HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
NGUYỄN TIẾN DŨNG
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG
ĐẤT ĐAI TẠI QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
GIAI ĐOẠN 2011 - 2015
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
Nguyễn Tiến Dũng
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG
ĐẤT ĐAI TẠI QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ
NỘI GIAI ĐOẠN 2011 - 2015
Chuyên ngành
: Quản lý đất đai
Mã số
: 60 85 0103
Người hướng dẫn khoa học : GVC. TS. Đỗ Thị Đức Hạnh
đăng ký đất đai Hà Nội – Chi nhánh quận Long Biên, UBND các phường và cán bộ
địa chính các phường trên địa bàn quận Long Biên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho
tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi
điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn
thành luận văn./.
Hà Nội, ngày… tháng… năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyễn Tiến Dũng
ii
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.............................................................................................xii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT......................................................................................................................xii
Chữ viết tắt............................................................................................................................xii
Chữ viết tắt.......................................................................................................................................................xii
Ý nghĩa tiếng Việt.................................................................................................................xii
Ý nghĩa tiếng Việt............................................................................................................................................xii
BTNMT.................................................................................................................................xii
BTNMT.............................................................................................................................................................xii
Bộ Tài nguyên và Môi trường...............................................................................................xii
Bộ Tài nguyên và Môi trường.......................................................................................................................xii
BTC-BTNMT........................................................................................................................xii
BTC-BTNMT...................................................................................................................................................xii
Bộ Tài chính - Bộ Tài nguyên Môi trường............................................................................xii
Bộ Tài chính - Bộ Tài nguyên Môi trường..................................................................................................xii
ĐKTK....................................................................................................................................xii
Ủy ban nhân dân..............................................................................................................................................xii
DANH MỤC BẢNG............................................................................................................xiii
DANH MỤC BẢNG.......................................................................................................................................xiii
DANH MỤC HÌNH..............................................................................................................xv
DANH MỤC HÌNH.........................................................................................................................................xv
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN..................................................................................................xvi
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN............................................................................................................................xvi
ABSTRACT OF THE THESIS...........................................................................................xvii
ABSTRACT OF THE THESIS...................................................................................................................xvii
PHẦN 1. MỞ ĐẦU.................................................................................................................1
PHẦN 1. MỞ ĐẦU............................................................................................................................................1
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI...........................................................................................................1
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI...........................................................................................................1
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .....................................................................................................................2
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .....................................................................................................................2
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.........................................................................................................................2
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.........................................................................................................................2
1.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.............................................................................................2
1.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.............................................................................................2
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................................................3
iv
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU................................................................................................................3
2.1. CÔNG TÁC QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI..................................................................................3
2.1. CÔNG TÁC QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI..................................................................................3
2.1.1. Quản lý biến động về quyền sử dụng đất ở nước ta dưới chế độ cũ................................................3
2.1.1. Quản lý biến động về quyền sử dụng đất ở nước ta dưới chế độ cũ................................................3
2.1.2. Quản lý biến động về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo chính
Bảng 2.1. Quy trình đăng ký biến động theo quy định của pháp luật....................................................21
2.4. KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI VÀ TÀI SẢN
GẮN LIỀN VỚI ĐẤT.....................................................................................................................................26
2.4. KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI VÀ TÀI SẢN
GẮN LIỀN VỚI ĐẤT.....................................................................................................................................26
2.4.1. Kinh nghiệm của Australia..................................................................................................................26
2.4.1. Kinh nghiệm của Australia..................................................................................................................26
2.4.2. Kinh nghiệm của Anh...........................................................................................................................27
