BM 01-Bia SKKN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ
BÀI GIẢNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY
MÔN CÔNG NGHỆ 11
Người thực hiện: NGUYỄN TRẦN KIM KIỀU
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Công nghệ
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: .......................................................
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình
Đĩa CD (DVD)
Số năm có kinh nghiệm: 05
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Thiết kế và sử dụng
phương pháp Graph trong dạy học môn Công nghệ 11
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY MÔN CÔNG NGHỆ 11
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới phương pháp dạy – học là một trong những mục tiêu lớn ngành
giáo dục và đào tạo đặt ra trong giai đoạn hiện nay. Người thầy từ việc truyền đạt
kiến thức thành người hướng dẫn học sinh tìm đến kiến thức, rèn luyện cho học
sinh có thói quen tư duy sáng tạo. Xu hướng dạy học “lấy người thầy làm trung
tâm” giai đoạn hiện nay không còn phù hợp nữa và đang được chuyển đổi thành
“lấy người học làm trung tâm”. Trong quá trình dạy từng bước áp dụng các
phương pháp, phương tiện tiên tiến vào quá trình dạy và học. Khuyến khích và
phát triển khả năng tự học của học sinh. Cùng theo đó là sự phát triển và bùng nổ
một khối lượng thông tin, kiến thức khổng lồ đòi hỏi người học phải biết cập nhật
kiến thức một cách nhanh chóng và kịp thời để có thể đứng vững trong giai đoạn
hiện nay.
Việc đổi mới nâng cao hiệu quả phương pháp dạy – học bất kỳ giai đoạn nào
đều cần sử dụng tới công nghệ. Với sự phát triển công nghệ thông tin hiện nay thì
mô hình dạy học với sự hỗ trợ của máy tính, trong đó sử dụng để thực hiện bài
giảng điện tử nâng cao hiệu quả dạy học là rất cần thiết. Vì vậy những mô hình đó
có thể giúp học sinh tiếp thu dễ dàng và có thể khắc sâu kiến thức hơn.
Vì vậy để góp phần phát triển giáo dục Việt Nam đáp ứng nhu cầu đào tạo
Hiện nay, việc ứng dụng Công nghệ thông tin nhằm đổi mới phương pháp
dạy học đang là vấn đề được giáo viên và nhà trường quan tâm hàng đầu. Trong xu
thế đó, trong những năm gần đây rất nhiều giáo viên đã sử dụng máy tính để tiến
hành soạn thảo và thiết kế bài giảng điện tử. Trong số các phần mềm, Activinspire
là một cái tên khá xa lạ đối với giáo viên Việt Nam. Đây là phần mềm soạn bài
giảng nằm trong hệ thống Dạy và học tương tác của tập đoàn Giáo dục quốc tế
Promethean (Vương quốc Anh). Hệ thống này bao gồm: ActivBoard – bảng từ
tương tác; ActivPen – bút từ tương tác, vừa có tính năng như bút viết bảng, vừa
hoạt động như một con chuột máy tính; ActivVote – hệ thống phản hồi trắc nghiệm
của học sinh… tạo thành một hệ thống kết nối hỗ trợ tốt việc dạy học tương tác
giữa học sinh và giáo viên.
1.1 Những tiện ích của phần mềm ActivInspire
- Tạo môi trường tương tác toàn diện.
- Thu hút sự tập trung chú ý, tham gia của học sinh ngay cả những học sinh
thụ động, e ngại nhất. Kích hoạt khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh.
- Tạo bài giảng phù hợp với nhu cầu của các học sinh.
- Giúp học sinh có thể dễ dàng hình dung và có khái niệm chính xác về các
hình ảnh, sự vật, âm thanh…
- Khuyến khích học sinh xây dựng các khái niệm thông qua thực hiện và thử
nghiệm.
- Tạo bài học vui nhộn.
- Nâng cao năng lực của học sinh và chuyên môn của giáo viên.
- Có thư viện tài nguyên rộng lớn và đầy đủ công cụ hỗ trợ giáo viên soạn
giáo án một cách dễ dàng, nhanh chóng, hiệu quả.
