BÀI THỨ 2
BÀI THỨ 2
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VÀ HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VÀ HỆ THỐNG CÁC CƠ QUANTRONG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
TRONG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
I. KHÁI NIỆM BỘ MÁY NHÀ NƯỚC:
BMNN XHCN là hệ thống các cơ quan NN từ Trung ương xuống cơ sở được
tổ chức theo nguyên tắc chung, thống nhất, tạo thành một cơ chế đồng bộ thực
hiện các chức năng và nhiệm vụ của NN XHCN.
Cơ quan NN là một bộ phận cấu thành BMNN. Đó là một tổ chức của NN có
tính độc lập tương đối, có thẩm quyền và thành lập theo quy đònh của pháp luật,
nhân danh NN thực hiện nhiệm vụ và chức năng NN bằng những hình thức và PP
đặc thù
II. ĐẶC ĐIỂM CỦA CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC:
1. Có tính quyền lực của NN (Tính thẩm quyền được nhà nước quy đònh chặt
chẽ, khác với tổ chức xã hội khác).
2. Ban hành các VB pháp luật và thực hiện cưởng chế NN đối với quá trình
thực hiện luật.
3. QLNN có tính vó mô đối với hoạt động sản xuất kinh doanh.
4. Được phân ra thành các cơ quan có chức năng riêng nhưng cùng thực hiện
nhiệm vụ chung của NN.
III. CÁC BỘ PHẬN CẤU THÀNH BMNN XHCN:
BMNN VN được tổ chức thành 5 phân hệ
1. Các cơ quan quyền lực NN (Các cơ quan đại diện)
2. Chế đònh Chủ tòch nước.
1
3. Các cơ quan hành chánh NN.
4. Các cơ quan xét xử (Tòa án)

pháp năm 1992 (sửa đổi) còn có UB thường vụ QH _ cơ quan thường trực của
QH. UB thường vụ QH có nhiệm vụ sau:
 Công bố và chủ trì các cuộc họp QH.
 Tổ chức và chuẩn bò, triệu tập và chủ trì các cuộc họp QH.
 Giám sát việc thi hành Hiến pháp, Luật, Nghò quyết của QH, Pháp
lệnh, Nghò quyết của ban thường vụ QH; giám sát các hoạt động của Chính phủ,
toà án ND tối cao, viện kiểm sát ND tối cao; đình chỉ các VB của Chính phủ,
Thủ tướng Chính phủ, toà án ND tối cao, viện kiểm sát ND tối cao trái với Hiến
pháp, Luật, Nghò quyết của QH và trình với QH hủy bỏ các VB đó; hủy bỏ các
VB của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Toà án ND tối cao, Viện kiểm sát ND
tối cao, trái với pháp lệnh, nghò quyết của ban thường vụ quốc hội .
 Một số quyền hạn khác quy đònh trong điều 91 hiến pháp năm 1992
sửa đổi.
3
b) HĐND các cấp:
HĐND các cấp là cơ quan quyền NN lực ở đòa phương, do dân trực tiếp bầu
ra, chòu trách nhiệm và báo cáo trước ND và các cơ quan NN cấp trên, HĐND
các cấp quyết đònh các vấn đề phát triển VH XH, đảm bảo an ninh, an toàn XH
trên đòa bàn, đòa phương.
2. Chủ tòch nước:
Sự tồn tại của đònh chế CTN trong hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) là một
bước phát triển mới so với Hiến pháp năm 1980. CTN được QH bầu ra; chòu
trách nhiệm báo cáo trước QH, theo điều 103 Hiến pháp năm 1992 sửa đổi; CTN
có quyền hạn lớn trong lónh vực hành pháp và lập pháp, là nhân vật “ trung tâm
chính trò “ và đại diện chính thức của NN trong lãnh vực đối ngoại cũng như đối
nội.
3. Các cơ quan hành chánh nhà nước:
Hệ thống hành chính NN bao gồm: Chính phủ và hệ thống cơ quan quản
lý nhà nước ở trung ương và đòa phương (Các Bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND
các cấp)