GD
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Đại
hội
lần
thứ
XI
của
cứu.Việc tổng kết những thành tựu và bài học kinh
nghiệm trong quá trình đổi mới đã cho chúng ta
những nhìn nhận mới về các mặt phát triển kinh tếxã hội. Đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục đào
tạo. Chúng ta cần đẩy nhanh, đẩy mạnh xây dựng một
nền kinh tế tri thức nhằm phù hợp với thực tiễn
phát triển hiện tại của đất nước và xu thế phát
triển toàn cầu hiện nay. Vì vậy giáo dục và đào
tạo cũng phải đáp ứng và bắt kịp yêu cầu mới, nhằm
đào tạo nguồn nhân lực mới cho đất nước.
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt
Nam phát triển toàn diện có đạo đức tri thức, sức
khỏe thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình
thành và bồi dưỡng nhân cách phẩm chất và năng lực
công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. (Điều 2 Luật Giáo dục của nước CHXHCN Việt
Nam.
1
Bác Hồ coi việc bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho
đời sau là công việc trọng đại của đất nước dân
tộc. Bác Hồ kính yêu đã dạy “Người có đức mà không
có tài làm việc gì cũng khó. Người có tài mà không
có đức thì vô dụng. Giáo dục phải là bồi dưỡng
được cái đức: cái vốn quí của một con người. Tuy
nhiên không phải ai cũng đã thấm nhuần được tư
tưởng đó.
thị trường có sự quản lý của nhà nước, Chuyển từ
chính sách “đóng cửa" sang chính sách “mở cửa" .
Tuy nhiên mặt trái của cơ chế mới cũng ảnh hưởng
tiêu cực đến sự nghiệp giáo dục, trong đó sự lệch
lạc về đạo đức và những giá trị nhân văn là vấn đề
2
toàn xã hội quan tâm. Đánh giá thực trạng giáo
dục, đào tạo Nghị quyết TW 2 khóa 8 nhấn mạnh “Đặc
biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh,
có
những biểu hiện suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về
lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão
lập thân lập nghiệp vì tương lai của bản thân và
đất
nước".
Trường
THPT
Kim
Động-Hưng
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
3.1 Xác định cơ sở khoa học của việc quản lý
chỉ đạo hoạt động giáo dục đạo đức học sinh
3.2 Phân tích thực trạng việc quản lý, chỉ đạo
hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở Trường THPT
Kim Động -Hưng Yên.
3.3 Đề
xuất và lý giải một số biện pháp chỉ
đạo hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở Trường
THPT Kim Động - Hưng Yên trong giai đoạn từ 2005 2010; 2010 -2015 .
4. Đối tượng nghiên cứu.
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
Phần nội dung
Chương I
Những cơ sở khoa học của
hoạt động giáo dục đạo đức học sinh
1.1 Cơ sở lý luận.
Giáo dục là một hiện tượng xã hội, là quá
trình tác động có mục đích, có kế hoạch, ảnh hưởng
tự giác, chủ động đến con người, dẫn đến sự hình
thành và phát triển tâm lý, ý thức, nhân cách.
Dưới góc độ hoạt động, giáo dục là một hoạt động
chuyên biệt của xã hội nhằm hình thành và phát
triển nhân cách của con người theo những yêu cầu
của xã hội trong những giai đoạn lịch sử nhất
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
yêu cầu, chuẩn mực, giá trị đạo đức - xã hội
thành những phẩm chất đạo đức cá nhân, làm cho cá
nhân đó trưởng thành về mặt đạo đức, công dân và
đáp ứng yêu cầu của xã hội.
* Có thể hiểu quá trình giáo dục đạo đức là
một hoạt động có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch
nhằm biến những nhu cầu chuẩn mực, giá trị đạo đức
của cá nhân phù hợp theo yêu cầu xã hội, nhằm góp
phần phát triển nhân cách của mỗi cá nhân và thúc
đẩy sự phát triển tiến bộ của xã hội.
