ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

ĐỖ THỊ HỒNG HẠNH

TÁI CẤU TRÚC TỔNG CÔNG TY DUNG DỊCH KHOAN
VÀ HÓA PHẨM DẦU KHÍ - CTCP

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------------------ĐỖ THỊ HỒNG HẠNH

TÁI CẤU TRÚC TỔNG CÔNG TY DUNG DỊCH KHOAN
VÀ HÓA PHẨM DẦU KHÍ - CTCP
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM QUANG THAO

Nhân dịp này tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS. Phạm Quang
Thao đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hƣớng dẫn nghiên cứu và giúp
tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn đến các thầy cô trƣờng Đại học Kinh
tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình hƣớng dẫn , giúp đỡ cho tôi trong
suốt quá trình học tập, nghiên cứu luận văn.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến TS.Trần Tiến Cƣờng, nguyên Trƣởng ban
Cải cách và Phát triển Doanh nghiệp- Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung
ƣơng
Tôi xin gửi lời cảm ơn Ban lãnh đạo và đồng nghiệp tại Tổng công ty
DMC đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập cũng nhƣ cung
cấp số liệu, tài liệu và góp ý để hoàn thành Luận văn này.
Tôi xin cảm ơn gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã động viên, ủng hộ tôi
trong suốt thời gian học tập tại Trƣờng cũng nhƣ trong thời gian tôi viết Luận
văn.
Xin trân trọng cảm ơn !
Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đỗ Thị Hồng Hạnh


MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................ i
DANH MỤC BẢNG ................................................................................................ iii
DANH MỤC SƠ ĐỒ ............................................................................................... iv
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................. iv
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC
TIỄN VỀ TÁI CẤU TRÚC DOANH NGHIỆP ...................................................... 4
1.1.Tổng quan tài liệu nghiên cứu ............................................................................ 4

3.1.3.Cơ cấu tổ chức Tổng công ty DMC ................................................................ Error! Bo
3.2. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty ............................ 31

3.2.1. Ngành nghề kinh doanh ................................................................................. Error! Bo


3.2.2. Sản phẩm và dịch vụ chính của DMC............................................................ Error! Bo
3.3.Thực trạng tái cấu trúc Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu

khí - CTCP, giai đoạn 2012-2015 ............................................................................ Error! Bo
3.3.1. Đánh giá những khó khăn và thuận lợi khi thực hiện Phƣơng án Tái cấu

trúc Tổng công ty giai đoạn 2012-2015 ................................................................... Error! Bo

3.3.2.Tình hình thực hiện các nhiệm vụ trong phƣơng án tái cấu trúc. ................... Error! Bo

3.4. Đánh giá chung quá trình triển khai Tái cấu trúc giai đoạn 2012-2015. .......... Error! Bo

3.4.1.Kết quả đạt đƣợc ............................................................................................. Error! Bo

3.4.2.Những mặt còn hạn chế.................................................................................. Error! Bo

3.4.3.Nguyên nhân tồn tại ........................................................................................ Error! Bo
3.4.4.Bài học kinh nghiệm: ...................................................................................... 50
3.5. Đánh giá thực trạng hoạt động của Tổng công ty ............................................. 51
3.5.1. Hoạt động SXKD của công ty Mẹ giai đoạn 2012-2015 ............................... 51
3.5.2. Đánh giá tổng quan về cơ sở vật chất hiện tại của DMC ............................... 51
3.5.3. Đầu tƣ góp vốn của Công ty Mẹ vào các đơn vị thành viên .......................... 54
3.5.4. Trình độ công nghệ và nghiên cứu phát triển sản phẩm mới ......................... 55
3.5.5. Cơ cấu và chất lƣợng nguồn nhân lực ............................................................ 56

4.3.6.Đổi mới công nghệ .......................................................................................... Error! Bo

4.3.7.Tái cơ cấu nguồn nhân lực .............................................................................. Error! Bo

4.3.8.Tái cấu trúc quản trị doanh nghiệp.................................................................. Error! Bo

