Lời nói đầu
Chúng ta vẫn thờng nhắc đến từ nhà nớc trong ngôn ngữ hàng ngày hay khi đề
cập đến những vấn đề về kinh tế - chính trị - xã hội,nhng hiểu biết về nhà nớc và sự
tồn tại của nó trong lịch sử đối với chúng ta còn rất khiêm tốn.Vì vậy, để làm rõ
những vấn đề đó chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về nhà nớc và cách mạng xã hội.
Trong quá trình thực hiện tiểu luận này, do những hạn chế về năng lực cũng nh tài
liệu, nên không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Vì vậy, rất mong đợc sự
giúp đỡ của thay để bài tiểu luận của em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!

Nhà nớc và cách mạng xã hội

Page 1 of 21


1. Nhà nớc.
1.1.Nguồn gốc và bản chất nhà nớc:
1.1.1.Quan diểm về nhà nớc của những học thuyết trớc Mác:
Vấn đề nguồn gốc và bản chất của nhà nớc luôn là một vấn đề hết sức phức tạp
trong xã hội có các giai cấp đối kháng và đây cũng chính là vấn đề trung tâm của
cuộc đấu tranh. Vậy nguồn gốc ra đời nhà nớc là từ đâu? Bản chất nhà nớc là gì?
Trong lịch sử triết học có nhiều lí giải khác nhau về vấn đề này trên cơ sở điều kiện
lịch sử lúc đó. Nhng hầu hết những học thuyết trớc đây về nguyên nhân đều mang
tính duy tâm, thần bí, tôn giáo.
Chủ nghĩa duy tâm đã cho rằng: nhà nớc là do lực lợng siêu nhiên hoặc do lý
chí và đạo đức tối thợng sinh ra để duy trì trật tự ở trần gian.Từ đó mà xã hội nảy sinh
quan điểm vua là thiên tử nên có quyền lực tối cao với xã hội.
Hê-ghen lại cho rằng nhà nớc chính là sự tha hóa của ý niệm tuyệt đối sinh
ra.Do vậy cũng nh ý niệm tuyệt đối, nhà nớc cũng có quá trình phát triển,vận động và
tồn tại vĩnh viễn mà đỉnh cao nhất là nhà nớc phổ.
Một quan điểm nữa cũng mang tính thần thánh là quan điểm của chủ nghĩa

1.1.2.Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nguồn gốc và bản chất nhà nớc:
a) Nguồn gốc:
Vậy để giải quyết vấn đề này một cách khoa học chúng ta cần phải nhìn về mặt
lịch sử, bởi bất kì hiện tợng xã hội nào đều phải gắn bó với lịch sử để từ đó ta có thể
xem hiện nay nó phát triển nh thế nào. Lịch sử xã hội đã trải qua 4 kiểu nhà nớc: chủ
nô, phong kiến, t bản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Ba hình thức nhà nớc ban đầu
đều có điểm chung dựa trên quan hệ sở hữa t nhân.
Nhà nớc chủ nô: giai cấp chủ nô là ngời sở hữu ruộng đất,của cải d thừa. Còn
những ngời nô lệ thì không có gì cả, bị bóc lột thậm tệ.
Nhà nớc phong kiến: 3 giai cấp cơ bản là địa chủ, chủ nô và nông nô. Sự khác
biệt ỏ đây là quan hệ về mặt sở hữu, con ngời không còn bị coi là vật sở hữu.
Nhà nớc t bản chủ nghĩa: cách mạng khoa học kĩ thuât thế kỉ 18-19 đã khiến
cho xã hội có sự thay đổi rõ rệt, đặc biệt là sự ra đời của 2 giai cấp mới là t sản và vô
sản.
Nhà nớc cộng sản chủ nghĩa: là nhà nớc tiến bộ nhất trong lịch sử , là nơi mà
không có chế độ ngời bóc lột ngời, mọi của của cải là của chung dựa trên chế độ
công hữu.
Trên cơ sở phép biện chứng duy vật lịch sử, lí luận khoa học về nhà nớc mà
chủ nghĩa Mác-Lênin đa ra đã trả lời 2 câu h ỏi quan trọng ở trên về nguồn gốc và bản
chất nhà nớc. Theo đó nhà nớc không phải là kết quả của sự phát triển gia đình cũng
không phải là một thế lực mang bản chất thần tính đợc áp đặt từ bên ngoài vào xã hội.
Page 3 of 21


