V.I. LÊ-NIN BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN LUẬN ĐIỂM CHỦ NGHĨA MÁC
VỀ CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN VÀ NHÀ NƯỚC CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN
THÔNG QUA TÁC PHẨM “NHÀ NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG”. Ý NGHĨA
ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

V.I. Lê-nin, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng vô sản Nga, của phong trào cộng sản
và công nhân quốc tế trong những thập kỷ đầu của thế kỷ XX, không chỉ là một
nhà lý luận thiên tài mà còn là một nhà hoạt động cách mạng xuất sắc. Người đã
tuyệt đối trung thành, vận dụng sáng tạo, kiên quyết bảo vệ và phát triển nhiều luận
điểm quan trọng của học thuyết Mác, trong đó có luận điểm về chuyên chính vô
sản và nhà nước chuyên chính vô sản. Vấn đề này được thể hiện đậm nét thông qua
tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” (tên đầy đủ của tác phẩm là “Nhà nước và
cách mạng. Học thuyết của chủ nghĩa Mác về nhà nước và những nhiệm vụ của
giai cấp vô sản trong cách mạng”). Đây là một công trình luận chiến của V.I. Lê-
nin, được Người viết từ tháng 8 đến tháng 9 năm 1917 và lần đầu tiên được xuất
bản thành sách riêng vào năm 1918, tiếp sau đó, tác phẩm được tái bản nhiều lần
bằng các thứ tiếng khác nhau. Tác phẩm được in đầy đủ bằng tiếng Việt trong V.I.
Lê-nin, Toàn tập, tập 33, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1976.
I. những vấn đề chung về tác phẩm
1. Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm của tác phẩm
V.I. Lê-nin viết tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” trong bối cảnh lịch sử có
những nét nổi bật là:
Chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc. Bước chuyển
này đã làm trầm trọng thêm những mâu thuẫn về kinh tế - xã hội mà chính bản
thân giai cấp tư sản không thể nào giải quyết được. Cuộc đấu tranh giai cấp giữa
giai cấp vô sản với giai cấp tư sản diễn ra ngày càng quyết liệt. Bên cạnh đó, cuộc
1
chiến tranh thế giới lần thứ nhất xảy ra khiến cho các mâu thuẫn trong lòng chủ
nghĩa tư bản vốn đã gay gắt càng gay gắt thêm, tạo ra tiền đề kinh tế - xã hội hiện
thực và thời cơ cho cách mạng vô sản ra đời. Thế nhưng, lúc này chủ nghĩa cơ hội

vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về nhà nước và cách mạng đã đặt ra yêu
cầu cấp bách phải có một tác phẩm tiên phong về lý luận ra đời, tác phẩm nói trên
của V.I. Lê-nin ra đời đã đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi đó.
2. Kết cấu và những tư tưởng cơ bản của tác phẩm
Tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” của V.I. Lê-nin gồm có 7 chương và
phần kết luận. Từ chương I đến chương VI đã được Người trình bày hoàn chỉnh,
riêng chương VII và phần kết luận chưa được viết vì V.I. Lê-nin bận vào việc lãnh
đạo chuẩn bị và tiến hành cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền. Sau này,
Người nói rằng: “Tôi đã thảo xong dàn bài chương sau, chương VII “Kinh nghiệm
các cuộc cách mạng Nga năm 1905 và 1917”. Nhưng ngoài đầu đề ra, tôi chưa có
thì giờ viết được một dòng nào cả, vì tôi “bị vướng” vào cuộc khủng hoảng chính
trị hồi đêm trước của Cách mạng tháng Mười năm 1917. “Bị vướng” như vậy chỉ
có thể là đáng mừng thôi có lẽ là đành phải gác lại một thời gian lâu nữa; làm ra
“kinh nghiệm của cách mạng” vẫn thích thú hơn và bổ ích hơn là viết về những
kinh nghiệm đó”
(1)
.
Chương I: Xã hội có giai cấp và nhà nước (gồm 4 tiết). Trong chương này,
V.I. Lê-nin đã trình bày quan điểm lý luận chung của chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà
nước thông qua việc phân tích quá trình xuất hiện xã hội có giai cấp, giải thích vì
sao nhà nước là kết quả và là biểu hiện của các mâu thuẫn giai cấp, vì sao khi xuất
hiện thì chính quyền nhà nước và bộ máy của nó lại đứng trên xã hội; đồng thời,
chỉ rõ sự hình thành công cụ của chính quyền nhà nước.
Chương II: Nhà nước và cách mạng. Kinh nghiệm những năm 1848-1851
(gồm 2 tiết). Trong chương này, V.I. Lê-nin phân tích quan điểm của C. Mác và
Ph. Ăng-ghen về nhà nước qua các tác phẩm “Sự khốn cùng của triết học”, “Tuyên
ngôn của Đảng Cộng sản”, “Ngày 18 tháng Sương mù của Lu-i Bô-na-pác-tơ” và
(1)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.148.
3

