Chinh phục đề thi
THPT quốc gia môn
Ngữ văn tập 1

Chữ ký và lời chúc của tác giả hoặc thành viên Lovebook

...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
.....................................................................................

Lời chúc

Sách gốc phải có chữ ký của tác giả hoặc của thành viên Lovebook. Bất kể
cuốn sách nào không có chữ ký đều là sách lậu, không phải do Lovebook phát
hành.

& kí tặng

...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI


NHÀ XUẤN BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
16 Hàng Chuối – Hai Bà Trưng – Hà Nội
Điện thoại: Biên tập – Chế bản: (04) 39714896;
Quản lý xuất bản: (043) 9728806; Tổng biên tập: (04) 397 15011
Fax: (04) 39729436

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Giám đốc – Tổng biên tập: TS. PHẠM THỊ TRÂM
Biên tập: ĐOÀN THỊ MỴ - TRẦN THỊ LAN
Chế bản: CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC TRỰC TUYẾN VIỆT NAM – VEDU CORP
Trình bày bìa: NGUYỄN SƠN TÙNG
Sửa bản in: LƯƠNG VĂN THÙY
Đối tác liên kết xuất bản:
CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC TRỰC TUYẾN VIỆT NAM – VEDU CORP

SÁCH LIÊN KẾT
CHINH PHỤC ĐỀ THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN TẬP 1
Mã số: 2L – 1106 ĐH2015
In 1000 cuốn, khổ A4 tại Nhà máy In Bộ Tổng Tham Mưu – Bộ Quốc Phòng
Địa chỉ: Km 13, Ngọc Hồi, Thanh Trì, Hà Nội
Số xuất bản: 2919 – 2015/CXB,IPH/17- 347/ĐHQGHN, ngày 06/10/2015
Quyết định xuất bản số: 677 LK-XHQĐ – NXBĐHQGHN, ngày 26/10/2015
In xong và nộp lưu chiểu năm 2015.


LỜI MỞ ĐẦU

một đoạn trích văn bản nghệ thuật.
Các câu hỏi trong phần này được chia thang điểm là 0,25 hoặc 0,5 mỗi câu. Học sinh trả lời các
kiến thức liên quan đến đọc – hiểu một văn bản văn học bao gồm: phương thức liên kết, biện pháp nghệ
thuật, câu chủ đề, phương thức xây dựng đoạn văn, thao tác lập luận,… hoặc các câu hỏi yêu cầu học


sinh mở rộng vấn đề, liên hệ đến đời sống thực tế… Các câu hỏi được đưa ra vừa đảm bảo hướng đến
cung cấp toàn diện cho các em kiến thức về phân môn tiếng Việt, vừa hướng tới khả năng tạo lập đoạn
văn của các em. Đề bài được chọn từ các tác phẩm không có trong chương trình sách giáo khoa, tuy
nhiên vẫn hướng đến các tác giả có tác phẩm trong chương trình sách giáo khoa. Ngoài ra có một số văn
bản hoàn toàn mới đối với học sinh để học sinh làm quen với dạng đề bài này của Bộ Giáo dục và Đào
tạo.
Phần II. Làm văn (7 điểm):
Phần này gồm có hai câu hỏi. Câu hỏi dạng nghị luận xã hội (3 điểm) là những đề bài hoàn toàn
mới mẻ, hướng đến những vấn đề gần gũi với cuộc sống hằng ngày. Đó có thể là những sự kiện vừa xảy
ra trong đời sống hiện tại để đặt ra vấn đề nghị luận, đó có thể là những câu danh ngôn, những châm
ngôn sống hoặc đơn giản là một câu nói trong một bộ phim, hay câu chuyện đặt ra những vấn đề về tư
tưởng đạo lí có ý nghĩa đối với xã hội yêu cầu học sinh bàn luận và giải quyết. Các đề bài này được cung
cấp một hệ thống ý dày dặn, hệ thống dẫn chứng tinh sắc để học sinh tham khảo và tích lũy cho bản thân
trong quá trình làm dạng bài này.
Câu hỏi dạng nghị luận văn học (4 điểm) hướng đến dạng ra đề tích hợp. Đề bài hướng đến việc
nhìn nhận một tác phẩm văn học ở nhiều khía cạnh khác nhau hoặc nhìn nhận trong cùng một vấn đề sự
so sánh đối với nhiều tác phẩm (thường là hai tác phẩm được đưa ra so sánh trên cùng một bình diện,
hai chi tiết trong hai tác phẩm hoặc nhìn một tác phẩm dưới hai góc độ khác nhau). Đây là hướng ra đề
tích cực của Bộ Giáo dục và Đạo tạo trong những năm gần đây và là điểm nhấn của cuốn sách này.
Phần cuối cùng của sách là hệ thống một số dẫn chứng Nghị luận xã hội để học sinh có thể tham
khảo và sử dụng vào các đề văn Nghị luận xã hội (câu 3 điểm của đề thi Đại học - Cao đẳng). Một dẫn
chứng được biên soạn ở phần này học sinh hoàn toàn có thể áp dụng cho nhiều đề bài khác nhau, tùy
thuộc theo cách học sinh xử lí dẫn chứng đó. Dẫn chứng nghị luận xã hội được chọn lọc vô cùng kỹ
lưỡng theo tiêu chí phù hợp với đề thi Đại học - Cao đẳng và đảm bảo tính độc đáo, mới lạ, hàm lượng

