SỞ GD & ĐT TP.CẦN THƠ
TRƯỜNG THPT PHAN VĂN TRỊ
--------------------------------

KIỂM TRA HỌC KÌ II
NĂM HỌC: 2015-2016
Môn: Ngữ văn, Khối 10
Thời gian: 90 phút
(Không kể thời gian phát đề)

Phần I: Phần đọc - hiểu (3 điểm)
*Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“…Cậy em, em có chịu lời,
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.
Giữa đường đứt gánh tương tư,
Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.
Kể từ khi gặp chàng Kim,
Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.
Sự đâu sóng gió bất kỳ,
Hiều tình khôn lẽ hai bề vẹn hai…”
(Trao duyên – Trích Truyện Kiều,
Nguyễn Du, Ngữ văn 10, Tập hai).
Câu 1: Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên?
Câu 2: Thúy Kiều đã dùng những từ ngữ nào để thuyết phục Thúy Vân? Giải thích ý
nghĩa của các từ ngữ đó?
Câu 3: Em có suy nghĩ gì về tâm trạng của Thúy Kiều trong đoạn trích “Trao duyên”?

Phần II. Phần làm văn (7 điểm)
Nêu cảm nhận của anh/ chị về tâm trạng của người chinh phụ trong đoạn thơ sau:
“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.


ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10
Phần

Đáp án

Điểm

1. Yêu cầu chung
Có kĩ năng đọc hiểu văn bản, đồng thời rút ra ý nghĩa về văn bản đó

2. Yêu cầu cụ thể
Câu 1:
Thúy Kiều nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng và kể cho

1,0

Thúy Vân nghe về mối tình của mình với sự kiềm nén tình cảm và nỗi đau.
Câu 2:
-Các từ ngữ được sử dụng: cậy, lạy, thưa.
+Từ cậy: thể hiện niềm tin tuyệt đối vừa nhờ cậy, vừa tin cậy, sự nài ép, bắt
buộc người nghe không thể chối từ.
I

+Từ lạy, thưa: thể hiện thái độ kính cẩn với người bề trên hoặc người mình
hàm ơn.
 Các từ ngữ mang sắc thái trang trọng.

0,5

trân trọng nỗi đau khổ cũng như khát vọng hạnh phúc lứa đôi của người phụ
nữ có chồng đi chinh chiến phương xa.
-Đặng Trần Côn đã cảm thời thế mà viết nên khúc ngâm tác phẩm "chinh
phụ ngâm" một tác phẩm tiêu biểu cho thể loại ngâm khúc trong văn học
trung đại Việt Nam
-"Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ" là một trong những đoạn trích tiêu
biểu nói về tình cảnh tâm trạng cô đơn, lẻ bóng của người vợ trẻ khi chồng
ra trận vắng nhà
Thân Bài:
- Tám câu thơ đầu mở ra một tâm trạng cô đơn,lẻ bóng của người chinh
phụ.
+ Nỗi cô đơn của người chinh phụ được thể hiện qua nếp sinh hoạt hằng
ngày tuần tự diễn ra như một quy trình đã được cài đặt sẵn, không thay
đổi, trở thành thói quen, khiến cho mọi hoạt động trở nên máy móc, đều
đặn lặp lại, chỉ gợi cảm giác tẻ nhạt.
 Một mình đi dạo hiên vắng trong tâm thế “gieo từng bước” càng làm cho
không gian trở nên vắng lặng và thời gian vẫn dài dằng dặc trong từng
bước chân đều đặn và chậm chạp
 Ngồi buông rèm, cuốn rèm (rủ thác ) đôi bàn tay người chinh phụ như bị
điều khiển bởi thói quen vô thức.
=>Những hành động lặp đi lặp lại không mục đích, vô nghĩa thể hiện tâm
trạng rối bời, nhung nhớ, cô đơn lẻ loi của người chinh phụ.
+ Nỗi cô đơn của người chinh phụ còn được thể hiện qua những yếu tố
ngoại cảnh mà nổi bật hơn hết đó là cuộc đối thoại giữa người chinh phụ
và ngọn đèn
 Chim thước: là loài chim báo tin lành nhưng chẳng thấy
 Đèn: vật vô tri không thể hiểu được tấm lòng người chinh phụ
=>Gợi nên không gian lạnh lẽo, âm u.
+Sử dụng câu hỏi tu từ: “Đèn……..mà thôi”-> tâm trạng bế tắc của người
chinh phụ: hỏi đèn để mong muốn tìm được một sự đồng cảm, sẻ chia,


-Đoạn trích nói về tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ cũng như toàn bộ tác
phẩm Chinh phụ ngâm là tiếng kêu thương của người phụ nữ chờ chồng,
nhớ thương người chồng chinh chiến phương xa.
-Đoạn trích không có ý nghĩa tố cáo cuộc chiến tranh phi nghĩa mà còn

1

tiếng nói tình cảm sự ý thức về quyền sống, quyền hưởng hạnh phúc lứa đôi
của người phụ nữ.
-Với khả năng mở rộng diện đề tài, khai thác sâu sắc hơn thế giới tâm hồn
con người khẳng định những giá trị nhân văn cao cả mà khúc ngâm đã đem
lại, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của giai đoạn văn chương thế kỷ
XVIII trong tiến trình phát triển chung của nền văn học dân tộc.
-

Bài viết có sáng tạo, biết đối chiếu so sánh với những câu thơ hoặc
bài thơ có nội dung tương tự để làm rõ vấn đề.

0,5

-

Chính tả, dùng từ và đặt câu

0,25

-

Đảm bảo cấu trúc của bài văn nghị luận ( mở bài, thân bài, kết bài)