* Quá trình giáo dục đạo đức H/S trong trường
THPT phải làm cho học sinh thấm nhuần sâu sắc thế
giới quan Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức cách mạng
thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân
cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng
tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục học lên hoặc vào cuộc sống lao động
tham gia xây
GD
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
dựng và bảo vệ Tổ quốc". Điều lệ trường trung
học ban hành theo quyết định số 23/2000/QĐ-Bộ GDĐT ghi rõ: “Trong quá trình học tập và rèn luyện,
8
học sinh thường xuyên được kiểm tra, đánh giá về
nói riêng.
1.3 Cơ sở thực tiễn.
9
Truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam luôn coi
trọng đạo đức con người “Tiên học lễ, hậu học
văn", tư
tưởng đó đã in đậm trên khẩu hiệu của
mỗi nhà trường.
Tháng 10/1964 Bác Hồ về thăm trường đại học sư
phạm Hà Nội đã nói “Công tác giáo dục đạo đức
trong nhà trường là bộ phận quan trọng có tính
chất nền tảng của công tác giáo dục trong nhà
trường XHCN. Dạy
GD
đạo
Hứa Văn Tiến
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
vô kỷ luật, chây lười học tập, suy thoái về đạo
đức và những giá trị nhân văn đang là vấn đề thách
thức sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
Vấn đề đặt ra và cấp thiết là phải tăng cường
giáo dục đạo đức, giáo dục những giá trị nhân văn
để thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu “Xây dựng những
con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng
độc lập dân tộc và CNXH có đạo đức trong sáng, có
11
ý chí kiên cường, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; công
nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước; giữ gìn và
phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, có năng lực,
tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại... (Văn kiện
Hội nghị Ban Chấp hành TW lần thứ 2 khóa 8)." Phát
triển hệ thống hạ tầng giáo dục, đào tạo đáp ứng
yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện nền kinh tế
quốc dân..."
(Văn kiện Hội nghị BCH TW lần thứ
tư, khóa XI)
Chương II
Thực trạng công tác giáo dục đạo đức học sinh
ở Trường THPT Kim động - Hưng yên.
2.1 Đặc điểm chung của trường.
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
Số
lớp
công
lập
Số
lớp
bán
công
Tổng
số
lớp
Tổng
số
2007 - 2008
35
01
36
1780
49,4
2008 - 2009
34
0
34
1541
45,3
2009 - 2010
34
0
2012 - 2013
32
0
32
1343
42,0
Năm học
Năm học 2012 -2013 Nhà trường có 82 cán bộ,
giáo viên, với 73 giáo viên đứng lớp. Lãnh đạo nhà
trường có 1 Phó Hiệu trưởng phụ trách điều hành,
02 đồng chí Phó hiệu trưởng cả ba đồng chí đã qua
Trường Cán bộ quản lý Giáo dục. Trường có một Chi
bộ Đảng với 31 đảng viên, với 07 đồng chí đang ở
tuổi Đoàn. Những năm qua Chi bộ liên tục đạt “Chi
bộ trong sạch, vững mạnh”. Chi đoàn giáo viên gồm
48 đồng chí. Đoàn trường đạt danh hiệu “Đoàn
trường xuất sắc” được Trung ương Đoàn tặng bằng
khen. Mấy năm qua trường giữ vững danh hiệu
13
“Trường tiên tiến cấp tỉnh”. Đội ngũ giáo viên đã
vi phạm
liên quan
tới pháp luật, kỷ cương nề nếp học tập được duy
trì thường xuyên.
2.2 Một số kết quả đạt được trong hoạt động
giáo dục đạo đức học sinh.
+ Hoạt động giáo dục đạo đức được nhà trường
coi trọng hàng đầu. Từ đầu năm Chi bộ Đảng đã có
nghị quyết về giáo dục tư tưởng, đạo đức học sinh.
Lãnh đạo nhà trường đã có kế hoạch, tổ chức chỉ
đạo bằng những biện pháp sát thực, cụ thể: Đã nâng
cao nhận thức, vị trí vai trò công tác giáo dục
đạo đức trong tập thể sư phạm, giữ vững nền nếp kỷ
cương trong hoạt động dạy và học. Công tác Đoàn
thanh niên với vai trò nòng cốt trong các
phong
trào thi đua đã chú trọng tới rèn luyện tư tưởng
14
đạo đức cho đoàn viên, thanh niên. Đội ngũ giáo
viên chủ nhiệm tích cực trong công tác giáo dục
đạo đức học sinh. Đã có sự phối hợp hiệu quả giữa
các tổ chức Đoàn thanh niên, giáo viên chủ nhiệm,
hội cha mẹ học sinh và lãnh đạo nhà trường trong
hoạt động giáo dục. Không có giáo viên nào vi phạm
đạo đức nhà giáo và tiêu cực trong thi cử.
+ Chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ngày
càng tăng, phần lớn các em đã xác định được động
15
Số HS
Số HS
Năm học
2005 2006
2006 2007
2007 2008
2008 2009
2009 2010
2010 2011
2011 2012
2012 2013
số
HS
Tốt
(%)
Khá
(%)
Trun
g
bình
57,8
%
61,7
%
58,5
%
64,5
%
72,6
%
72,6
%
68,7
%
69,0
%
29,7
%
29,9
%
30,3
%
26,1
%
20,4
%
23,1
%
23,0
1,1%
0
0
6.4%
0.7%
01
0
4.3%
0.0%
0
0
7,3%
1,0%
0
0
dung, phương pháp, nghệ thuật.
- Một bộ phận học sinh do những nguyên nhân
khác nhau (ví dụ hoàn cảnh gia đình) có biểu hiện
chậm tiến, thậm chí sa sút về đạo đức, lối sống.
GD
đạo
Hứa Văn Tiến
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
- Nhận thức sai lệch về động cơ, thái độ học
tập, đến trường học chỉ để tiếp thu kiến thức khoa
học đơn thuần để có được bằng tốt nghiệp mà thiếu
ý thức phấn đấu, tư tưởng đạo đức.
- Một số ít các em (thậm chí có biểu hiện bỏ
học, đua đòi, thiếu trung thực, lập nhóm, liên kết
kẻ xấu bên ngoài, “xin đểu” ăn cắp tài sản của
bạn.
2.4 Một số vấn đề đặt ra trong tổ chức, chỉ
đạo hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở Trường
v.v... Những nội dung trên được cụ thể bằng một số
biện pháp chỉ đạo được trình bày ở Chương 3.
18
GD
đạo
đức
học
sinh
ở
Trường
THPT
Hứa Văn Tiến
Chương III
Một số biện pháp chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học
sinh ở Trường THPT Kim động -Hưng yên
3.1 Nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm
của các thành viên, tổ chức nhà trường trong hoạt
một tấm gương sáng, một chuẩn mực để quần chúng
học sinh noi theo. Chi bộ Đảng phải thường xuyên
kiểm tra bằng nhiều hình thức, qua đó để phát hiện
nhân tố mới, kịp thời khắc phục khuyết điểm, bổ
sung
điều
chỉnh
chủ
trương,
phương
hướng
tiếp
theo, giúp hoạt động quản lý đi đúng định hướng.
GD
đạo
đức
học
tách rời trong quá trình giáo dục, hoàn thiện nhân
cách học sinh, đó không phải là nhiệm vụ của riêng
ai. Từ đó, tùy vị trí nhiệm vụ của mình để làm
20
công tác giáo dục đạo đức học sinh. Thông qua bài
giảng, đặc thù để giáo dục đạo đức một cách nhuần
nhuyễn, không khuôn sáo, sống sượng. Trong thực
tế, do nhận thức chưa đầy đủ, vẫn còn một số giáo
viên chỉ quan tâm đến hoạt động chuyên môn, truyền
thụ kiến thức khoa học đơn thuần, mà quên đi nhiệm
vụ giáo dục tư tưởng, đạo đức học sinh. Thậm chí
có một số ít giáo viên thiếu tình thương và trách
nhiệm trù úm, hoặc thiên vị đối với học sinh, ảnh
hưởng đến sự phát triển nhân cách học sinh.
