ĐỔI MỚI CÁCH TỔ CHỨC ĐỂ DẠY HIỆU QUẢ CHỦ ĐỀ THÁNG 1:
“THANH NIÊN VỚI VIỆC GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC”
GDNGLL - LỚP 10.
A.ĐẶT VẤN ĐỀ.
Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một đòi hỏi tất yếu của
quá trình giáo dục. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh mở rộng
tri thức, rèn luyện các kỹ năng.... Là dịp để học sinh có cơ hội tham gia các hoạt
động làm giàu thêm vốn sống cho mình. Hoạt động GDNGLL là phương tiện rất
tốt để học sinh rèn luyện các phẩm chất, nhân cách và dần hoàn thiện mình đáp
ứng mục tiêu giáo dục đề ra là phát triển con người toàn diện.
Đánh giá tổng quan thì đây là môn học rất hay nó không những đem lại
cho người học kiến thức tổng hợp qua các chủ đề mà còn giúp học sinh linh hoạt
hơn khi tiếp cận chủ đề và rèn luyện các kĩ năng. Bên cạnh đó còn giúp cho giáo
viên giảng dạy bổ sung rất nhiều kiến thức rất hữu ích cho lĩnh vực chuyên môn
mà mình đảm nhiệm.
Hiện nay, các giờ dạy trên lớp với lượng kiến thức nhiều và được phân
loại thành nhiều ban làm cho học sinh mệt mỏi, căng thẳng và đôi khi chán học.
Song song tồn tại với các ban và khối lượng kiến thức đó thì học sinh còn phải
tham gia học nghề, hướng nghiệp và Hoạt động GDNGLL. Như vậy, áp lực học
tập đối với học sinh đẩy lê đỉnh điểm khiến việc học của học sinh khi tham gia
chỉ mang tính chiếu lệ, đối phó.
Trước đây việc giảng dạy NGLL mà giáo viên được phân công đảm
nhiệm chỉ được thực hiện theo các gợi ý trong mỗi chủ đề lớn. Một vài năm đầu
do học sinh mới tiếp cận và thấy mới lạ được bày tỏ quan điểm, thái độ nên tinh
thần học tập tích cực. Nhưng mấy năm trở lại đây khi mạng truyền thông phát
triển với nhiều chương trình truyền hình với các Live show mới lạ hấp dẫn đã
tạo nên sự thoái trào của học sinh trong buổi NGLL.
Để tạo nên sự hứng thú, sôi nổi tham gia hoạt động bản thân người giáo
viên phải biết tìm tòi, sáng tạo, tránh những mô típ tổ chức hoạt động mà nhận
thấy nhàm chán kém hiệu quả để tạo ra cách thức tổ chức hoạt động mới không
như mô típ có sẵn nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu giáo dục đề ra.

sau:
- Nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống, tiếp thu những giá trị tốt đẹp của
nhân loại; củng cố mở rộng kiến thức, có ý thức trách nhiệm với bản thân, gia
đình, nhà trường và xã hội.
- Củng cố vững chắc các kĩ năng cơ bản trên cơ sở đó tiếp tục hình thành các
năng lực chủ yếu như: Năng lực tự hoàn thiện, năng lực thích ứng, năng lực giao
tiếp, năng lực hoạt động chính trị xã hội.
- Có thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm
về hành vi của bản thân, đấu tranh tích cực với những biểu hiện sai trái của bản
thân và của người khác để tự hoàn thiện mình, biết cảm thụ và đánh giá cái đẹp
trong cuộc sống.
3.Nhiệm vụ, nội dung và hình thức của HĐGDNGLL ở trường THPT.
3.1. Nhiệm vụ.
- Giáo dục về nhận thức: Thông qua việc củng cố và hoàn thiện các tri thức đã
học trên lớp, mở rộng tầm nhìn ra thế giới xung quanh; Giúp học sinh vận dụng
những tri thức đã học để giải quyết vấn đề do thực tiến đời sống đặt ra, bổ sung
kinh nghiệm thực tế, xã hội cho học sinh; Giúp học sinh tự điều chỉnh hành vi
đạo đức, có lối sống phù hợp với định hướng chính trị, xã hội.
- Giáo dục về thái độ: Tạo cho học sinh hứng thú và lòng ham muốnhoạt động
một cách tự giác; tong bước hình thành niềm tin vào các giá trị mà các em phải
vươn tới; Bòi dưỡng cho học sinh những tình cảm đạo đức trong sáng, biết yêu
2