Hà Nội, tháng 10 năm 2015
Thay mặt nhóm tác giả
Tổ trưởng tổ Văn
NGUYỄN THẾ HƯNG
Nhà sách giáo dục LOVEBOOK
101 Nguyễn Ngọc Nại, Hà Nội
Web: http://www.lovebook.vn
SĐT: 0466.860.849. Hotline: 0963.40.260
Mail: [email protected]
Facebook: http://www.facebook.com/lovebook.vn


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thiện cuốn sách “Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1” như ngày hôm
nay, bên cạnh những nỗ lực của bản thân, nhóm tác giả chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ phía
gia đình, bạn bè và các thầy cô. Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới anh Lương Văn Thuỳ
- Giám đốc công ty VEDU, sáng lập viên GSTT GROUP - một người anh lớn đã luôn sát cánh, giúp đỡ
nhiệt tình không chỉ với riêng các tác giả sách Ngữ văn mà còn với các tác giả khác của đại gia đình
GSTT – nhóm tập hợp những sinh viên đạt kết quả cao trong các kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia, kỳ thi
Đại học. Cùng với đó, chúng tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các thầy cô giáo tại các trường THPT,
các trường Đại học mà nhóm tác giả đã và đang theo học. Đó là những nhà giáo mà chúng tôi luôn
ngưỡng mộ và kính mến:
- TS. Trịnh Thị Lan, giảng viên khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cô đã giúp nhóm
tác giả rất nhiều trong việc tìm hiểu, phân tích mẫu đề thi minh họa mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào
tạo, cô luôn là một tấm gương sáng về tinh thần làm việc hăng say và đầy trách nhiệm để chúng em học
hỏi, noi theo.
- Th.S Bùi Hoàng Yến, giáo viên Ngữ văn trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc – một nhà giáo mẫu
mực, cô đã góp phần rất lớn trong việc sửa chữa đề bài để cuốn sách trở nên hoàn thiện hơn.
- Th.S Lương Thị Tuyết Mai, giáo viên Ngữ văn trường THPT Chuyên Thái Bình, cô đã cùng
chúng em điều chỉnh những sai sót mà chúng em vô tình mắc phải trong suốt quá trình biên soạn sách.

đổi cùng bạn bè của mình, thầy cô để xem kết quả thực sự của bài thi. Các em không nên nản chí nếu
những bài đầu tiên mình bị điểm thấp, trái lại, các em cần nỗ lực hết mình để cải thiện kết quả vì đây
mới chỉ là những đề thi thử chứ chưa phải là kết quả chính thức nếu các em vẫn còn nỗ lực.
- Thứ hai, đối với các em học sinh muốn cải thiện đối với từng dạng bài cụ thể thì các em có thể
luyện đề theo từng dạng câu. Thay vì làm một đề trọn vẹn, các em tập trung luyện tập nhiều lần ở một
dạng câu hỏi. Việc luyện tập nhiều ở một dạng này sẽ giúp các em quen thuộc hơn với cách làm và dễ
dàng đạt điểm tối đa hơn đối với dạng bài đó. Ví dụ, dạng Đọc – hiểu khá mới mẻ đối với các em. Do
đó, các em có thể tập trung nhiều hơn vào dạng đề này. Sau khi luyện nhiều về dạng bài này và thấy kiến
thức của mình đã đảm bảo tương đối, các em có thể chuyển sáng dạng tiếp theo. Tuy nhiên, các em vẫn
phải hướng đến việc làm toàn bộ đề thi một lúc để đảm bảo về mặt thời gian.
- Thứ ba, thầy cô giáo và các em học sinh có thể sử dụng sách như một tư liệu tham khảo về đề
bài và cách làm bài. Đối với những bài làm yêu cầu tư duy cao, hoặc phần chữa đề có những ý hay, độc
đáo, các em nên đánh dấu một cách nổi bật vào cuốn sách để xem lại hoặc các em có thể có cuốn sổ tay,
tập hợp những kiến thức hay, bổ ích cũng như những sai lầm mà các em mắc phải trong quá trình làm
bài để rút kinh nghiệm.