Người cán bộ quản lý phải quán triệt đầy đủ
các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của
nhà nước về công tác giáo dục đào tạo. Phải xây
dựng và củng cố khối đoàn kết nhất trí trong tập
thể sư phạm. Công đoàn tổ chức, giáo dục giáo
viên, nhân viên, thường xuyên duy trì, phát huy
các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào “kỷ
cương, tình thương, trách nhiệm”, “ Nói không với
tiêu cực và chống bệnh thành tích trong giáo dục
“. cán bộ, giáo viên cần được bồi dưỡng tư tưởng
chính
trị,
21
ở
Trường
THPT
mạng, lý tưởng nghề nghiệp. Mỗi giáo viên,
nhân viên không ngừng trau dồi nâng cao phẩm chất
đạo đức sẽ trở thành tấm gương sáng gây được niềm
tin đạo đức, sức thuyết phục trước học sinh, nhân
dân.
c. Phát huy vai trò tiên phong của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh
trong hoạt động
giáo dục đạo đức học
sinh.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức gần Đảng
nhất, là lực lượng đông đảo, trực tiếp thực hiện
nhiệm vụ chính trị của nhà trường, là lực lượng
nòng cốt trong các phong trào thanh niên. Đoàn có
tiềm năng to lớn tham gia công tác giáo dục. Đoàn
có nhiệm vụ giáo dục đoàn viên, thanh niên, học
sinh về tư tưởng chính trị đạo đức. Bồi dưỡng lý
22
chức
Đoàn vững mạnh, tạo mọi điều kiện cần thiết
để tổ chức Đoàn hoạt động thực sự có hiệu quả.
d. Củng cố, xây dựng, đội ngũ giáo viên chủ
nhiệm lớp, lực lượng nòng cốt giáo dục đạo đức học
sinh.
Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt Hiệu
trưởng, đảm nhận vai trò chủ đạo trong công tác tổ
chức giáo dục học sinh của một lớp học. Giáo viên
chủ nhiệm là người nắm vững hoàn cảnh và sự tiến
bộ của từng học sinh. Bởi vậy họ có biện pháp tổ
chức giáo dục sát đối tượng, thúc đẩy sự tiến bộ
của cả lớp.
GD
đạo
đức
học
sinh
ở
viên bộ môn và tổ chức Đoàn TN. Đặc biệt là quan
hệ giữa GVCN với chi hội cha mẹ học sinh, là cầu
nối gia đình với nhà trường, xã hội.
GVCN phải có nhận thức đúng vị trí quan trọng
của mình. Phải tự bồi dưỡng, nắm bắt sâu sắc chủ
trương đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước
trong thời kì đổi mới. Phải nâng cao trình độ
chuyên môn để giáo dục học sinh một cách thuyết
phục. Phải mẫu mực trong lối sống cách cư xử. GVCN
thực sự là người thầy, người cha, người mẹ, người
bạn của tập thể học sinh.
e. Phát huy vai trò tự quản của tập thể học
sinh.
Hai yếu tố quan trọng của tập thể có ý
nghĩa giáo dục lớn là : Chế độ sinh hoạt tập thể
và Dư luận tập thể. Chế độ sinh hoạt tập thể hợp
lý, với kỷ luật nghiêm, hoạt động có kế hoạch, có
tổ chức và nề nếp tạo nên thói quen sống có văn
hóa, hình thành ý chí và nghị lực. Dư luận tập thể
lành mạnh luôn trợ giúp con người nhận thức những
điều tốt đẹp, điều chỉnh hành vi sống có văn hóa.
GD
đạo
đức
học
sinh
đời sống xã hội. Mỗi cá nhân được thể nghiệm vị
trí, vai trò của mình trong xã hội là nhờ tập thể
và thông qua tập thể. TTHS là nơi thoả mãn nhu cầu
giao lưu, hoạt động. Qua đó mà những phẩm chất đạo
đức: hình thành và củng cố. Họ sẽ là những người
công dân tốt sống biết vì tập thể có trách nhiệm
với bản thân, gia đình và xã hội.
Muốn có những TTHS tự quản, vai trò của GVCN
vô cùng to lớn. GVCN phải chọn ra được ban cán sự
có năng lực, uy tín, có sức thuyết phục, có năng
lực tổ chức, điều khiển hoạt động tập thể. Hiệu
trưởng, GVCN cần lắng nghe ý kiến của các em, định
hướng giúp các em phương pháp quản lý lớp. Có sự
25