1.2 Những chức năng của phần mềm ActivInspire
- Thay thế bảng thông thường, không dùng phấn, chỉ dùng bút điện tử tương
tác trực tiếp lên bảng.
- Tạo giáo án thông qua các trang trình bày, có thể sao lưu từ các tập tin đã
có như word, excel, powerpoint…
- Có các giáo cụ điện tử hỗ trợ giáo viên soạn giáo án nhanh chóng, dễ dàng.
sức vào việc học mà chỉ mang tính chất đối phó với các giờ kiểm tra.
2.2 Về phía giáo viên
- Đối với giáo viên thì điều kiện tiếp xúc với công nghệ gặp rất nhiều khó
khăn, muốn soạn một giáo án trên máy vi tính đòi hỏi giáo viên phải có máy vi tính
nhưng khả năng và đồng lương khiêm tốn của giáo viên chỉ vừa đủ trang trải trong
gia đình. Mặt khác một số giáo viên cho rằng dạy và học tập theo xu hướng truyền
thống vẫn đạt được hiệu quả hoặc là giáo viên đã có tuổi thì “học hỏi và áp dụng
công nghệ làm gì, sắp về hưu rồi”, còn một phần không ít giáo viên chưa có những
am hiểu nhất định về tin học để xây dựng giáo án và thiết kế bài giảng điện tử.
- Đa số giáo viên dạy theo kinh nghiệm vốn có của bản thân, cố gắng truyền
thụ hết các kiến thức có trong giáo trình theo kiểu thuyết trình minh họa nên không
khơi dạy được tiềm năng sáng tạo, phát huy tính tích cực nhận thức của người học.
- Giáo viên Công nghệ chưa tạo được hứng thú cho học sinh, thường xuyên
sử dụng các phương pháp truyền thống, chưa áp dụng các phương tiện mới như hệ
thống dạy học tương tác (phần mềm ActivInspire, bảng ActivBoard, bút
ActivPen…). Mặc dù nhà trường đã đầu tư 3 phòng với hệ thống dạy học tương tác
nhưng đa số giáo viên chưa sử dụng thành thạo phần mềm cũng như các thao tác
trên bảng tương tác nên giáo viên thường sử dụng các phần mềm quen thuộc như
PowerPoint, Violet và sử dụng các phòng này như một phòng trình chiếu bình
thường.
Tóm lại: Thiết kế bài giảng bằng phần mềm Activinspire trong dạy học môn
Công nghệ 11 là cần thiết và thiết thực. Từ đó, tác giả xác định cần phải đưa ra giải
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
trên màn hình và đặt nó vào flipchart, bảng ghi tạm hoặc trong thư mục tài nguyên
của tôi (My resources) và tài nguyên dùng chung (Shared resources).
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
Chức năng biểu quyết (Express poll): cho phép GV nhanh chóng hỏi
HS một câu hỏi và ghi lại những câu trả lời của các em bằng cách sử dụng thiết bị
Activote hoặc ActivExpression.
Hình 2. Activote
Hình 3. ActivExpression
Trình thu âm (Sound recorder): cho phép ghi lại âm thanh thành một
tập tin trong flipchart. Ví dụ, có thể tạo ra các trích đoạn âm thanh và liên kết
chúng vào các từ nhằm giúp HS phát âm hoặc ghi lại âm thanh trong khi thực hiện
chức năng quay phim màn hình bằng trình quay phim màn hình.
Trình quay phim màn hình (Screen recorder): cho phép thu lại bất cứ
những gì xảy ra trên màn hình thành một tập tin video (*.avi). Có thể giữ file âm
thanh trong flipchart, hoặc lưu đến một thư mục tài nguyên và phát lại mỗi khi cần
thiết.
Công cụ vén màn hình (Revealer): có thể che phủ và làm hiện dần
trang flipchart.
Trường THPT Võ Trường
- Trình duyệt ghi chú (Note Browser) : Sử dụng trình duyệt ghi chú để bổ
sung ghi chú và nhận xét cho trang Flipchart, giúp cho việc chia sẻ và tái sử dụng
được dễ dàng.