4.4.Các giải pháp thực hiện ...................................................................................... Error! Bo

4.4.1. Giải pháp về tổ chức quản lý và đào ta ̣o phát triể n nguồn nhân lực ............. Error! Bo

4.4.2. Giải pháp về đầu tƣ và tài chính.................................................................... Error! Bo

4.4.3. Giải pháp về sản xuất ..................................................................................... Error! Bo

4.4.4Giải pháp về khoa học công nghệ .................................................................... Error! Bo

4.4.5. Giải pháp về hợp tác quốc tế .......................................................................... Error! Bo
4.5. Tổ chức và lộ trình thực hiện ............................................................................ 80
4.5.1. Tổ chức thực hiện ........................................................................................... 80
4.5.2. Lộ trình thực hiện ........................................................................................... 80
KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT .......................................................................................... 82

KẾT LUẬN .............................................................................................................. Error! Bo
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................. 11
PHỤ LỤC


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT


Công ty DMC-VTS

Ban Tổ chức và Phát triển
Nguồn Nhân lực
Văn phòng
Trung tâm nghiên cứu ứng dụng
và chuyển giao công nghệ
Công ty Trách nhiệm hữu hạn
hai thành viên DMC - VTS
Công ty Trách nhiệm hữu

7

Công ty DMC-WS

hạn một thành viên Dung
dịch khoan và Dịch vụ Giếng
khoan

8

CP

9

CTCP

10

ĐHĐCĐ

i


STT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa
Công ty Trách nhiệm hữu hạn

15

M-I Việt Nam

hai thành viên Dung dịch
khoan M-I Việt Nam

16

HĐQT

Hội đồng quản trị

17

PVN hoặc Tập đoàn

18

SXKD


DANH MỤC BẢNG
STT

Bảng

Nội dung

1

Bảng 3.1

2

Bảng 3.2

Kết quả thoái vốn của DMC tại các công ty con

42

3

Bảng 3.3

Kết quả tăng vốn điều lệ của các đơn vị

44

4


giai đoạn 6/2012 - 6/2015
Kết quả đào tạo giai đoạn 2012-2015
Kết quả SXKD Công ty Mẹ giai đoạn 20122015
Hiện trạng tài sản cố định của DMC tại ngày
31/12/2014
Cơ cấu đầu tƣ góp gốn của DMC tại các đơn vị
Cơ cấu nguồn lực theo trình độ của DMC tính
đến tháng 6/2015
Kế hoạch tăng vốn điều lệ giai đoạn 2016-2020
của các Công ty con

iii

Trang
35

45
46
51

53
55
56

72


DANH MỤC SƠ ĐỒ
STT




LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tái cấu trúc đƣợc xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
quản trị Doanh nghiệp. Ngày nay, xu thế quốc tế hóa cùng với sự phát triển
mạnh mẽ của lực lƣợng sản xuất, sự đổi mới nhanh chóng của khoa học công
nghệ, kỹ thuật và năng suất lao động ngày càng cao. Sự phát triển đó đã phá
vỡ khuân khổ chật hẹp của nền sản xuất khép kín trong phạm vi của từng
ngành, từng địa phƣơng, từng quốc gia làm cho sản xuất và tiêu dùng mang
tính quốc tế. Vì vậy, mỗi doanh nghiệp cần có chiến lƣợc kinh doanh mà
trong đó tái cấu trúc là một nội dung quan trọng. Tái cấu trúc để đƣa doanh
nghiệp bƣớc sang cách thức tăng trƣởng mới dựa trên việc nâng cao năng suất
lao động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực con ngƣời, nguồn lực tài
chính và trong quản lý.
Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí - CTCP (DMC)
là đơn vị thành viên của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam cũng không nằm ngoài
xu thế đó. Bên cạnh các yếu tố khách quan thì việc tái cấu trúc để Tổng công
ty DMC trở thành một đơn vị mạnh, chuyên nghiệp và duy nhất của Tập đoàn
Dầu khí trong lĩnh vực sản xuất, cung cấp dịch vụ dung dịch khoan, dịch vụ
xử lý giếng khoan, làm sạch bằng hóa chất, cung cấp các hóa chất phục vụ
khoan, thăm dò, khai thác, vận chuyển, chế biến dầu khí tại Việt Nam và nƣớc
ngoài là mục tiêu của DMC.
Khi mới thành lập, DMC hoạt động theo mô hình Công ty trách nhiệm
hữu hạn 100% vốn Nhà nƣớc. Năm 2005, Công ty đã tiến hành cổ phần hóa,
giảm tỷ lệ tham gia nắm giữ của Tập đoàn. Từ năm 2012 đến nay, tỷ lệ tham
gia góp vốn của Tập đoàn Dầu khí là 36% vốn điều lệ (500 tỷ đồng).
Sau khi cổ phần hóa năm 2005, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Dầu khí
Việt Nam về việc tái cấu trúc Tổng công ty DMC giai đoạn 2012-2015, Tổng



