Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

PHN M U
--------------1. S cn thit cn r soỏt iu chnh b sung quy hoch
Nm 2007, U ban nhõn dõn tnh Yờn Bỏi ó cú quyt nh s 406/Q-UBND
ngy 30/3/2007 v vic phờ duyt D ỏn Quy hoch phỏt trin v u t xõy dng
mng li ch tnh Yờn Bỏi n nm 2015. n nay, sau mt thi gian trin khai t
chc thc hin, quy hoch mng li ch trờn a bn tnh ó cú nhng kt qu trong
vic u t nõng cp, ci to mng li ch; phõn cp hot ng ch theo hiu qu
kinh doanh v hỡnh thc t chc qun lý t ú cú nhng kin ngh, xut nhm nng
cao hiu qu hot ng v hiu qu u t cho mng li ch trờn a bn tnh trong
nhng thi k tip theo.
Mc dự cú nhng kt qu thc hin nhng D ỏn Quy hoch phỏt trin v u
t xõy dng mng li ch tnh Yờn Bỏi n nm 2015 tuy mi tri qua mt thi gian
thc hin khụng nhiu cng ó bc l nhng thiu sút, bt cp nht l trong giai on
ti khi th trng tiờu dựng trong nc núi chung v th trng tnh Yờn Bỏi s hỡnh
thnh h thng phõn phi bỏn l bao gm cỏc siờu th, trung tõm thng mi (TTTM),
ca hng t chn hin i cựng song song tn ti v phỏt trin vi mng li ch
truyn thng.
T nay n nm 2020, thc hin c cỏc mc tiờu phỏt trin kinh t - xó
hi ca tnh s xut hin cỏc nhõn t cú nh hng trc tip n s phỏt trin ca
mng li ch, siờu th, TTTM nh:
- Quỏ trỡnh hi nhp kinh t quc t ca nc ta ngy cng sõu rng, cú nh
hng trc tip n cỏc yu t cung cu, th trng, c bit l thúi quen tiờu dựng,
mua sm.
- S gia tng dõn s, thu nhp ca i sng nhõn dõn c ci thin, quỏ trỡnh
ụ th hoỏ c tng cng s lm tng nhu cu tiờu dựng ca cỏc tng lp dõn c
trờn a bn tnh.
- Quy hoch kinh t xó hi i kốm vi quy hoch c s h tng ngy mt hin
i l c s phỏt sinh cỏc nhu cu v th trng, a im mua sm, trao i, giao lu
thng mi.

lý quy hoch tng th phỏt trin kinh t - xó hi;
- Quyt nh 281/2007/Q-BKH ngy 23/3/2007 ca B K hoch v u t
v vic Ban hnh nh mc chi phớ cho lp, thm nh quy hoch v iu chnh quy
hoch tng th phỏt trin kinh t - xó hi, quy hoch ngnh v quy hoch cỏc sn
phm ch yu;
- Cụng vn s 1031/BKH-CLPT ngy 26/02/2004 ca B K hoch v u t
v vic Hng dn v gii thớch khung giỏ, nh mc xõy dng quy hoch tng th;
- Ngh nh s 02/2003/N-CP ngy 14/1/2003 ca Chớnh ph v phỏt trin v
qun lý ch;
- Ngh nh s 114/2009/N-CP ngy 23/12/2009 ca Chớnh ph sa i, b
sung mt s iu ca Ngh nh s 02/2003/N-CP ngy 14/1/2003 ca Chớnh ph v
phỏt trin v qun lý ch;
- Quyt nh s 1371/2004/Q-BTM ngy 24/9/2004 ca B Thng mi v
vic ban hnh Quy ch Siờu th, TTTM;
- Tiờu chun Vit nam TCVN 6161 : 1996 Phũng chỏy cha chỏy - Ch v
TTTM: Yờu cu thit k;
- Quyt nh s 13/Q/2006/Q-BXD ngy 19/4/2006 ca B Xõy dng v
vic ban hnh TCXDVN 361 : 2006 Ch - Tiờu chun thit k;
- Quyt nh s 04/2008/Q-BXD ngy 03 thỏng 4 nm 2008 v vic ban
hnh: Quy chun k thut quc gia v Quy hoch xõy dng;
- Quyt nh s 27/2007/Q-TTg ngy 15/2/2007 ca Th tng Chớnh ph
phờ duyt ỏn phỏt trin thng mi trong nc n nm 2010 v nh hng n
nm 2020;

Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-2-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

vi hot ng phõn phi trờn a bn. Qua ú cỏc ngnh xỏc nh nhng nhõn t
nh hng n im v v trớ xõy dng ca hng cn phự hp vi iu kin kinh t xó hi, lm cn c phỏp lý trong vic u t xõy dng ca hng ch, siờu th, TTTM
mang tớnh kh thi cao t nay n nm 2015 v nh hng n nm 2020.
4. Cỏc phng phỏp thc hin d ỏn
- Phng phỏp iu tra, kho sỏt.
- Phng phỏp phõn tớch, tng hp
- Phng phỏp thng kờ.
- Phng phỏp chuyờn gia.
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-3-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