MỤC LỤC
ĐỀ 1 ..................................................................................................................................................... 18
ĐỀ 2 ..................................................................................................................................................... 23
ĐỀ 3 ..................................................................................................................................................... 32
ĐỀ 4 ..................................................................................................................................................... 42
ĐỀ 5 ..................................................................................................................................................... 51
ĐỀ 6 ..................................................................................................................................................... 60
ĐỀ 7 ..................................................................................................................................................... 68
ĐỀ 8 ..................................................................................................................................................... 77
ĐỀ 9 ..................................................................................................................................................... 87
ĐỀ 10 ................................................................................................................................................... 96
ĐỀ 11 ................................................................................................................................................... 104
ĐỀ 12 ................................................................................................................................................... 114

ĐỀ 43 ................................................................................................................................................... 372
ĐỀ 44 ................................................................................................................................................... 380
ĐỀ 45 ................................................................................................................................................... 388
Phần hai: Hệ thống một số dẫn chứng cho bài văn nghị luận xã hội ................................................... 395


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên bản 2.0

Your dreams – Our mission

01

Phần I. Đọc hiểu ( 3 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
Ở thời điểm này, chắc chắn cái tên Ánh Viên đã được nhắc đến nhiều nhất trong
làng bơi Việt Nam. Những vận động viên khác cùng dự Giải vô địch thế giới rồi sau đó là
Cúp thế giới với Ánh Viên như Hoàng Quý Phước, Lâm Quang Nhật, Trần Duy Khôi, Lê
Nguyễn Paul (vận động viên Việt Kiều đang sinh sống tại Mỹ) đều không có đột phá về chỉ
số chuyên môn, thấp hơn thành tích tốt nhất trước giải. Về lâu dài, những vận động viên
này có lẽ chỉ phù hợp với những sân chơi khu vực hoặc tiệm cận đoạt huy chương ở châu
lục.
Ánh Viên đã liên tiếp tạo nên những cột mốc cho bơi Việt Nam tại Cúp bơi thế giới
nhưng cũng đã đến lúc bơi lội Việt Nam cần có thêm những Ánh Viên khác. 4 đến 6 năm
nữa, nếu giữ đà phát triển hiện nay, Ánh Viên sẽ còn mang lại nhiều niềm vui cho làng bơi
cũng như thể thao Việt Nam. Nhưng lo tìm người kế thừa cô, để đầu tư bài bản chuyên
nghiệp với quy trình hệt cách đào tạo Ánh Viên ngay từ lúc này cũng đã quá muộn.
(Minh Quang, Cần có thêm nhiều Ánh Viên, In trong báo Hà Nội mới, số ra ngày
14/08/2015)
Câu 1: Anh (chị) hãy chỉ ra nội dung chính của đoạn trích trên. (0,25 điểm)
Câu 2: Đoạn văn trên thuộc kiểu phong cách ngôn ngữ nào? Tại sao anh (chị) nhận

9/1994
(Vị tướng già, Anh Ngọc)
Câu 5. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên. (0.25 điểm)
Câu 6. Theo anh/chị đoạn thơ trên lấy hình tượng nguyên mẫu từ ai? Thông qua
đoạn trích này, tác giả muốn gửi gắm những tình cảm gì đối với hình tượng nguyên mẫu
đó. (0.5 điểm)
Câu 7. Đoạn thơ trên sử dụng nhiều từ láy. Đó là những từ láy nào, nêu hiệu quả
của những từ láy đó đối với việc xây dựng hình tượng vị tướng. (0.5 điểm)
Câu 8. Nêu cảm nhận của anh/chị về câu thơ Tám mươi tuổi ông lại như đứa
trẻ (0.25 điểm)
Phần II. Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (3 điểm):
Lãnh đạo huyền thoại của Apple, Steve Jobs từng phát biểu: Đôi khi bạn sẽ mắc sai
lầm khi sáng tạo. Điều quan trọng là phải nhanh chóng thừa nhận nó và tiếp tục phấn đấu.
Từ câu nói trên, hãy viết bài nghị luận ngắn (khoảng 400 từ) về vai trò của sự sáng
tạo trong cuộc sống hiện đại.
Câu 2 (4 điểm):
Cảm nhận của anh (chị) về tình yêu được thể hiện qua hai đoạn thơ sau:
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
(Sóng – Xuân Quỳnh)
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời
(Đất Nước - Nguyễn Khoa Điềm)

LOVEBOOK.VN | 14

Vị ngữ 2: cần có thêm những Ánh Viên khác. (0,25 điểm)
Từ Ánh Viên xuất hiện lần thứ hai trong câu văn trên mang hàm ý chỉ những vận động viên trẻ
khác có tài năng và quyết tâm cao độ như Ánh Viên. (0,25 điểm)
Câu 4: Học sinh trình bày theo suy nghĩ của mình, có thể tham khảo các ý sau đây:
- Ánh Viên là một tấm gương sáng về nhiệt huyết tuổi trẻ và ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc
sống. Đang ở trong độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời như Ánh Viên, mỗi người cần biết trân trọng thời gian,
sức lực và dành thời gian, sức lực vào việc theo đuổi đam mê, khẳng định giá trị bản thân và tạo nên
những giá trị cho cuộc sống.
- Khi có nỗ lực và đam mê, con người sẽ vượt qua được chính bản thân mình và dành được nhiều
thành tựu quý giá, không chỉ đối với cuộc đời mình mà còn đối với cuộc đời chung. (0,25 điểm)
Câu 5. Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm (0.25 điểm)
Câu 6.
- Bài thơ Vị tướng già viết vào năm 1994 lấy nguyên mẫu từ hình tượng đại tướng Võ Nguyên
Giáp. Đoạn thơ là phần đầu của bài thơ, diễn tả những cảm xúc chân thật của nhà thơ về vị tướng cả đời
lo lắng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam.
- Bài thơ không hướng người đọc đến những chiến công oanh liệt ngoài mặt trận mà hướng điểm
nhìn của mình vào những điều hết sức bình thường trong đời sống của vị tướng già. Đời sống bình dị
của vị tướng khi trở về với lối sống thường ngày đã tạo cảm hứng để tác giả bộc lộ lòng ngưỡng vọng
tư cách cao đẹp của một vị tướng thực sự. Đó là vị tướng không chỉ hùng dũng, mãnh liệt trong chiến
đấu mà còn là một con người rất đỗi bình thường trong cuộc sống hằng ngày.
- Diễn tả những cảm xúc của mình, nhà thơ bộc lộ niềm ngưỡng vọng đáng quý đối với đại tướng
Võ Nguyên Giáp như tình cảm của một người con dành cho vị cha già của dân tộc.
Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách nhưng phải hợp lí, rành mạch. (0.5 điểm)
LOVEBOOK.VN | 15


