Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
A- Lời nói đầu
Phấn đấu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành một nớc công nghiệp.
Đó là một câu đựoc nhắc nhiều lần kể từ sau Đại hội Đảng IX trên các phơng tiên
thông tin đại chúng. Đó là mục tiêu của đát nớc ai ai cũng đã đựoc nghe đợc biết
nhng làm thế nào để hoàn thành mục tiêu đó và vai trò của bản thân họ quan
trọng nh thế nào thì không phải nhiều ngời biết và hiểu thấu đáo
Không phải nói đến công nghiệp hóa là chỉ nghĩ đến ngay máy móc thiết
bị mà phải hiểu rõ , đúng đắn khái niêm đó trong bối cảnh đất nớc hiện nay, nó
bao gồm nhiều yếu tố. Trong đó yếu tố con ngời đợc đặt lên hàng đầu, yếu tố con
ngời là động lực và là cái hích đầu tiên cũng là điểm đến cuối cùng của mọi sự
phát triển xã hội.trong bất cứ phơng thức sản xuất nào, dù phơng tiện máy móc có
hiện đại tối tân nh thế nào thi vai tò của con ngời vẫn không vì vậy mà giảm đi,
ngợc lại nó còn tăng lên. Đối với nớc ta trong sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại
hoá, yếu tố con ngời ngày càng đợc khẳng định khi Đang và Nhà nớc đã đặt giáo
dục là quốc sách hàng đầu, đây không phải là một biều ngữ nữa mà đợc ghi trong
Hiến pháp nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chứng tỏ toàn Đảng toàn dân
đã coi trọng sự nghiệp giáo dục, coi trọng yếu tố con ngời trong sự nghiệp chung
của dân tộc
Yếu tố con ngời đã đợc Mác phân tích rõ ràng, và khi chúng ta nhận thức
đúng nó thì sẽ hành động hợp lí hơn tạo điều kiện để con ngời phát huy hết những
phẩm chất vốn có của mình để phục vụ cho đất nớc.
Vì muồn giải quyết, có một cái nhìn sâu hơn về một vấn đề đang đợc toàn
xã hội quan tâm, dựa vào những nguồn tài liệu hiện có trong tay và vốn hiểu biết
vấn đề đã đợc tích luỹ nên tôi trình bày đề tài này:
Quan điểm chủ nghĩa mác-lênin về con ngời và vấn đề xây dng con ngời
trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở nớc taNguyễn Tuấn Phúc - Pháp I - K43E
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368

thức. Chính lao động đã quy định bản chất xã hội của con ngòi, quy định cái xã
hội của con ngời và xã hội lại quy định sự hình thành cá nhân và nhân cách . Vì
con ngơi là sản phẩm cuả tự nhiên và xã hội nên con ngời chịu sự chi phối của
môi trờng tự nhiên và xã hội cùng các quy luật biến đổi của chúng.
Với t cách là con ngời xã hội, là con ngời hoạt động thực tiễn, con ngời
sản xuất ra của cải vật chất tác động vào tự nhiên để cải tạo tự nhiên, con ngời
chính là chủ thể cải tạo tự nhiên. Con ngời là sản phẩm của tự nhiên song con ngời
có thể thống trị tự nhiên nếu biết nắm bắt và tuân theo các quy luật của bản thân
giới tự nhiên. Con ngời không chỉ là sản phẩm của xã hội mà còn là chủ thể cải tạo
xã hội. Bằng hoạt động sản xuất con ngời sáng taọ ra toàn bộ nền văn hoá vật chất
và tinh thần. Mặc dù tự nhiên và xã hội đều vận động theo quy luật khách quan,
nhng trong quá trình hoạt động, con ngời luôn luôn xuất phát từ nhu cầu động cơ
và hứng thú, theo đuổi những mục đích nhất định và do đó đã tìm cách hạn chế
hay mở rộng phạm vi tác dụng của quy luật cho phù hợp với nhu cầu và mục đích
của mình.
Nh vậy con ngời là sản phẩm của tự nhiên và xã hội vừa là chủ thể cải taọ
tự nhiên và xã hội. Con ngòi là thực thể thống nhất sinh học- xã hội.
1.3. Trong tính hiện thực của nó, bản chất con ngời là tổng hoà những mối
quan hệ xã hội.