5. Sn phm ca d ỏn
- 20 bn bỏo cỏo tng hp "Quy hoch mng li ch, siờu th, TTTM trờn a
bn tnh Yờn Bỏi n nm 2015 v nh hng n nm 2020" kốm theo 20 bn
thc trng v quy hoch (kh giy A3).
- 20 bn bỏo cỏo túm tt d ỏn.
- 02 bn hin trng v quy hoch kh ln.
- H thng biu bng, ph lc.
6. Kt cu ca d ỏn
Ngoi phn m u v kt lun, d ỏn c xõy dng gm 5 phn:
Phn th nht: Cỏc iu kin v yu t phỏt trin mng li ch, siờu th,
TTTM trờn a bn tnh Yờn Bỏi.
Phn th hai: Hin trng phỏt trin mng li ch, siờu th, TTTM.
Phn th ba: D bỏo cung cu th trng hng hoỏ v xu hng phỏt trin
mng li ch, siờu th, TTTM trờn a bn tnh n nm 2020.
Phn th t: Quy hoch mng li ch, siờu th, TTTM trờn a bn tnh n

n sp x 40%. Theo Quy hoch tng th mng li ch trờn phm vi ton quc n
nm 2010, nh hng n nm 2020 ca B Cụng Thng ban hnh ngy 26 thỏng
12 nm 2007 thỡ ch tớnh riờng s ch u mi, ch loi I v ch biờn gii trong ton
quc n nm 2007 ó cú 368 ch v d kin n nm 2020 s cú 966 ch trong ú
xõy mi thờm 598 ch. Nu tớnh tt c cỏc loi ch thỡ trong ton quc c tớnh s cú
khong 14.000 - 16.000 ch ln nh v con s ny s tip tc tng trong nhng nm
tip theo. ở một góc độ khác, hàng năm hàng nghìn tỷ đổng đã được luân chuyển
thông qua chợ, hàng triệu người có công ăn việc làm và có cuộc sống no đủ nhờ các
hoạt động buôn bán trong chợ đồng thời một lượng lớn nông sản, thực phẩm được tiêu
thụ đảm bảo nguồn lương thực cho người dân.
Nhng con s thng kờ trờn õy ó khng nh c vai trũ v tm quan trng
ca mng li ch trong nn kinh t núi chung c bit l khu vc kinh t ni a.
Trong mt vi nm tr li õy, khi chớnh sỏch m ca nn kinh t ca ng v Nh
nc ta ó dn i vo cuc sng v nhn thc ca ngi dõn thỡ vic tip nhn nhng
lung vn hoỏ mi núi chung v vn hoỏ th trng núi riờng ngy mt sõu rng trong
ú vic thay i dn tp quỏn tiờu dựng ca mt b phn ngi dõn t hot ng ch
truyn thng sang cỏc cỏc hỡnh thc thng mi hin i nh siờu th, TTTM, ca
hng tin ớch l mt yu t khỏch quan v tuõn theo ỳng quy lut phỏt trin. H
thng siờu th, TTTM v ca hng t chn xut hin ngy mt nhiu nht l ti a
bn cỏc thnh ph ln, cỏc khu ụ th, dõn c tp trung, theo thng kờ ca B Cụng
Thng, nm 2005 c nc mi cú khong 200 siờu th, 30 TTTM v gn 1.000 ca
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-5-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

hng tin ớch hat ng ti 30/64 tnh thnh. n nm 2008, con s ó tng gp ụi,
v d kin n 2010 s cú khong 700 - 750 siờu th, 150 TTTM qui mụ ln v hng

ụng giỏp tnh H Giang v Tuyờn Quang, phớa Tõy giỏp tnh Sn La v Lai Chõu.
Tng din tớch t nhiờn 6.899,49 km2 chim 2,1% din tớch c nc v ng th 15
trong tng s 63 tnh thnh trong c nc.
Yờn Bỏi cú 9 n v hnh chớnh cp huyn (1 thnh ph, 1 th xó v 7 huyn)
vi tng s 180 xó, phng, th trn. Ton tnh cú 70 xó vựng cao v 70 xó c bit
khú khn, trong ú cú 55 xó va l xó vựng cao va l xó c bit khú khn.
Tuy nm sõu trong ni a nhng tnh Yờn Bỏi l ca ngừ ca vựng Tõy Bc, l
u mi ca tuyn ng giao thụng gia ụng bc v Tõy Bc cú tuyt ng st v
Quc l 70 ni th ụ H Ni vi ca khu quc t Lo Cai chy qua nờn tng i
thun li giao thụng i li vi tnh bn. Trong tng lai, tnh Yờn Bỏi s nm trờn hnh
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-6-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

lang kinh t Cụn Minh - Lo Cai - H Ni - H Phũng. õy l mt trong nhng tuyn
kinh t ch lc quan trng trong quan h gia Vit Nam v Trung Quc. Vic hỡnh
thnh tuyn hnh lang kinh t ny s to iu kin thun li cỏc tnh ca hai nc
nm trờn tuyn hnh lang cú c hi phỏt trin kinh t - xó hi v a cỏc hot ng kinh
t, thng mi v giao lu vn hoỏ gia hai nc i vo n np v t hiu qu cao.
iu ú cú nh hng rt tớch cc ti s phỏt trin kinh t - xó hi ca tnh Yờn Bỏi.
1.2. Cỏc yu t t nhiờn
a) a hỡnh
Yờn Bỏi cú c im a hỡnh cao t ụng Nam lờn Tõy Bc v c kin to
bi 3 dóy nỳi ln u cú hng chy Tõy Bc - ụng Nam.
- Phớa Tõy cú dóy Hong Liờn Sn - Pỳ Luụng l dóy nỳi cao nht ca tnh vi
nh Pỳng Luụng cao 2.985 m nm gia sụng Hng v sụng .
- Tip theo l dóy nỳi c Con Voi nm gia sụng Hng v sụng Chy.

Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

iu kin phỏt trin cõy lng thc, thc phm, cõy cụng nghip, lõm nghip, cõy n
qu. Tiu vựng Lc Yờn - Yờn Bỡnh cao trung bỡnh di 300 m, nhit trung
bỡnh 200C - 230C, l vựng cú mt nc nhiu nht tnh, cú h Thỏc B rng 19.050 ha,
cú iu kin phỏt trin cõy lng thc, thc phm, lõm nghip v nuụi trng thu sn,
cú tim nng du lch.
1.3. Ti nguyờn thiờn nhiờn
a) Ti nguyờn t
Theo s liu kim kờ t n ngy 01/1/2009 ca tnh Yờn Bỏi, tng din tớch
t t nhiờn ton tnh l 689.949,05 ha, tng 0,17% (tng ng 1.171,66 ha) so vi
thi im 01/1/2005, xp x bng 2% din tớch t t nhiờn ca c nc, xp th 8 so
vi 11 tnh thuc vựng nỳi phớa Bc v quy mụ t ai, trong ú:
- t nụng nghip 549.104,31 ha, chim 79,59% din tớch ton tnh.
- t phi nụng nghip 47.906,46 ha, chim 6,94% din tớch ton tnh.
- t cha s dng 92.938,28 ha, chim 13,47% din tớch ton tnh, trong ú:
t i nỳi 85.936,52 ha bng 92,47% din tớch t cha s dng.
b) Ti nguyờn rng
Theo s liu thng kờ nm 2009, ton tnh Yờn Bỏi cú 415.221 ha trong ú
rng t nhiờn l 231.902 ha chim gn 56%, rng trng l 183.319 ha chim 44%. T
l che ph ca rng t 58%.
c) Ti nguyờn khoỏng sn
Theo iu tra kho sỏt, ti nguyờn khoỏng sn ca Yờn Bỏi rt a dng nhng
u thuc loi m nh, ch phự hp vi sn xut cụng nghip a phng, nhng cng
l mt li th so vi tnh lõn cn. Tng s hin cú 257 m v im m thuc cỏc nhúm
nng lng, vt liu xõy dng, khoỏng cht cụng ngh, kim loi v nc khoỏng:
- Nhúm khoỏng sn nng lng: Gm cỏc loi than nõu, than antraxớt, than bựn
v ỏ cha du, phõn b hu ht dc sụng Hng, sụng Chy v cỏc thung lng bn a
nh Phự Nham, Vn Chn.
- Nhúm khoỏng sn vt liu xõy dng: Gm ỏ vụi, ỏ p lỏt, sột gch ngúi, cỏt

c nm 2009 l 434.078 ngi, d c nm 2010 l 439.719 ngi, chim 57,71%
dõn s trung bỡnh. Trong ú s lao ng trong tui nm 2008 l 416.024 ngi,
chim 55,45% dõn s trung bỡnh, c thc hin nm 2009 l 421.487 ngi, chim
55,45% dõn s trung bỡnh.
Lao ng trong cỏc ngnh kinh t nm 2008 l 386.380 ngi, c thc hin
nm 2009 l 395.263 ngi. C cu lao ng tham gia vo cỏc ngnh kinh t quc
dõn ó cú s chuyn dch theo hng gim lao ng trong khu vc sn xut nụng lõm
nghip, tng lao ng trong khu vc sn xut cụng nghip v dch v. Tuy nhiờn, vic
chuyn dch c cu lao ng theo ngnh cng cũn chm. D bỏo lao ng trong cỏc
ngnh kinh t nm 2015 l 426.650 ngi v nm 2020 l 461.450 ngi; trong ú c
cu lao ng trong cỏc ngnh kinh t nh sau:
Ngnh
Tng s (%)
- Nụng lõm nghip
- Cụng nghip xõy dng
- Dch v

TH
2000
100
82,0
5,32
12,68

TH
2005
100
72,64
10,4
16,96

- To vic lm mi cho 17.500 lao ng, xut khu 500 lao ng.
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-9-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

