổ chức…”. Cách mạng tháng 10 Nga đã đưa Người đến bước
ngoặt quyết định trong việc chọn lựa con đường giải phóng dân tộc.
Nghiên cứu một cách thấu đáo cuộc cách mạng này giúp Người hiểu
sâu sắc thế nào là một cuộc “cách mạng đến nơi” để chuẩn bị lãnh

một khối trong cuộc đấu tranh chung trên cơ sở kế thừa truyền thống
yêu nước - nhân nghĩa - đoàn kết của dân tộc, phải có tấm lòng
khoan dung, độ lượng với con người. Xác định khối đại đoàn kết là
liên minh công nông, trí thức, nền tảng được củng cố vững chắc thì
khối đại đoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ
thế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc.
d. Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ
chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Theo Hồ Chí Minh, đại đoàn kết phải biến thành sức mạnh vật
chất, thành lực lượng vật chất có tổ chức, và tổ chức đó là Mặt trận
dân tộc thống nhất. Tùy theo từng thời kỳ, từng giai đoạn cách
mạng, Hồ Chí Minh và Đảng ta đã xây dựng được Mặt trận dân tộc
thống nhất có cương lĩnh, điều lệ phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của
từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng. Mặt trận dân tộc cần được
xây dựng theo những nguyên tắc cơ bản sau:
- Đoàn kết phải xuất phát từ mục tiêu vì nước, vì dân, trên cơ sở yêu
nước, thương dân, chống áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu.
- Xây dựng trên nền tảng liên minh công – nông – lao động trí óc.

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

- Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc
thống nhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và
không ngừng mở rộng.
- Đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp
đỡ nhau cùng tiến bộ.



Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

trò đó, thì phải giữ vững bản chất của giai cấp công nhân, phải được
vũ trang bằng chủ nghĩa chân chính, khoa học và cách mạng nhất là
chủ nghĩa Mác – Lênin.
II.4. Đại đoàn kết chân thành, thân ái, thẳng thắn theo nguyên tắc tự
phê bình, phê bìnhvì sự thống nhất bền vững.
Để giải quyết sự khác nhau cũng như những tiêu cực cần khắc
phục giữa các bộ phận trong khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ chủ tịch
nêu rõ: “Đoàn kết thật sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập
trường cũng phải nhất trí. Đoàn kết thực sự nghĩa là vừa đoàn kết,
vừa đấu tranh, học hỏi những cái tốt của nhau, phê bình những cái
sai của nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân”.
Đoàn kết phải gắn với đấu tranh để tăng cường đoàn kết và ngừa
tình trạng đoàn kết xuôi chiều, nêu cao tinh thần phê bình và tự phê
bình để biểu dương mặt tốt, khắc phục những mặt chưa tốt, củng cố
đoàn kết.
II.5. Đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế; chủ
nghĩa yêu nước chân chính phải gắn liền với chủ nghĩa quốc tế
trong sáng của giai cấp công nhân.
a. Đặt cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam trong sự gắn bó với
cách mạng vô sản thế giới cách mạng vô sản thế giới.
Ngay từ khi con đường cứu nước vừa sáng tỏ, Hồ Chí Minh đã xác
định con đường cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng
thế giới và chỉ có thể giành được thắng lợi hoàn toàn khi có sự đoàn
kết chặt chẽ với phong trào cách mạng thế giới.
b. Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa
quốc tế trong sáng.

tạo nên sức mạnh to lớn cho sự nghiệp cách mạng của các dân tộc.

Chương 2: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào bối cảnh hội
nhập hiện nay

I.

Thực trạng chung.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Việt Nam đang xây dựng nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. Việt nam đang chủ
động hội nhập kinh tế quốc tế, mở cửa sẵn sàng là bạn là đối tác tin
cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình và
phát triển.

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Những năm qua Đảng, Nhà nước càng có nhiều chủ trương, đường
lối về đại đoàn kết dân tộc, chăm lo cho các giai cấp, các tầng lớp xã
hội, các dân tộc, các tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước
ngoài; được thể chế hóa trong các chính sách, pháp luật của Nhà
nước trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh
quốc phòng, đối ngoại và đáp ứng cơ bản những lợi ích, nguyện
vọng chính đánh của các giai tầng xã hội…
I.1.