- Trình duyệt thuộc tính (Properties Browser)
thuộc tính của một đối tượng.
: Giúp xem sơ bộ tất cả các
- Trình duyệt thao tác (Action Browser)
: Giúp liên kết nhanh chóng một
thao tác với một đối tượng. Điều này có nghĩa là khi chọn đối tượng thì thao tác đã
liên kết với đối tượng sẽ được thực hiện.
- Trình duyệt biểu quyết (Voting Browser)
1.3 Các thao tác cơ bản để sử dụng phần mềm ActivInspire
1.3.1 Khởi động và kết thúc làm việc với phần mềm ActivInspire
Để khởi động phần mềm ActivInspire, có thể thực hiện một trong các cách
sau:
- Cách 1: Start/ click vào mục ActivInspire.
- Cách 2: Kích hoạt một tệp tin ActivInspire từ một thư mục lưu trữ. Lúc
này, ActivInspire được khởi động đồng thời mở tệp tin đã chọn. Các tệp tin của
ActivInspire có phần mở rộng là “*.flipchart”.
Để kết thúc làm việc với ActivInspire, có thể thực hiện một trong các cách
sau:
- Cách 1: Click vào thẻ tệp tin ở trên thanh công cụ/ chọn nút thoát
- Cách 2: Click vào nút
.
1.3.4 Đưa các công cụ vào trang bảng lật
Nhấn F10 để mở trình duyệt thao tác / chọn mục kéo và thả / click công
cụ cần chọn, giữ chuột trái kéo vào trang bảng lật và thả. Khi hộp công cụ chính
đã đóng, chúng ta chỉ cần click vào các công cụ trên bảng lật để sử dụng.
1.4 Một số phím tắt trên bàn phím thường dùng
1.4.1 Thuộc tính và hiệu ứng tương tác thường dùng
* Thuộc tính chứa đựng
- Bước 1: tạo 2 đối tượng là đối tượng chứa (thùng chứa) và đối tượng được
chứa.
- Bước 2:chọn tất cả các “ đối tượng được chứa đúng. Vào “trình duyệt
thuộc tính” chọn mục “nhận dạng” đặt tên cho từng đối tượng trong mục “từ
khóa”.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
- Bước 3: chọn tất cả “đối tượng được chứa”. Vào “trình duyệt thuộc tính”
chọn mục “thùng chứa”. Đối với đối tượng bị chứa, chỉ làm việc với một mục là
“trở lại nếu không chứa”, chọn “đúng”.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trường THPT Võ Trường
- Bước 2: chọn đối tượng cần click. Vào “trình duyệt thao tác”, chọn “các
thao tác đối tượng”, chọn “ẩn”. Trong mục “đích” click vào nút hai chấm tìm đến
đối tượng cần cho ẩn / hiện sau đó click nút “ok”. Cuối cùng click nút “áp dụng
các thay đổi”. Hoặc click chuột phải lên “đối tượng cần ẩn / hiện”, sau đó đánh
dấu vào mục “ẩn”.
- Bước 3: lưu lại và chuyển sang chế độ trình chiếu để kiểm tra.
Khi ta click vào “Khái niệm hình chiếu” sẽ xuất hiện hình vẽ. Tương tự click
vào hình vẽ sẽ xuất hiện nội dung bài học.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
1.4.3 Tạo kính lúp nhìn thấu qua một lớp
- Bước 1: tạo hai đối tượng là đối tượng che và đối tượng bị che.
- Bước 2: Mở trình duyệt đối tượng, kéo đối tượng che từ tầng giữa lên tầng
trên cùng.
- Bước 3: Vào biểu tượng công cụ, chọn mực thần kỳ. Giữ chuột trái tô hình
tròn theo ý thích bên đối tượng che. Cần giữ chuột trái liên tục, không nên bỏ
1.4.4 Thiết kế trò chơi ô chữ
- Bước 1: Vẽ ô chữ hàng ngang.