Nhà nớc không đồng thời xuất hiện cùng với lịch sử ra đời của xã hội loài ngời và
không là một hiện tợng tồn tại vĩnh viễn. Nhà nớc là một hiện tợng lịch sử, xuất hiện
và tồn tại trong những điều kiện kinh tế-xã hội nhất định. Khi những điều kiện kinh
tế-xã hội cho sự tồn tại của nhà nớc không còn thì nó cũng sẽ tự tiêu vong.
Đến đây, ta lại tự đặt ra một câu hỏi là tại sao không có nhà nớc khi không có
giai cấp và tại sao lại có nhà nớc khi giai cấp xuất hiện? Khi xã hội cha có giai cấp và

ợc lại sự tồn tại của nhà nớc chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp là không thể
điều hòa đợc.
b) Bản chất:
Phê phán, bác bỏ những quan điểm xuyên tạc học thuyết Mác về nguồn gốc và
bản chất nhà nớc của những phần tử trong Quốc tế 2 mà đại biểu là E.Bectanh,
C.Cauxki khi họ cố tình cho rằng vai trò của nhà nớc chỉ là một cơ quan điều hòa
giai cấp và trong cuộc đấu tranh chống lại những luận điệu của các học giả t sản về
nhà nớc trong đó họ tự biện hộ sự thống trị của các giai cấp bóc lộ, xóa nhòa tính
chất giai cấp của nhà nớc t sản tán dơng nhà nớc đế quốc hiện đại, miêu tả nó nh
một nhà nớc siêu giai cấp, phủ nhận vai trò phản động của nó trong đời sống xã
hội .Cũng ở tác phẩm nhà nớc cách mạng, Lênin khẳng định bản chất giai cấp của
nhà nớc với tinh thần của Mác nh sau Theo Mác nhà nớclà một cơ quan thống trị
giai cấp, là một cơ quan áp bức của giai cấp này đối với một giai cấp khác; đó là sự
kiến lập ra một trật tự,trật tự này hợp pháp hóa và củng cố sự áp bức kia bằng bằng
cách làm dịu xung đột giai cấp. Theo Lênin, trong các xã hội có đối kháng giai cấp,
bất kì nhà nớc cũng là một tổ chức chính trị mang tính chất giai cấp, là một bộ máy
đặc biệt phục vụ cho giai cấp này đàn áp giai cấp khác. Nhng cần hiểu rằng, nhà nớc
là công cụ quyền lực của một giai cấp và chỉ một giai cấp mà thôi, không có cái gọi
là nhà nớc của nhiều giai cấp. Cũng không phải bất cứ giai cấp nào cũng nắm đợc
quyền lực nhà nớc. Trong xã hội, giai cấp nào giữ địa vị thống trị về kinh tế là giai
cấp có thế lực nhất và nó cũng chính là giai cấp thiết lập và sử dụng bộ máy nhà nớc.
Điều này thể hiện mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thợng tầng,
trong đó cơ sở hạ tầng là yếu tố quyết định, mà cơ sở hạ tầng vầ kiến trúc thợng tầng
đợc biểu hiện thông qua 2 mặt của đời sống xã hội là kinh tế và chính trị. Cơ sở hạ
tầng vì vậy giai cấp có thế mạnh về kinh tế sẽ trở thành giai cấp thống trị về chính trị
là tất yếu. Nhờ có nhà nớc mà giai cấp này có thêm phơng tiện mới để đàn áp và bóc
lột giai cấp bị áp bức.Về vấn đề này ăngghen cho rằng Vì cơ sở hạ tầng xuất hiện
sự cần thiết phải kiềm chế sự đối lập giữa các giai cấp, vì nhà nớc đồng thời cũng
xuất hiện chính bằng những cuộc xung đột giữa các giai cấp ấy, cho nên theo quy luật
chung, nó là nhà nớc của giai cấp mạnh nhất giữ địa vị thống trị về kinh tế, do đó