- T l lao ng qua o to 33%.
- T l h nghốo cũn 15,74%, gim 5,57% so vi nm 2008.
- S trng t chun Quc gia tng 08 trng so vi nm 2008 t 33 trng.
- Mt in thoi bỡnh quõn 21 mỏy/100 dõn.
- T l h nụng thụn c dựng nc hp v sinh 73,1%.
3. iu kin kinh t
3.1. iu kin sn xut
a) Sn xut cụng nghip
Nm 2009, giỏ tr sn xut cụng nghip t 2.265 t ng (cha cú giỏ tr phõn
phi in) t 100% k hoch nm, tng 33,7% so vi nm 2008. Mt s sn phm
cụng nghip ch yu tng cao l: Xi mng + Clinke 1,107 triu tn, tng ln; gch xõy
177,5 triu viờn, tng 9,4%; nc mỏy thng phm 2,7 triu m3, tng 20,8%; tinh bt
sn 20.221 tn, tng 70,7%... .
Phõn theo hỡnh thc qun lý:
- Cụng nghip do Trung ng qun lý t: 825,928 t ng, bng 89,87% k
hoch, tng 45,7% so vi nm 2008 chim 36,5% giỏ tr sn xut cụng nghip ton
tnh.
- Cụng nghip do a phng qun lý t: 1.406,117 t ng, bng 107,4% k
hoch, tng 28,54% so vi cựng k, chim 62,1% giỏ tr sn xut cụng nghip ton
tnh trong ú cụng nghip ngoi quc doanh t 1.345,757 t ng, bng 131,42% k
hoch, tng 57,1% so vi cựng k chim t trng 95,7% giỏ tr sn xut cụng nghip
a phng.

* Thu li
Ton tnh hin cú 770 cụng trỡnh vi th loi: p xõy, p t, h cha cung
cp nc ti cho trờn 13.000 ha lỳa v hoa mu. Song do nhiu cụng trỡnh ó xõy
dng t lõu, khụng c duy tu, bo dng thng xuyờn nờn ó xung cp hoc b
h hng, vỡ th cn u t xõy dng, nõng cp cỏc cụng trỡnh thu li hin cú v xõy
mi cỏc cụng trỡnh thu li nh ỏp ng cho nhu cu ti cho din tớch hin cú
v phc v khai hoang, m rng din tớch t trng cõy lng thc cỏc im b trớ
sp xp dõn c.
* Nc sinh hot
Nc sinh hot ụ th: Thnh ph Yờn Bỏi, th trn Yờn Bỡnh ó cú h thng
nc mỏy c cung cp bi nh mỏy nc Yờn Bỏi - Yờn Bỡnh cụng sut 11.500
m3/ngy v nh mỏy nc th xó Ngha L cụng sut 3.500 m3/ngy cung cp nc
cho th xó Ngha L. Mt s huyn l cng c cung cp nc mỏy nh: C Phỳc,
Yờn Th, Sn Thnh.
Nc sinh hot nụng thụn: Tng s hin cú 18.639 cụng trỡnh nc sch cung
cp nc cho 56% dõn s nụng thụn, trong ú 160 cụng trỡnh cp nc tp trung, cũn
li l cụng trỡnh nh l. Ngoi ra cú nc phc v sinh hot ngi dõn ó t o
ging hoc khoan ging. Hin ton vựng cú 41.885 ging xõy, 28.586 ging t v
875 ging khoan. Mt s dõn tc theo phong tc tp quỏn khụng dựng nc ging m
dựng trc tip nc khe sui, cao h, mỏng, ln nờn ngun nc cha hp v sinh,
do vy cn c Nh nc h tr kinh phớ xõy dng cỏc cụng trỡnh nc sch.
* Mng li thụng tin - Bu in
Mng li thụng tin ni b 100% ó c s hoỏ, 9/9 huyn th thnh ph cú
tuyn vi ba v tng i in t t ng. Theo s liu thng kờ, n nm 2008 mt
in thoi t 15,36 mỏy/100 dõn. 153/180 xó phng cú im bu in vn hoỏ xó,
180/180 u ban nhõn dõn xó phng c trang b in thoi, 154/180 xó cú bỏo
trong ngy, 180/180 s xó c ph sũng phỏt thanh, truyn hỡnh. Mng li thụng
tin phn ln ỏp ng nhu cu thụng tin liờn lc, thng thc ngh thut cho ng bo
cỏc dõn tc trong ton tnh. Thụng qua ú ngi dõn tip thu k thut mi phc v
sn xut nụng lõm nghip.

Tuyn ng st H Ni - Lo Cai chy qua a phn Yờn Bỏi cú chiu di 88,25
km, qua 13 xó, phng, th trn. Ga Yờn Bỏi l ga trung trờn ton tuyn H Ni Lo Cai. õy l tuyn giao thụng quan trng trong vn ti hnh khỏch v hng hoỏ.
ng thu:
- ng thu sụng Hng on qua Yờn Bỏi di 115 km, õy l tuyn giao
thụng quan trng vn chuyn lõm sn, hng hoỏ t Lo Cai v Yờn Bỏi v v xuụi.
- ng thu ni h Thỏc B l tuyn vn chuyn thu quan trng ca 30 xó
ven h thuc huyn Yờn Bỡnh v Lc Yờn, ni lin cỏc xó ụng h v Quc l 70,
thun li cho vn chuyn lõm sn v hng hoỏ t thng ngun v cng Hng Lý v
cng Thỏc B.
ng hng khụng:
Sõn bay Yờn Bỏi l sõn bay quõn s. Trong tng lai cú th nõng cp thnh sõn
bay theo hng kt hp gia quõn s v ga hng khụng dõn dng ca cỏc tnh Yờn
Bỏi - Lo Cai - Tuyờn Quang.
3.2. iu kin tiờu dựng
a) Kt qu hot ng thng mi
Hot ng thng mi trong nhng nm qua ó cú nhng bc phỏt trin ỏng
k. Hot ng lu thụng hng hoỏ trờn th trng phỏt trin n nh c th trng
nụng thụn v th trng vung sõu, vựng xa. Nh nc vn tip tc gi vai trũ ch o
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-12-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

