SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT VĨNH LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC
CHO HỌC SINH QUA TIẾT 1- BÀI 14:
CÔNG DÂN VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ
BẢO VỆ TỔ QUỐC (GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10)

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: GDCD

THANH HÓA, NĂM 2013
MỤC LỤC
1


Nội dung
A. Đặt vấn đề
1. Tại sao phải giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh?
2. Vai trò của môn GDCD trong việc giáo dục truyền thống yêu
nước
B. Giải quyết vấn đề
I. Cơ sở lí luận của vấn đề
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện
IV. Kiểm nghiệm
C. Kết luận
II. Bài học kinh nghiệm

nên những truyền thống tốt đẹp như truyền thống cần cù lao động, sản xuất,
truyền thống nhân ái, giàu lòng vị tha, truyền thống tôn sư trọng đạo... trong đó
nổi bật là truyền thống yêu nước. Đây là điều thiêng liêng, cao quý nhất, là cơ sở
tạo nên truyền thống khác.
Mỗi thế hệ đi vào cuộc sống, hướng theo sự phát triển chung của nhân
loại và dân tộc không thể không mang theo mình những giá trị của quá khứ,
truyền thống dân tộc mà các thế hệ trước đã tạo lập và truyền lại. Cứ như vậy,
trong đà phát triển bất tận của lịch sử, các thế hệ nối tiếp nhau sáng tạo và kế
thừa những di sản quý báu của ông cha.
Hiện nay, đất nước ta đang đổi mới, đang tiến hành Công nghiệp hoáHiện đại hoá, chúng ta xây dựng xã hội hiện đại, nhưng không thể cắt đứt với
truyền thống, đặc biệt là truyền thống yêu nước. Bởi vì chính truyền thống yêu
nước sẽ giữ cho chúng ta đi đúng hướng. Chúng ta đang “muốn làm bạn với tất
cả các nước”, đang hợp tác với các nước khác nhau để phát triển đất nước,
nhưng chúng ta lại phải bảo vệ, giữ gìn bản sắc riêng của Việt Nam. Chúng ta
hoà nhập nhưng không hoà tan.
Đồng thời, hiện nay trên thế giới, vấn đề xung đột tôn giáo, xung đột
chủng tộc vẫn đang diễn ra gây nên những tổn thất lớn. Điều đó làm cho chúng
ta cần phải tăng cường giáo dục ý thức dân tộc, bản sắc dân tộc đặc biệt là
truyền thống yêu nước. Bởi vì, Chủ nghĩa đế quốc và bọn phản động đang tìm
mọi cách làm xói mòn tinh thần đoàn kết dân tộc, làm lung lay ý chí của một bộ
phận thanh niên, xa rời truyền thống yêu nước. Vì vậy, giáo dục truyền thống
yêu nước sẽ giúp học sinh thấy và nhận thức được trách nhiệm của thế hệ trẻ là
giữ gìn và phát huy thành quả của cha ông gây dựng, phấn đấu góp sức mình để
xây dựng đất nước giàu đẹp, có thể sánh vai được với các cường quốc năm châu
và có thể bảo vệ vững chắc nền độc lập khi có nguy cơ bị xâm hại.
Với tầm quan trọng của việc giáo dục truyền thống dân tộc đặc biệt là
truyền thống yêu nước cho học sinh trong giai đoạn hiện nay, tôi mạnh dạn nêu
lên vài kinh nghiệm của bản thân trong việc giáo dục truyền thống yêu nước cho
học sinh qua một tiết học cụ thể đó là - Tiết 1- Bài 14 : Công dân với sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Giáo dục công dân lớp 10). Để đạt hiệu quả cao

dũng tuyệt vời của các chiến sĩ đấu tranh, hi sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc
để nêu gương cho học sinh học tập, suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với
Tổ quốc. Và trong môn Giáo dục công dân, không phải chỉ giáo dục cho học
sinh tình cảm yêu, ghét trong đấu tranh giai cấp, sự căm thù và chủ nghĩa anh
hùng mà còn bồi dưỡng cho các em biết yêu quý lao động, yêu cái đẹp, có óc
thẩm mĩ, biết cách ứng xử đúng đắn trong cuộc sống. Hơn thế nữa, giáo dục
chính trị, tư tưởng, đạo đức nói chung và giáo dục truyền thống yêu nước cho
học sinh nói riêng là một trong những nhiệm vụ của bộ môn Giáo dục công dân
ở trường phổ thông mà người giáo viên phải quán triệt và thực hiện nhằm góp
phần xây dựng con người mới XHCN.
Lòng yêu nước được hình thành từ rất sớm. Đó là một tình cảm thiêng
liêng tạo nên sức mạnh to lớn để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lòng yêu nước
được thử thách trải qua quá trình lao động, sản xuất và chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác tạo thành sợi chỉ đỏ bền chặt
xuyên suốt lịch sử Việt Nam qua từng giai đoạn. Chính vì thế, khai thác nội
dung bài 14-lớp 10 chúng ta có thể giáo dục cho học sinh một cách sinh động và
cụ thể về truyền thống yêu nước.
B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
4


