LỜI CẢM ƠN
Sau một quá trình tìm tòi nghiên cứu nghiêm túc tác giả đã
hoàn thành luận văn “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước”. Để có kết quả như ngày hôm nay, tác giả xin
chân thành cảm ơn gia đình, thầy cô và bạn bè đã ở bên cạnh động
viên và giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Đặc biệt có được thành công của khóa luận, ngoài sự nổ lực
của bản thân tác giả là sự giúp đỡ tận tình của thầy Cao Đức Dũng,
Thạc sĩ và là giảng viên của khoa Giáo dục chính trị trường Đại học
Sư Phạm Đà Nẵng. Chính những góp ý chân thành và sự động viên
của Thầy đã tạo động lực cho tác giả hoàn thành luận văn của mình.
Xin chân thành cảm ơn những tình cảm và sự giúp đỡ vô tư của
Thầy.
Qua đây cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã
giảng dạy và góp ý cho khóa luận của tác giả. Cảm ơn các thầy cô
trong khoa Giáo dục Chính trị trường đại học Sư phạm Đà Nẵng đã
quan tâm giúp đỡ trong quá trình học tập và nghiên cứu tại khoa.
Một lần nữa cảm ơn tất cả các bạn đã góp ý, động viên của các bạn
để tác giả hoàn thành luận văn một cách tốt nhất.
Mặc dù đã cố gắng, nhưng do sự hiểu biết của bản thân cũng
còn nhiều hạn chế nên khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót.
Rất mong các bạn và quý thầy cô tiếp tục góp ý để khóa luận ngày
càng hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả khóa luận
Nguyễn Thị Thanh


MỤC LỤC
3.3. Phạm vi nghiên cứu.....................................................................................................5

sách, pháp luật của Nhà nước.

Trước yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quá
trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng và sự biến đổi nhanh chóng
của tình hình thanh niên. Đặc biệt, trong giai đoạn cách mạng mới, với bối
cảnh thế giới biến động phức tạp, trước những thách thức to lớn của xu thế
toàn cầu hoá về kinh tế, sự phát triển của kinh tế tri thức đòi hỏi phải tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên, nhằm chăm lo bồi
dưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo trong những năm vừa qua đã thu được
nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề cần thiết để đưa đất nước chuyển sang thời kỳ phát triển mới thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong những thắng lợi đó có sự đóng góp không nhỏ của


thanh niên. Tuy nhiên, do những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế đang tác động mạnh mẽ làm
biến đổi về cơ cấu xã hội, địa vị kinh tế, học vấn, tư tưởng, tâm lý, lối sống. Vì vậy, công tác thanh niên hiện
nay đang đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục có những giải pháp kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu
của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phù hợp với nhu cầu lợi ích của thanh niên.
Từ yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp cách mạng, đòi hỏi Đảng không ngừng đổi mới và tăng cường sự
lãnh đạo đối với công tác thanh niên. Đây là vấn đề vừa có tính lí luận, vừa có tính thực tiễn sâu sắc, đồng
thời đáp ứng yêu cầu có tính cấp bách trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Từ những trăn trở qua thực tế công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở cơ sở, với những kiến thức và
kinh nghiệm ban đầu em chọn đề tài : "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghệp hóa ,hiện đại hóa đất nước” làm đề tài khóa luận của mình.

2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Ngay từ khi ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác vận động, giáo dục thanh
niên. Vì vậy, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên là một lĩnh vực quan trọng, sớm
được các nhà khoa học quan tâm. Đáng chú ý, gần đây có Báo,tạp chí chuyên nghành: Trương Tấn Sang ,
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại

hóa , hiện đại hóa ở nước ta hiện nay, từ đó đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
6. Ý nghĩa của đề tài

5


Đề tài góp phần làm rõ vai trò, vị trí và đặc điểm thế hệ thanh niên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Đặc biệt, đề tài nghiên cứu chuyên sâu làm rõ về khía cạnh lý thuyết Đảng lãnh đạo công
tác thanh niên .
Trên cở sở vận dụng lý thuyết vào đánh giá thực trạng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên, đề tài cũng
sẽ đưa ra một số quan điểm, hệ giải pháp có tính hệ thống đối với sự lãnh đạo của Đảng về công tác thanh
niên.

Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu sâu hơn
những vấn đề về thanh niên.
7. Cấu trúc của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm hai chương với
bảy tiết.

6


PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THANH NIÊN VÀ CÔNG TÁC THANH NIÊN CỦA ĐẢNG
1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng Sản Việt Nam về
thanh niên và công tác thanh niên.
1.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về thanh niên và công tác thanh niên.
1.1.1.1. Quan điểm của Mác- Ăngghen.

7


nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng”, khẳng định vị trí của mình trên vũ đài chính trị. Những tư tưởng
quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen đã đặt nền móng cho việc hình thành tổ chức Đoàn Thanh niên cộng
sản - người trợ thủ đắc lực, đội hậu bị của Đảng Cộng Sản sau này.
1.1.1.2. Quan điểm của Lênin
Phát triển sáng tạo những luận điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới, V.I.Lênin
đã coi thanh niên là “nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng”. Lênin đánh giá rất cao tiềm năng của tuổi trẻ,
Người đã viết: Người ta quan sát thấy trong thanh niên công nhân một khát vọng nồng cháy không gì có thể
kìm hãm được tới lý tưởng của dân chủ và xã hội chủ nghĩa. Lênin cho rằng công việc xây dựng và phát triển
xã hội mới văn minh và hiện đại phải thuộc về thế hệ trẻ. Người nói: Theo một ý nghĩa nào đó, có thể nói
rằng nhiệm vụ thật sự xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa, chính là của thanh niên.
V.I.Lênin đặt niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ: Chúng ta đang đấu tranh tốt hơn cha ông chúng ta,
con cháu chúng ta sẽ đấu tranh còn tốt hơn chúng ta nhiều và sẽ chiến thắng. Người đã phê phán gay gắt
những đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của thế hệ trẻ trong cách mạng, coi thường thanh niên
và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của họ. Đồng thời Ông cảnh báo: “Nếu không biết tổ chức họ lại
và nâng họ dậy thì họ sẽ đi theo những người Mensêvich và khi đó sự chính chắn và chưa từng trải của họ sẽ
bị kẻ thù lợi dụng và gây nên những thiệt hại gấp bội”.
V.I.Lênin khẳng định rõ lập trường của những người cộng sản chân chính là cần phải giáo dục lý
tưởng cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp với việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp
công nhân. Người nói: “Cho nên, là người cộng sản tức là phải tổ chức và đoàn kết các thế hệ thanh niên,
phải làm gương mẫu về giáo dục và lý luận cho cuộc đấu tranh này. Lúc đó, các đồng chí mới có thể bắt đầu
vào hoàn thanh công cuộc xây dựng lâu dài của xã hội cộng sản chủ nghĩa”.[13, 254]
Người chỉ rõ: Cần phải tập hợp thanh niên lại thành các tổ chức độc lập và tự quản, các tổ chức đó sẽ
hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, phải cuốn hút thanh niên vào phong trào cách mạng và sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản với phong trào thanh niên, việc định hướng chính trị cho tuổi trẻ là điều kiện
cần thiết để biến những năng lực tiềm tàng của thế hệ trẻ thành hiện thực.