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

đại đoàn kết dân tộc tiếp tục được mở rộng và thống nhất theo mục
tiêu chung.
I.2.

Những mặt hạn chế.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn còn những tồn tại, yếu kém tiêu cực
tác động bất lợi đến quá trình củng cố và tăng cường khối đại đoàn
kết dân tộc.
- Đời sống của một bộ phận nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là
những người nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Sự phân hóa
giàu nghèo ngày càng lớn.
- Tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn ra kéo dài chưa được
ngăn chặn có hiệu quả… cũng như sự suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên
đã và đang cản trở việc thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương,
chính sách của đảng và nhà nước, gây bất bình và làm giảm niềm tin
trong các tầng lớp nhân dân.
- Các thế lực thù địch đang ra sức chống phá cách mạng, thực hiện âm
mưu diễn biến hòa bình, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài
“dân chủ”, “nhân quyền”, lợi dụng các vấn đề “tôn giáo”, “dân tộc”
hòng phá hoại thành quả cách mạng, phá hoại khối đoàn kết dân tộc.
Sở dĩ có những khuyết điểm, yếu kém trên là do: Đảng ta chưa kịp
thời phân tích và dự báo đầy đủ những biến đổi trong cơ cấu giai
cấp - xã hội trong quá trình đổi mới đất nước và những mâu thuẫn
nảy sinh trong nội bộ nhân dân để kịp thời có chủ trương, chính sách
phù hợp; có tổ chức đảng, chính quyền còn coi thường dân, coi nhẹ
công tác dân vận - mặt trận; ở không ít nơi còn tư tưởng định kiến,

- Phải thấu suốt quan điểm đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức
mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố bảo đảm thắng lợi của sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Lấy mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng làm điểm tương đồng,
xóa bỏ mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, thành
phần, giai cấp, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau.
- Nâng cao ý thức gương mẫu chấp hành Hiến pháp, pháp luật của các
cấp, các ngành, của mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân trong
các tổ chức Đảng, các cơ quan Nhà nước, của tổ chức Mặt trận và
các đoàn thể nhân dân.
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức
liên minh chính trị, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, có
vai trò rất to lớn trong việc đoàn kết, tập hợp các tầng lớp nhân dân,
Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

góp phần tăng cường và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân
tộc… Để đáp ứng điều đó, Mặt trận và các tổ chức thành viên phải
không ngừng củng cố, kiện toàn tổ chức, cán bộ; đổi mới nội dung,
phương thức và nâng cao hiệu quả trong tình hình mới.
Tự hào về truyền thống đoàn kết yêu nước của dân tộc ta, về
truyền thống vẻ vang của Mặt trận, hơn lúc nào hết cần phát huy
lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường; phát huy dân chủ, tăng
cường đồng thuận xã hội, đoàn kết mọi người Việt Nam tạo thành
sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần thực hiện
thằng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X; giữ vững
độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, vì mục tiêu “Dân giàu, nước

Trước yêu cầu của nhiệm vụ mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
phải chủ động góp phần cùng đảng và nhà nước xây dựng và hoàn
thiện một số chính sách chung để sức mạnh đại đoàn kết toàn dân
tộc trở thành động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định,
bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Trong những năm trước mắt, Mặt trận cần tập trung đẩy mạnh hơn
nữa các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước, nhất là
cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu
dân cư” và cuộc vận động “ngày vì người nghèo”, phấn đấu xoá
xong nhà dột nát cho người nghèo, góp phần cùng đảng và nhà nước
thực hiện mục tiêu đến năm 2010 đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng
nước kém phát triển.
II.2. Khơi dậy và phát huy tối đa nội lực.
Tổng kết 20 năm đổi mới, Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng
đã rút ra bài học: “Phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh
thủ ngoại lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong
điều kiện mới. Phát huy nội lực, xem đó là nhân tố quyết định đối
với sự phát triển; đồng thời coi trọng huy động các nguồn ngoại lực,
thông qua hội nhập và hợp tác quốc tế, tranh thủ các nguồn lực bên
ngoài để phát huy nội lực mạnh hơn, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp
để phát triển đất nước nhanh và bền vững trên cơ sở giữ vững độc
lập dân tộc và định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, để phát huy cao độ nội lực, trước hết
cần ý thức sâu sắc hơn nữa quan điểm: dân là gốc, cách mạng là sự
nghiệp của quần chúng. Trên cơ sở đó, toàn Đảng, ở mọi cấp, mọi
ngành, mọi cán bộ, Đảng viên; trong mọi suy nghĩ, hành động đều
phải thật sự dựa vào dân và phát huy cao độ sức mạnh của nhân dân,
sức mạnh nội lực.
Hai là, tiếp tục đổi mới, tăng cường công tác dân vận, phát huy