ghét phân minh, xây dung cho học sinh lối sống phù hợp với đạo đức pháp luật,
truyền thóng của địa phương, đất nước.
3.2. Nội dung và hình thức.
HĐGDNGLL hiện nay được phát triển hết sức phong phú và đa dạng
ngày càng phát triển dưới nhiều hình thức tổ chức hấp dẫn và được chính thức
đưa vào giảng dạy ở trường THPT thông qua các hoạt động sau:

cụ thể. Có như vậy mới giúp các em có điều kiện và cơ hội trưởng thành.
-Phát huy cao độ đội ngũ cán bộ lớp, ban chấp hành chi đoàn, đồng thời
khéo léo toạ điều kiện lôi cuốn mọi thành viên trong lớp cùng tham gia vào các
khâu của quá trình hoạt động.
5.2. Đa dạng hoá các phương pháp tổ chức.
Căn cứ vào đặc thù bộ môn mà trong từng hoạt động cần phải sử dụng
linh hoạt các phương pháp sau:
-Phương pháp thảo luận.
-Phương pháp đóng vai.
3


-Phương pháp giải quyết vấn đề.
-Phương pháp giao nhiệm vụ.
Từ việc sử dụng linh hoạt các phương pháp cần phải đa dạng hoá các hình thức
HĐGD NGLL nhằm khắc phục tính đơn điệu, lặp đi lặp lại một vài hình thức đã
quá quen thuộc và gây ra sự nhàm chán, tẻ nhạt. Để đạt được điều đó cần phải
cụ thể hoá các đặc điểm sau:
-Nắm chắc chủ đề của từng tháng, xác định mục tiêu giáo dục nhằm xây
dung nội dung cho hoạt động.
-Lựa chọn các hình thức hoạt động cho phù hợp với nội dung của từng
tuần, từng tháng.
-Gắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phương pháp tổ chức
HĐGDNGLL.
Ngoài ra còn phải thực hiện đổi mới đánh giá kết quả hoạt động. Khi đánh
giá phải bám sát vào mục tiêu, đối chiếu với mục tiêu để xem xét mức độ thực
hiện hoạt động của học sinh. Bởi khi đánh giá là dịp giúp học sinh tự đánh giá
nhìn nhận được những tiến bộ cũng như những tồn tại cần khắc phục. Đánh giá
hoạt động cần nhấn mạnh kĩ năng, hành vi, thái độ coi đó là những yêu cầu cơ
bản cần đạt được sau hoạt động.