Xuất phát từ con ngời hiện thực, Mác đã nhận thấy lao động đóng vai trò
quyết định trong việc phân chia ranh giới giữa con ngời và động vật. Vì lao động
là hoạt động xã hội nên mọi sự khác biệt giữa con ngời và động vật đều là kết quả
của cuộc sống con ngời trong xã hội. Cá nhân là thực thể xã hội và bản chất con
ngời có tính lịch sử cụ thể. Điều đó quy định sự khác nhau của con ngời trong các
thời đại khác nhau, sự khác nhau này tuỳ thuộc vào sự phát triển của xã hội, sự
thay đổi các quan hệ xã và giao tiếp. Vì vậy, bản chất con ngời là tổng hoà các
mối quan hệ xã hội, không chỉ tổng hoà các mối quan hệ trong hiện taị mà cả
trong quá khứ.
Nguyễn Tuấn Phúc - Pháp I - K43E
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368

kém... Mặc dù không đạt đợc mục tiêu nhng cũng chính nhờ công nghiệp hoá mà
Nguyễn Tuấn Phúc - Pháp I - K43E
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nớc ta đẫ xây dựng đợc một số cơ sở vật chất kỹ thuật nhất định, tạo ra tiềm lực về
kinh tế-quốc phòng, phục vụ chiến tranh, đảm bảo đợc phần nào đời sống nhân
dân.
Năm 1963, tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hiệp quốc ( UNIDO)
đã đa ra một định nghĩa: công nghiệp hoá là một quá trình phát triển kinh tế,
trong quá trình này, một bộ phận ngày càng tăng các nguồn của cải quốc dân đợc
động viên để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành ở trong nớc với kỹ thuật hiện
đại. Đặc điểm của cơ cấu kinh tế này là có một bộ phận luôn thay đổi để sản xuất
ra t liệu sản xuất, hàng tiêu dùng và có khả năng đảm bảo cho toàn bộ nền kinh tế
phát triển với nhịp độ cao, đảm bảo đạt tới sự tiến bộ của nền kinh tế và xã hội.
Theo quan điểm này, quá trình công nghiệp hoá nhằm thực hiện nhiều mục tiêu
chứ không phải chỉ nhằm một mục tiêu kinh tế-kỹ thuật.
2.1.2. Công nghiệp hoá-hiện đại hoá ở Việt Nam
Từ quan điểm đổi mới về công nghiệp hoá- hiện đaị hoá của đại hội Đảng
lần thứ VII rút ra từ thực tiễn công nghiệp hoá trên thế giới và ở nớc ta, có thể đa
ra định nghĩa: Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn
diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội từ sử
dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động
cùng với công nghệ, phơng tiện và phơng pháp tiên tiến, hiện đại , dựa trên sự phát
triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học- công nghệ, tạo ra năng suất xã hội chủ
nghĩa
Tại lễ kỉ niêm 70 năm ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam, nguyên
tổng bí th Lê Khả Phiêu đã phat biểu:Định hớng phát triển của chúng ta là chủ
nghĩa xã hội. Không ngừng bồi dỡng các nhân tố xã hội chủ nghĩa trong quá trình
phát triển là mỗi quan tâm hàng đầu. Chúng ta tập trung vào xây dựng, lấy xây
dựng kinh tế là trung tâm. Phấn đấu đến năm 2020, Tổ quốc Việt Nam thân yêu
thoát khỏi nghèo nàn và lạc hậu, cơ bản trở thành một nớc công nghiệp. Công

dân số, phần lớn có học vấn phổ thông, ngay cả ở nông thôn cũng chiếm một tỷ lệ
khá cao, trình độ đại học của vùng này cũng đợc cải thiện đáng kể (kì thi tuyển
sinh 2002 tỉ lệ thí sinh nông thôn đỗ cao đột biến hơn mọi năm). Đây là một tiền
đề quan trọng tạo điều kiện tiếp thu các kiến thức kỹ năng nghề nghiệp, kể cả
những ngành nghề mới. Lực lợng lao động có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đợc
đào tạo tơng đối lớn (so với các nớc có thu nhập nh nớc ta). Hiện tại nớc ta có trên
9000 tiến sĩ và phó tiến sĩ, trên 800000 ngời có trình độ đại học cao đẳng, trên 2
triệu công nhân kỹ thuật. Đây là điều kiện quan trọng cho quá trình phát triển
khoa học, tiếp thu, làm chủ và thích nghi với các công nghệ nhập từ nớc ngoài, kể
cả công nghệ cao.
Nguyễn Tuấn Phúc - Pháp I - K43E
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
_ Thứ ba, chúng ta có một lợng tơng đối lớn ngời Việt sống ở nớc ngoài,
tập trung chủ yếu ở châu Âu, châu Mỹ và Ôxtraylia; trong đó tỉ lệ ngời có trình độ
cao về chuyên môn và nghiệp vụ là đáng kể ( trên 300000 ngời). Đây là một
nguồn lực quan trọng góp phần phát triển đất nớc, là cầu nối giữa Việt Nam và thế
giới về mặt chuyển giao tri thức, công nghệ và các quan hệ quốc tế.