Trong bài diễn văn tại Đại Hội III của Đoàn Thanh niên Cộng sản Nga,

tuổi, có sức khỏe, nhiệt tình, hăng hái, ham hiểu biết, nhanh chóng tiếp thu cái mới, có vai trò quan trọng
trong các phong trào xã hội.
Từ khi đô hộ nước ta, thực dân Pháp đã thực hiện chính sách ngu dân, chúng dùng rượu cồn, thuốc
phiện hòng làm u mê, đần độn thế hệ trẻ, hủy diệt dần đi sức sống của dân tộc Việt Nam. Bởi Vậy Người kêu
goi: Muốn “hồi sinh” dân tộc trước hết phải hồi sinh thanh niên. Với Hồ Chí Minh thức tỉnh thanh niên là
bước đầu thức tỉnh một dân tôc đứng lên đấu tranh giành lại nền độc lập, để xây dựng một xã hội mới trong
toàn bộ tiến trình của cách mạng Việt Nam, Hồ Chủ Tịch luôn coi thanh niên là động lực chủ yếu của cách
mạng, “thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách dìu
dắt thế hệ thanh niên tương lai, thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế, văn hóa,
thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ” và trong mọi công việc, thanh niên
thi đua thực hiện khẩu hiệu: “ Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. Người đã tổng kết: “Thanh
niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc: Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô lệ. Dân tộc được giải
phóng , thanh niên mới được tự do. Vì vậy thanh niên phải hăng hái tham gia cuộc đấu tranh của dân tộc”.
Gắn thanh niên với vận mệnh dân tộc, Hồ Chủ tịch, trong nhiều bài báo và viết của mình đã luận giải
một cách thuyết phục rằng: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. “Nước nhà thịnh hay suy, yếu
hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay
hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc chuẩn bị cho cái tương lai đó.
Một mặt Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận rõ vai trò quyết định của thanh niên trong tiến trình lịch sử, nhận
rõ khả năng cách mạng to lớn của thanh niên, có thể “rời non”, “lấp biển” hết lòng tin yêu thanh niên, song

9


Người luôn đặt thanh niên trong tư cách là một chủ thể đang phát triển, đang được tiếp tục hoàn thiện. Điều
đó có nghĩa rằng trong thanh niên nói chung và trong mỗi cá thể nói riêng đều có cả mặt mạnh và mặt yếu,
đều mang tiềm ẩn những khả năng lớn cũng như những hạn chế. Bác Hồ nhận thấy ở thanh niên một tiềm
năng to lớn, dồi dào một sức trẻ, luôn hướng tới cái mới. Trong thư gửi nhi đồng toàn quốc nhân dịp tết
nguyên đán, Bác viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân xã
hội”.
Trong mọi thời kỳ cách mạng, nhất là trước các bước ngoặt, trước những tình huống quyết liệt, khó


10


rất quan trọng trong việc phải nghiên cứu tìm ra những phương thức, phương pháp thích hợp để tổ chức, giáo
dục thanh niên một cách rộng rãi và vững chắc.
Ngày nay chúng ta có hơn 10 triệu thanh niên đã được đứng trong tổ chức dưới ngọn cờ của Đảng
( Đoàn Thanh niên Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam, các đơn vị thanh niên xung phong...). Nếu các tổ chức
nêu trên đề làm tốt công tác giáo dục, nghĩa là luôn tích cực tìm kiếm, sáng tạo những hình thức, phương
pháp thích hợp, đặc biệt là trong điều kiện mới trình độ mọi mặt của thanh niên được nâng lên, hoạt động
kinh tế- xã hôi- văn hóa đổi mới,chính sách mở cửa..thì chắc chắn sẽ tạo ra hiệu quả tốt. Muốn vậy, các tổ
chức Đoàn, Hội phải ý thức sâu sắc về chức năng của mình, kiên quyết đấu tranh chống lại những suy nghĩ
và hành động không đúng như coi nhẹ nhiệm vụ giáo dục, chậm đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục.
Tiềm năng của thế hệ trẻ vô cùng to lớn. Nhưng để hiện thực hóa các tài năng đó, trước hết phải tập
hợp họ vào một tổ chức cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Tư tưởng đó quán xuyến trong các
tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên. Ngay từ năm 1925, trong thư “Gửi
thanh niên An Nam”, Người đã nhận xét: “Ở Đông Dương, chúng ta có đủ tất cả những cái mà một dân tộc
có thể mong muốn như: hải cảng, hầm mỏ, đồng ruộng mênh mông, rừng rú bao la, chúng ta cố những người
lao động khéo léo và cần cù. Nhưng chúng ta thiếu tổ chức và người tổ chức! Bởi thế công nghiệp và thương
nghiệp của chúng ta là một con số không. Thế thì thanh niên của chúng ta đang làm gì? Nói ra thì buồn, buồn
lắm: Hộ không làm gì cả..”. Vấn đề là ở chỗ “phải sớm hồi sinh” lớp thanh niên già nua đó, bằng cách đưa họ
vào các tổ chức cách mạng, để trả lại cho họ cái thuộc tính vốn có của tuổi trẻ là hoạt động vì dân vì nước và
vì chính bản thân mình. Người nhắc nhở thanh niên Cách mạng thì sống, không có cách mạng thì chết. Chính
vì thế Hội “Việt Nam cách mạng thanh niên” đã ra đời để lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi theo con đường
cách mạng giải phóng dân tộc. Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành một
chương riêng nói về tổ chức thanh niên cộng sản giới thiệu tôn chỉ mục đích của Đoàn, cách làm việc của
Đoàn và mối quan hệ Đảng – Đoàn. Ngay từ khi Đảng ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nghiên cứu đặc điểm
của công tác vận động thanh niên, đã gửi một bức thư cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng( ngày
24/4/1931), trong đó Người chính thức đặt vấn đề: thống nhất thanh niên cộng sản Đoàn và công hội, và làm
cho họ sinh hoạt độc lập. Thực hiện chỉ thị đó, các cấp ủy Đảng trong toàn quốc đã xúc tiến mạnh mẽ công