+ Chọn công cụ hình dạng / chọn hình vuông / click và rê chuột vẽ ô
vuông/ copy and paste để được ô chữ hàng ngang / chọn tất cả và group. Chọn
công cụ văn bản/ Nhập đáp án ô chữ hàng ngang / size: 38.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
+ Chọn ô chữ hàng ngang / copy and paste tạo ô chữ hàng ngang che đáp
án. Lại chọn hàng ngang/ click vào nút giới thiệu để đưa ô chữ hàng ngang che đáp
án lên lớp trên cùng. Gán thuộc tính ẩn cho hàng ngang che: chọn đối tượng/ trong
trình duyệt thao tác/ chọn hiệu ứng ẩn hiện/ áp dụng các thay đổi.
- Bước 2: Vẽ ô thứ tự hàng ngang. Chọn công cụ hình dạng / chọn hình tròn.
Chọn công cụ văn bản/ Nhập số thứ tự của ô chữ hàng ngang. Chọn cả hình và văn
bản/ Group.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 14
Toản
Trường THPT Võ Trường
- Bước 5: Vẽ bảng từ khóa. Nhập nội dung. Công cụ/ máy ảnh/ hình chụp
nhanh khu vực/ trang hiện tại/ cắt/ dán. Vẽ một đối tượng hình ảnh cần click/ chọn
đối tượng/ trong trình duyệt thao tác/ đưa về trước.
- Bước 6: Chèn nhạc: chọn đối tượng văn bản “TRÒ CHƠI Ô CHỮ”. Trên
thanh tiêu đề chọn chèn/ click liên kết/ click tệp tin/ đến địa chỉ tệp tin/ click open/
thoát khỏi đối tượng/ lưu tệp tin vào bảng lật/ phát tự động/ vòng lặp/ ok.
1.4.5 Thiết kế trò chơi ghép hình
- Bước 1: Tạo các mảnh ghép từ hình cần ghép. Chọn công cụ/ máy ảnh/
click hình chụp nhanh điểm tới điểm/ click và rê chuột tạo mảnh ghép/ trang hiện
tại.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 17
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
- Bước 2: Vẽ khung hình của mảnh ghép. Chọn công cụ hình dạng/ click
hình đường thằng – chuỗi/ click và rê chuột vẽ khung của mảnh cần ghép. Chọn
đối tượng khung hình/ trong trình duyệt thuộc tính chỉnh sửa màu nền và viền.
- Bước 3: Xếp các khung hình vào vị trí. Chọn tất cả các hình, nhóm lại.
- Chữ viết đảm bảo mật độ, kích cỡ và kiểu dáng phù hợp.
- Các minh họa ngành, nghề cần thể hiện tính chuyên nghiệp và chuẩn mực;
tương thích với sự kì vọng của học sinh.
- Nội dung và minh họa thể hiện được thái độ tích cực, sử dụng tốt khả năng
trình diễn thông tin Multimedia sẽ đảm bảo cho quá trình nhận thức của học sinh
theo quy luật “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng”
- Các trang trình chiếu, các công cụ, các phương tiện phải phù hợp với mục
đích dạy và học.
2.1.2 Đảm bảo tính hiệu quả
- Thực hiện được mục tiêu bài học.
- Học sinh ghi chép được bài, hiểu bài và hứng thú học tập.
- Học sinh tích cực, chủ động tìm ra bài học.
- Học sinh được thực hành, luyện tập.
- Phát huy được tác dụng nổi bật của công nghệ thông tin mà bảng đen và
các đồ dùng dạy học khác khó đạt được.
2.1.3 Đảm bảo tính mở rộng và phổ dụng
- Xây dựng cấu trúc của bài giảng theo hệ thống các flipchart (các trang hiển
thị trên bảng tương tác) cũng chính là thực hiện việc phân nhóm các đơn vị kiến
thức mà bài giảng có thể hỗ trợ. Về phương diện kĩ thuật lập trình, đây chính là
việc môđun hóa chương trình để dễ dàng cho việc thiết kế, cài đặt, bảo dưỡng, bảo
trì và nâng cấp hệ thống sau này.