trong lu thụng vt t hng hoỏ thit yu v cỏc mt hng chớnh sỏch xó hi, thu mua
nụng lõm sn cho nụng dõn. Tng mc lu chuyn hng hoỏ bỏn l trờn th trng xó
hi tng t 1.539,1 t ng nm 2005 lờn 3.250,9 t ng nm 2008, nm 2009 l
4.014,48 t ng, nm 2010 d c t 4.500 t ng. Tc tng bỡnh quõn 5 nm
2006 - 2010 l 23,9%

phõn phi trờn a bn.
Cỏc tng cụng ty, cụng ty sn xut - thng mi, cụng ty thng mi xut hin
ngy cng nhiu trờn a bn tnh trong ú lnh vc thng mi v trng tõm l
thng mi bỏn l trc tip ó c chỳ trng v quan tõm thớch ỏng ỳng vi vai trũ
ca nú mang li. Mt s doanh nghip, tng cụng ty ln trờn a bn vi vai trũ u
tu trong vic cung ng v iu tit th trng cng nh dn dt, phỏt trin h thng
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-13-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

phõn phi ó phỏt huy c vai trũ v th mnh ca mỡnh. H thng bỏn l xng du
vi hn 60 ca hng xng du trong ú 20 ca hng ca Cụng ty xng du Yờn Bỏi
hng nm cú doanh s khong 600 t ng. Cụng ty TNHH Ho Bỡnh l n v kinh
doanh thng mi ln nht trờn a bn vi h thng 09 trung tõm, ca hng bỏn l
trc thuc v 39 i lý thc hin chc nng bỏn l trong tnh, doanh s kinh doanh
bỏn l hng nm ca cụng ty luụn duy trỡ 200 - 250 t ng. Cụng ty c phn dc
phm Yờn Bỏi vi chc nng l sn xut v kinh doanh thuc cú 103 i lý bỏn l, 09
ca hng trc thuc vi doanh s chim khong 73% tng doanh thu ton cụng ty.
Cụng ty C phn lng thc Hong Liờn Sn thuc Tng Cụng ty lng thc Min
Bc cú 02 chi nhỏnh, 05 ca hng trc thuc, 11 im i lý v trm kinh doanh vi
doanh thu t bỡnh quõn 180 - 200 t ng/nm l nhng n v tham gia trong lnh
vc phõn phi cú quy mụ m bo cỏc nhu cu vt t cho sn xut, xõy dng, hng
hoỏ phc v i sng ngy cng cao ca nhõn dõn cỏc dõn tc trờn a bn.
Nm 2009, trong khi kinh t th gii v trong nc cú suy gim nhng th
trng bỏn l ni tnh vn t c nhiu kt qu ỏng khớch l, tng mc lu chuyn
t 4.014,48 t ng/KH 3.500 t ng, vt 14,7% k hoch, tng 23,49% so vi
nm 2008. Trong ú: Kinh t nh nc t 298,23 t ng, tng 9,85%; Kinh t tp


Thu nhp bỡnh quõn u ngi tnh Yờn Bỏi nm 2005 t 4,26 triu ng
(bng 42,6% so vi c nc), tng 74% so vi nm 2000. Nm 2008 t 7,55 triu
ng (bng 44,5% so vi c nc), nm 2009 t 9,2 triu ng.
III. PHN LOI CH, SIấU TH, TRUNG TM THNG MI

1. Phõn loi ch
Mt s khỏi nim phõn loi ch:
Ch kiờn c: l ch c xõy dng bo m cú thi gian s dng trờn 10 nm.
Ch bỏn kiờn c: l ch c xõy dng bo m cú thi gian s dng t 5
n 10 nm.
Ch tm: L ch nm trong quy hoch nhng cha phi l ch kiờn c hoc
bỏn kiờn c.
1.1. Phõn loi theo quy mụ ch
Theo quy mụ, ch c phõn thnh 3 loi:
a) Ch loi 1:
- L ch cú trờn 400 im kinh doanh, c u t xõy dng kiờn c, hin i
theo quy hoch;
- c t cỏc v trớ trung tõm kinh t thng mi quan trng ca tnh, thnh
ph hoc l ch u mi ca ngnh hng, ca khu vc kinh t v c t chc hp
thng xuyờn;
- Cú mt bng phm vi ch phự hp vi quy mụ hot ng ca ch v t chc
y cỏc dch v ti ch: trụng gi xe, bc xp hng hoỏ, kho bo qun hng hoỏ,
dch v o lng, dch v kim tra cht lng hng hoỏ, v sinh an ton thc phm v
cỏc dch v khỏc.
b) Ch loi 2:
- L ch cú t 200 im kinh doanh n 400 im kinh doanh, c u t xõy
dng kiờn c hoc bỏn kiờn c theo quy hoch;
- c t trung tõm giao lu kinh t ca khu vc v c t chc hp
thng xuyờn hay khụng thng xuyờn;