định công việc chung, điều tiết các lĩnh vực đời sống xã hội, thực hiện lợi ích xã hội.
Trên cơ sở đó giai cấp thống trị mới duy trì đợc địa vị của mình đối với các giai cấp
khác trong xã hội.
1.1.3.Một số quan điểm về nhà nớc trong thời đại ngày nay:
Nhà nớc t bản nhân dân: do hiện nay công dân và ngời dân có cổ phần trong
các công ty, tập đoàn tức là có giá trị thặng d, tạo điều kiện cho toàn dân là nhà t bản.
Do vậy mà nó không mang bản chất giai cấp.
Còn một quan điểm khác: nhà nớc là nhà nớc kỷ thị chung xuất phát từ quan
điểm thời đại ngày nay là thời đại của những tri thức và tri thức trở thành lực lợng lao

Page 6 of 21


động trực tiếp.
Hai quan điểm trên đều không đúng.Bởi sự chênh lệch cổ phần,cổ phiếu giữa
các nhà t bản và công nhân là rất lớn.Do vậy quyền quyết định công việc của công
ty,tập đoàn vẫn lầ của giai cấp t sản.Vậy là khoảng cách giàu nghèo không mất đi mà
ngày càng cao.
Còn ở quan điểm thứ hai:quyền quyết định áp dụng khoa học-công nghệ vào
sản xuất vẫn thuộc về giai cấp t sản tức là địa vị của giai cấp t sản trong hệ thóng sản
xuất vẫn không thay đổi hay giai cấp t sản vẫn là giai cấp thống trị.
Nh vậy những quan điểm trên đều không đúng vì phần lớn t liệu sản xuất trong
xã hội đều thuộc quyền nắm giữ của giai cấp t sản nên về cơ bản bản chất nhà nớc t
bản vẫn không thay đổi mà nó chỉ thay đổi một chút về tính xã hội.
1.1.4.Một số nét về vấn đề nguồn gốc và bản chất nhà nớc ở Việt Nam:
Trải qua 3 giai đoạn phùng nguyên(thuộc sơ kỳ đồng thau cách đây 4000
năm),đồng đậu(thuộc trung kỳ đồng thau cách đây 3500 năm) và Gômun(thuộc hậu
kỳ đồng thau cáh đây 3000 năm) công cụ sản xuất bằng đồng đã thay thế cho công
cụ bằng đá và chính điều này đã làm cho lực lợng sản xuất ngày càng phát triển, năng
suất lao động tạo ra sản phẩm d thừa nhiều. Một số ngời thu vén, từ đó tạo ra sự phân

bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động chúng ta cần phải bảo vệ nhà nớc vô sản, bảo vệ
sự lãnh đạo của Đảng cộng sản- ngời đại diện chân chính cho lợi ích của nhân dân
Việt Nam.
1.2.Đặc trng cơ bản của nhà nớc.
V c trng c bn ca nh nc c Ph. ngghen nhn nh, bt k nh
nc no cng cú ba c trng c bn sau õy:
Nh nc qun lý dõn c trờn mt vựng lónh th nht nh.
Cú mt h thng cỏc c quan quyn lc chuyờn nghip mang tớnh cng ch
i vi mi thnh viờn trong xó hi.
Hỡnh thnh h thng thu khoỏ nuụi b mỏy nh nc.
Khi phõn bit s khỏc nhau v c trng ca nh nc i vi cỏc t chc qun
lý xó hi trong ch th tc, V.I.Lờnin ó nờu mt s on trớch ca Ph. ngghen
nh sau: So vi t chc huyt tc trc kia (th tc hay b tc) thỡ c trng th
nht ca nh nc l ch nú phõn chia thn dõn trong quc gia theo s phõn chia
lónh th. c trng th hai l s thit lp mt quyn lc xó hi, quyn lc ny
khụng cũn trc tip l dõn c t t chc thnh lc lng v trang na. Quyn lc xó
hi ú l cn thit vỡ t khi cú s phõn chia xó hi thnh giai cp thỡ khụng th cú t
chc v trang t ng ca dõn c c naQuyn lc xó hi ú tn ti mi quc
Page 8 of 21