2.1.4 Đảm bảo tính tối ưu của cấu trúc cơ sở dữ liệu
- Khi thiết kế một phần mềm nói chung, hồ sơ bài giảng nói riêng thì việc
xây dựng cơ sở dữ liệu là một vấn đề rất quan trọng. Dữ liệu ấy phải được cập nhật
dễ dàng và thuận lợi, yêu cầu kích thươc lưu trữ phải tối thiểu, truy cập nhanh
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 19
- Khi trình chiếu cần tạo điều kiện cho học sinh có thể ghi chép tốt bài học.
2.2 Quy trình thiết kế bài giảng bằng phần mềm Activinspire
2.2.1 Xác định mục tiêu bài học
Cần xác định các mục tiêu về kiến thức, kĩ năng và thái độ
2.2.2 Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định nội dung trọng tâm
Việc này giúp cho giáo viên định hướng và tập trung vào những nội dung cơ
bản quan trọng nhất mà học sinh cần nắm được.
2.2.3 Thiết kế giáo án
Giáo án là sự thể hiện một cách sinh động mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu,
nội dung, phương pháp và điều kiện dạy học. Khi tiến hành thiết kế giáo án cần:
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 20
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Toản
Trường THPT Võ Trường
- Xác định mục tiêu bài học.
- Xác định nội dung và cấu trúc bài học.
- Xác định tài liệu tham khảo.
- Xác định phương pháp dạy học.
2.2.4 Thiết kế bài trình chiếu
- Dữ liệu hóa thông tin kiến thức.
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, đồ họa, ảnh tĩnh,
phim, âm thanh…
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài
học.
Toản
Trường THPT Võ Trường
Tác giả ứng dụng phần mềm ActivInspire để soạn thảo 04 bài giảng: bài 2,
bài 7, bài 20, bài 34 (đã đính kèm trong đĩa CD).
3.1.1 Bài 2 – Hình chiếu vuông góc (Chủ đề 2: Hình chiếu vuông góc – Mặt cắt
và hình cắt)
a. Về kiến thức
- Hiểu được nội dung của phương pháp hình chiếu vuông góc.
- Biết được vị trí các hình chiếu ở trên bản vẽ.
b. Kĩ năng
Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản.
c. Thái độ
Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động.
d. Định hướng các năng lực được hình thành
Thông qua học tập chuyên đề này sẽ góp phần hình thành cho học sinh các
năng lực sau:
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ kĩ thuật: Học sinh hiểu và sử dụng tốt các
thuật ngữ: Bản vẽ kĩ thuật, hình chiếu vuông góc, hình chiếu đứng, hình chiếu
bằng, hình chiếu cạnh…
- Năng lực tự học: Tự giác xác định nhiệm vụ học tập, tự lực thực hiện các
nhiệm vụ được giao, chủ động đọc tài liệu, tìm hiểu những thông tin cần thiết liên
quan bài học.
- Năng lực hợp tác: Với hình thức và phương pháp dạy học theo nhóm sẽ tạo
cho học sinh năng lực hợp tác trong làm việc.
- Năng lực thực hành, báo cáo: Có ý thức, nghiêm túc trong thảo luận nhóm
và có khả năng trình bày báo cáo kết quả thảo luận.
e. Tiến trình dạy học
Các trang bảng lật
- Chèn ảnh nền từ tài
nguyên của tôi.
- Nhập văn bản.
- Gán thuộc tính ẩn
hiện cho các đối
- GV click văn bản tượng.
“khái niệm hình
chiếu” sẽ xuất hiện
hình vẽ.
- Sau đó, GV click
hình vẽ sẽ xuất hiện
nội dung.
- GV cho HS quan
sát hình vẽ, yêu cầu
HS nhận xét về đặc
điểm các tia chiếu ở
từng hình.
- Chèn ảnh nền từ tài
nguyên của tôi.
- Gán thuộc tính ẩn
hiện cho các đối
tượng.
- GV click vào hình - Gán thuộc tính bộ
vẽ sẽ xuất hiện nội hạn chế cho các đối
dung khái niệm phép tượng.
chiếu vuông góc.