www.vjsonline.org

Vietnam Journal of Science 2(2) (2015) 40-41

NEWS

Các hợp chất gây rối loạn tuyến nội tiết trong môi trường
Kỳ 1: Nguồn gốc và những ảnh hưởng của các chất gây rối loạn tuyến
nội tiết đến môi trường và con người
Hảo Võ
Nghiên cứu sinh Đại học Arizona, Hoa Kỳ

Trong hai thập kỷ trở lại đây, sự hiện diện của
các hợp chất gây rối loạn tuyến nội tiết, gọi tắt là EDCs
(endocrine disrupting chemicals) trong môi trường đe
doạ hệ sinh thái và sức khoẻ con người. Hợp chất
EDCs có thể gây ức chế (hoặc gây kích thích giả) đến
tuyết nội tiết, gây mất cân bằng hoạt động của các loại
hooc-mon (hormone), từ đó gây ra các phản ứng tiêu
cực đến hoạt động bình thường trong cơ thể. EDCs có
thể tích tụ trong cơ thể thông qua chuỗi thức ăn hoặc
phơi nhiễm trực tiếp ví dụ như uống nước có dư lượng
EDCs.

Ở nam giới, EDCs là một trong những nguyên nhân
làm giảm lượng tinh trùng, dị tật ẩn tinh hoàn, phát triển
của các khối u ung thư tinh hoàn và ung thư tuyến tiền
liệt [4]. Đối với nữ, EDCs được xem là nguy cơ tiềm ẩn
làm phát triển các khối u ung thư vú, ung thư niêm mạc
tử cung, và dị tật ở thai nhi [5].
Các hợp chất EDCs được thải ra môi trường từ nước

www.vjsonline.org

[8], mẫu bùn thải, và mẫu đất nông nghiệp ở các trang
trại, nơi mà chất thải của động vật, bùn thải được sử dụng
làm phân bón hữu cơ [9]. Điều này cho thấy, XLNT
bằng công nghệ truyền thống bao gồm ba bước cơ bản: cơ
học, sinh học và khử trùng chưa mang lại hiệu quả loại bỏ
EDCs.

Hao Vo, Vietnam Journal of Science 2(2) (2015) 40-41
Môi trường IWEET), Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt
Nam (VACNE).
10. Motthegioi.vn (2014) Xuất hiện chất gây rối loạn nội tiết ở nước
sông Sài Gòn - Đồng Nai. Một Thế Giới. Available at:
/>[Accessed
September 22, 2015].

Tại Việt Nam, việc đầu tư xây dựng hệ thống XLNT
sinh hoạt, công nghiệp và y tế còn khá hạn chế và chủ
yếu sử dụng công nghệ truyền thống nên hiệu suất xử lý
EDCs rất thấp [10]. Điều này dẫn đến dư lượng EDCs
khá cao trong một số mẫu nước thải, nước sông và mẫu
trầm tích tại khu vực hạ lưu sông Sài Gòn và Đồng Nai
[11]. Quá trình phân tích các hợp chất EDCs cần nhiều
thời gian cũng như thiết bị hiện đại, phức tạp và chi phí
cao. Vì vậy việc nghiên cứu phát hiện và xử lý các hợp
chất này ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn và
thách thức. Mời bạn đón xem kỳ II trong số tiếp theo của
Vietnam Journal of Science với chủ đề: Tổng hợp một số
phương pháp xử lý các hợp chất gây rối loạn tuyến nội

drinking,
and
waste
waters. Water
Research 41:1013-1021
8. Citulski J, Farahbakhsh K (2010) Fate of Endocrine-Active
Compounds during Municipal Biosolids Treatment: A
Review. Environmental Science & Technology 44:8367-8376.
9. Trần Hiếu Nhuệ (2012) Công nghệ xử lý nước, nước thải ở Việt
Nam - Thực trạng và thách thức. Viện Kỹ thuật Nước và Công nghệ
VJS | November 2015 | Volume 2 | Issue 2 | C1015_N_02

41