tiết). Trong chương này, V.I. Lê-nin phê phán các quan điểm sai lầm về phương
pháp luận của chủ nghĩa cơ hội, sự lẫn lộn giữa phép biện chứng với thuyết chiết
trung và thuật nguỵ biện. Thông qua đó, Người phân tích có phê phán quan điểm
chính trị sai lầm của Plê-kha-nốp, Cau-xky và những phần tử cơ hội, xét lại khác.
Từ kết cấu và những tư tưởng cơ bản của tác phẩm cho thấy rằng, đây là một
trong những tác phẩm đặc biệt xuất sắc, được biên soạn công phu, đề cập đến
nhiều nội dung quan trọng của chủ nghĩa duy vật lịch sử, phát triển và trình bày có
hệ thống lý luận mác-xít về nhà nước và cách mạng cho phù hợp với điều kiện lịch
sử mới, là cẩm nang lý luận của các nhà mác-xít trong quá trình vận dụng xây
dựng nhà nước chuyên chính vô sản sau khi cách mạng vô sản thắng lợi, là thực
chất của vấn đề “giữ chính quyền” sau khi đã thực hiện xong việc “giành chính
quyền’. Hiện nay tác phẩm còn giữ nguyên giá trị khoa học và tính thời sự của nó,
có ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn đối với giai cấp vô sản và nhân dân lao
động trên toàn thế giới trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng, giải phóng giai cấp,
giải phóng dân tộc và nhân loại.
Do thời gian có hạn nên trong bài thu hoạch này tôi chỉ đề cập đến nội dung
V.I. Lê-nin bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về chuyên chính vô sản
và nhà nước chuyên chính vô sản thông qua tác phẩm “Nhà nước và cách mạng”
của Người.
II. v.i. lê-nin bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa mác về chuyên chính
vô sản và nhà nước chuyên chính vô sản thông qua tác phẩm “nhà nước và cách
mạng”
1. V.I. Lê-nin bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về chuyên
chính vô sản
Trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng”, V.I. Lê-nin đã khẳng định: vấn đề
chuyên chính vô sản và nhà nước chuyên chính vô sản là một trong những nội
5
dung trng tõm, c bn m C. Mỏc v Ph. ng-ghen cp n trong hc thuyt
cỏch mng ca mỡnh. Bờn cnh vic ch rừ tớnh tt yu ca chuyờn chớnh vụ sn, C.
Mỏc cho rng, xỏc lp c quyn thng tr chớnh tr ca mỡnh, giai cp vụ sn