loi ch theo lch s hỡnh thnh v phỏt trin l mt cỏch tớnh khụng thc s rch rũi
ch cú tớnh cht nh tớnh, cú th phõn thnh 02 loi ch:
a) Ch truyn thng vn húa: L loi ch ó cú lch s hoc c xõy dng
phỏt trin kinh doanh cỏc mt hng mang c trng ca a phng ng thi cú
cỏc hot ng vn hoỏ khỏc, cú mc ớch qung bỏ cỏc giỏ tr vn hoỏ truyn thng v
thu hỳt du lch. Vớ d ch ng Xuõn gn lin vi lch s hỡnh thnh th ụ H Ni,
ch Bn Thnh ca thnh ph H Chớ Minh, Ch tỡnh sapa ca tnh Lo Cai, ch St
Nam nh...
b) Ch kinh doanh: L nhng ch c hỡnh thnh mi mc ớch kinh doanh
n thun v trong quỏ trỡnh phỏt trin vn ch l a im kinh doanh, buụn bỏn ca
ngi dõn.
1.4. Phõn loi theo tớnh cht kinh doanh
Theo tớnh cht kinh doanh, ch c phõn thnh 02 loi
a) Ch chuyờn doanh: l ch kinh doanh chuyờn bit mt mt hng hoc mt
s ngnh hng cú c thự v tớnh cht riờng.
c) Ch tng hp: l ch kinh doanh nhiu mt hng.
1.5. Phõn loi theo tớnh cht khu vc
Theo tớnh cht khu vc, ch c phõn thnh 02 loi:
a) Ch a bn thnh th: l ch c hỡnh thnh trong khu vc thnh ph, th
xó.
b) Ch a bn nụng thụn: l ch nm khu vc ngoi thnh, ngoi th cỏc
ch xó.
c) Ch min nỳi: l ch nm trong khu vc xó min nỳi
2. Phõn loi siờu th, TTTM

Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-16-



vi quy mụ kinh ca TTTM.
- Cỏc cụng trỡnh kin trc c xõy dng vng chc, cú tớnh thm m, cú thit
k v trang thiờt b k thut tiờn tin, hin i m bo cỏc yờu cu phũng chỏy cha
chỏy, v sinh mụi trng, an ninh, an ton, thun tin cho mi i tng tham gia
hot ng kinh doanh ttrong khu vc.
- Hot ng a chc nng c v kinh doanh hng hoỏ v kinh doanh cỏc loi
hỡnh dch v, bao gm: khu vc b trớ cỏc ca hng bỏn buụn, bỏn l hng hoỏ; nh
hng, khỏch sn; khu vc trng by gii thiu hng hoỏ; khu vc dnh cho hot
ng vui chi gii trớ, cho thuờ vn phũng lm vic, hi trng, phũng hp t chc
cỏc hi ngh, hi tho, giao dch v ký kt cỏc hp ng thng mi trong, ngoi
nc; khu vc dnh cho cỏc hot ng ti chớnh, ngõn hng, bo him, bu chớnh vin
thụng, t vn, mụi gii u t, du lch.
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-17-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

c) TTTM hng III:
- Cú din tớch kinh doanh t 10.000 m2 tr lờn v cú ni trụng gi xe phự hp
vi quy mụ kinh doanh ca TTTM.
- Cỏc cụng trỡnh kin trỳc c xõy dng vng chc, cú thit k v trang thit
b k thut hin i m bo cỏc yờu cu phũng chỏy cha chỏy, v sinh mụi trng,
an ninh, an ton, thun tin cho mi i tng tham gia hot ng kinh doanh trong
khu vc.
- Hot ng a chc nng v kinh doanh hng hoỏ v kinh doanh cỏc loi hỡnh
dch v, bao gm: khu vc b trớ cỏc ca hng bỏn buụn, bỏn l hng hoỏ; khu vc
trng by gii thiu hng hoỏ; khu vc dnh cho hot ng n ung, vui chi gii
trớ, cho thuờ vn phũng lm vic, phũng lm vic, phũng hp t chc cỏc hi ngh,



Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

- Cụng trỡnh kin trỳc c xõy dng vng chc, cú tớnh thm m cao, cú thit
k v trang thit b k thut tiờn tin, hin i, m bo cỏc yờu cu phũng chỏy cha
chỏy, v sinh mụi trng, an ton v thun tin cho mi i tng khỏch hng; cú b
trớ ni trụng gi xe v khu v sinh cho khỏch hng phự hp vi quy mụ kinh doanh
ca Siờu th;
- Cú h thng kho v cỏc thit b k thõt bo qun, s ch, úng gúi, bỏn hng,
thanh toỏn v qun lý kinh doanh tiờn tin, hin i;
- T chc, b trớ hng hoỏ theo ngnh hng, nhúm hng mt cỏch vn minh,
khoa hc phc v khỏch hng la chn, mua sm, thanh toỏn thun tin, nhanh
chúng; cú ni bo qun hnh lý cỏ nhõn; cú cỏc dch v n ung, gii trớ, phc v
ngi khuyt tt, phc v tr em, giao hng tn nh, bỏn hng mng, qua bu in,
in thoi.
b) Siờu th hng II:
* p dng i vi Siờu th kinh doanh tng hp:
- Cú din tớch kinh doanh t 2.000 m2 tr lờn;
- Cú danh mc hng hoỏ kinh doanh t 1.000 tờn hng tr lờn;
- Cụng trỡnh kin trỳc c xõy dng vng chc, cú tớnh thm m, cú thớờt k
v trang thit b k thut hin i m bo cỏc yờu cu phũng chỏy cha chỏy, v sinh
mụi trng, an ton v thun tin cho khỏch hng; cú b trớ ni trụng xe v khu v
sinh cho khỏch hng phự hp vi quy mụ kinh doanh ca Siờu th;
- Cú kho v cỏc thit b k thut bo qun, úng gúi, bỏn hng, thanh toỏn v
qun lý kinh doanh hin i;
- T chc, b trớ hng hoỏ theo ngnh hng, nhúm hng mt cỏch vn minh, khoa
hc phc v khỏch hng la chn, mua sm, thanh toỏn thun tin, nhanh chúng; cú
ni bo qun hnh lý cỏ nhõn; cú cỏc dch v n ung, gii trớ, phc v ngi khuyt
tt, phc v tr em, giao hng tn nh, bỏn hng qua bu in, in thoi.