gia. Nó không phải chỉ gồm những người được vũ trang mà còn gồm cả những vật
phụ them nữa, như nhà tù và đủ loại cơ quan cưỡng bức mà cơ cấu của xã hội thị tộc
(bộ tộc) chưa hề biết đến…”
Nói về đặc trưng thứ ba là thu thuế, một chế độ thuế má cưỡng bức thu từ dân để
nuôi bộ máy cai trị. Ph. Ăngghen viết: “ Nắm được quyền lực công cộng và quyền
thu thuế, bọn quan lại với tư cách là những cơ quan của xã hội, được đặt lên trên xã
hội…” Nói cách khác về cơ bản mọi nhà nước đều sống nhờ sự chu cấp của nhân
dân bằng chủ động, cưỡng bức hay tự nguyện hoặc phối hợp cả hai.


chống sự xâm lược từ bên ngoài, thiết lập mối bang giao với các quốc gia khác vì lợi
ích của giai cấp thống trị cũng như lợi ích của quốc gia. Chức năng đối ngoại có tầm
quan trọng đặc biệt nhằm liên kết những quốc gia có cùng chế độ, cùng mục đích và
hướng tới lợi ích chung, trao đổi kinh nghiệm, tài chính để có thể cùng giữ vững địa
vị thống trị tại chính quốc.

Page 10 of 21


1.4.Các kiểu và hình thức của Nhà Nước
Các học giả tư sản thường phân chia Nhà Nước thành 2 loại: “Nhà nước tự do”
và “Nhà nước độc tài”. Cách phân chia như vậy nhằm che đậy bản chất giai cấp của
Nhà nước.
Chủ nghĩa Mac-Lênin phân chia Nhà nước thành các kiểu và hình thức Nhà
nước khác nhau căn cứ vào nhiệm vụ lịch sử, cách tổ chức và phương thức hoạt động
của nó.
1.4.1.Kiểu Nhà nước.
a)Khái niệm: kiểu Nhà nước được dùng để chỉ bộ máy thống trị đó thuộc về giai cấp
nào, tồn tại trên cơ sở chế độ kinh tế nào, tương ứng với hình thái kinh tế-xã hội nào.
b)Các kiểu Nhà nước: dựa vào hình thái kinh tế-xã hội mà chia ra thành 3 kiểu Nhà
nước khác nhau:
• Tương ứng với hình thái kinh tế-xã hội chiếm hữu nô lệ là Nhà nước chiếm
hữu nô lệ.
• Tương ứng với hình thái kinh tế-xã hội phong kiến là Nhà nước phong kiến.
• Tương ứng với hình thái kinh tế-xã hội tư bản chủ nghĩa là Nhà nước tư sản.
Ngoài ra còn có Nhà nước vô sản. Đây là một kiểu Nhà nước đặc biệt, Nhà nước
không nguyên nghĩa, Nhà nước tồn tại trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên
chủ nghĩa cộng sản.
Một kiểu Nhà nước có thể tồn tại dưới những hình thức khác nhau. Trong một
giai đoạn cụ thể Nhà nước tồn tại dưới hình thức này hay hình thức khác tuỳ thuộc

+ Chính thể cộng hoà
+ Chính thể quý tộc
+ Chính thể dân chủ: bầu cử ra hội đồng
Page 12 of 21