- Xây dựng tái cấu trúc DMC, trong đó nhấn mạnh giải pháp nhằm
hoàn thiện công tác tái cấu trúc Tổng công ty giai đoạn 2016-2020.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu: Công tác tái cấu trúc tại Tổng công ty Dung
dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí
- Phạm vi nghiên cứu: Phân tích số liệu liên quan đến công tác tái cấu
trúc tại Công ty Mẹ-Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí.
4. Đóng góp của luận văn
- Hệ thống hóa các nội dung lý luận cơ bản tái cấu trúc.
- Đánh giá tƣơng đối toàn diện thực trạng triển khai công tác tái cấu
trúc tại Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí giai đoạn 20122015.
- Xây dựng nội dung tái cấu trúc Tổng công ty DMC và đề xuất đƣợc
các giải pháp hoàn thiện công tác tái cấu trúc tại Tổng công ty Dung dịch
khoan và Hóa phẩm Dầu khí.
5. Kết cấu của luận văn
Lời mở đầu
Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn của
tái cấu trúc doanh nghiệp
Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3: Thực trạng triển khai công tác tái cấu trúc giai đoạn 20122015 tại Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm Dầu khí.
Chƣơng 4: Tái cấu trúc Tổng công ty Dung dịch khoan và Hóa phẩm
Dầu khí, giai đoạn 2016-2020
Kết luận

3


CHƢƠNG 1:
TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC

đã tập trung nghiên cứu về khung năng lực lãnh đạo, quản lý của các nhà quản
trị cấp cao trong doanh nghiệp ở nƣớc ta hiện nay, từ đó đƣa ra một số đề xuất
nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ các nhà quản trị cấp cao trong các doanh
nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.
Bài viết “Tái cơ cấu doanh nghiệp ở Việt Nam” của tác giả Đỗ Tiến
Long, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh, Tập 29, số 4
(2013), 54-62: Tác giả dựa trên các nghiên cứu về tái cơ cấu, kinh nghiệm tƣ
vấn quốc tế và qua tổng kết thực tiễn quá trình tƣ vấn tái cơ cấu doanh nghiệp
Việt Nam để đƣa ra mô hình tái cơ cấu doanh nghiệp theo hƣớng tƣ vấn ở
Việt Nam, những khó khăn mà lãnh đạo doanh nghiệp phải đối mặt cũng nhƣ
nêu bật vai trò của lãnh đạo doanh nghiệp để tái cơ cấu thành công.
Bài viết “Mô hình Holdings trong tái cấu trúc doanh nghiệp tại Việt
Nam”, tác giả Nguyễn Thị Hoài Dung, Nguyễn Văn Hoàng, Tạp chí KT&PT,
số 193 (II) tháng 7 năm 2013. tr. 7-13: Từ việc phân tích thực trạng hình
thành công ty Holdings trong quá trình tái cấu trúc các doanh nghiệp Việt
Nam, tác giả đã tìm ra những điều kiện áp dụng, khung pháp lý cho hoạt động
của mô hình và đề xuất một số kiến nghị có liên quan tới chính sách tạo điều
kiện thuận lợi cho hoạt động của các công ty Holdings tại Việt Nam.
Bài viết “Một số xu hƣớng tái cấu trúc doanh nghiệp ở Việt Nam”, tác
giả Lê Tâm trên vccinews.vn ngày 01/4/2011: Báo viết đã đƣa ra đƣợc nhận
định quá trình tái cấu trúc của các doanh nghiệp Việt Nam đã có những
chuyển biến nhất định, đặc biệt là đối với khu vực tƣ nhân. Bên cạnh đó, tác
giả cũng nêu bật đƣợc sự cần thiết phải tiến hành tái cấu trúc để cải thiện năng
suất lao động, hội nhập tốt hơn với kinh tế quốc tế, tạo cơ sở cho tăng trƣởng
bền vững và ổn định lâu dài.