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên 2.0

Your dreams – Our mission


Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận. Phần Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu
được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm
sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân.
2. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0.5 điểm)
Sáng tạo có vai trò quan trọng trong cuộc sống hiện đại, con người cần biết sáng tạo trong nhiều
trường hợp để công việc trở nên hiệu quả hơn. Kể cả khi mắc sai lầm khi sáng tạo thì việc sáng tạo vẫn
được khuyến khích vì sáng tạo là một thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả công việc và phẩm
chất con người.
3. Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; hình thành bài văn hoàn chỉnh
(1.75 điểm)
a. Mở bài:
Trái Đất là kết quả của quá trình tiến hóa mấy trăm triệu năm: Từ khi mới nhen nhóm sự sống
trên Trái Đất, đã phải trải qua 380 triệu năm con bướm mới bay được, rồi 180 triệu năm bông hồng
mới nở, chỉ để làm đẹp mà thôi (Gabriel Garcia Marquez). Đó là những sáng tạo tuyệt vời của tạo hóa.
Nhưng để có được sự phát triển như ngày hôm nay, không thể không nhắc đến sự sáng tạo của chính
con người chúng ta. Chúng ta sáng tạo từng ngày, sáng tạo trong học tập, công việc, tình yêu,... để góp
phần đổi thay thế giới. Sáng tạo là điều vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người nếu
LOVEBOOK.VN | 16


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên bản 2.0

Your dreams – Our mission

không muốn là bản sao của một thứ gì sẵn có, bởi thế mà lãnh đạo huyền thoại của Apple, Steve Jobs
từng phát biểu: Đôi khi bạn sẽ mắc sai lầm khi sáng tạo. Điều quan trọng là phải nhanh chóng thừa
nhận nó và tiếp tục phấn đấu.
b. Thân bài:
- Giải thích
+ Giải thích từ ngữ: Sáng tạo là hoạt động của con người khi tìm thấy và làm nên những giá

như những vật dụng hằng ngày mà chúng ta thường dùng chính là những phát minh vô cùng vĩ đại của
thời quá khứ. Chúng ta cần nhớ đến nó như những thành tựu không thể phủ nhận được. Chẳng hạn như
một số phát minh của người Ai Cập cổ đại như việc trang điểm cho đôi mắt, nghĩ ra hệ thống chữ tượng
hình, lịch, kẹo bạc hà, môn thể thao Bowling, khóa cửa, kem đánh răng... Đó là những phát minh rất
vĩ đại ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống hằng ngày của chúng ta.
Nếu nhắc tới nhà phát minh vĩ đại người Anh Isaac Newton (1642-1727), chắc hẳn tất cả chúng
ta đều nghĩ ngay đến quả táo rơi đã làm nên thuyết vạn vật hấp dẫn nổi tiếng. Bên cạnh đó, ông còn là
cha đẻ của rất nhiều phát kiến khác như: phép tính vi phân trong Toán học, ba định luật nổi tiếng trong
Vật lí, kính viễn vọng phản xạ, Tại nhà thờ Westminster Abbey, một dòng chữ bằng tiếng Latin đã
được khắc lên trên bia mộ của Newton "Hic depositum est, quod mortale fult Isaac Newtoni" với ý
nghĩa là "Một con người đã từng tồn tại và trang hoàng cho sự phát triển của nhân loại".
LOVEBOOK.VN | 17