của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đã cho xuất bản tờ báo “ Thanh niên” để truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin
trong thanh niên. Người cũng đã trực tiếp giáo dục, rèn luyện lớp lớp các thế hệ thanh niên yêu nước đang
say mê với lý tưởng cách mạng. Người viết: ‘..Đoàn Thanh niên Lao động phải là cánh tay đắc lực của Đảng
trong việc tổ chức giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sỹ tuyệt đối trung thành với sự
nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản”.
Là người sáng lập và rèn luyện Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bác Hồ luôn chú trọng vấn
đề tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên và công tác đoàn. Người căn dặn: “Chi bộ
phải quan tâm xây dựng Đoàn thanh niên cho thật tốt”, đồng thời: “Trung ương và các cấp đảng bộ địa
phương phải chăm sóc hơn nữa đến công tác thanh niên” trong đó vấn đề quan trọng là chăm lo công tác xây
dựng Đoàn để “phát huy tác dụng tiên phong của Đoàn về mọi mặt”. Chủ tịch Hồ Chí Minh còn rất coi trọng
vai trò của nhà nước trong công tác thanh niên. Ngay sau Cách mạng Tháng Tám, Người đã chỉ thị thành lập
Bộ Thanh niên rồi Nhà Thanh niên trong chính phủ để chăm lo công tác thanh niên. Người căn dặn công tác
thanh niên “phải liên hệ với các lực lượng của chính phủ”. Điều này có nghĩa là muốn đưa công tác thanh
niên đạt đến kết quả như mong muốn, trước hết Đảng cần tăng cường sự lãnh đạo và tổ chức sự phối hợp
giữa nhiều lực lượng trong đó Chính phủ.

Như vậy, Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên là
sự tổng kết lý luận và thực tiễn được nâng lên tầm cao qua các thời kỳ cách
mạng, phát huy mọi tiềm năng to lớn của thanh niên vì mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; vì hạnh phúc, tương lai tươi sáng
của tuổi trẻ.

12


1.1.3. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về thanh niên và
công tác thanh niên
Nhận thức rõ về vị trí, vai trò của thanh niên và công tác vận động thanh
niên đối với sự nghiệp cách mạng, ngay từ khi mới được thành lập, Đảng
Cộng sản Việt Nam đã chú trọng công tác thanh niên và xây dựng Đoàn thanh

Đảng đã có chỉ thị về công tác thanh niên, định hướng về nội dung công tác
vận động thanh niên “Vừa kháng chiến vừa kiến quốc", bảo vệ nền độc lập
còn non trẻ với tinh thần “Cảm tử cho tổ quốc quyết sinh. Đảng chỉ rõ:
“Nhiệm vụ thiết thực của thanh niên trong thời kỳ này là tham gia bộ đội, dân
quân để tác chiến, giúp đỡ việc tản cư, bình dân học vụ, tiểu học, đoàn kết các
hạng thanh niên, động viên thanh niên ra cứu nước” và tích cực củng cố Đoàn
Thanh niên cứu quốc để nó có thể thực sự là tổ chức trụ cột của mọi tầng lớp
thanh niên Việt Nam. Mục đích mới của Đoàn là góp sức vào việc xây dựng
chế độ dân chủ nhân dân và tiến lên chủ nghĩa xã hội. Trong thời kỳ này,
Đảng tập trung nhấn mạnh đến nội dung, phương thức tập hợp thanh niên,
nâng cao hiệu quả trong công tác vận động thanh niên.
Trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân, đặc biệt là
trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Đoàn Thanh niên cứu
quốc đã thực sự là trường học lớn của thanh niên, góp phần vào bồi dưỡng,
cung cấp cho Đảng những đoàn viên ưu tú, xứng đáng là đội hậu bị tin cậy
của Đảng, góp phần quan trọng đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi cuối
cùng.
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng ta tiếp tục đánh giá đúng vị
trí, vai trò của thanh niên và luôn đặt niềm tin vào thế hệ trẻ. Đảng ta khẳng
định:
Dưới lá cờ trăm trận trăm thắng của Đảng, Đoàn thanh niên đã xây dựng
nên truyền thống vẻ vang. Thanh niên ta rất xứng đáng là con em anh hùng