c) Bản chất: Nhà nước của giai cấp chủ nô, quyền đều thuộc về giai cấp chủ nô,
pháp luật nhà nước không coi nô lệ là con người.
 Nhà nước phong kiến
a)Xuất hiện và tồn tại: Đây là nhà nước của giai cấp địa chủ phong kiến.
Trong thời kỳ trung cổ, sự thống trị của giai cấp phong kiến đối với nông dân thay
thế cho sự thống trị của giai cấp chủ nô đối với nô lệ; kiểu nhà nước phong kiến thay
thế cho kiểu nhà nước chiếm hữu nô lệ. Nhà nước này được xây dựng dựa trên chế
độ chiếm hữu ruộng đất của giai cấp địa chủ quý tộc. Trong nhà nước phong kiến các
chúa phong kiến mới có đủ mọi quyền lực, còn nông nô hầu như không có quyền. Do
vậy, địa vị của nông nô khác rất ít so với nô lệ.
b)Các hình thức: Tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau:
Ở phương Tây, hình thức quân chủ phân quyền là hình thức nhà nước phổ biến
quyền lực nhà nước được chia thành quyền lực độc lập, địa phương phân tán. Mỗi
chúa phong kiến là một ông vua trên lãnh thổ của mình.Mối liên hệ thực sự giữa các
chúa phong kiến Châu Âu chủ yếu được thiết lập bằng các hình thức liên minh của
các Nhà nước cát cứ, trong đó Thiên chúa giáo trở thành mối quan hệ tinh thần
thiêng liêng giữa các tiểu vương quốc phong kiến.
 Kết luận: Trong chế độ phong kiến phân quyền, quyền lực nhà nước bị chia cắt
thành những quyền lực độc lập địa phương phân tán. Ở phương Đông, hình thức
quân chủ tập quyền là hình thức nhà nước phổ biến dựa trên chế độ sở hữu nhà nước
về ruộng đất. Trong nhà nước này, quyền lực của nhà vua được tăng cường rất
mạnh, hoàng đế có uy quyền
tuyệt đối, ý chí của vua là pháp luật.
 Kết luận: Quyền lực nhà vua rất mạnh nhưng nói chung vẫn chưa thủ tiêu hoàn

+ Là nền chuyên chính của giai cấp tư sản đối với các giai cấp và tầng lớp khác nhau
trong xã hội.
+ Nhà nước tư sản tuyên bố quyền bình đẳng trước pháp luật của mọi công dân
Page 14 of 21


nhng trong thc t ú ch l quyn bỡnh ng t sn, bo v li ớch ca giai cp t
sn.
+ Nn dõn ch t sn l nn dõn ch ca thiu s bn búc lt. Bn cht ch yu ca
nú l s chuyờn chớnh khụng hn ch i vi ngi lao ng.
+ Ngy nay, mc dự trong lut bu c ca hu ht cỏc nc t bn phỏt trin u
tha nhn quyn ca ngi lao ng c ng c vo cỏc c quan qun lý Nh nc
nhng:
. Lut a ra nhng iu kin m ngi lao ng khú vt qua.
. Giai cp t sn nm trong tay b mỏy tuyờn truyn s, chi nhng khon tin
khng l c ng cho ngi ca mỡnh.
Trc dõn ch vụ sn: Dõn ch t sn l nh cao trong s tin hoỏ ca dõn ch, kt
tinh nhng giỏ tr dõn ch c sỏng to trong thi k trc. Nhng phn ln nhng
chun mc dõn ch t c trong thi k CNTB l thnh qu u tranh ca giai cp
cụng nhõn, ca nhõn dõn lao ng.
Nn dõn ch t sn ó t c nhng thnh tu to ln. Do ú, nn dõn ch vụ
sn vi t cỏch l nn dõn ch cao nht phi bit k tha v phỏt huy nhng thnh
tu ú.

2.Cách mạng xã hội
2.1 Lý luận về cách mạng xã hội.
2.1.1 Khái niệm về cách mạng xã hội.
Theo nghĩa rộng, cách mạng xã hội là sự biến đổi có tính chất bớc ngoạt và căn
bản về chất lợng trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, là phơng thức thay thế hình thái
kinh tế xã hội lỗi thời bằng hình thái kinh tế xã hội cao hơn.

bằng hình thái kinh tế xã hội mới cao hơn. Cách mạng xã hội là bớc chuyển vĩ đại
trong đời sống xã hội về hình thái kinh tế chính trị văn hoá t tởng. Trong các thời kỳ
cách mạng xã hội, năng lực sáng tạo của quần chúng nhân dân đợc phát huy một
cách cao độ, nh C.Mác đã nói: Cách mạng xã hội là đầu tàu của lịch sử.
2.2. Từ vai trò, nguyên nhân của cách mạng xã hội luận chứng tính tất yếu của
cách mạng xã hội trong điều kiện thế giới ngày nay.
Lịch sử nhân loại đã diễn ra bốn cuộc cách mạng xã hội, đa nhân loại trải qua
5 hình thái kinh tế xã hội nối tiếp nhau là: cuộc mạng xã hội thực hiện bớc chuyển từ
Page 16 of 21