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên 2.0

Your dreams – Our mission

Nhìn vào những sáng tạo trong nước, chúng ta nhớ đến cha đẻ phát minh ra máy ATM trong
hệ thống ngân hàng là người Việt Nam, đó là ông Đỗ Đức Cường. Ông là tác giả của trên 50 phát minh
sáng chế, 20 năm làm việc tại ngân hàng Citibank - Mỹ, chuyên viên cao cấp cho ngành ngân hàng
Hoa Kỳ.
Thu hẹp hơn, trong phạm vi một gia đình, nhà trường, hoàn toàn có thể có những sự sáng tạo
đáng được ghi nhận. Sáng tạo không hẳn là phải làm điều gì đó quá to tát, phải thay đổi điều nọ điều
kia thì mới được công nhận, có thể chỉ là một bức tranh của học sinh trong giờ Mĩ thuật được vẽ với
tất cả nhiệt huyết, niềm đam mê của mình, kết quả có thể không phải là một bức vẽ hoàn hảo nhưng đó
là bức vẽ mà học sinh đó không sao chép ý tưởng của ai, thì bức tranh đó cũng là một sự sáng tạo.
Những dẫn chứng trên đây được coi là những sáng tạo được cả thế giới ghi nhận, đó là sự cống
hiến tài năng và nhiệt huyết của mình đối với khoa học, sự tự làm giàu có thêm tri thức của nhân loại.
+ Trong cuộc sống, sáng tạo đem lại cho con người những lợi ích gì để khiến công việc trở nên

sự sáng tạo trong cuộc sống, luôn biết làm mới bản thân, làm mới những suy nghĩ theo lối mòn.
+ Bên cạnh sự sáng tạo, mỗi con người cần phát triển các phẩm chất khác trong học tập hay
công việc như sự kiên trì trong công việc, sự quyết đoán trong việc giữ vững lập trường của bản thân
để làm cho phẩm chất sáng tạo được phát huy một cách cao độ nhất.
LOVEBOOK.VN | 18


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên bản 2.0

Your dreams – Our mission

(ý cuối cùng dành cho những học sinh khá, cho điểm khuyến khích thêm nếu học sinh có được
ý này)
c. Kết bài
Con đường nào cũng dẫn đến thành Rome, mỗi con người lại chọn cho mình một con đường
khác nhau. Chính việc lựa chọn những con đường khác nhau để đến thành công đã dẫn đến bản chất
sáng tạo của mỗi con người. Cuộc sống vẫn tiếp diễn với những guồng quay của nó, nếu con người
không sáng tạo, ắt sẽ không thể theo kịp guồng quay không ngừng đó. Mỗi con người luôn phải biết
không ngừng tiến về phía trước để theo đuổi mục tiêu theo cách sáng tạo riêng của mình. Thanh niên
trên thế giới đã có những phát minh thay đổi thế giới, còn bạn, là một thanh niên Việt Nam, bạn đã làm
được điều gì tương tự như vậy?
4. Sáng tạo (0.25 điểm)
Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố
biểu cảm…); thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo
đức và pháp luật.
5. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.25 điểm)
Câu 2 (4 điểm):
1. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,25 điểm):
- Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận. Phần mở bài biết dẫn dắt hợp lý và nêu
được vấn đề; phần thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng

Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên 2.0

Your dreams – Our mission

khao, niềm sục sôi mê đắm của sức sống, của tình yêu. Sóng của Xuân Quỳnh cũng nằm trong trường
hợp ấy. Thế nhưng qua trái tim yêu của người phụ nữ này được mang trong một bài thơ lấp lánh với một
vẻ đẹp riêng và ngót 30 năm nay, từ lúc ra đời, từng làm thổn thức trái tim bao người trẻ tuổi, trẻ lòng.
Âu đó cũng chứng tỏ cái quy luật muôn đời của giá trị nghệ thuật: cùng vận dụng một chất liệu nhưng
nếu nghệ sĩ nào gửi trọn vào đấy càng nhiều máu thịt của tâm hồn, của cuộc đời mình thì tác phẩm càng
có sức sống lâu bền.
+ Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ thuộc thế hệ những nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng
chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc ta. Thơ ông đã phản ánh khá sinh động hình ảnh hào hùng của
nhân dân ta, đất nước ta trong cuộc đấu tranh một mất một còn với kẻ thù để giải phóng miền Nam thống
nhất đất nước. Hay nói một cách khác, thơ Nguyễn Khoa Điềm thể hiện một tình yêu nước, yêu chân lí
cách mạng tha thiết, bộc lộ niềm tự hào dân tộc cao độ, niềm tin chắc chắn vào tương lai tất thắng của
cách mạng. Đặc biệt là Nguyễn Khoa Điềm luôn có ý thức nhắc nhở thế hệ hôm nay và những thế hệ
mai sau phải biết gìn giữ và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc. Năm 1971, trường ca Mặt
đường khát vọng được hoàn thành. Năm ấy, chàng trai Nguyễn Khoa Điềm hai mươi bảy tuổi. Hai mươi
bảy tuổi, cái tuổi đủ để có những cảm nhận chín chắn, sâu sắc và có ý thức đối với tình yêu đất nước.
Hai mươi bảy tuổi, ngọn lửa khát vọng vẫn sáng mãi, cháy mãi với ước muốn hiến dâng tuổi xuân cho
đất nước. Mặt đường khát vọng đã ra đời như thế. Đoạn trích Đất Nước trích từ phần đầu trường ca Mặt
đường khát vọng.
- Cảm nhận về hai đoạn thơ:
+ Đoạn thơ trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh:
++ Nội dung: Đoạn thơ thể hiện cái tôi đầy khao khát.
+++ Khát vọng được hòa thành trăm con sóng nhỏ, khát vọng được tan thành trăm con sóng nhỏ
là khát vọng được cho đi và dâng hiến bởi có một nghịch lí trong tình yêu là "Hạnh phúc thật sự chỉ đến
khi bạn dám mạnh dạn cho đi chứ không phải nắm giữ thật chặt" (Christopher Hoare). Tình yêu lứa đôi
đẹp đẽ, nồng nàn như trăm ngàn con sóng nhỏ giữa đại dương mênh mông, mong muốn được hoà nhịp
vào biển lớn của tình yêu cộng đồng.