14


của một dân tộc anh hùng. Tổ quốc, nhân dân ta và Đảng ta rất tự hào về
Đoàn và thế hệ trẻ nước ta
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, các thế hệ thanh niên
Việt Nam đã chứng tỏ sự trung thành với lý tưởng cách mạng của Đảng, phát

trong quảng đại thanh niên, làm cho quần chúng thanh niên ngày càng giác
ngộ về con đường mà Đảng đã lựa chọn, niềm tin, tự hào về Đảng, về đất
nước và nhân dân, nâng cao trình độ về mọi mặt, ngày càng đáp ứng yêu cầu
của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đoàn Thanh niên cộng sản là người đi đầu, gương mẫu thực hiện mọi
chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực, thu
phục, lôi cuốn quần chúng thanh niên cùng làm theo. Trong mỗi giai đoạn
cách mạng đều có những nhiệm vụ cụ thể, đòi hỏi tổ chức của những người
cộng sản trẻ tuổi đi tiên phong, hi sinh không ngại, sẵn sàng đi bất cứ đâu,
làm bất cứ việc gì khi Đảng cần, nêu tấm gương sáng cho không chỉ quần
chúng thanh niên, mà cả thiếu niên, nhi đồng cùng noi theo. Trong đó tạo nên
những phong trào hành động cách mạng có sức cuốn hút thanh niên đứng về
phía cách mạng, về phía tiến bộ, xung kích và sáng tạo thực hiện thắng lợi
những nhiệm vụ chính trị của Đảng, tạo cho thanh niên cơ hội cống hiến và
trưởng thành.
Đoàn phải trở thành người đại diện cho quyền lợi của các tầng lớp thanh
niên. Do đặc điểm lứa tuổi, ngoài những quyền lợi chung của mọi công dân,
thanh niên còn có những quyền lợi riêng như học tập, vui chơi giải trí, tình
bạn, tình yêu. Rõ ràng không ai hiểu thanh niên bằng chính tổ chức của họ.
Đoàn phải thật sự liên hệ mật thiết với quần chúng thanh niên. Ở đâu có thanh
niên, ở đó Đoàn phải tăng cường các hoạt động của mình. Có như thế tổ chức
Đoàn mới phát huy được vai trò đầu tàu, gương mẫu, mới kịp thời nắm bắt tâm
tư nguyện vọng của quần chúng thanh niên, mới tổ chức tập hợp được họ tự
giác đi theo con đường cách mạng mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn.

16


Tiếp theo tinh thần đó, Nghị quyết 25 của Bộ Chính trị khoá VI một lần
nữa lại khẳng định Đảng, Nhà nước và toàn dân ta phải hết lòng bồi dưỡng,