2.4.2. Kinh nghiệm của Anh...........................................................................................................................27
2.4.3. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ.....................................................................................................................28
2.4.3. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ.....................................................................................................................28
2.4.4. Kinh nghiệm của Hà Lan.....................................................................................................................30
2.4.4. Kinh nghiệm của Hà Lan.....................................................................................................................30
2.5. THỰC TIỄN CÔNG TÁC QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM VÀ NHỮNG
VẤN ĐỀ ĐẶT RA............................................................................................................................................30
2.5. THỰC TIỄN CÔNG TÁC QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM VÀ NHỮNG
VẤN ĐỀ ĐẶT RA............................................................................................................................................30
PHẦN 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..............................................39
PHẦN 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...................................................................39
3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.....................................................................................................................39
3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.....................................................................................................................39
3.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU..................................................................................................................39
3.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU..................................................................................................................39
3.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU................................................................................................................39
3.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU................................................................................................................39
3.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU....................................................................................................................39
3.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU....................................................................................................................39
3.4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của quận Long Biên.................................................................39
3.4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của quận Long Biên.................................................................39
PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN...............................................................................43
PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.......................................................................................................43
4.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA QUẬN LONG BIÊN...................................43
4.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA QUẬN LONG BIÊN...................................43
4.1.1 Điều kiện tự nhiên .................................................................................................................................43
4.1.1 Điều kiện tự nhiên .................................................................................................................................43
vii
4.1.1.1. Vị trí địa lý......................................................................................................................................43
............................................................................................................................................................................43
............................................................................................................................................................................43
Hình 4.1. Sơ đồ vị trí địa lý quận Long Biên...............................................................................................43
4.1.1.2. Đặc điểm địa hình...........................................................................................................................44
4.1.1.3. Đặc điểm khí hậu............................................................................................................................44
4.1.1.4. Điều kiện thuỷ văn .........................................................................................................................44
4.1.1.5. Thực trạng môi trường....................................................................................................................45
4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ....................................................................................................................45
4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ....................................................................................................................45
4.1.2.1. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế ........................................................................................45
4.1.2.3. Dân số, lao động và việc làm..........................................................................................................47
4.1.2.4. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng ...............................................................................................48
4.1.3. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội........................................................................49
4.1.3. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội........................................................................49
4.1.3.1. Những thuận lợi..............................................................................................................................49
4.1.3.2. Những khó khăn, tồn tại.................................................................................................................50
4.2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN...........................................................50
4.2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN...........................................................50
4.2.1. Tình hình quản lý sử dụng đất quận Long Biên..............................................................................50
4.3. KẾT QUẢ ĐĂNG KÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TẠI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở QUẬN LONG
BIÊN..................................................................................................................................................................58
4.3.1. Biến động đất đai đăng ký tại cơ quan Nhà nước ở quận Long Biên...........................................58
4.3.1. Biến động đất đai đăng ký tại cơ quan Nhà nước ở quận Long Biên...........................................58
Bảng 4.4: Kết quả đăng ký đăng ký biến động giai đoạn 2011-2015.......................................................59
Bảng 4.4: Kết quả đăng ký đăng ký biến động giai đoạn 2011-2015.......................................................59
Bảng 4.5: Kết quả đăng ký biến động tại quận...........................................................................................60
