Sử dụng bảng hỏi theo kĩ thuật dạy học “KWLH” để
tìm hiểu vấn đề: Vận dụng các phương pháp và kĩ
thuật dạy học hiện đại trong môn Lịch sử ở trường
phổ thông.
Tổng hợp ý kiến


TS. Nguyễn Thị Bích– Khoa Lịch sử - ĐHSP Hà Nội


Phần 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP
VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC HIỆN ĐẠI TRONG MÔN
LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

1

2

3

Phần 2. VẬN DỤNG HIỆU QUẢ MỘT SỐ
PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC HIỆN
ĐẠI TRONG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG
PHỔ THÔNG

Phần 3. THỰC HÀNH VẬN DỤNG MỘT SỐ
PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC HIỆN
ĐẠI TRONG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG
PHỔ THÔNG



của học
học sinh
sinh

Dạy hoc phát triển năng lực người học



Đảm bảo mục tiêu, xác định nội dung kiến
1 thức để vận dụng một số PP&KTDH hiện đại
III. Một số
yêu cầu cơ
bản khi vận 2
dụng một số
PP&KTDH
hiện
đại
trong môn
Lịch sử ở 3
trường phổ
thông

4

Năng lực và kĩ thuật tổ chức của giáo viên
khi vận dụng một số PP&KTDH hiện đại

Xác định đối tượng và tính vừa sức khi vận
một số PP&KTDH hiện đại



5

Bước 3. Tổ chức, hướng dẫn học sinh tự phát hiện và
giải quyết vấn đề dựa trên nguồn tài liệu
Bước 4. Tổ chức cho học sinh trình bày, báo cáo kết
quả nghiên cứu và yêu cầu học sinh khác nhận xét,
đánh giá

Bước 5. Nhận xét, đánh giá, tổng kết vấn đề (tinh
thần thái độ làm việc, kết quả báo cáo và cách nhận
xét) của học sinh


Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực được vận dụng
trong dạy học môn Lịch sử ở trường phổ thông


DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Dạy học đặt và giải quyết vấn đề được hiểu là tổ chức QTDH bao gồm việc tạo ra tình
huống, gợi vấn đề trong giờ học, kích thích ở HS có nhu cầu giải quyết vấn đề nảy sinh, lôi
kéo các em vào hoạt động nhận thức tự lực, nhằm nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo mới,
phát triển tính tích cực của trí tuệ và hình thành ở các em năng lực tự mình thông hiểu và
lĩnh hội thông tin khoa học mới.

Sơ đồ cấu trúc quá trình giải quyết vấn đề


DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Các bước


HS

HS + GV

3

GV + HS

HS

HS

HS

HS + GV

4

HS

HS

HS

HS

HS + GV

Mức độ

- Phát triển kĩ năng tự định hướng:
- Hình thành cho học sinh những kĩ năng của thế kỉ XXI.
- Mọi đối tượng học sinh đều hưởng lợi.
Đối với giáo viên:
- DHDA tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao tính chuyên nghiệp
và hợp tác giữa các đồng nghiệp và cơ hội để xây dựng mối quan hệ
tốt với học sinh.
- Giáo viên cảm thấy yêu nghề hơn khi xây dựng được một dự án
mang tính hiệu quả cao và làm cho học sinh của mình thích thú, yêu
môn học hơn.


Nhược điểm:
- DHDA không phù hợp trong việc truyền thụ tri thức lí thuyết mang tính trừu
tượng, hệ thống cũng như rèn luyện hệ thống kĩ năng cơ bản.
- DHDA đòi hỏi nhiều thời gian để học sinh nghiên cứu, tìm hiểu. Nó không
thay thế cho phương pháp thuyết trình và luyện tập, mà là hình thức dạy học bổ
sung cần thiết cho các phương pháp truyền thống.
- DHDA yêu cầu giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm,
tích cực, yêu nghề.
- DHDA không phù hợp với những bài mang tính lí thuyết trừu tượng.
- Phương pháp này không hữu hiệu trong dạy học sinh tính toán, giải mã…
- DHDA không thay thế hoàn toàn mà là hình thức bổ sung cần thiết cho các
PPDH truyền thống.
- Phương pháp này đòi hỏi nhiều thời gian của giáo viên và học sinh khi thực
hiện.
- Để phương pháp phát huy tối đa hiệu quả trong dạy học, đặc biệt đối với
những hoạt động thực hành, thực tiễn của học sinh đòi hỏi phải có phương tiện vật
chất phù hợp.