anh, em), 3/2 (Em nghĩ về biển lớn – từ nơi nào sóng lên),v.v…
+++ Các cặp câu đối xứng xuất hiện liên tiếp, câu sau thừa tiếp câu trước, tựa như những đợt
sóng xô bờ, sóng tiếp sóng dào dạt.
+++ Âm điệu của bài thơ với nhiều sắc điệu đa dạng, phong phú, tạo nên vẻ tự nhiên cho bài thơ.
+++ Ngoài ra còn phải kể đến tính chất nữ tính trong cách diễn đạt của Xuân Quỳnh, trong cách
nhìn sóng của chị: thật dịu dàng đằm thắm nhưng cũng thật dữ dội.
+ Đoạn thơ trong bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm:
++ Nội dung: là lời nhắn của bài thơ về trách nhiệm của thế hệ trẻ với non sông đất nước.
+++ Bốn câu thơ nhẹ nhàng, chân thành và tha thiết. Cách dùng đại từ “em” gợi cảm, gần gũi,
thân mật đủ đế làm “mềm hóa” những điều mang tính chất rộng lớn bao quát: đó là những suy niệm về
Đất Nước. “Em ơi” trong câu thơ này không mênh mang dìu dặt đưa người về cõi xa bên dòng sông
Đuống, pha lẫn chút vị hư ảo trong câu thơ toàn vần bằng như “Em ơi buồn làm chi” (Bên kia sông
Đuống – Hoàng Cầm). “Em ơi” ở đây là lời nói và tâm niệm của chàng trai với cô gái, người “đánh rơi
chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”, là lời tâm tình của người yêu với người yêu. Chọn câu chuyện tình yêu
nam nữ để nói lên tình yêu đất nước, phải chăng là Nguyễn Khoa Điềm đã “mạo hiểm”? Không, chính
tình yêu đất nước hòa lẫn trong câu chuyện tình yêu nam nữ mới tạo nên nét độc đáo hơn cho tác phẩm
của nhà thơ.
+++ Những câu thơ giàu chất duy lý nhưng không lên gân mà trở thành lời nhắn nhủ tha thiết. Ở
đây có những từ tượng trưng rất đáng chú ý: máu xương, gắn bó, san sẻ, hoá thân, dáng hình, muôn đời.
Sau rất nhiều suy nghĩ cụ thể về đất nước, đến đây nhà thơ khẳng định Đất nước là máu xương của mình.
Máu xương là sự sống. Rất ít trường hợp người ta ví một điều gì đó với máu xương, bởi nó có ý nghĩa
biểu trưng cho sự thiêng liêng. Đất nước là máu xương có nghĩa là đất nước tồn tại như một sự sống và
để có sự sống ấy hẳn phải có rất nhiều hi sinh. Quả đúng như vậy, biết bao con người, bao thế hệ đã ngã
xuống cho sự sống còn của đất nước. Vì thế, mỗi một con người phải biết gắn bó và san sẻ. Gắn bó là
yêu thương, quan hệ mật thiết với nhau. Từ sự gắn bó ấy mới có thể san sẻ. San sẻ trách nhiệm, san sẻ
niềm vui, niềm hạnh phúc cho nhau. Đất nước vĩ đại nhưng đất nước là một thực thể sống. Thực thể ấy
không phải là sự tập hợp của những cá nhân rời rạc mà là một cộng đồng. Hoá thân cũng có nghĩa là
dâng hiến. Thời bình, người ta dâng hiến sức lực, mồ hôi cho Tổ quốc. Thời chiến, người ta dâng hiến
cả sự sống của mình. Sự dâng hiến ấy, theo suy ngẫm của nhà thơ, là cuộc hoá thân. Bóng dáng mỗi
người đã làm nên bóng dáng quê hương xứ sở, đất nước. Không có sự hoá thân kia làm sao đất nước