V.I. Lê-nin, Toàn tập, tập 33, Nxb. Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1976, tr.32.
6
chức của giai cấp thống trị, bóc lột dùng để thống trị các giai cấp khác trong xã
hội.
Mặt khác, V.I. Lê-nin còn khẳng định một cách dứt khoát rằng, việc thừa nhận
chuyên chính vô sản là hòn đá thử vàng đối với những người cộng sản chân chính.
Người viết: “Đóng khung chủ nghĩa Mác trong thuyết đấu tranh giai cấp là cắt xén,
xuyên tạc chủ nghĩa Mác, thu nó lại thành cái mà giai cấp tư sản có thể tiếp nhận
được. Chỉ người nào mở rộng việc thừa nhận đấu tranh giai cấp đến mức thừa nhận
chuyên chính vô sản thì mới là người mác-xít. Đó là điều khác nhau sâu sắc nhất
giữa người mác-xít và người tiểu tư sản (và cả tư sản lớn) tầm thường. Chính phải
dùng viên đá thử vàng ấy mà thử thách sự hiểu biết thực sự và sự thừa nhận thực
sự chủ nghĩa Mác”
(1)
.
Như vậy, theo V.I. Lê-nin thì tiêu chuẩn để phân biệt, đánh giá người mác-xít
với người phi mác-xít, cơ hội không phải chủ yếu ở chỗ có thừa nhận hay không
thừa nhận đấu tranh giai cấp, mà là ở chỗ có thừa nhận hay không thừa nhận
chuyên chính vô sản; bởi vì, theo C. Mác thì đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến
chuyên chính vô sản và chuyên chính vô sản là bước quá độ để đi đến thủ tiêu giai
cấp. Chỉ có thừa nhận quan điểm mới mẻ và quan trọng này của C. Mác thì mới là
người mác-xít chân chính. Trên thực tế, những người theo chủ nghĩa cơ hội đã
không thừa nhận tư tưởng này của C. Mác.
V.I. Lê-nin còn khẳng định tiếp rằng: “Chỉ những người đã hiểu rằng chuyên
chính của một giai cấp là tất yếu không những cho mọi xã hội có giai cấp nói
chung, không những cho giai cấp vô sản sau khi đã lật đổ giai cấp tư sản, mà còn
cho suốt cả thời kỳ lịch sử từ chế độ tư bản chủ nghĩa đến “xã hội không có giai
cấp”, đến chế độ cộng sản chủ nghĩa, chỉ những người đó mới thấm nhuần được
thực chất của học thuyết của Mác về nhà nước”
(2)

hôm qua là nô lệ đói với thiểu số người bóc lột. Theo Người: “Sự trấn áp ấy có thể
dung hợp với việc mở rộng chế độ dân chủ cho tuyệt đại đa số nhân dân”
(2)
.
Nội dung trên đã chứng tỏ chức năng của chuyên chính vô sản không chỉ là
trấn áp mà còn phải tổ chức xây dựng, điều cần thiết là ngay sau khi giành được
chính quyền phải bắt tay xây dựng ngay môi trường dân chủ cho nhân dân, để nhân
dân thể hiện và phát huy tất cả khả năng sáng tạo của mình. Người lao động trở
(3)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.87.
(1)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.110.
(2)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.111.
8
thành trung tâm của xã hội trên hai khía cạnh: họ là trung tâm của sự quan tâm của
nhà nước chuyên chính vô sản, trung tâm của những sáng tạo, làm giàu cho đất
nước và làm giàu cho chính bản thân mình. Mở rộng môi trường dân chủ trong thời
đại chuyên chính vô sản còn có ý nghĩa to lớn trong quá trình thu hút nhân dân lao
động tham gia vào công việc quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát việc thực hiện
các công việc liên quan đến lợi ích của mình. Vào thời đó, một số nhà lý luận
phương Tây hằn học cho rằng, chủ nghĩa xã hội là một cái gì đó thiếu sinh khí,
cứng đờ, bất biến. V.I. Lê-nin phản bác quan điểm ấy và cho rằng: “Chỉ có dưới
chủ nghĩa xã hội, thì trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và cá nhân, mới bắt
đầu có một sự tiến lên mau chóng, thật sự, thật sự có tính chất quần chúng”
(3)
.
Đề cập đến tính biện chứng của quá trình thực hiện dân chủ, V.I. Lê-nin viết:
“Phát triển dân chủ đến cùng, tìm ra những hình thức của sự phát triển ấy, đem thí
nghiệm những hình thức ấy trong thực tiễn , - đó là một trong những nhiệm vụ