I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ.
Chủ Tịch Hồ Chí Minh nói rằng :“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ
của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng, dễ
thấy. Nhưng cũng có thể cất dấu kín đáo trong giương, trong hòm. Bổn phận của
chúng ta là làm cho những của quý, kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.
Nghĩa là phải ra sức tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước
của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước”
Như vậy, một trong những nhiệm vụ của ngành giáo dục nói chung và bộ
môn Giáo dục công dân nói riêng, ngoài việc truyền thụ kiến thức khoa học cho

quen quên lãng truyền thống, có lối sống gấp, không có tình nghĩa, không có lí
tưởng… Cụ thể như nhiều em ăn mặc nhố nhăng, nhuộm tóc đỏ, tóc vàng , đánh

5


nhau…Đây là một trong những vấn đề nhức nhối của xã hội nói chung và của
ngành giáo dục nói riêng.
Mặt khác, rất nhiều học sinh chưa tha thiết tham gia các hoạt động giáo
dục truyền thống yêu nước và truyền thống cách mạng; hiểu một cách lờ mờ,
thiếu hệ thống về lịch sử, về truyền thống cách mạng; bàng quang trước những
vấn đề chính trị của quê hương, của dân tộc; chưa tha thiết tham gia các vấn đề
xã hội. Các em xem đấy là việc của người lớn chứ bản thân không cần có trách
nhiệm gì cả.
Như vậy, việc giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng
hiện nay không phải để “ôn nghèo, kể khổ” mà nhằm mục đích bồi đắp niềm tin,
khơi dậy lòng tự hào, tình yêu quê hương, lòng tự tôn dân tộc đối với thế hệ sinh
ra và lớn lên trong hoà bình. Trong các giờ học, ngoài việc trang bị kiến thức
cho các em còn phải giáo dục những giá trị truyền thống để các em có đủ bản
lĩnh vượt qua mọi thử thách, để khỏi trở thành “ bóng mờ sao chép” của người
khác.
Bên cạnh đó, chúng ta thấy rằng việc giáo dục truyền thống yêu nước cho
học sinh ngoài môn giáo dục công dân ra còn có môn lịch sử và môn văn học
cũng làm nhiệm vụ này, dẫn đến việc thờ ơ trong giảng dạy của giáo viên và
trong học tập của học sinh là điều không thể tránh khỏi.Vì có suy nghĩ không
tìm hiểu ở môn học này thì tìm hiểu ở môn học khác.
2/ Kết quả của thực trạng trên:
Từ thực trạng trên đã đưa đến kết quả không cao trong chất lượng giảng
dạy, học tập bộ môn và trong việc giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh.
Trong mỗi bài học đều có 3 mục tiêu: về kiến thức, kĩ năng và mục tiêu về

2. Sau khi chuẩn bị xong các phương tiện dạy học cần thiết cho bài học tôi
tiến hành soạn giảng bài học bằng việc sử dụng phần mềm Microsoft power
point để trình chiếu theo từng nội dung của bài học.
3. Mỗi lần trình chiếu nội dung của bài học tôi hướng dẫn học sinh khai
thác các nội dung của tranh ảnh hay thơ ca sử dụng trong bài để nắm kiến thức
của bài học.
4. Cuối cùng tôi hướng dẫn học sinh về nhà tự học bài, thông qua kiến
thức đã học trả lời thêm một số câu hỏi để khắc sâu thêm kiến thức của bài học.
Trên đây là các giải pháp lớn để tôi giáo dục truyền thống yêu nước cho
học sinh qua tiết 1- bài 14:Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
– (Giáo dục công dân lớp 10).
2. Các biện pháp tổ chức thực hiện:
Được thể hiện qua từng nội dung cụ thể của bài học.
Bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Nội dung của bài học này theo phân phối chương trình là học trong 2 tiết
( 90 phút), trong khoảng thời gian đó học sinh phải tiếp cận với nhiều kiến thức
liên quan đến lòng yêu nước, biểu hiện của lòng yêu nước, trách nhiệm của công
dân trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc... Sau đây tôi chỉ đưa ra kinh nghiệm
giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh thông qua tiết 1- cụ thể là phần 1.
Bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Tiết 1)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Về kiến thức:
Nêu được thế nào là lòng yêu nước và các biểu hiện cụ thể của lòng
yêu nước Việt Nam.
2. Về kĩ năng:
Biết tham gia các hoạt động ở nhà trường và địa phương thể hiện
lòng yêu nước.
3. Thái độ:
Yêu quý, tự hào về quê hương, đất nước, dân tộc.
II. PHƯƠNG PHÁP:

- Giáo viên đặt vấn đề chuyển ý:
Yêu nước là một tình cảm tự nhiên
đã có từ lâu đời. Yêu nước là phẩm
chất đạo đức quan trọng nhất của
người công dân đối với Tổ quốc. Nó
được lớn dần lên cùng với sự mở
rộng quan hệ của con người đối với
đất nước.Qua nhiều thế hệ tình yêu
nước được củng cố, được kế thừa
những giá trị tinh hoa và được nâng
cao mãi mãi.
- GV cho học sinh thảo luận lướp để
tìm hiểu thế nào là lòng yêu nước?
Lòng yêu nước cần được thể hiện
tình cảm thái độ như thế nào?
- GV đàm thoại theo câu hỏi sau.
- GV trình chiếu trên máy chiếu.
* Em hãy đọc và nhận xét tình cảm
của tác giả đối với Tổ quốc được
thể hiện qua đoạn văn sau:

Hoạt động của học sinh
1. Lòng yêu nước.

- Học sinh thảo luận lớp theo yêu cầu của
giáo viên.
a. Lòng yêu nước là gì?
- Học sinh trình bày ý kiến cá nhân.
- Học sinh cả lớp cùng trao đổi.


em những suy nghĩ gì?
- GV liệt kê lên bảng: “ Tuổi thơ,
lòng mẹ, khôn lớn thành người, - Học sinh theo dõi trên máy chiếu.
chùm khế ngọt, con đò nhỏ , trai
tráng, thiếu nữ, con diều, đường đi
học, nón lá, rừng dừa, dòng sông,
biển cả...”
- GV giải thích: Lòng yêu nước bắt
nguồn từ những tình cảm bình dị
nhất và gần gũi nhất đối với con
người như yêu gia đình, yêu người
thân, yêu những thành quả lao động
do mình tạo ra , nơi mình đã sinh ra
và lớn lên... Những tình cảm giản dị
ban đầu đó dần dần phát triển lên
thành tình cảm gắn bó với làng
xóm, quê hương và được nâng lên
thành lòng yêu nước, yêu nhân loại.

* Lòng yêu nước bắt nguồn:
- Từ những tình cảm bình dị nhất và gần gũi
nhất đối với con người như yêu gia đình,
yêu người thân, yêu những thành quả lao
động do mình tạo ra , nơi mình đã sinh ra và
lớn lên...

9


Gia đình yêu thương

phát triển với đầy đủ bản sắc của
mình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói về truyền
thống yêu nước của nhân dân ta như sau:
“... Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.
Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ
xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng,
thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một
làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt
qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn
chìm tất cả bè lũ bán nước và lũ cướp
nước... ”
+ Yêu nước là một truyền thống đạo đức cao
quý và thiêng liêng nhất của dân tộc Việt
Nam
+ Cội nguồn của hàng loạt các giá trị truyền
thống khác của dân tộc.
+ Người Việt Nam yêu đất nước của mình,
tình yêu đó được hình thành và hun đúc từ
trong cuộc đấu tranh liên tục, gian khổ và
kiên cường chống giặc ngoại xâm và lao
- GV tổ chức cho học sinh cả lớp động xây dựng đất nước.
thảo luận về những biểu hiện lòng
* Biểu hiện lòng yêu nước của dân tộc Việt
yêu nước của dân tộc Việt Nam.
Nam:
- GV nêu câu hỏi:
+ Lòng yêu nước của dân tộc Việt
Nam được biểu hiện như thế nào?

của dân tộc được sống ấm no, hạnh
phúc.

+ Tình thương yêu đối với đồng bào, giống
nòi, dân tộc.
VD: Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
Hay:
Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.
...