5


Bài viết “Tác động của tái cấu trúc lên hiệu quả hoạt động kinh doanh

(1993) chỉ ra rằng tái cấu trúc doanh nghiệp là sự định hình lại về cấu trúc của
doanh nghiệp, gắn liên với sự thay đổi về các chiến lƣợc kinh doanh và các
hoạt động tác nghiệp bên trong doanh nghiệp. Có ba loại tái cấu trúc có thể có
trong doanh nghiệp gồm: tái cấu trúc cơ cấu doanh nghiệp, tái cấu trúc danh
mục đầu tƣ và tái cấu trúc hoạt động tài chính (Bowman & cộng sự, 1999).
- Một cách tiếp cận khác về tái cấu trúc doanh nghiệp
Để hiểu khái niệm tái cấu trúc doanh nghiệp, trƣớc hết cần phải hiểu
cấu trúc doanh nghiệp là gì. Theo Nguyễn Tiến Đại-CleverMind Consulting
Group đƣợc đăng tải trên citinew.net, Cấu trúc doanh nghiệp gồm 2 phần (1)
phần hoạt động và (2) phần nguồn lực. Ta xem xét từng phần nhƣ sau:
Cấu trúc của Doanh nghiệp - phần Hoạt động: Một cách tổng quát, các
hoạt động chính của Doanh nghiệp gồm: Marketing, R&D, Tạo thƣơng hiệuQuảng bá, Mua (Cung ứng đầu vào), tiếp vận (Logistics), Tạo sản phẩm, Phân
phối, Bán sản phẩm, Dịch vụ khách hàng và các hoạt động hỗ trợ, nhƣ: Pháp
lý, Hành chính, Kiểm soát, Kế toán…Ngoài ra, tùy tính chất đặc thù công
việc, một số Doanh nghiệp có thể nhấn mạnh vào các hoạt động hỗ trợ chuyên
sâu khác.
Cấu trúc của Doanh nghiệp - phần Nguồn lực, gồm:


Con ngƣời (Nhân lực): Con ngƣời thực hiện mọi hoạt động trong

Doanh nghiệp. Con ngƣời là Trí tuệ, Sức lực, Kinh nghiệm… của Doanh
nghiệp. Con ngƣời giỏi, tốt thì Doanh nghiệp hoạt động tốt, và ngƣợc lại.
Nguồn lực Con ngƣời phân bổ trong Doanh nghiệp theo Cơ cấu tổ chức
nhân sự.


Tiền của (Tài chính): Đây cũng là một trong những nguồn lực

quan trọng quyết định thành công của doanh nghiệp.

nguồn lực và hoạt động… tùy mỗi vào mỗi doanh nghiệp.
- Theo định nghĩa của Cameron (1994) về tái cấu trúc “Tái cấu trúc là
một loạt các hoạt động do một tổ chức thiết kế và tiến hành nhằm tăng tính