đấu tranh giành chính quyền, đấu tranh vì nền dân chủ mới, cần sử dụng cả những
biện pháp hoà bình như nghị trường, tranh luận, để vận động và thu hút quần
chúng. Đó là biện chứng của đấu tranh vì dân chủ với đấu tranh vì chủ nghĩa xã
hội.
Nội dung trên đây chứng tỏ rằng, tư tưởng của V.I. Lê-nin về chuyên chính vô
sản đã được kế thừa trực tiếp từ tư tưởng của C. Mác và Ph. Ăng-ghen và phát
triển lên tầm cao mới, phù hợp với sự phát triển của tình tình thực tiễn, là cơ sở lý
luận khoa học đối lập với quan điểm sai lầm của bọn theo chủ nghĩa xã hội, chủ
nghĩa cải lương, là vũ khí tư tưởng vẫn còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn để
các Đảng Cộng sản hiện nay vận dụng trong quá trình thiết lập và củng cố nền
chuyên chính vô sản ở nước mình.
2. V.I. Lê-nin bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về nhà nước
chuyên chính vô sản
Song song với việc bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về chuyên
chính vô sản, V.I. Lê-nin còn bảo vệ và phát triển luận điểm chủ nghĩa Mác về nhà
nước chuyên chính vô sản. Đây là một trong những tư tưởng đặc sắc của Người
được thể hiện thông qua tác phẩm “Nhà nước và cách mạng”.
(2)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.123.
10
Trong cỏc tỏc phm ca mỡnh, C. Mỏc v Ph. ng-ghen ó trỡnh by lý lun
v nh nc gn vi vn giai cp v u tranh giai cp. T vic xỏc nh giai
cp l mt phm trự lch s, trong tỏc phm Ngun gc ca gia ỡnh, ca ch
t hu v ca nh nc, Ph. ng-ghen ó khng nh, hỡnh thc cao nht ca nh
nc l ch cng ho dõn ch (nh nc ca giai cp vụ sn), mt hỡnh thc
nh nc ang ngy cng tr thnh tt yu, nh nú m cuc u tranh gia giai cp
vụ sn vi giai cp t sn mi c tin hnh n cựng. C. Mỏc v Ph. ng-ghen
cho rng, nh nc chuyờn chớnh vụ sn l mt kiu nh nc c bit, ú l nh
nc khụng cũn ỳng nguyờn ngha ca nú m l nh nc na nh nc. Hỡnh
thc Cụng xó Pa-ri ó c cỏc ụng phõn tớch v rỳt ra bi hc kinh nghim v

thc cao hn - ca t do, bỡnh ng v hu ỏi ca nhng th tc thi c
(3)
.
Mt khỏc, phờ phỏn quan im sai lm ca Ba-cu-nin cho rng nh nc l
nguyờn nhõn ca mi tai ho nờn tuyt i cn phi th tiờu v ch ngha t bn s
t tiờu vong khi nh nc b th tiờu. Ph. ng-ghen ch rừ: Hóy xoỏ b t bn -
vic mt s ớt ngi chim hu tt c mi t liu sn xut, - th l lỳc ú nh nc
s t nú mt i
(4)
.
V.I. Lờ-nin ó k tha v phỏt trin mt cỏch xut sc hc thuyt ca C. Mỏc
v Ph. ng-ghen v nh nc trong thi i quc v cỏch mng vụ sn. Ngi
cho rng, thc cht ca nh nc chuyờn chớnh vụ sn l nn chuyờn chớnh cỏch
mng ca giai cp vụ sn; ng thi phờ phỏn quan im sai lm ca nhng k c
hi ch ngha v nh nc, thc cht quan im ca h l ph nhn vic giai cp
vụ sn ginh ly chớnh quyn, ph nhn s chuyờn chớnh ca giai cp vụ sn.
Ngi khng nh nh ó nờu phn trờn: Ch nhng ngi ó hiu rng chuyờn
chớnh ca mt giai cp l tt yu khụng nhng cho mi xó hi cú giai cp núi
chung, khụng nhng cho giai cp vụ sn sau khi ó lt giai cp t sn, m cũn
cho sut c thi k lch s t ch t bn ch ngha n xó hi khụng cú giai
(2)
C. Mác và Ph. Ăng-ghen, Toàn tập, tập 21, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội. 1995, tr.258.
(3)
C. Mác và Ph. Ăng-ghen, Toàn tập, tập 21, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội. 1995, tr.265.
(4)
C. Mác và Ph. Ăng-ghen, Toàn tập, tập 33, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội. 1997, tr.525.
12
cp, n ch cng sn ch ngha, ch nhng ngi ú mi thm nhun c
thc cht ca hc thuyt Mỏc v nh nc
(1)

