Đề bài: Phân tích khái niệm và đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước. Chứng minh rằng:
Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng nhất.
MỤC LỤC
Lời mở đầu ……………………………………………………………………………………1
Nội dung …................................................................................................................................1
I – Khái niệm, đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước ..……………………………...1
1. Khái niệm …………………………………………………………………………...1
2. Đặc điểm …………………………………………………………………………….1
II – Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước
quan trọng nhất ……………………………………………………………………….3
1. Quản lý hành chính nhà nước ……………………………………………………….3
2. Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước
quan trọng nhất ………………………………………………………………………4
III – Đánh giá về hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay …………6
1. Ưu điểm ……………………………………………………………………………...6
2. Hạn chế …. …………………………………………………………………………..6
3. Phương hướng cải cách bộ máy hành chính nhà nước ………………………………7
Kết luận………………………………………………………………………………………....7
Danh mục tài liệu tham khảo …………………………………………………………………..8
1
Lời mở đầu
Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước, được
thành lập với chức năng quản lý hành chính nhà nước. Cơ quan hành chính nhà nước giữ một
vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước mà cụ thể là quản lý hành chính
nhà nước (quản lý trong lĩnh vực hành pháp). Việc tìm hiểu khái niệm, đặc điểm của cơ quan
hành chính nhà nước sẽ giúp chúng ta phân biệt được cơ quan hành chính nhà nước với các cơ
quan khác trong bộ máy nhà nước, hiểu rõ hơn về chức năng cũng như địa vị pháp lý của cơ
quan hành chính nhà nước. Để từ đó thấy được cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản
lý hành chính nhà nước quan trọng nhất.
Nội dung
I – Khái niệm và đặc điểm của các cơ quan hành chính nhà nước.

- Cơ quan hành chính nhà nước có quyền nhân danh Nhà nước khi tham gia vào các quan
hệ pháp luật nhằm thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp lí với mục đích hướng tới lợi ích
2
công (mang tính quyền lực nhà nước). Biểu hiện của tính quyền lực nhà nước đó là: Cơ
quan hành chính nhà nước có quyền ban hành các văn bản pháp luật và có thể được áp
dụng những biện pháp cưỡng chế nhà nước nhất định.
- Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước có cơ cấu tổ chức phù hợp với chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định. Cơ cấu tổ chức của cơ quan hành chính nhà
nước được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật như Luật tổ chức Chính phủ năm
2001, Luật tổ chức hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003…
- Các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập và hoạt động dựa trên những quy định
của pháp luật, có chức năng, nhiệm vụ thẩm quyền riêng và có những mối quan hệ phối
hợp trong thực thi công việc được giao. Đây là một điều kiện quan trọng đảm bảo cho
các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước
của mình, tránh sự chồng chéo, trùng lặp trong quá trình thực thi hoạt động quản lý nhà
nước.
- Nguồn nhân sự chính trong cơ quan hành chính nhà nước là đội ngũ cán bộ, công chức
được hình thành từ tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc bầu cử theo quy định của Pháp lệnh cán
bộ, công chức.
Ngoài những đặc điểm chung nói trên, cơ quan hành chính nhà nước còn có những đặc
điểm riêng như sau:
- Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan có chức năng quản lý hành chính nhà nước. Để
thực hiện chức năng này, các cơ quan hành chính nhà nước thực hiên hoạt động chấp
hành – điều hành (những hoạt động được tiến hành trên cơ sơ luật và để thi hành luật).
Như vậy hoạt động chấp hành – điều hành (hoạt động quản lý hành chính nhà nước) là
phương diện hoạt động chủ yếu của cơ quan hành chính nhà nước. Các cơ quan nhà
nước khác cũng thực hiện những hoạt động quản lý hành chính nhà nước nhưng đó
không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ là hoạt động được thực hiện nhằm
hướng tới hoàn thành chức năng cơ bản của cơ quan nhà nước đó như: Chức năng lập
pháp của Quốc hội, chức năng xét xử của tòa án nhân dân, chức năng kiểm sát của viện

nước đều chịu sự giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước và phải báo cáo công tác
trước cơ quan quyền lực. Sở dĩ cơ quan hành chính nhà nước chịu sự lệ thuộc vào cơ
quan quyền lực nhà nước cùng cấp là do cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan chấp
hành của cơ quan quyền lực. Với chức năng quản lý hành chính nhà nước, bảo đảm thực
hiện trên thực tế các văn bản của cơ quan quyền lực nhà nước do đó có sự lệ thuộc vào
cơ quan quyền lực.
- Các cơ quan hành chính nhà nước có hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc. Các đơn vị cơ sở
của bộ máy hành chính nhà nước là nơi trực tiếp tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho
xã hội. Hầu hết các cơ quan có chức năng quản lý hành chính nhà nước đều có các đơn
vị cơ sở trực thuộc. Ví dụ: Các trường đại học trực thuộc Bộ giáo dục và đào tạo, các
bệnh viện trực thuộc Bộ y tế; các tổng công ty, công ty, nhà máy trực thuộc Bộ công
thương, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ giao thông vận tải…Hệ thống đơn
vị cơ sở trực thuộc có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả của hoạt động
quản lý hành chính nhà nước cũng như đáp ứng các dịch vụ xã hội, bảo đảm công bằng,
vì lợi ích chung của xã hội.
II – Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước quan trọng
nhất.
1. Quản lý hành chính nhà nước.
Quản lý hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của nhà nước được thực hiện
trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước, có nội dung là bảo đảm sự chấp
hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước, nhằm tổ chức và chỉ đạo
một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa – xã hội và hành
chính – chính trị (Giáo trính Luật hành chính, trường Đại học Luật Hà Nội). Nói cách khác,
quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành – điều hành của nhà nước.
Chủ thể của quản lý hành chính nhà nước là các tổ chức hay cá nhân có quyền lực nhà
nước trong lĩnh vực hành pháp, bao gồm:
- Các cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền trong các cơ quan này.
- Các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước thực hiện quản lý hành chính nhà nước trong
xây dựng chế độ ổn định công tác nội bộ.
4

cần thiết, đó không phải là phương diện hoạt động chủ yếu mà chỉ là hoạt động được thực hiện
nhằm hướng tới hoàn thành chức năng cơ bản của cơ quan nhà nước đó như: Chức năng lập
pháp của Quốc hội, chức năng xét xử của tòa án nhân dân, chức năng kiểm sát của viện kiểm
sát nhân dân. Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước mới thực hiện hoạt động quản lý hành chính
nhà nước trên tất cả các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội… Và việc thực hiện hoạt động
đó là nhằm hoàn thành chức năng quản lý hành chính nhà nước. Đồng thời thông qua hoạt
động chấp hành – điều hành của các cơ quan hành chính nhà nước sẽ đảm bảo việc thực huện
pháp luật trong thực tiễn.
b/ Cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể quản lý hành chính nhà nước thường xuyên nhất.
Như chúng ta đã biết, các quan hệ thuộc phạm vi quản lý hành chính nhà nước bao gồm
ba nhóm cơ bản, đó là:
- Các quan hệ quản lý phát sinh trong quá trình các cơ quan hành chính nhà nước thực
hiện hoạt động chấp hành – điều hành trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
5