8


hiệu suất, năng suất lao động và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp”.
Theo Freeman và Cameron (1993) thì tái cấu trúc không nhất thiết là việc co
lại của tổ chức mà có thể là chủ động và có thể dịch chuyển chiến lƣợc một
cách sáng tạo và khôn ngoan. Hệ quả của tái cấu trúc là tác động lên công ty
về mặt tài chính (ví dụ lợi nhuận, doanh số, chi phí lao động…), mặt tổ chức
(sự sáng tạo giảm, tinh thần giảm, mất niềm tin, chủ nghĩa cá nhân…),mặt
cá nhân gồm những ngƣời thực hiện tái cấu trúc, những ngƣời ra đi, ngƣời ở
lại…
Cũng theo nhà nghiên cứu Cameron (1994), tái cấu túc có thể xảy ra
trên ba mức độ: mức độ toàn cầu (vĩ mô) hay còn gọi là ngành, ví dụ tái cấu
trúc của các nƣớc Đông Âu cũ; mức độ tổ chức hay gọi là chiến lƣợc, ví dụ
thay đổi chiến lƣợc của Công ty, phân khúc thị trƣờng, sản phẩm và mức độ
vi mô hay gọi là cá nhân nhƣ vấn đề liên quan đến căng thẳng cá nhân do mất
việc…Việc tiến hành tái cấu trúc có thể bị động hoặc chủ động và rất nhiều
thuật ngữ đã đƣợc sử dụng để mô tả tái cấu trúc nhƣ: định hƣớng lại, tổ chức
lại, cân bằng lại, xây dựng lại, thiết kế lại…
Ở phạm vi Luận văn này, tác giả giới hạn nghiên cứu ở mức độ tổ chức
(organizational restructering).
- Theo tác giả, tái cấu trúc doanh nghiệp là hoạt động nhằm nâng cao
hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng các nguồn lực
thông qua việc thay đổi, cải tiến thường xuyên cấu trúc doanh nghiệp để phù
hợp với những thay đổi liên tục tình hình bên trong cũng như ngoài doanh
nghiệp. Nguyên nhân dẫn đến tái cấu trúc chủ yếu là do cạnh tranh, khủng

Khác với đổi mới quản lý doanh nghiệp, tái cấu trúc doanh nghiệp là
sự thay đổi có phạm vi và tính chất sâu rộng hơn. Điều khác biệt quan
trọng của tái cấu trúc doanh nghiệp với đổi mới còn là ở chỗ nếu đổi mới
mang nhiều ý chí chủ quan thì tái cấu trúc doanh nghiệp lại xuất phát từ
yêu cầu khách quan.

10


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. DMC, Quyết định 2032/QĐ-DKVN ngày 20 tháng 9 năm 2013 về việc phê
duyệt phương án tái cấu trúc Tổng công ty DMC giai đoạn 2012-2015
của Hội đồng thành viên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.
2. DMC, Kế hoạch 5 năm 2016-2020 của Tổng công ty DMC
3. DMC, Chiến lược phát triển Tổng công ty DMC đến năm 2025 tầm nhìn
2035
4. DMC, Báo cáo tài chính Tổng công ty DMC qua các năm 2012 đến 2015
5. DMC, Báo cáo thường niên Tổng công ty qua các năm 2012 đến 2015
6. DMC, Điều lệ Tổ chức và hoạt động của Tổng công ty Dung dịch khoan
và Hóa phẩm Dầu khí.
7. GS.TS Phan Huy Đƣờng, 2013. Quản lý công. Hà Nội: Nhà xuất bản
ĐHQGHN.
8. Trần Tiến Cƣờng, 2012. Một số ý kiến trao đổi về DNNN và cơ cấu lại
DNNN, Tọa đàm DNNN - vai trò, hiệu quả và cơ cấu lại đảm bảo sự chủ
đạo của kinh tế nhà nước trong xây dựng kinh tế thị trường định hướng
XHCN. Hà Nội, tháng 4 năm 2012.
9. Nguyễn Thị Hoài Dung, Nguyễn Văn Hoàng, 2013. Mô hình Holdings
trong tái cấu trúc doanh nghiệp tại Việt Nam. Tạp chí KT&PT.
10. Học viện Chính trị quốc gia Hồ chí Minh, 2010. Kỷ yếu hội thảo khoa học

26. www.domi.org.vn;
27. www.

12