V.I. Lê-nin, Toàn tập, tập 33, Nxb. Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1976, tr.44.
13
lý kinh tế - xã hội, tổ chức cho nhân dân lao động xây dựng thành công xã hội mới
là xã hội xã hội chủ nghĩa; đồng thời, thực hiện dân chủ theo lối mới và chuyên
chính theo lối mới. Theo quan điểm của V.I. Lê-nin, nhà nước vô sản, bên cạnh
việc thực hiện chức năng cơ bản là tổ chức xây dựng, vẫn phải thực hiện chức năng
trấn áp, nhưng chức năng trấn áp của nhà nước chuyên chính vô sản khác với chức
năng trấn áp của nhà nước của các giai cấp thống trị bóc lột. Người chỉ rõ: “Nhà
nước dưới chế độ tư bản chủ nghĩa là nhà nước theo đúng nghĩa của nó, là một bộ
máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này đối với giai cấp khác, hơn nữa lại là của thiểu
số đối với đa số. Một thiểu số người bóc lột muốn tiến hành có kết quả việc trấn áp
thường xuyên một đa số người bị bóc lột thì đương nhiên phải hung ác, tàn bạo đến
cực độ trong sự trấn áp, phải gây ra thành bể máu”
(1)
. Trong thời kỳ quá độ từ chủ
nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, sự trấn áp vẫn còn tất yếu nhưng nó đã là sự
trấn áp của đa số bị bóc lột đối với thiểu số bóc lột; vì vậy, việc trấn áp ấy “dễ
dàng”, “ít tốn máu hơn”
(2)
. Mặt khác, nhà nước chuyên chính vô sản thực hiện dân
chủ cho người nghèo, cho nhân dân lao động, thực chất đó là nền dân chủ trong xã
hội xã hội chủ nghĩa, dân chủ gấp triệu lần dân chủ tư sản. V.I. Lê-nin viết:
“Chuyên chính vô sản, tức là thời kỳ quá độ tiến tới chủ nghĩa cộng sản, sẽ đem lại
một chế độ dân chủ cho nhân dân, cho số đông, đi đôi với sự trấn áp tất yếu đối với
số ít, đối với bọn bóc lột”
(1)
. Ngược lại, do sự phát triển của tình hình, nhà nước tư
sản bắt buộc phải thực hiện dân chủ, nhưng dân chủ đó là dân chủ cho một thiểu số
rất nhỏ, cho người giàu. V.I. Lê-nin chỉ rõ: “Xã hội tư bản chủ nghĩa, xét trong
những điều kiện phát triển thuận lợi nhất của nó, đem lại cho ta một chế độ dân

trọng các quy tắc chung của đời sống cộng đồng, các quy tắc ấy đã thực sự trở
thành phong tục, tập quán được hằn sâu trong suy nghĩ và không thể thiếu trong
hành động thường ngày của họ. Lúc bấy giờ, mọi người sẽ hoàn toàn tự giác tôn
trọng và thực hiện các quy tắc chung – thực hiện mà không cần phải cưỡng bức,
không cảm thấy bị bắt buộc. V.I. Lê-nin nhấn mạnh: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản
mới làm cho nhà nước trở nên hoàn toàn không cần thiết, vì lúc bấy giờ không còn
ai để trấn áp, chữ “ai” hiểu theo nghĩa là giai cấp, không còn phải đấu tranh có hệ
thống chống một bộ phận dân cư nhất định nào đó”
(1)
.
(2)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.107.
(1)
V.I. Lª-nin, Toµn tËp, tËp 33, Nxb. TiÕn bé, M¸t-xc¬-va, 1976, tr.111.
15
Xột v c s kinh t, iu kin nh nc chuyờn chớnh vụ sn tiờu vong
hon ton l: khi ch ngha cng sn t ti mt trỡnh phỏt trin cao, khin cho
mi s i lp gia lao ng trớ úc v lao ng chõn tay khụng cũn c s tn ti;
khi lao ng ó tr thnh mt nhu cu bc nht ca cuc sng i vi mi ngi;
khi ca ci ó c lm ra di do v xó hi thc hin c nguyờn tc lm ht
nng lc, hng theo nhu cu. V.I. Lờ-nin vit: C s kinh t lm cho nh nc
tiờu vong hon ton l ch ngha cng sn t ti mt trỡnh phỏt trin cao khin
mi s i lp gia lao ng trớ úc v lao ng chõn tay khụng cũn na, v do ú,
cng khụng cũn mt trong nhng ngun gc ch yu ca s bt bỡnh ng xó hi
hin nay; ngun gc ny, nu ch xó hi hoỏ t liu sn xut, ch tc ot bn t
bn thỡ khụng th no lm tiờu tan ngay c
(2)
.
giai cp vụ sn v qun chỳng hiu ỳng n vn tiờu vong ca nh
nc chuyờn chớnh vụ sn, V.I. Lờ-nin cũn ch ra thi gian v tớnh cht ca quỏ