++ Sóng là vẻ đẹp của tình yêu lứa đôi, trong khi đó, Đất Nước là vẻ đẹp tình cảm cá nhân của
con người đối với Tổ quốc.
++ Sóng được diễn tả bằng thể thơ ngũ ngôn với âm điệu phong phú và đậm chất nữ tính của
Xuân Quỳnh, Đất Nước được diễn tả bằng thể thơ tự do với không gian nghệ thuật đậm chất dân gian
đã thấm sâu vào tư tưởng và cảm xúc của tác giả.
c. Kết bài:
Qua sự thể hiện tình yêu của Xuân Quỳnh và Nguyễn Khoa Điềm trong hai bài thơ Sóng và Đất
Nước, ta có thể thấy được sự muôn màu muôn vẻ của tình yêu. Nhưng dù là tình yêu được thể hiện như
thế nào, thì cuối cùng, nó vẫn được bao hàm trong tình yêu đất nước, tình yêu cộng đồng to lớn.
4. Sáng tạo (0,25 điểm):
- Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố
biểu cảm,… ); văn viết giàu cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; có quan điểm và thái độ
riêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
5. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,25 điểm)

LOVEBOOK.VN | 22


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên bản 2.0

Your dreams – Our mission

2

Phần I. Đọc hiểu (3 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến Câu 4:
(1) Tranh Tết Đông Hồ rất phong phú về nội dung, có tranh đơn chiếc, nhưng đa
số là tranh bộ đôi, bộ tứ, dường như chịu ảnh hưởng từ thể biền ngẫu trong văn học. Chúng
đối với nhau từ màu nền, nội dung và cả chữ trên tranh. Chủ đề trừ tà, cầu phúc, chúc tụng
như các tranh: Gà đại cát, Gà trống, Tiến tài Tiến lộc, Ông tướng trấn môn,…chủ đề cảnh

Dẫu rằng sông cạn đá mòn
Còn non còn nước hãy còn thề xưa
(Thề non nước, Tản Đà, Thơ văn Tản Đà, NXB Giáo dục, 1993)
Câu 5: Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ gì? (0.25 điểm)

LOVEBOOK.VN | 23


Chinh phục đề thi THPT quốc gia môn Ngữ Văn tập 1 phiên 2.0

Your dreams – Our mission

Câu 6: Anh (chị) hãy chỉ ra các biện pháp tu từ nổi bật nhất được sử dụng trong
đoạn thơ trên. (0.5 điểm)
Câu 7: Có ý kiến cho rằng: Thề non nước thể hiện tình yêu quê hương thầm kín
của Tản Đà. Anh (chị) có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao? (0,5 điểm)
Câu 8: Câu thơ Suối khô dòng lệ chờ mong tháng ngày có bản ghi là Suối tuôn
dòng lệ chờ mong tháng ngày. Theo anh (chị), cách diễn đạt nào hay hơn? Tại sao? (0,25
điểm)
Phần II. Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (3 điểm): Bài thơ sau gợi cho anh/chị những suy nghĩ gì về nơi dựa của cuộc
sống:
Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?
Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào...
Đứa bé lẫm chẫm muốn chạy lên, hai bàn chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay
hoa hoa một điệu múa kì lạ
Và cái miệng nhỏ líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có
Ai biết đây, đứa bé còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống.
Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?
Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết.

bố cục, thẩm mĩ, nghệ sĩ dân gian.
- Phép thế: chúng. (0,25 điểm)
Câu 4: Học sinh trình bày suy nghĩ của cá nhân, có thể tham khảo một số gợi ý sau đây:
- Trước tình trạng nhiều làng nghề đang bị mai một, những người trẻ càng cần phải có trách
nhiệm trong việc gìn giữ và phát huy những nét đẹp truyền thống đó.
- Mỗi người cần phải trang bị một thái độ trân trọng, tích cực tìm hiểu về những làng nghề truyền
thống, đồng thời, thay vì sử dụng nhiều vận dụng hiện đại không cần thiết, người trẻ có thể sử dụng
chính những sản phẩm thủ công của người lao động nước ta. Bên cạnh đó, tuyên truyền và giới thiệu
những sản phẩm truyền thống của dân tộc đến bạn bè quốc tế cũng là một việc làm có ý nghĩa. (0,25
điểm)
Câu 5: Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ lục bát. (0,25 điểm)
Câu 6: Biện pháp tu từ nổi bật của đoạn thơ trên là thủ pháp ẩn dụ (0,25 điểm)
- Nước ở đây có thể hiểu là người con trai. Non ở đây có thể hiểu là người con gái. Mượn cặp
hình ảnh nước – non, tác giả thể hiện sự gắn bó thân thiết giữa hai con người. Phép ẩn dụ giúp cho lời
thơ trở nên tình tứ hơn, hình ảnh thơ sinh động, gợi cảm hơn (0,25 điểm)
Câu 7: Thề non nước thể hiện tình yêu quê hương đất nước của Tản Đà. Trong hoàn cảnh đất
nước bế tắc giữa cái cũ và cái mới, sự lưu luyến của nước và non là tấm lòng gắn bó với quê hương, với
cội nguồn của Tản Đà và những trí thức đương thời. (0,25 điểm)
Câu 8: Cách diễn đạt của câu thơ Suối khô dòng lệ chờ mong tháng ngày hay hơn, vì đã đặc tả
được nỗi buồn đến tận cùng của non. Tuôn tức là vẫn còn lệ, còn khô tức là nước mắt đã tuôn đến cạn,
không thể khóc được nữa. Nỗi buồn ở câu thơ Suối khô dòng lệ chờ mong tháng ngày bởi vậy cũng trở
nên day dứt, xót xa hơn.
Phần II. Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (3 điểm):
1. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận xã hội (0.25 điểm)
Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận. Phần Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu
được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm
sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân.
2. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0.5 điểm)
Vai trò của điểm tựa trong đời sống của mỗi con người.