- T chc, b trớ hng hoỏ theo ngnh hng, nhúm hng mt cỏch vn minh,
khoa hc phc v khỏch hng la chn, mua sm, thanh toỏn thun tin, nhanh
chúng; cú ni bo qun hnh lý cỏ nhõn, cú cỏc dch v phc v ngi khuyt tt,
giao hng tn nh.
* p dng i vi Siờu th chuyờn doanh:
- Cú din tớch kinh doanh t 500 m2 tr lờn;
- Cú danh mc hng hoỏ kinh doanh t 500 tờn hng tr lờn;
- Cụng trỡnh trỳc c xõy dng vng chc, cú thit k v trang thit b k
thut m bo cỏc yờu cu phũng chỏy cha chỏy, v sinh mụi trng, an ton, thun
tin cho khỏch hng; cú b trớ ni trụng gi xe v khu v sinh cho khỏch hng phự
hp vi quy mụ kinh doanh ca Siờu th;
- Cú kho v cỏc thit b k thut bo qun, úng gúi, bỏn hng, thanh toỏn v
qun lý kinh doanh hin i;
- T chc, b trớ hng hoỏ theo ngnh hng, nhúm hng mt cỏch vn minh,
khoa hc phc v khỏch hng la chn, mua sm, thanh toỏn thun tin, nhanh
chúng; cú ni bo qun hnh lý cỏ nhõn, cú cỏc dch v phc v ngi khuyt tt,
giao hng tn nh.
3. ỏnh giỏ nhng thun li, khú khn i vi vic phỏt trin mng li ch,
siờu th, TTTM trờn a bn tnh
3.1. Thun li
Cựng vi s chuyn dch mnh m v c cu kinh t ca tnh, ly cụng nghip
lm khõu t phỏ v gn kt cht ch vi tin trỡnh phỏt trin thng mi c nc,
hot ng thng mi Yờn Bỏi tip tc c chn chnh, i mi, cú bc phỏt trin
quan trng, c bn t c mc tiờu ra, gúp phn quan trng vo tng trng kinh
t chung ca tnh.
- Cụng tỏc qun lý hot ng ca mng li ch v gn õy l mng li siờu
th, TTTM ó c cỏc cp chớnh quyn chc nng quan tõm nht l vic thng
xuyờn cú chớnh sỏch u tiờn ginh qu t cho cỏc d ỏn u t xõy dng cỏc ch u
mi, ch vựng cao cng nh u t xõy dng siờu th, TTTM.
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

thỏc ch yu t khu vc sn xut trong tnh. Hng húa a vo th trng ch yu
phc v trc tip cho nhu cu sn xut v tiờu dựng vi dung lng nh.
- Thu nhp v mc sng c bn ca i b phn ngi dõn cha cao v ch ỏp
ng c nhng nhu cu ti thiu trong cuc sng v sinh hot. õy l nguyờn nhõn
chớnh ca vic chm phỏt trin th trng hng húa.
- Tp quỏn tiờu dựng ca ngi dõn c bit l khu vc nụng thụn cũn lc hu.
- Kin thc v kinh doanh cng nh nhng kin thc th trng ca cỏc n v
kinh doanh trờn a bn cũn rt hn ch, chm cp nht, i mi nờn cha bt kp vi
nhu cu th trng.
- Cụng tỏc qun lý nh nc v hot ng ca mng li ch, siờu th, TTTM
cha tt s tng xng vi vai trũ v nh hng ca ch, siờu th, TTTM n nh
hng phỏt trin kinh t, xó hi.

Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-21-


Sở Công Thương Yên Bái, tháng 12 năm 2009

PHN TH HAI

HIN TRNG PHT TRIN MNG LI CH, SIấU TH, TRUNG TM
THNG MI
I. THC TRNG PHT TRIN MNG LI CH, SIấU TH, TRUNG TM
THNG MI TRấN A BN TNH

1. Thc trng phỏt trin mng li ch v c s vt cht
1.1. S lng, c s vt cht, an ton giao thụng v v sinh mụi trng
a) S lng, phõn b v tỡnh trng t ai ca ch trờn a bn tnh

Nm
2008

Nm
2009

11
2
18
14
17
14
19
4
5
104

11
2
18
14
18
14
19
4
5
105

Tỡnh trng t ai
n nm 2009


10.815,45
2.977,24
77.319,67
62.859,54
139.154,11
80.919,03
121.090,02
74.618,53
120.195,46
689.949,05