Bảng 4.5: Kết quả đăng ký biến động tại quận...........................................................................................60
Bảng 4.6: Kết quả đăng ký biến động đất đai trên toàn quận .................................................................61
Bảng 4.6: Kết quả đăng ký biến động đất đai trên toàn quận .................................................................61
Giai đoạn 2011 - 2015......................................................................................................................................61
Giai đoạn 2011 - 2015......................................................................................................................................61
4.3.2. Kết quả đăng ký biến động năm 2015 tại khu vực điều tra............................................................62
4.3.2. Kết quả đăng ký biến động năm 2015 tại khu vực điều tra............................................................62
Bảng 4.7: Tình hình đăng ký biến động tại các phường lựa chọn điều tra trên địa bàn quận Long
Biên năm 2015..................................................................................................................................................62
Bảng 4.7: Tình hình đăng ký biến động tại các phường lựa chọn điều tra trên địa bàn quận Long
Biên năm 2015..................................................................................................................................................62
4.4. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA BIẾN ĐỘNG THỰC TẾ TẠI QUẬN LONG BIÊN NĂM 2015.............63
ix
4.4. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA BIẾN ĐỘNG THỰC TẾ TẠI QUẬN LONG BIÊN NĂM 2015.............63
4.4.1. Kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân................................................................................................63
4.4.1. Kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân................................................................................................63
Bảng 4.8: Tổng hợp kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân về biến động đất đai tại quận Long Biên
............................................................................................................................................................................63
Bảng 4.8: Tổng hợp kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân về biến động đất đai tại quận Long Biên
............................................................................................................................................................................63
4.4 ĐÁNH GIÁ VỀ QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LONG BIÊN......70
4.4 ĐÁNH GIÁ VỀ QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LONG BIÊN......70
4.4.1. Về quy trình đăng ký biến động .........................................................................................................70
4.4.1. Về quy trình đăng ký biến động .........................................................................................................70
4.4.2. Về biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất...........70
4.4.2. Về biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất...........70
4.5. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TRÊN
ĐỊA BÀN TRONG THỜI GIAN TỚI..........................................................................................................73
4.5. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TRÊN
ĐỊA BÀN TRONG THỜI GIAN TỚI..........................................................................................................73
4.5.1 Giải pháp chung.....................................................................................................................................73
4.5.1 Giải pháp chung.....................................................................................................................................73
4.5.2 Giải pháp cụ thể......................................................................................................................................74
4.5.2 Giải pháp cụ thể......................................................................................................................................74
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...............................................................................76
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................................76
5.1. KẾT LUẬN................................................................................................................................................76
5.1. KẾT LUẬN................................................................................................................................................76
5.2. KIẾN NGHỊ..............................................................................................................................................77
5.2. KIẾN NGHỊ..............................................................................................................................................77
xi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Ý nghĩa tiếng Việt
BTNMT
UBND
Ủy ban nhân dân
xii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Quy trình đăng ký biến động theo quy định của pháp luật....Error:
Reference source not found
Bảng 4 .15: Kết quả điều tra cán bộ địa chính về biến động đất đai tại quận
Long Biên..........................................................Error: Reference source not found
Bảng 4.10: Kết quả chỉnh lý biến động trên bản đồ địa chính năm 2015 Error:
Reference source not found
Bảng 4.11: Kết quả chỉnh lý biến động trên sổ địa chính năm 2015 tại Chi
nhánh văn phòng đăng ký đất đai..................Error: Reference source not found
Bảng 4.12: Kết quả chỉnh lý biến động trên sổ mục kê năm 2015...........Error:
Reference source not found
Bảng 4.13: Kết quả chỉnh lý biến động sổ đăng ký biến động năm 2015 Error:
Reference source not found
Tại Chi nhánh văn phòng ĐK.........................Error: Reference source not found
Bảng 4.14: Phân loại tình hình quản lý biến động tại quận....Error: Reference
source not found
Bảng 4 .8: Tổng hợp kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân về biến động đất
đai tại quận Long Biên.....................................Error: Reference source not found
Bảng 4 .9: Tổng hợp kết quả điều tra hộ gia đình, cá nhân về biến động đất
đai tại quận Long Biên theo từng tiêu chí......Error: Reference source not found
Bảng 4 .7: Tình hình đăng ký biến động tại các phường lựa chọn điều tra
trên địa bàn quận Long Biên năm 2015.........Error: Reference source not found
1. Tên luận văn: “Đánh giá thực trạng quản lý biến động đất đai tại Quận
Long Biên, thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015”
2. Tác giả:
Nguyễn Tiến Dũng
3. Chuyên ngành:
Quản lý đất đai
4. Mã số:
60.85.01.03
5. Giáo viên hướng dẫn: GVC.TS. Đỗ Thị Đức Hạnh
6.Mục đích nghiên cứu
Đánh giá thực trạng công tác quản lý các biến động đất đai diễn ra tại
Quận Long Biên, thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015.
Đề xuất các biện pháp góp phần để công tác quản lý biến động đất đai ngày một
có hiệu quả.
7. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng là: (1) Phương pháp điều tra
thu thập số liệu: Phương pháp này sử dụng trong điều tra, thu thập số liệu, tài
liệu, thông tin cần thiết phục vụ cho mục đích nghiên cứu. (2) Phương pháp chọn
điểm điều tra: Lựa chọn khu vực điển hình trên địa bàn quận có biến động đất đai
để điều tra. (3) Phương pháp phân tích, xử lý số liệu: Phân tích, xử lý số liệu sau
khi thu thập các tài liệu có liên quan. (4) Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp các
kết quả quản lý công tác đăng ký biến động trên địa bàn. (5) Phương pháp so
sánh: So sánh số liệu theo khu vực điều tra và mốc thời gian. (6) Phương pháp
đánh giá: Đánh giá các mức độ chỉnh lý biến động trên các tài liệu địa chính.