quan nhà nước xây dựng luật pháp, chính sách, chương trình kế hoạch công
tác thanh niên. Các tổ chức Đảng chăm lo củng cố Đoàn, xây dựng mặt trận
thanh niên và đẩy mạnh phong trào hành động cách mạng trong thanh niên
Kể từ khi ra đời đến nay, trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào Đảng ta
luôn đánh giá đúng vai trò của thế hệ trẻ, đặt niềm tin vào thế hệ trẻ, đào tạo
bồi dưỡng thế hệ trẻ xứng đáng là lớp người kế tục trung thành và xuất sắc sự
nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Thực tế đã chứng minh các thế hệ
thanh niên, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã mang sức lực, nhiệt tình của tuổi
trẻ, không ngừng phấn đấu cho sự nghiệp vẻ vang của Đảng và luôn xứng đáng
với niềm tin của Đảng.
1.2. Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về lãnh đạo công tác thanh niên.
1.2.1. Khái niệm thanh niên
Từ góc độ xã hội học- dân cư có thể định nghĩa thanh niên là bộ phận phức hợp của dân cư của một
quốc gia- dân tộc, bao gồm tất cả các cá thể ở trong độ tuổi từ 15-29.
Như vậy, bộ phận dân cư được gọi là “thanh niên” này chỉ phân biệt một cách tương đối với một bộ
phận dân cư khác của quốc gia - dân tộc ấy trên một tiêu chí duy nhất là giới hạn độ tuổi.
Nếu sử dụng thuật ngữ “nhóm xã hội” để chỉ tập hợp xã hội - dân cư “thanh niên” này thì có thể thấy
“nhóm” có đường ranh giới nhóm rất mong manh, chẳng khác nào sợi dây ảo chắn giữa hai đầu một khúc
sông luôn luôn chảy, bởi lẽ, các thành viên của nhóm liên tục vào ở đầu này và ra ở đầu kia do quy luật của
vận động tự nhiên của sự “lớn lên” hay “già đi” cuả các thành viên.
Từ đó cho thấy, “thanh niên” là một nhóm xã hội - dân cư “động” chứ không phải là một nhóm “tĩnh”
ổn định.
Đặc trưng này hàm chứa cả những ưu điểm và cả những nhược điểm của nhóm xã hội - dân cư “thanh
niên”.
Một mặt, nhờ qui luật là một nhóm xã hội - dân cư “thanh niên” không chỉ “động” và phức hợp xét
theo chiều dọc mà còn hết sức phức hợp theo chiều phẳng ngang, bởi lẽ nó hàm chứa trong đó những cá thể ở
độ tuổi thanh niên có nguồn gốc xuất thân khác nhau, thuộc mọi giai tầng trong xã hội, với các trình độ học
vấn, tôn giáo, sắc tộc, giới tính, thành thị, nông thôn và với nhiều nghành nghề khác nhau, dưới sự tác động
của nhiều định hướng ý thức hệ tư tưởng, truyền thống, lối sống, thói quen, tập tục... khác nhau.
Hơn nữa xét riêng về độ tuổi thì nhóm xã hội - dân cư “thanh niên” cũng chỉ là một nhóm lớn, bao

chức trong hệ thống chính trị tiến hành công tác thanh niên .
Từ những điều trình bày trên, có thể định nghĩa “công tác thanh niên” là công việc về thanh niên của
tổ chức, cơ quan, đơn vị, (đảng, nhà nước, đoàn thể, đơn vị kinh tế, sự nghiệp..) mà các thành viên trong tổ
chức, cơ quan đơn vị đó cùng nhau thực hiện, hoặc giao cho từng thành viên của tổ chức, cơ quan, đơn vị đó
thực hiện dưới sự chỉ đạo kiểm tra, giám sát của tập thể những người lãnh đạo, quản lý, điều hành tổ chức, cơ
quan, đơn vị đó, và đặt dưới sựu lãnh đạo của Đảng, nhằm thực hiện thắng lợi những công việc của mình về
thanh niên, góp phần vào thành tựu lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng.
Đảng Cộng Sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động, người lãnh đạo, người tổ
chức mọi thắng lợi của cách mạng. Trở thành Đang cầm quyền, Đảng lãnh đạo tất cả mọi mặt của đời sống
xã hội, các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội - nghề
nghiệp, các tổ chức kinh tế và toàn xã hội. Đảng có trách nhiệm về cuộc sống vật chất và tinh thần của nhân
dân, chịu trách nhiệm trước vận mệnh của đất nước và dân tộc. Đảng có trách nhiệm lãnh đạo tất cả các tổ

