Giải quyết tình huống liên quan tới hành vi chiếm đoạt tài sản
Bài 3: K là chủ kiêm lái xe thường xuyên được Công ty X thuê chở hàng từ kho của
công ty giao cho Hợp tác xã M. Trong một lần chở hàng, do đã quen nhau nên thủ
kho của công ty X thỏa thuận và cho K vào kho tự bốc và xếp hàng lên xe, mỗi
chuyến là 30 bao hàng ra cổng thủ kho mới kiểm tra số hàng vận chuyển và ký vào
phiếu xuất hàng. Hôm đó K đã chở được 4 chuyến, mỗi chuyến đúng 30 bao hàng,
đến chuyến thứ 5 K tự xếp thêm 2 bao hàng lên xe (vượt 2 bao so với thỏa thuận với
thủ kho). Khi ra cổng kho K điềm nhiên như vẫn chở 30 bao hàng như các chuyến
trước và đưa phiếu xuất hàng cho thủ kho ký. Tin rằng K chở đủ số bao hàng như
các chuyến trước, lại đã giữa trưa nên thủ kho không đếm lại số bao hàng K vận
chuyển mà ký xác nhận ngay vào phiếu xuất 30 bao hàng. Bằng thủ đoạn trên K đã
chiếm đoạt được 2 bao hàng của Công ty X trị giá là 5 triệu đồng.
Về hành vi chiếm đoạt tài sản của K có các ý kiến sau về tội danh:
a. K phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
b. K phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
c.

K

phạm

tội

trộm

cắp

tài

sản.



Trong vụ án này, K nhận được tài sản đang nằm dưới sự quản lí của thủ kho. Tuy K
được trực tiếp vào bốc hàng và tiếp cận trực tiếp với hàng hóa nhưng lúc này hàng
hóa vẫn trong sự quản lý của thủ kho và thời điểm K chiếm đoạt được tài sản là lúc
thủ kho kí vào phiếu xuất hàng. Ở đây, việc giao nhận tài sản không ngay thẳng vì
về phía thủ kho đã không kiểm tra kĩ hàng hóa mà đã kí giấy xuất hàng, theo ý chí
của mình thủ kho cho rằng trên xe đúng 30 bao hàng còn về phía K thì biết rằng khi
thủ kho kí xong thì số hàng đó là 32 bao chứ không phải 30 bao như đã thảo thuận.
Như vậy, số tài sản thủ kho đã giao cho K là thừa 2 bao mà không hề hay biết. Do
vậy, hành vi phạm tội của K không thỏa mãn mặt khách quan của tội này, cụ thể K
nhận được tài sản của thủ kho với số lượng không đúng theo phiếu xuất hàng mà
thủ kho giao cho K hay việc giao nhận không ngay thẳng – thủ kho không biết rằng
đã giao cho K 2 bao hàng.
- Mặt chủ quan của tội phạm: Tội lạm dụng chiếm đoạt tài sản được thực hiện do
lỗi cố ý trực tiếp. Mục đích là chiếm đoạt tài sản của người khác.
- Chủ thể của tội phạm là K.
Như vậy, K không phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
ϖ Về hành vi chiếm đoạt tài sản của K có ý kiến về tội danh của K là phạm tội lừa
đảo chiếm đoạt tài sản là không chính xác vì những lí do sau:
Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 139 BLHS. Các dấu hiệu pháp lí
của tội phạm này:
- Khách thể của tội phạm: là quan hệ sở hữu tài sản, bao gồm quyền chiếm giữ, sử
dụng và định đoạt tài sản. Đối tượng tác động của tội phạm này là tài sản của người
khác, bao gồm vật, tiền, các giấy tờ có giá và các quyền về tài sản. Cụ thể ở đây, đối
tượng tác động của hành vi phạm tội của K là: bao hàng của Công ty X.


- Mặt khách quan của tội phạm: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thể hiện bởi hai hành
vi khác. Đó là hành vi lừa dối và hành vi chiếm đoạt. Giữa hai hành vi này có mối
quan hệ chặt chẽ với nhau. Hành vi lừa dối là điều kiện để hành vi chiếm đoạt có

- Mặt khách quan của tội phạm: thể hiện ở hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản của
người khác. Người bị bí mật chiếm đoạt là chủ sở hữu hoặc người đang trực tiếp
quản lí tài sản. Người chủ sở hữu hay người đang trực tiếp quản lí tài sản không hề
biết tài sản của mình đang bị chiếm đoạt. Người khác không phải chủ sở hữu hoặc
quản lí tài sản có thể biết hoặc không biết kẻ phạm tội đang lén lút chiếm đoạt tài
sản.
Trong vụ án này, sau khi bốc hàng lên xe K đã bốc quá thêm hai thùng hàng như
vậy dù có người nhìn thấy thì mọi người cũng không nghĩ đó là hành vi trộm cắp tài
sản. Sau khi bốc hàng xong K chạy xe ra cổng để thủ kho kí giấy xuất hàng. Việc
không kiểm tra lại số hàng trên xe đã tạo điều kiện cho K có điều kiện chiếm đoạt
được 2 bao hàng là do ý chí chủ quan của thủ kho không muốn kiểm tra do thấy
những lần trước K chở hàng đúng số lượng hoặc do trời đã trưa nên thủ kho không
muốn kiểm hàng. Trong trường hợp này thủ kho là người trực tiếp quản lí tài sản và
không biết mình bị chiếm đoạt tài sản vì thấy những lần trước K chở đúng số lượng
hàng và khi ra khỏi cổng kho K vẫn giữ vẻ mặt điềm nhiên làm cho thủ kho không
có gì nghi ngờ mà kí ngay vào giấy xuất hàng. K chiếm đoạt được tài sản khi thủ
kho kí xác nhận vào phiếu xuất hàng. Thủ kho biết mình đang kí xuất 30 bao hàng
chứ không hề biết mình đang kí xuất 32 bao hàng vì do thủ kho quá chủ quan không
kiểm hàng trước khi kí xuất hàng.


- Chủ thể của tội phạm: Cụ thể trong vụ án này chủ thể là K - “K là chủ kiêm lái xe
thường xuyên được Công ty X thuê chở hàng từ kho của công ty giao cho Hợp tác
xã M”như vậy ta có thể thấy K hoàn toàn đủ năng lực trách nhiệm hình sự và độ
tuổi theo quy định của pháp luật.
- Mặt chủ quan của tội phạm: tội trộm cắp tài sản được thực hiện do lỗi cố ý trực
tiếp. Mục đích là chiếm đoạt tài sản của người khác. Cụ thể. K thực hiện tội phạm
với lỗi cố ý trực tiếp và với mục đích chiếm đoạt bao hàng của công ty X.
¬ Từ những phân tích trên ta thấy như vậy, K phạm tội trộm cắp tài sản.
2. Mở rộng điều tra, cơ quan điều tra còn xác định được ngoài hành vi chiếm đoạt

nhưng N không có lỗi. Do vậy, N không có lỗi trong trường hợp này và do đó N
không phải chịu TNHS về hành vi của mình.