III.GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
Chủ đề hoạt động tháng 1:
THANH NIÊN VỚI VIỆC GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC.
Trong chủ đề này SGV có gợi ý 4 hoạt động như sau:
Hoạt động 1: Tìm hiểu di sản văn hoá.
Hoạt động 2: Hội thi thời trang.
Hoạt động 3: Tìm hiểu truyền thống văn hoá của địa phương, của đất nước.
Hoạt động 4: Nét đẹp văn hoá tuổi thanh niên.
Từ năm học 2006 đến năm học 2009 bản thân tôi cũng thường bám SGV
thực hiện theo gợi ý của 4 hoạt động nêu trên nhưng thấy rằng việc tham gia
hoạt động của học sinh như lắng xuống, ít sôi nổi và nhất là học sinh không mấy
hứng thú. Từ lí do này tôi thiết nghĩ phải chăng học sinh chịu áp lực học tập của
nhiều môn học nên các em mệt mỏi do đó chỉ tham gia mang tính chiếu lệ hình
thức. Hay hình thức tổ chức hoạt động thiếu sáng tạo, đổi mới không gần thực tế
khiến các em không hào hứng.
Với trăn trở như vậy tôi đã mạnh dạn thay đổi hình thức hoạt động, tránh
mô típ trong SGV mà tự thiết lập cho mình hình thức tổ chức hoạt động mới.
Kết quả đạt được giúp tôi phần nào trả lời được câu hỏi: Việc tham gia hoạt
động NGLL sôi nổi, hào hứng, đạt mục tiêu giáo dục đề ra hay không phụ thuộc
vào việc đổi mới cách thức hoạt động chứ không phải do học sinh học quá nhiều
môn ở trên lớp.
Dưới đây là hình thức hoạt động mà tôi xây dựng cho chủ đề tháng 1 như
sau:
A.Mục tiêu giáo dục:
-Hiểu được một số đặc điểm cơ bản của nền văn hoá dân tộc; quyền và trách
nhiệm của học sinh trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
-Phát triển được kĩ năng thu nhận thông tin, kĩ năng nghiên cứu,biểu đạt các vấn
đề văn hoá XH.
-Có thái độ trân trọng nền văn hoá, lịch sử của dân tộc mình; tôn trọng tất cả các
dân tộc và các nền văn hoá.

lại cho ban tổ chức. Sau đó ban tổ chức trao ngược lại giấy kể tên trò chơi dân
gian và yêu cầu các đội chơi thực hiện tối thiểu 2 trò chơi và tối đa 3 trò chơi.
Lớp nào thực hiện được yêu cầu trên sẽ dành chiến thắng.

(Chơi ô ăn quan)

(Nu na nu nống)

(Chơi chuyền)

(Bịt mắt bắt dê)

6


(Nhảy bao bố)

(Đi cà kheo)

-Thứ 3: Sau khi thực hiện xong một số trò chơi dân gian GV hỏi cảm súc của
học sinh bằng một số câu hỏi sau:
Câu 1: Em có thích chơi các trò chơi dân gian không?
HS lớp 10A1 trả lời: Em rất thích chơi các trò chơi dân gian vì các trò
chơi dân gian rất dễ chơi, gần gũi, đời thường và nhất là nó phản ánh cuộc sống
sinh hoạt cộng đồng.
Câu 2: Lí do gì mà các trò chơi dân gian luôn được lưu giữ lại trong
cuộc sống?
HS lớp 10CC5 trả lời: Vì các trò chơi dân gian rất phù hợp với lứa tuổi,
dễ thực hiện, phản ánh phong tục tập quán của cộng đồng người Việt Nam
chúng ta.

tộc ở Việt Nam. Về phần này người điều hành đề nghị mỗi lớp chọn 1 thành
viên cùng đứng lên kể theo thứ thự lẻ trước(10A1), chẵn sau(10CC5) và cho thư
kí ghi lại kết quả. Đội nào kể được nhiều thì dành chiến thắng.
-Thứ hai: GV đặt câu hỏi chung cho cả 2 lớp: Em hãy kể tên các dân tộc
sống trên địa bàn huyện Cẩm Thuỷ?
HS liệt kê: Kinh, Mường, Dao, Thái.
Sau khi 2 đội kể tên xong người điều hành cho 2 đội bốc thăm giới thiệu về
những đặc điểm cơ bản của một dân tộc sống trên địa bàn huyện Cẩm Thuỷ.
Lớp 10A1 giới thiệu về dân tộc Mường.
Lớp 10CC5 giới thiệu về dân tộc Dao.
Do HS được chuẩn bị chủ đề nên HS của 2 lớp thực hiện phần giới thiệu rất tốt.
Với yêu cầu này HS đã giành thời gian của mình để tìm kiếm thông tin về các
dân tộc Việt Nam cụ thể là dân tộc Mường, Dao. Qua việc tìm hiểu học sinh
phần nào nắm bắt được đặc điểm của 2 dân tộc và sẽ yêu quý hơn về các dân tộc
trân trọng những giá trị mà các dân tộc đã tạo dựng bởi đây chính là linh hồn cốt
cách của dân tộc.
-Thứ ba: Vẽ trang phục 2 dân tộc thiểu số (Mường, Dao) thời gian thực
hiện 15 phút.