8. Kết quả nghiên cứu
Qua quá trình điều tra, nghiên cứu đã thu về được một số kết quả như:
Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội; Thực trạng đăng ký biến động đất đai tại cơ
quan Nhà nước tại quận Long Biên giai đoạn 2011 – 2015 gồm các loại biến
động như: chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tặng cho quyền sử dụng đất, thừa
kế quyền sử dụng đất, thế chấp, xóa thế chấp, chuyển mục đích quyền sử dụng
analysis, data processing: Analysis and processing of data after gathering the
relevant documentation. (4) Integrated approach: Synthesis of the management
results of registration of changes in the locality. (5) Comparative method:
Comparing regional data surveys and timelines. (6) Evaluation methods: Assess
the degree of adjustment of changes in the cadastral documents.
8. Kết quả nghiên cứu
The investigation and research process has earned the following results:
Natural economic, social conditions; Current status of land change registration in
Long Bien District between 2011 and 2015, including: the transfer of land use
right, the donation of land use right, the inheritance mortgage and mortgage
deletion of land use right, the change of the purpose of land use right and
correction of information on the certificate of land use right, such as: name,
address, number of sheets, parcel number, area, size, residential buildings... The
result of the adjustment of the land change in the Government Agency; the result
of the adjustment of the land change of the Government Agency is evaluated on
the level of the adjustment of the land change for the four types of cadastral
records including cadastral book and cadastral map, statistical book, land change
record.
xvii
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Quận Long Biên, thành phố Hà Nội được thành lập và chính thức đi vào
hoạt động ngày 01/01/2004 theo Nghị định số 132/2003/NĐ-CP ngày 06/11/2003
của Chính phủ; quận có 14 phường được tách ra từ huyện Gia Lâm cũ, quận có vị
trí chiến lược, quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của thành phố Hà
Nội. Nơi đây có các tuyến đường giao thông quan trọng như đường sắt, đường
bộ, đường thuỷ, đường không nối liền với các tỉnh phía bắc, phía đông bắc của
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý các biến động đất đai diễn ra tại
Quận Long Biên, thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015.
- Đề xuất các biện pháp góp phần để công tác quản lý biến động đất đai
ngày một có hiệu quả.
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Phạm vi không gian: giới hạn với các thửa đất nằm trong ranh giới hành
chính quận Long Biên và biến động sử dụng đất do thực hiện các quyền của người
sử dụng đất. Việc thực hiện đăng ký biến động đất đai chỉ được người sử dụng đất
thực hiện trong các trường hợp: chuyển đổi, chuyển nhượng, chuyển mục đích sử
dụng đất, tặng cho, thừa kế, thế chấp, cho thuê quyền sử dụng đất.
- Phạm vi thời gian: nghiên cứu thực hiện đối với các biến động diễn ra
trong giai đoạn 2011 – 2015.
1.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
Ý nghĩa khoa học: cung cấp những đánh giá về thực trạng quản lý biến
động đất đai tại cơ quan Nhà nước trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà
Nội trong giai đoạn 2011 - 2015.
Ý nghĩa thực tiễn: góp phần làm rõ thực trạng cập nhật và chỉnh lý biến
động đất đai vào tài liệu hồ sơ địa chính tại cơ quan quản lý đất đai; làm cơ sở bổ
sung về việc thực hiện chức năng quản lý đất đai thường xuyên tại cấp quận và
cấp phường.
2
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. CÔNG TÁC QUẢN LÝ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI
2.1.1. Quản lý biến động về quyền sử dụng đất ở nước ta dưới chế độ cũ
a) Thời phong kiến
Sau khi thoát khỏi sự đô hộ của phong kiến phương Bắc, việc xây dựng
Đình Thắng và Đỗ Đức Đôi, 2000).
Như vậy, việc quản lý đất đai nói chung, quản lý biến động quyền sử
dụng đất nói riêng ở thời phong kiến đã được tiến hành từ rất sớm. Tuy nhiên,
chứng tích về việc điều chỉnh (chỉnh lý biến động) những thay đổi liên quan
tới quyền của người sử dụng đất còn lưu lại được chỉ là hệ thống số địa bạ
thời Gia Long và sổ địa bộ thời vua Minh Mạng.
b) Thời Pháp thuộc
Trong gần 100 năm Pháp thuộc, người Pháp đã đưa kỹ thuật mới vào lĩnh
vực địa chính. Hệ thống pháp luật đất đai của Pháp đã thay thế luật Gia Long. Hệ
thống bản đồ địa chính được đo vẽ lại và giấy chứng nhận (bằng khoán điền thổ)
được sử dụng thay cho sổ địa bạ ở khu vực đô thị. Pháp triển khai các chế độ
đăng ký đất đai khác nhau cho từng miền.