bà. Bà cụ già “tựa lưng trên cánh tay anh” nhưng thực chất lại mang cho anh một điểm tựa vững chắc
để vững bước trên con đường nhiều thử thách phía trước.
- Hai cặp hình ảnh: người đàn bà – đứa bé, người chiến sĩ – bà cụ già mang theo một thông điệp
sâu sắc về những điểm tựa trong cuộc đời: con người ta để có sức mạnh vượt qua được những khó khăn,
thử thách cần có những điểm tựa, điểm tựa đó có thể là quá khứ - nơi mang lại cho con người sự vững
chắc, bình thản trước mọi biến động của cuộc đời, điểm tựa đó có thể là tương lai – nơi gieo vào con
người hạt giống của niềm tin và hy vọng, điểm tựa đó có thể là tình yêu và trách nhiệm – thứ mang đến
cho con người ý chí, nghị lực.
- Phân tích, bình luận ý kiến
- Điểm tựa là nơi mà con người có thể dựa vào, nơi mang lại cho con người sức mạnh để vượt
qua khó khăn trong cuộc sống. Đó là sự hỗ trợ của cộng đồng, tập thể hoặc các cá nhân khác. Đó cũng
có thể là sự nỗ lực, là ý chí của chính mỗi người. Điểm tựa có thể đem đến những hỗ trợ về vật chất,
giúp con người thực hiện những mục tiêu trong đời. Điểm tựa cũng có thể đem đến những động lực tinh
thần, giúp con người đối mặt, vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Điểm tựa về vật chất quan trọng nhưng
đôi khi, nếu thiếu đi sức mạnh về tinh thần thì sức mạnh vật chất cũng trở nên vô dụng.
- Vai trò của những điểm tựa:
+ Khi quá khứ trở thành điểm tựa cũng là lúc con người có một nền tảng vững chắc để tự tin
bước đi trong đời, con người sẽ bình tĩnh hơn trước là những thách thức, những biến động. Rộng hơn,
quá khứ, cội nguồn hình thành cho con người gốc rễ văn hóa – một yếu tố quan trọng làm nên tư cách
người. Quá khứ, cội nguồn là một lực lượng tinh thần quan trọng giúp con người ý thức đầy đủ về mình
để có thể trả lời câu hỏi: “Mình là ai?”; “Mình đến từ đâu?”; “Mình nên làm gì trong cuộc sống?”, từ
đó mà con người không bị lạc lối, có những định hướng đúng đắn trên đường đời.
+ Khi điểm tựa là niềm tin vào tương lai, đó sẽ là cơ sở quan trọng để mỗi người xác định được
mục đích sống, là động lực nâng đỡ con người vượt lên những khó khăn, thử thách trong hiện tại. Niềm
tin vào tương lai là nhiên liệu không thể thiếu để ngọn lửa nhiệt huyết luôn cháy sáng.
+ Khi điểm tựa gắn với tình yêu và trách nhiệm, con người sẽ được tiếp thêm sức mạnh bởi
không chỉ sống cho mình mà còn san sẻ sự sống cho người khác, không chỉ sống trọn vẹn cuộc đời mình
mà còn tạo nên sự kết nối với những cuộc đời khác, để cuộc đời trở nên lớn lao, đẹp đẽ. Bên cạnh đó,
tình yêu và trách nhiệm giúp con người xác định cách sống, phương châm sống đúng đắn, ý nghĩa.
LOVEBOOK.VN | 26

nên bền vững, con người mới thực sự vượt qua được những thử thách trong đời.
- Liên hệ bản thân: cá nhân người viết đã có những điểm dựa nào, những điểm dựa ấy đã giúp
người viết vượt qua trong cuộc sống như thế nào...
c. Kết bài
Bằng những câu chữ nhẹ nhàng, Nguyễn Đình Thi đã gửi tới người đọc một bức thông điệp vô
cùng sâu sắc. Trong cuộc đời mỗi chúng ta, để có được sự vững chắc, luôn cần đến những điểm tựa.
Trân trọng quá khứ, ý thức về hiện tại, tin tưởng vào tương lai, đó là chiếc chìa khóa giúp cho cuộc đời
mỗi chúng ta trở nên vững bền và ý nghĩa.
4. Sáng tạo (0.25 điểm)
Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố
biểu cảm…); thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo
đức và pháp luật.
5. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.25 điểm)
Câu 2 (4 điểm):
1. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,25 điểm):
Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận. Phần Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu
được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm
sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân.
2. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm):
Cảm nhận được khát khao cháy bỏng của thi sĩ và vẻ đẹp của bức tranh thiên đường trên mặt đất
mà tác giả khắc họa.
LOVEBOOK.VN | 27