(Dân tộc Mường)

(Dân tộc Dao)

Sau khi các thành viên thực hiện các phần xong người điều hành đưa ra
các câu hỏi cho cổ động viên 2 lớp như sau:
Câu 1: Em nhận xét gì về trang phục dân tộc mà lớp em và lớp bạn đã
vẽ?
HS trả lời: Theo 2 hướng vừa khen trang phục lớp mình vẽ và đôi khi có khen
(chê) trang phục của lớp tham gia thi với mình.
Câu 2: Tại sao các trang phục này lại thể hiện giá trị văn hoá của các

hay không nên giữ gìn nó. Từ đó thái độ đặt ra cho người học là cần phải giữ
gìn, bảo tồn và phát huy các di sản, giá trị, bẳn sắc văn hoá địa phương và đây
cũng là việc để giữ gìn nét văn hoá chung nhất là trong điều kiện phát triển kinh
tế hiện nay văn hoá lai căng thương mại đang xâm nhập vào nước ta.
IV. KẾT QUẢ
Với hình thức tổ chức như trên, học sinh tham gia rất hào hứng, sôi nổi.
Đặc biệt, học sinh chủ động tìm hiểu về chủ đề để hiểu rõ hơn và có thái độ,
hướng đi cho mình một cách đúng đắn khi mà hiện nay xu thế hội nhập khiến
nhiều bạn trẻ đã có những lệch lạc trong suy nghĩ vì thiếu hiểu biết về giá trị bản
sắc dân tộc.
Với tiết học này, học sinh không những rèn kĩ năng giao tiếp, tinh thần tập
thể, sự hòa đồng mà còn chứng tỏ sự hiểu biết của mình về văn hóa, đây là một
trong những yêu cầu mà nhà trường hướng đến cho học sinh vì học sinh hiện
nay đang yếu và thiếu các kĩ năng để bổ trợ trong học tập cũng như trong cuộc
sống.

9


Sau tiết HĐNGLL, tôi cũng đã điều tra ý kiến của học sinh về tiết học
cũng như các tiết HĐNGLL khác mà các em tham gia, hầu hết học sinh đều tỏ ra
rất hứng thú với các hình thức nêu trên. Và nhất là các em rất chờ đợi đến tiết
học Hoạt động GDNGLL. Tôi nhận thấy đây là bước đầu của sự thành công.
V. KẾT LUẬN
Mỗi hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp đều có ưu thế riêng của
nó. Vấn đề là trong thời gian cụ thể cho phép, giáo viên có thể chọn lựa và sáng
tạo thêm các hình thức cho phù hợp với mỗi chủ đề, với hứng thú, với nhận thức
và khả năng có thể có của học sinh.
Lựa chọn những hình thức như trên, tôi nghĩ rằng đã đáp ứng được điều đó.
Bởi phần thưởng xứng đáng với giáo viên không gì hơn lời nhận xét của học

11


MỤC LỤC
Trang
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.Khái niệm HĐGDNGLL.
2.Vị trí, vai trò, mục tiêu của HĐGDNGLL ở trường THPT.
3.Nhiệm vụ, nội dung và hình thức của HĐGDNGLL ở trường THPT.
4. Đặc điểm của học sinh THPT nói chung, học sinh lớp 10 nói riêng
5.Định hướng đổi mới và đa dạng hoá các phương pháp tổ chức
HĐGDNGLL ở trường THPT.
II.THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.
1. Tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay.
2.Thực trạng học HĐGDNGLL ở trường THPT Cẩm Thuỷ 1.
III.GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
IV.KẾT QUẢ
V. KẾT LUẬN
VI. KIẾN NGHỊ

1
2
2
2
2
2
3
3