giai đoạn đầu (giai đoạn thấp) khi mà tư liệu sản xuất đã biến thành sở hữu chung
thì theo Người, danh từ “chủ nghĩa cộng sản” là có thể dùng được, miễn là đừng
quên rằng đó không phải là chủ nghĩa cộng sản hoàn toàn. V.I. Lê-nin lưu ý là
trong giai đoạn thấp (chủ nghĩa xã hội), pháp quyền tư sản vẫn tồn tại nhưng tuyệt
nhiên không phải là C. Mác đã tuỳ tiện “luồn một mẫu pháp quyền tư sản” vào chủ
nghĩa cộng sản, C. Mác chỉ nêu lên điều không thể tránh được, về mặt kinh tế và
chính trị, trong một xã hội thoát thai từ trong lòng chủ nhĩa tư bản mà ra.
Như vậy, trên cơ sở nền tảng luận điểm của chủ nghĩa Mác về nhà nước, V.I.
Lê-nin đã bảo vệ và phát triển thành công lý luận về nhà nước theo quan điểm chủ
nghĩa Mác trong thời đại đế quốc chủ nghĩa và cách mạng vô sản. Lý luận đó đã
được thực tiễn kiểm nghiệm và chứng minh là hoàn toàn đúng đắn.
IIi. ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay
Như trên đã đề cập, tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” ra đời xuất phát từ
đòi hỏi của thực tiễn và là sản phẩm của trí tuệ thiên tài cũng như bản lĩnh cách
mạng kiên định của V.I. Lê-nin.
17
Dù đã ra đời cách nay tròn 90 năm, suốt chiều dài thời gian gần một thế kỷ
với bao biến thiên to lớn của thời cuộc, thế nhưng tác phẩm “Nhà nước và cách
mạng của V.I. Lê-nin vẫn còn giữ nguyên giá trị và ý nghĩa hiện thực, vẫn là cơ sở
lý luận để các Đảng Cộng sản vận dụng trong quá trình lãnh đạo thực hiện sứ mệnh
lịch sử thiêng liêng của giai cấp vô sản trong thời đại ngày nay, trong đó có Đảng
Cộng sản Việt Nam.
Bằng việc xác định lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim
chỉ nam cho hành động cách mạng, từ ngày thành lập đến nay, Đảng Cộng sản Việt
Nam luôn trung thành vận dụng sáng tạo luận điểm chủ nghĩa Mác-Lênin về
chuyên chính vô sản và nhà nước chuyên chính vô sản. Quá trình lãnh đạo cách
mạng Việt Nam, Đảng ta luôn gương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, thực hiện vững chắc khối liên minh giai cấp để tạo nên lực lượng to lớn cho
cách mạng Việt Nam.

đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay. Vì thế:
Chúng ta phải luôn đứng vững trên lập trường thế giới quan, phương pháp
luận khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để lý giải những
vấn đề do thực tiễn đặt ra; thiết thực góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.
Phải chiếm lĩnh tầm cao trí tuệ, tích cực học tập toàn diện, nhanh nhạy nắm
bắt những thành tựu khoa học, cập nhật thông tin, rèn luyện tư duy khoa học phát
triển ngang tầm với yêu cầu tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận. Theo tôi, phát
triển lý luận để luôn phù hợp với thực tiễn, lao vào hoạt động thực tiễn với việc
trung thành vận dụng lý luận một cách sáng tạo và giành thắng lợi trong thực tiễn
xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là cách tốt nhất để bảo
vệ, phát triển chủ nghĩa Mác nói chung, học thuyết Mác nói riêng về chuyên chính
vô sản và nhà nước chuyên chính vô sản, theo tinh thần của V.I. Lê-nin như đã thể
19
hiện trong tác phẩm là: làm ra thực tiễn còn thích thú và bổ ích hơn là tổng kết
những kinh nghiệm thực tiễn.
Đấu tranh không khoan nhượng trước âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, nhất là
trên lĩnh vực chính trị tư tưởng. Để đấu tranh thắng lợi, mỗi chúng ta không chỉ
cần tri thức rộng, mà còn phải học tập phương pháp bút chiến của các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác, trong đó có V.I. Lê-nin.
20