hình thái kinh tế xã hội nguyên thuỷ lên hình thái kinh tế xã hội chiếm hữu nô lệ:
cuộc cách mạng chuyển chế độ nô lệ lên chế độ phong kiến; cuộc cách mạng t sản lật
đổ chế độ phong kiến, xác lập chế độ TBCN; cuộc cách mạng vô sản lật đổ CNTB,
xác lập chế độ XHCN và tiến lên cộng sản chủ nghĩa.
Trớc khi đi vào luận chứng tính tất yếu của cách mạng xã hộ trong điều kiện
thế giới ngày nay, chúng ta hãy cùng nhau nhìn lại bốn cuộc cách mạng xã hội trên.
Trong xã hội cộng sản nguyên thuỷ, do trình độ phát triển hết sức thấp kếm
của lực lợng sản xuất cho nên con ngời cùng sống chung, cùng lao động và cùng hởng thụ những thành quả do lao động chung mang lại, xã hội không có sự phân chia
giai cấp. Nhng khi công cụ lao động bằng đồng, sắt lần lợt ra đời thay thế công cụ lao
động bằng đá, năng suet lao dông tăng vọt, của cải d thừa, những ngời đứng đầu
chiếm làm của riêng và trở nên giàu có, xã hội bắt đầu phân hoá giai cấp, mâu thuẫn
giai cấp nảy sinh và phát triển, cách mạng xã hội chuyển xã hội nguyên thuỷ lên xã
hội chiếm hữu nô lệ.
Trong xã hội chiếm hữu nô lệ, tồn tại 2 giai câp cơ bản chủ nô và nô lệ. Giai
cấp chủ nô có mọi quyền lực, thậm chí là quyền mua bán nô lệ, quyền quyết định số
phận nô lệ. Đây là những ngời đứng đầu các tổ choc trong công xã nguyên thuỷ,
chiếm hữu của cải d thừa trong xã hội mà trở nên giàu có, trở thành giai cấp thống trị.
Nô lệ là giai cấp bị trị. Nô lệ chỉ là công cụ lao động biết nói, không có bất cứ quyền
lợi nào. Tuy nhiên so với xã hội công xã nguyên thuỷ, lực lợng sản xuất cũng đợc giải

thể dảo ngợc, kết hợp với trình độ cao của tính tổ choc, ở mức độ quyết tâm đến đỉnh
điểm của giai cấp cách mạng sẵn sàng tiến hành các hoạt động cách mạng mạnh mẽ
nhất, kiên quyết nhất để lật đổ chính quyền đơng thời, xác lập chính quyền cách
mạng do giai cấp đó làm chủ thể. Kinh nghiệm lịch sử đã chứng minh rằng nếu cha
có những điều kiện khách quan cho cuộc cách mạng đã chín muồi thì vận mệnh của
một cuộc cách mạng lại hoàn toàn phụ thuộc vào nhân tố chủ quan và lúc đó nhân tố
chủ quan là nhân tố chủ đạo.
Vậy chúng ta tự hỏi, trong điều kiện thế giới ngày nay, cách mạng xã hội có phảI là
tất yếu?
Trong thời đại đế quốc chủ nghĩa ngày nay tồn tại rất nhiều những mâu thuẫn, xung
đột khó có thể điều hoà mà mâu thuẫn lớn nhất, quan trọng nhất, cơ bản nhất trong
xã hội t bản là mâu thuẫn giữa lực lợng sản xuất đã mang tính xã hội hoá cao với
quan hệ sản xuất dựa trên chế độ chiếm hữu t nhân TBCN về t liệu sản xuất lạc hậu,
kìm hãm sự phát triển của lực lọng sản xuất. Dới CNTB, giai cấp công nhân là sản
phẩm của nên đại công nghiệp TBCN, nó ra đời , phát triển cùng với sự hình thành
phát triển nền đại công nghiệp TBCN. Dới TBCN giai cấp công nhân là bộ phận quan
trọng nhất trong các bộ phận cấu thành lực lợng sản xuất, họ đại diện cho lực lợng
sản xuất tiên tiến nhất với trình dộ xã hội hoá ngày càng cao. Nhng CNTB lại xây
dung trên nền tảng của chế độ chiếm hữu t nhân về t liệu sản cuất mà giai cấp t sản là
Page 18 of 21