thách, đẩy lùi nguy cơ, để vừa nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế,
vừa giữ vững bản sắc dân tộc, giữ vững định hướng xã hội chủ
nghĩa.
Ngoài ra, đảng và nhà nước ta phải chủ trương phát huy mạnh mẽ
sức mạnh dân tộc - sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, sức mạnh của
người làm chủ, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, trên cơ sở sức mạnh

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

bên trong mà tranh thủ và vận dụng sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi
của lực lượng bên ngoài.
II.4. Những bước làm cụ thể hơn.
a. Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
- Xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam vững mạnh.
- Xây dựng Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sạch,
vững mạnh, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân.
- Luôn chăm lo xây dựng Mặt trận và các đoàn thể nhân dân.
b. Dựa vào sức mạnh toàn dân, lấy dân làm gốc.
Sự nghiệp đổi mới là sự nghiệp của dân, do dân, vì dân, cho nên
mọi chủ trương chính sách của đảng ta đều xuất phát từ dân, dựa
vào dân mà thực hiện. Do đó cần phải phát triển nguồn nhân lực con
người, đào tạo đội ngũ cán bộ tốt, đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng
nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khơi dậy, phát huy
sức mạnh đoàn kết dân tộc, coi dân chủ là mục tiêu, là động lực để
xây dựng đất nước, chú trọng nâng cao ý thức làm chủ cho nhân
dân.

Cần tăng cường công tác lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, vai trò
quản lí của chính quyền các cấp và sự tham gia có hiệu quả của các
tổ chức chính trị - xã hội nhằm ngăn chặn những luồng thông tin
xấu, chạy theo cơ chế thị trường có yếu tố không lành mạnh, độc
hại.
Giữ gìn bản sắc dân tộc phải trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa lý
luận với tổ chức hành động, quản lí để thế hệ trẻ hôm nay và mai
sau biết tự hào dân tộc để có ý chí phấn đấu hoàn thành tốt sự
nghiệp mà cha ông đã hi sinh bảo vệ, xây dựng. Phải gắn được
những tri thức từ sách vở với thực tiễn cuộc sống mà thế hệ đã qua
cũng như thế hệ ngày nay và tương lai cần phải vươn tới, giúp thế hệ
trẻ thấy rõ chiến lược của Đảng, Nhà nước là luôn đặt con người vào
trung tâm của sự phát triển.

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Kết luận

Theo thống kê có đến 40% các bài báo, bài viết, bài nói của Hồ Chí
Minh là về đại đoàn kết, qua đó ta thấy được tầm quan trọng của đại
đoàn kết trong tư tưởng của Người. Nó không chỉ là lời giải đáp đúng
đắn cho những bài toán của cách mạng vào thời điểm đó mà trong
suốt chiều dài lịch sử nó vẫn giữ nguyên giá trị. Thực tiễn cách mạng
Việt Nam trên 70 năm qua đã chứng minh hùng hồn sức sống kỳ diệu
và sức mạnh vĩ đại của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc.
Đại đoàn kết dân tộc, từ chỗ là tư tưởng của lãnh tụ đã trở thành sợi

Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh – NXB
Trang tài liệu Scribd.com
Trang Tạp chí cộng sản điện tử
Trang tailieuso.net

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3


Tiểu luận bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Môc lôc

Sinh viên: Hoàng Ngọc Lan
D4BH3