19


chức trong xã hội, tiến hành các công việc, trong đó có công tác thanh niên theo chức năng, nhiệm vụ của
từng tổ chức. Sự lãnh đạo của Đảng đối với các tổ chức này trong quá trình tiến hành công tác thanh niên
đảm bảo cho công tác thanh niên của các tổ chức đó theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách
pháp luật của Nhà nước, góp phần phát huy mạnh mẽ vai trò của thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ chính
trị của Đảng.
Tiếp theo cần làm rõ khái niệm “lãnh đạo”.
“Lãnh đạo” theo nghĩa chung nhất, được Đại Từ điển Tiếng Việt đưa ra gồm hai nghĩa chính: với tư
cách là động từ, “Lãnh đạo” là dẫn dắt, tổ chức phong trào theo đúng đường lối cụ thể. Với tư cách là danh
từ, thì “lãnh đạo” dùng để chỉ các cơ quan lãnh đạo, bao gồm những người có khả năng tổ chức thực hiện
đường lối đã được xác định; chưa đề cập đến việc đề ra đường lối đó, cũng như chưa bàn đến nhiều công việc
cụ thể khác của quá trình tổ chức thực hiện đường lối cụ thể đã được xác định. Trên thực tế khái niệm “lãnh
đạo” không chỉ được dùng để chỉ các cơ quan lãnh đạo mà còn được dùng để chỉ sự hoạt động của Đảng như:
“sự lãnh đạo của Đảng”... Như vậy, để nghiên cứu định nghĩa nêu trên chưa thể hiện được hết những đặc
trưng chủ yếu của “lãnh đạo” từ gốc độ chính trị - xã hội.

Đảng (đó là cách thức vận động, liên lạc, tổ chức nhân dân, tranh thủ sự đồng
tình, ũng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới vì thắng lơi của cách mạng
nước ta). Người còn quan niệm, Đảng là người lãnh đạo, người cầm lái, vững
vàng đưa con thuyền cách mạng đi đến đích. Người cầm lái vững vàng, kiên
định mục tiêu, con đường đã chọn, thông minh, sáng suốt trong xử lý đúng
đắn mọi tình huống thì mới đưa con thuyền cách mạng vượt qua thác ghềnh,
phong ba, bão táp đến đích đã được xác định, tức là cách mạng thành công.
Từ những luận giải nêu trên, có thể quan niệm: Đảng lãnh đạo công tác
thanh niên là toàn bộ hoạt động của Đảng đề ra các chủ trương, nghị quyết về
công tác thanh niên; cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương , nghị
quyết đó; tổ chức kiểm tra , giám sát toàn bộ hoạt động đó, nhằm xây dựng và
phát huy mạnh mẽ vai trò của thanh niên nước ta trong sự nghiệp đổi mới,
đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tiến đến mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Như vậy chủ thể lãnh đạo công tác thanh niên là Đảng; đối tượng lãnh đạo của Đảng là công tác thanh
niên, thông qua các tổ chức trong xã hội. Đảng lãnh đạo công tác thanh niên gồm Đảng lãnh đạo các tổ chức
đảng trong toàn đảng và đội ngủ đảng viên thực hiện đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của Đảng về
thanh niên; Đảng lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị- xã hội, các tổ chức xã
hội, xã hội- nghề nghiệp, các tổ chức kinh tế...thực hiện đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của Đảng
về công tác thanh niên theo chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức, mà trọng tâm là lãnh đạo các tổ chức,
trong hệ thống chính trị, trong đó cần coi trọng lãnh đạo xây dựng và phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên trong công tác thanh niên.
1.2.3. Quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác thanh niên
Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Thanh niên được đặt ở vị trí trung
tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người.

21


niên hoạt động có hiệu quả trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh lịch sử mới.
Sự ưu tiên ấy thể hiện ở hai nội dung chủ yếu: một là, phải hết lòng bồi dưỡng thanh niên về mọi mặt;
hai là, “phát huy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên” trong lao động sản xuất và kinh doanh, trong
học tập nghiên cứu và sáng tạo văn hóa, trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc., Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI
đã mở ra một thời kỳ mới cho cách mạng Việt Nam, đặt cho thế hệ trẻ trách nhiệm hết sức nặng nề và vẻ
vang trong công cuộc đổi mới đất nước.
Tháng 1 năm 1993, Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành TW Đảng (khóa VII) ra Nghị quyết “ Về công
tác thanh niên trong thời kỳ mới”. Nghị quyết quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên, về ý