đại diện. Biểu hiện về mặt chính trị xã hội của mâu thuãn cơ bản đó là mâu thuẫn đối
kháng không thể điều hoà, mâu thuẫn này trực tiếp dẫn đến cách mạng xã hội
Trong thời đại đế quốc chủ nghĩa còn xuất hiện thêm những mâu thuẫn giữa
các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc với CNDQ, mâu thuẫn giữa các nớc đế quốc với
nhau. Tất cả những mâu thuẫn đó càng đẩy nhanh tới sự chín muồi khách quan của
cách mạng XHCN.
Trong khi đó, giai cấp công nhân- sản phẩm của nền đại công nghiệp từ khi ra
đời đã không ngừng lớn mạnh, phát triển cả về số lợng và chất lợng, cũng nh bản lĩnh

của hai cuộc cách mạng khoa học, kỹ thuật, máy móc đợc cải tiến hiện đại, năng suet
lao động tăng cao, giai cấp công nhân ngày càng trởng thành, những điều kiện cần
thiết cho một cuộc cách mạng xã hội đang dần xuất hiện đầy đủ.
Trong nội bộ chủ nghĩa t bản, mặc dù đã có những điều chỉnh nhất định duy trì
sự tồn tại của nó, xoa dịu mâu thuẫn giai cấp, song với bản chất vốn có , CNTB
không đủ khả năng điều hoà những mâu thuẫn căn bản ấy mà nó càng làm cho mâu
thuẫn ấy trở nên gay gắt, đòi hỏi phải đợc giải quyết. Những bất ổn về an ninh chính
trị thờng xuyên xảy ra chứng tỏ đã đến lúc CNTB cần phảI thay thế bằng một xã hội
văn minh hơn, tiến bộ hơn. Những vụ khủng bố, những cuộc bạo động, đấu tranh đòi
ly khai, những vụ đánh bom tự sát, đảo chính, những cuộc biểu tình của quần
chúng. Trong xã hội t bản đã chứng tỏ sự bất ổn về an ninh chính trị. Những cuộc
khủng hoảng kinh tế có chu kỳ, những việc làm, chất thải gây ô nhiễm, phá hoại môi
trờng đã chứng tỏ sự bất ổn về kinh tế trong CNTB. Thậm chí chất thải công nghiệp
của CNTB còn tác động trực tiếp lên con ngời, gây ra những hậu quả không lờng,
những căn bệnh không thuốc chữa và có tính di truyền.
Xã hội t bản còn là môt trờng thuận lợi cho những tệ nạn xã hội phát sinh và phát
triển. Những vụ buôn bán trẻ em và phụ nữ, mại dâm, buôn bán thuốc kích thích gây
nghiện.. ngày càng tinh vi và chuyên nghiệp hơn. Xã hội t bản là nơi châm ngòi cho
những vụ khủng bố và làm cho nó có nguy cơ lan ra toàn cầu.
Trên thế giới ngày nay, dới hình thức chuyển giao công nghệ bên cạnh mặt tích
cực của nó, thì mặt tiêu cực cũng không kém phần. Các nớc chậm phát triển nghiễm
nhiên trở thành bác rác thải cho những nớc t bản phát triển và bị ràng buộc chi phối
về kinh tế chính trị.
Một xã hội tồn tại nhiều vấn đề, mâu thuẫn không thể điều hoà nh vậy đòi hỏi
phải đợc thay thế bằng một xã hội khác tiến bộ hơn. Chỉ có cách mạng xã hội mới có
khả năng làm đợc điều đó. Theo học thuyết hình thái kinh tế- xa hội của Mác sự thay
thế CNTB bằng CNXH là một quá trình tự nhiên, trong điều kiện hiện nay do đó cach
mạng xã hội là một tất yếu lịch sử.
Trớc sự sụp đổ hệ thống XHCN ở Liên Xô và Đông Âu, cũng nh những sai lầm
mà CNXH phạm phải trong thời gian qua, đã có rất nhiều học giả t sản cho rằng