định về thời gian cho mỗi nhiệm vụ/ bài tập và thứ tự thực hiện các
nhiệm vụ/ bài tập đó theo khả năng của mình.
* Khả năng vận dụng: phù hợp hơn khi học tập trên lớp với loại bài
ôn tập hoặc những bài học bao gồm nhiều tiết.


* Ưu điểm
- Cho phép phân hoá nhịp độ và trình độ của học sinh: học sinh được phép tự
quyết định thực hiện nhiệm vụ, chọn nhiệm vụ theo khả năng của mình.
- Củng cố tính độc lập của học sinh, tạo cơ hội cho hướng dẫn cá nhân: học sinh
có thể độc lập thực hiện nhiệm vụ cần hoặc không cần sự hỗ trợ của giáo viên hoặc
học sinh khác.
- Dạy học hợp đồng, hoạt động của học sinh đa dạng, phong phú hơn, có nhiều
lựa chọn phù hợp với năng lực mỗi học sinh: do hình thức bài tập/ nhiệm vụ đa dạng,
phong phú và cách thức thực hiện phần lớn do học sinh tự quyết định.
- Tăng cường sự tương tác, tránh chờ đợi, tạo điều kiện cho học sinh được nhận
và thực hiện trách nhiệm học tập của mình.Trách nhiệm học tập của học sinh thể hiện
ở việc khi đã kí kết hợp đồng với giáo viên thì sẽ có trách nhiệm trong việc thực hiện
nhiệm vụ theo hợp đồng được kí kết.
* Hạn chế
- Cần thời gian nhất định để làm quen với phương pháp mới, với cách làm việc
độc lập và thực hiện các cam kết theo hợp đồng.
- Không phải mọi nội dung đều có thể tổ chức học theo hợp đồng: chỉ phù hợp
với các nội dung ôn tập, luyện tập, thực hành. Với các bài hình thành kiến thức mới
giáo viên cần cân nhắc kĩ trước khi áp dụng.
- Việc thiết kế hợp đồng đòi hỏi đầu tư nhiều thời gian đối với giáo viên. Phải
chuẩn bị trước các tài liệu nhiệm vụ, các phiếu hỗ trợ, đáp án. Các nhiệm vụ/ bài tập
đưa ra phải đa dạng, phân hóa, kết hợp với giải trí.



đánh giá đồng đẳng, góp phần nâng cao kết quả học tập, phát triển
năng lực lãnh đạo, tổ chức, năng lực hợp tác.
- Được vận dụng tương đối phổ biến ở nước ta hiện nay nhưng vẫn
chưa thực sự hiệu quả do một số hạn chế về không gian lớp học và
quỹ thời gian một số học sinh học yếu còn ỷ lại, không tích cực vì đã
có một số học sinh giỏi trong nhóm làm việc và báo cáo kết quả.


Bước 1. Chọn nội dung và nhiệm vụ phù hợp

1

Quy
trình thực
hiện dạy
học hợp
tác

Bước 2. Thiết kế kế hoạch bài học áp dụng
dạy học hợp tác

2

3

Bước 3. Tổ chức học hợp tác


HỌC THEO GÓC
* Khái niệm: Học theo góc là một PPDH mà trong đó giáo viên tổ

bị

Bước 1.
Xác định
môi
trường
học tập
với cấu
trúc cụ
thể

Bước 2.
Thiết kế
các
nhiệm vụ
và hoạt
động ở
mỗi góc

Bước 1. Sắp xếp
không gian lớp
học

Giai đoạn
2. Tổ chức
dạy học
theo góc

Bước 2. Giới
thiệu nội dung