22


nghĩa trọng đại của việc xây dựng thế hệ cách mạng kế tục sự nghiệp quang vinh của Đảng, trước mắt trong
sự nghiệp đổi mới đất nước.
Nghị quyết chỉ rõ; “Thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có xứng đáng trong cộng đồng
thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không tùy
thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên”.
Nghị quyết đã đề ra những phương hướng lớn về chính sách thanh niên và khẳng định: “Đảng lãnh
đạo hệ thống chính trị thực hiện nhiệm vụ công tác thanh niên. Nghị quyết Trung ương 4 là một trong những
văn kiện quan trọng, có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giải quyết được những vấn đề cấp thiết của thanh niên và
công tác thanh niên, mở ra một thời kỳ phát triển mới cho công tác Đoàn và phong trào thanh niên cả nước.
Sau hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết TW4, phong trào thanh niên nước ta phát triển mạnh mẽ. Công
tác thanh niên được cấp ủy Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể và một số chủ trương, chính sách liên quan
đến thanh niên chưa được thể chế hóa. Nhằm khắc phục những hạn chế, xây dựng phong trào thanh niên đáp
ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới, ngày 20/03/1996 TW Đảng ra Chỉ thị 66- CT/TW Về việc
tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết TW 4 (khóa VII). Chỉ thị đề ra những chủ trương và giải pháp cụ thể
trong việc bồi dưỡng và phát huy thế hệ trẻ. Cụ thể là phải “Chăm lo tốt hơn việc phát triển nguồn nhân lực
trẻ đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”.
Đảng chỉ rõ Nhà nước cần phải có một chương trình tổng thể về giải quyết việc làm cho thanh niên ở

thực hiện vai trò giám sát và phản biện xã hội, đồng thời tự chủ, sáng tạo
trong việc kiện toàn tổ chức và đổi mới hoạt động của mình trong thanh niên.
Tiếp thu tinh thần Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, mục tiêu của công
tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2012 – 2017 là: Xây dựng
lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị,
ý thức chấp hành pháp luật, có tri thức, sức khoẻ, kỹ năng xã hội, năng lực
chuyên môn, sống có văn hoá, nghĩa tình; nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn,
mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên; phát huy tiềm năng và tạo môi
trường lành mạnh cho thanh niên xung kích cùng toàn Đảng, toàn dân thực
hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, góp phần đưa nước ta cơ bản trở
thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.
1.2.4. Nội dung Đảng lãnh đạo công tác thanh niên.
Khi luận bàn về sự nghiệp lãnh đạo của Đảng, các nhà kinh điển của Chủ nghĩa Mác- Lênin đã bàn
đến nội dung lãnh đạo cách mạng. Theo quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin, Đảng Cộng sản ra
đời là tất yếu, do yêu cầu lãnh đạo cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản. Đảng ra đời, tồn tại
và phát triển là để lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động thực hiện sứ mệnh lịch sử toàn thế giới
của giai cấp công nhân.
Để thực hiện sứ mệnh ấy, Đảng Cộng sản phải lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ chung của cách mạng và nhiệm vụ của từng giai đoạn cách mạng. Đây là vấn đề
quan trọng hàng đầu của Đảng cần quan tâm. Trên cơ sở nhiệm vụ đó, Đảng phải xác định những công việc
phải làm trong từng khoảng thời gian nhất định của một giai đoạn cách mạng của một nhiệm kỳ đại hội
Đảng. Từ đó, Đảng đề ra các quyết định, chủ trương, giải pháp thực hiện những công việc đó.

24


Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luận bàn về nội dung lãnh đạo của Đảng và có những chỉ dẫn rất quan trọng
làm cơ sở phương pháp luận để xác định nội dung lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực đời sống của xã hội và
các tổ chức trong hệ thống chính trị, cũng như các tổ chức khác trong xã hội. Trong tác phẩm nổi tiếng “ Sửa

- Đảng xây dựng chủ trương, nghị quyết và lãnh đạo công tác thanh niên, gồm: quan điểm chỉ đạo;
mục tiêu; nhiệm vụ và giải pháp lớn; lãnh đạo Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Thanh niên và các luật liên
quan đến thanh niên và ban hành các luật mới liên quan đến thanh niên như Luật việc làm..
- Đảng lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh nghiên cứu, tổng kết thực tiến phát triển lý luận về vị trí, vai trò
của thanh niên, về công tác thanh niên, phát huy vai trò của thanh niên trong điều kiện kinh tế thị trường định

25