Tại Nam kỳ, chế độ quản thủ địa bộ được áp dụng để quản lý đất đai của
dân bản xứ từ cuối thế kỉ XIX, trên cơ sở kế thừa và điều chỉnh địa bộ thời Minh
Mạng. Sổ địa bộ ghi nhận thêm thông tin về các chứng thư chuyển quyền, lập
quyền, hủy quyền và án tòa; đồng thời có bản đồ giải thửa được lập kèm theo.
Trích lục địa bộ được cấp cho điền chủ (Lê Đình Thắng và Đỗ Đức Đôi, 2000).
Pháp ban hành sắc lệnh 1925 ngày 21/7/1925 quy định chế độ điền thổ thay thế
chế độ địa bộ và chế độ để đương, áp dụng tại Nam kỳ và các nhượng địa của
Pháp tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng. Mỗi lô đất của từng chủ đất (với thông tin
cụ thể về tên chủ sở hữu, diện tích, vị trí, giáp ranh, quyền liên quan...) được thể
hiện trên một trang của sổ điền thổ. Chủ đất được cấp bằng khoán điền thổ sau
khi đăng ký.
Tại Trung kỳ, hoạt động đăng ký đất đai áp dụng theo chế độ quản thủ địa
chính từ những năm 1930, với hồ sơ được lập gồm: bản đồ giải thửa, sổ địa bộ, sổ
điền chủ và tài chủ hộ (Lê Đình Thắng và Đỗ Đức Đôi, 2000). Thủ tục tiến hành khá
chặt chẽ, nhân viên địa chính và các Hội đồng phân ranh, cắm mốc giới thực hiện
việc phân ranh, cắm mốc giới đất và vẽ lược đồ giải thửa, đối chiếu với giấy tờ sở
hữu do chủ đất xuất trình. Bản đồ giải thửa có đánh số và tính diện tích cho các thửa
hoàn chỉnh cùng với hệ thống hồ sơ địa chính chính xác về quyền sở hữu và chặt
chẽ về mặt pháp lý.
2.1.2. Quản lý biến động về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền
với đất theo chính quyền cách mạng cho tới nay.
a) Trước năm 1980
Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, vấn đề đầu tiên được cách mạng
quan tâm là vấn đề người cày có ruộng. Tuy còn non trẻ, chính quyền cách
mạng vẫn lần lượt ban hành các chính sách, quy định từng bước mang lại
ruộng đất cho người nông dân.
Ngày 14/12/1953, Quốc hội thông qua Luật cải cách ruộng đất, thủ tiêu
chế độ sở hữu ruộng đất của thực dân – phong kiến, trao trả quyền sở hữu ruộng
5
đất cho người nông dân. Thông qua cải cách ruộng đất, hơn 2,1 triệu hộ nông dân
đã được chia hơn 800.000ha đất.
Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm 1959 quy định 3 hình
thức sở hữu về đất đai: sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể và sở hữu tư nhân.
Đến tháng 12/1960, phong trào hợp tác hóa được phát động từ những năm
1950 ở miền Bắc đã cơ bản hoàn thành với khoảng 85% hộ nông dân và hơn
90% ruộng đất tham gia vào hợp tác xã (Hoàng Việt, 1999). Với phong trào hợp
tác xã, người dân được vận động đưa đất đai, tư liệu sản xuất của mình vào hợp tác
xã để cùng nhau sản xuất nhằm huy động nhân lực, vật lực cho hoạt động nông
nghiệp. Vào thời điểm đó, khi miền Bắc không chỉ lo củng cố chính quyền mà còn
là hậu phương vững chắc cho chiến trường miền Nam, phong trào hợp tác xã đã
phát huy hiệu quả tích cực. Theo đó, quyền sở hữu đất đai của người nông dân trở
thành quyền sở hữu tập thể của hợp tác xã. Vì vậy, hiện trạng đất đai có nhiều biến
động, tuy nhiên những thay đổi này không được đăng ký, ghi nhận chính thức.
Trong suốt giai đoạn này, miền Bắc vừa lo củng cố, bảo vệ chính quyền
cách mạng, vừa tập trung sức người, sức của cho cuộc chiến giải phóng miền
Copyright: Tài liệu đại học ©