T l t
ch/t t
nhiờn (%)

0,0002
0,03
0,006
0,0046
0,002
0,003
0,004
0,00019
0,00013
0,003

Biu 1: S lng, phõn b v tỡnh trng t ai ca ch trờn a bn tnh

Cỏc ch ch yu c b trớ ti cỏc khu dõn c tp trung, khu trung tõm cm xó

6
7
8
9

a bn

S
ch

S phng,
xó, th trn
cú ch

Thnh ph Yờn Bỏi
Th xó Ngha L
Huyn Yờn Bỡnh
Huyn Trn Yờn
Huyn Vn Yờn
Huyn Lc Yờn
Huyn Vn Chn
Huyn Trm Tu
Huyn M.C. Chi
Tng s

11
2
18
14
18

Bỡnh
quõn
ngi/ch
8.628,6
13.651,5
5.901,4
5.798,4
6.506,7
7.483,6
7.704,1
6.191,0
9.518,0
7.145,2

Bỏn kớnh phc
v bỡnh quõn
mt ch (m)
517,7 - 690,3
> 3.000
354,1 472,1
347,9 463,8
390,4 520,5
449,0 598,7
462,2 616,3
371,5 495,3
571,1 761,4
428,7 571,6

Biu 2: S lng ch tớnh theo dõn s, n v hnh chớnh v bỏn kớnh phc v ca ch


9

a bn
Thnh ph Yờn Bỏi
Th xó Ngha L
Huyn Yờn Bỡnh
Huyn Trn Yờn
Huyn Vn Yờn
Huyn Lc Yờn
Huyn Vn Chn
Huyn Trm Tu
Huyn M.C. Chi
Tng s

S
ch

C s h tng
Ch kiờn c

11
2
18
14
18
14
19
4
5
105

20

35

Biu 3: Thc trng c s vt cht ch qua cỏc nm

Kt qu hot ng u t h tng ch qua cỏc nm: T nm 2006 n nm
2009 tng s vn u t cho cỏc d ỏn h tng ch t 25,605 t ng bng 48% vn
u t ch giai on trc (53,279 t dng) trong ú vn Ngõn sỏch trung ng l 4
t chim 15,6 %, cũn li vn ngõn sỏch a phng v s dng t. Mt s ch c
u t ln l ch Trung tõm thnh ph Yờn Bỏi 19,461 t ng; ch Ngha Tõm,
huyn Vn Chn u t giai on I: 3,052 t ng; giai on II ch th trn C Phỳc,
huyn Trn Yờn 2,3 t ng.
Ly k vn u t ch qua cỏc nm (triu ng)
STT

1
2
3
4
5
6
7
8
9

a bn

Thnh ph Yờn Bỏi
Th xó Ngha L

6.034
4.046
1.919
2.100
53.278

2007
S
ch
9
2
18
16
17
14
19
4
5
104

Vn
u t
33.641
3.791
4.914
9.263
5.792
6.034
4.271
2.219

2009
S
ch
11
2
18
14
18
14
19
4
5
105

Vn
u t
39.279
3.791
4.915
9.133
6.062
6.418
6.799
2.219
2.100
80.716

Biu 4: u t c s vt cht ch qua cỏc nm

Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

5
6
7

Ch TT TP Yờn Bỏi
Ch Mng Lũ
Ch TT C Phỳc
Ch TT Yờn Th
Ch TT Yờn Bỡnh
Ch TT Trm Tu
Ch TT Mự Cang Chi

SO2
NO2
CO
Bi
3
3
3
àg/m àg/m àg/m àg/m3
240
220
230
230
200
170

160
140
150

Trong tiờu chun cho phộp
Vt thụng s Bi
Trong tiờu chun cho phộp
Trong tiờu chun cho phộp
Trong tiờu chun cho phộp
Trong tiờu chun cho phộp
Trong tiờu chun cho phộp

Biu 5: Mụi trng trong ch

Tuy cỏc thụng s c bn v mụi trng trong cỏc ch ca Yờn Bỏi vn nm
trong tiờu chun cho phộp nhng thc t cụng tỏc m bo v sinh mụi trng ca h
thng ch trờn a bn tnh Yờn Bỏi vn cha tht s c coi trng. Rt nhiu ch
khụng m bo v sinh ngay trong c khu vc hp ch. Thm chớ cú nhiu ch ó hot
ng t nhiu nm nay nhng vn cha cú khu nh v sinh cụng cng, h thng thoỏt
nc v x lý nc thi gõy ụ nhim mụi trng. i vi cỏc mt hng nụng sn thc
phm ti sng, mt s ni khụng chỳ trng n khõu úng gúi, bo qun sn phm
trc khi bỏn hng v vic s ch sn phm ny thng thc hin ngay ti ch.
- Rỏc thi bỡnh quõn: Ch loi II: 1,7 - 2,3 tn/ngy; Ch loi 3: 0,8 - 1,0
tn/ngy.
- Nc thi bỡnh quõn: Ch loi II: 2 - 2,2 m3/ngy; Ch loi 3: 0,8 - 1 m3/ngy.
- X lý nc, rỏc thi.
Quy hoạch mạng lưới chợ, siêu thị, trung tâm thương mại tỉnh Yên Bái đến năm 2015, định hướng đến 2020

-25-