_ Thứ t, đó là bản tính hiếu học, thông minh cần cù lao động của con ngời
Việt Nam. Truyền thống đó cần đợc nuôi dỡng và phát huy làm cơ sở cho việc
nắm bắt, tiếp thu và vận dụng một cách nhanh chóng, sáng tạo những phát minh,
sáng kiến khoa học của nhân loại phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội
của đất nớc. Tính cộng đồng, ý thức trách nhiệm với cộng đồng đợc phát huy
mạnh mẽ sẽ có thể hỗ trợ đắc lực không chỉ cho việc truyền bá tay nghề, kinh
nghiệm nghề nghiệp mà còn có thể giúp nhau cả về vốn liếng, tạo dựng và phát
triển cơ nghiệp, hỗ trợ nhau tìm kiếm công ăn việc làm, góp phần làm giảm sức ép
về lao động hiện nay. Dân tộc Việt Nam còn có truyền thống biết chịu đựng gian
khổ để tiết kiệm, tích luỹ cho đầu t mở rộng, tạo dựng cơ đồ cho mình và cho nền
kinh tế nớc nhà nói chung.
Nhng vấn đề nhức nhối hơn cả là những hạn chế,những điểm yếu kém:
_ Thứ nhất, số ngời lao động đợc đào tạo quá ít chỉ chiếm xấp xỉ 6% dân

HànQuốc: 48%, Nhật Bản: 64%. Chính việc phân bố lực lợng lao động không hợp
lý này gây nên hiện tợng thừa thiếu giả tạo, gây ra nạn thất nghiệp đặc biệt trong
lao động tri thức. Qua điều tra ở 55 trờng đại học có khoảng 14 nghìn sinh viên ra
trờng cha có việc làm.. Trong khi đó nhiều vùng, nhiều miền nhất là miền núi
vùng sâu vùng xa lại thiếu cán bộ quản lí có trình độ và cán bộ khoa học kỹ thuật.
Nguyên nhân chủ yếu là một mặt do sinh viên ra trờng muốn ở lại công tác tại các
thành phố, khu công nghiệp, nơi kinh tế phát triển để có thu nhập cao hơn và điều
kiện việc làm tốt hơn, mặt khác chúng ta cha có chính sách thu hút để điều chỉnh
sự phân bố này.
_ Thứ t, thể chất, sức khoẻ của thanh niên Việt Nam còn rất nhiều hạn chế.
Sự phát triển về phơng diện sinh lý và thể lực dờng nh chững lại sau hơn 40 năm
thanh niên nớc ta không cao thêm 1cm nào và không cân nặng thêm 1kg nào,
mức duy dinh dỡng ở trẻ em dới năm tuổi là gần 50%
_ Thứ năm, ngời lao động nớc ta nói chung cha có nếp lao động công
nghiệp, quen theo kiểu sản xuất nhỏ, lao động giản đơn còn gò bó trong nếp sống
phơng đông, cha truyền con nối. Chính vì thế mà cho tới tận thế kỷ 20 công cụ
làm việc ở các bễ lò rèn Bắc Ninh vẫn không khác bao nhiêu với công cụ đã rèn
cày cuốc và vũ khí đánh giặc Ân thời Thánh Gióng, các cô gái Hà Đông vẫn dệt
lụa trên các khung cửi mà cách đây 900 năm các cô gái triều Lý đã sử dụng.
Trên đây là những thực trạng của lao động Việt Nam với những thế mạnh
cũng nh các mặt hạn chế. Phải có những nố lực phi thờng bằng hành động thực
tiễn trong việc huy động và sử dụng nguồn lực này thì công nghiệp hoá hiện đại
hoá mới có thể thành công. Đó cũng là lý do vì sao nhiều nhà khoa học kêu gọi
phải tiến hành một cuộc cách mạng con ngời mà thực chất là cách mạng về chất
lợng nguồn lao động. Cách mạng con ngời với công nghiệp hoá hiện đại hoá là
Nguyễn Tuấn Phúc - Pháp I - K43E
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
hai mặt của một quá trình thống nhất, giữa chúng có mối quan hệ biện chứng với
nhau. Bởi vậy, mỗi bớc tiến lên của cuộc cách mạng con ngời sẽ đem lại những
thành tựu to lớn cho quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá và ngợc lại.