- GV: Người Việt Nam luôn tự hào
về truyền thống văn hóa lâu đời
đậm đà bản sắc dân tộc và có sức + Lòng tự hào dân tộc chính đáng:
sống mạnh mẽ của dân tộc mình, tự
hào về những con người của quê
hương, đất nước, những anh hùng
hào kiệt, những danh nhân văn hóa,
tự hào về non sông, gấm vóc và
những sản vật phong phú của quê
hương.

- GV: Trình chiếu những anh hùng
hào kiệt và non sông gấm vóc Việt
Nam. Và giới thiệu cho các em.

12


Các anh hùng dân tộc ở thế kỷ XX

đóng góp xây dựng quê hương và
có những hành động thiết thực góp
phần xây dựng và phát triển nền văn
hóa dân tộc.
14


- GV: Trình chiếu một số hình ảnh
và giải thích.

Thu hoạch cà phê

Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa
- GV: Bản thân em rút ra được bài
học gì sau khi học xong tiết 1?
- GV: Cho học sinh củng cố tiết 1 - Học sinh trả lời ý kiến cá nhân.
bằng những nội dung đã học.
* Bài học kinh nghiệm:
- Nâng cao hiểu biết, phát huy truyền thống
yêu nước của dân tộc
- Học tập thật giỏi để thể hiện lòng yêu nước
- Lao động, sáng tạo phù hợp với bản thân
- Biết tôn trọng truyền thống, tôn trọng giá
trị đạo đức cao quý của dân tộc.
4. Kết thúc bài học:
a. Củng cố kiến thức:

15



2.Khi kiểm tra 1 tiết:
Trong đề kiểm tra 1 tiết có câu hỏi: Em hãy phân tích những biểu hiện của
truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam ? Trong giai đoạn hiện nay, chúng
ta cần làm gì để phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc?
Tôi tách riêng câu hỏi này ra chấm để kiểm chứng kết quả thì thấy kết quả
của hai lớp như sau:
Ở lớp 10A4, đa số các em chỉ trình bày những biểu hiện mà không phân
tích được.

16


Cụ thể:
Số
HS
46
Số
HS
48

Kết quả
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
SL Tỉ lệ % SL Tỉ lệ% SL Tỉ lệ% SL Tỉ lệ% SL Tỉ lệ%
1
2.2
13 28,3

1. Cần nghiên cứu kĩ nội dung bài học, sưu tầm các tranh ảnh, thơ văn liên
quan đến nội dung giáo dục để tác động vào tư tưởng, tình cảm của học sinh.
2. Đảm bảo những nguyên tắc của dạy- học Giáo dục công dân .
3. Phát huy tinh thần tự giác của học sinh, tránh áp đặt, công thức.
4. Khai thác biểu hiện của lòng yêu nước cần lấy ví dụ minh hoạ cụ thể,
sinh động, tránh tình trạng chỉ nói lí luận chung chung, hời hợt.
5. Kết hợp học tập với thực hành, bởi vì lòng yêu nước không chỉ dừng lại
ở lời nói, nhận thức mà phải biểu hiện ở hành động.
6. Không nên lạm dụng kiến thức của môn học khác và CNTT vào giảng
dạy, đặc biệt là kiến thức của môn Ngữ văn và môn Lịch sử.
II. Kiến nghị, đề xuất:
Việc giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh là rất quan trọng, đặc
biệt là trong giai đoạn hiện nay khi mà nước ta đang thực hiện chính sách mở
cửa hội nhập với nền kinh tế thế giới. Tôi có một số kiến nghị và đề xuất như
sau:
1. Các cấp, các ngành cần đầu tư hơn nữa các thiết bị dạy-học Giáo dục
công dân để phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, để học
sinh có hứng thú học tập môn học này và có thái độ yêu nước, yêu chủ nghĩa xã
hội hơn.
2. Nhà trường nên tạo điều kiện để tổ chức các buổi ngoại khoá như: Thi
tìm hiểu về lịch sử dân tộc, về truyền thống cách mạng, các nét đẹp trong đời
sống văn hoá của người Việt…
Trên đây là một số bài học kinh nghiệm của bản thân tôi. Trong khi
nghiên cứu và sử dụng CNTT vào giảng dạy để giáo dục truyền thống yêu nước
cho học sinh qua tiết 1- bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, chắc chắn còn nhiều thiếu sót và sai lầm mong các đồng nghiệp đặc
biệt là các chuyên viên và các thầy cô có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm góp ý
để tôi giảng dạy được tốt hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