ứ
ng dụng phần mềm Violet vào thiết kế & giảng dạy môn Ngữ văn
A. Đặt vấn đề
I. Cơ sở khoa học
ứng dụng công nghệ tin học nói chung và phần mềm dạy học nói riêng vào
hoạt động giảng dạy, học tập đang đợc sự quan tâm đăc biệt của ngành giáo dục. Thực
tế đã chứng minh, công nghệ tin học đem lại hiệu quả rất lớn trong quá trình dạy học.
Giáo viên tiếp cận và sử dụng công nghệ thông tin làm cho giờ dạy trở nên thú vị và
hấp dẫn, học sinh hứng thú và tích cực tham gia hoạt động tìm tòi học hỏi.
II. Tính cần thiết của sáng kiến kinh nghiệm
Sử dụng phần mềm trong hoạt động dạy học cũng là một yêu cầu trong đổi mới
phơng pháp dạy học nhằm tích cực hoá các hoạt động của học sinh với sự trợ giúp của
các phơng tiện dạy học hiện đại.
ở nhà trờng THCS công nghệ thông tin đã đợc sử dụng vào các bộ môn tự
nhiên nh: toán, lí, hóa...với các phần mềm: Paintbrush, Autocad, VCD Cutter,
Powerpoint, Proshow.. Riêng đối với bộ môn Ngữ văn, với đặc thù của bộ môn, các đồ
dùng trực quan hầu nh không có, tranh ảnh minh họa trong sách giáo khoa không
nhiều lại tối màu, khó quan sát và cảm nhận nhất là các phân môn đựơc coi là khô
khan nh tập làm văn và tiếng Việt. Vì vậy để khắc phục tình trạng trên giáo viên phải
chuẩn bị, su tập tranh ảnh, đồ dùng dạy học minh họa rất vất vả mà hiệu quả cha đợc
cao.
III. Mục đích
Qua thực tế giảng dạy môn Ngữ văn lớp 8, tôi không khỏi băn khoăn, suy
nghĩ: Làm thế nào để xây dựng đợc một giờ dạy Ngữ văn tốt nhất vừa đáp ứng
đợc yêu cầu của môn học, vừa phù hợp với học sinh của mình để các em có
hứng thú khi học môn này, yêu văn và tìm thấy niềm say mê đối với bộ môn?
Nhờ sự quan tâm giúp đỡ của phòng giáo dục huyện Thanh Trì cũng nh của
nhà trờng, tôi đã đợc tham dự lớp bồi dỡng tin học do phòng giáo dục tổ chức. Từ
những điều đã tiếp thu đợc, tôi nhận thấy cần mạnh dạn ứng dụng công nghệ tin học
vào việc thiết kế bài giảng và giảng dạy bộ môn Ngữ văn với sự hỗ trợ của các phần
1

Trớc đây, trong các tiết dạy Ngữ văn, tôi đã sử dụng phơng tiện hiện đại nh
máy chiếu Overhead, kết hợp với băng hình, máy ghi âm...rất cồng kềnh, vất vả nhng
hiệu quả cha cao. Từ khi làm quen với tin học và tiếp cận với phần mềm Violet tôi
nhận thấy Violet có giao diện đợc thiết kế trực quan và dễ dùng, ngôn ngữ giao tiếp và
phần phụ trợ đều bằng tiếng Việt, nên rất phù hợp với giáo viên không giỏi tin học và
ngoại ngữ. Violet cho phép nhập các dữ liệu văn bản, công thức, các file dữ liệu
multimedia (hình ảnh, màu sắc, âm thanh, phim, hoạt hình Flash...), sau đó lắp ghép
các dữ liệu, sắp xếp thứ tự, căn chỉnh hình ảnh, tạo các hiệu ứng chuyển động và biến
đổi, thực hiện các tơng tác với ngời dùng. Với những tính năng trên khi thể hiện bài
giảng đợc thiết kế với phần mềm này, giờ học sẽ trở nên sống động, thu hút sự chú ý
của học sinh vào bài dạy. Đây cũng là cơ sở để học sinh phát huy tính độc lập, tự giác,
tích cực trong học tập.
Violet cho phép chọn nhiều kiểu giao diện (skin) giáo viên có thế lựa chọn các
giao diện khác nhau cho bài giảng, tuỳ thuộc vào bài học, môn học và ý thích của giáo
viên (trên 10 giao diện).
Với giao diện trắng thì bài giảng chỉ có 2 nút Next, Back ở dới bên phải để
chuyển đổi giữa các trang màn hình.(chức năng tơng đơng nh Powerpoint), các t liệu
trong giao diện sẽ đợc hiển thị to hơn, tuy nhiên việc theo dõi và thay đổi các mục sẽ
khó khăn hơn.
3
ứ
ng dụng phần mềm Violet vào thiết kế & giảng dạy môn Ngữ văn
Các kiểu giao diện khác sẽ hiện rõ các hoạt động ở trên cùng của giao diện và
các phần mục trong từng hoạt động phía bên trái của giao diện, tạo điều kiện dễ dàng
cho thao tác của giáo viên khi giảng dạy.
Violet sử dụng Unicode nên font chữ trong các sản phẩm bài giảng đều đẹp, dễ
nhìn và ổn định trên mọi máy tính.
Trong quá trình soạn giáo án Violet còn cung cấp sẵn nhiều mẫu bài tập chuẩn
thờng đợc sử dụng trong sách giáo khoa và sách bài tập nh:
+ Bài tập trắc nghiệm, gồm có các loại: một đáp án đúng, nhiều đáp

thể tiến hành một số bớc nh sau:
B ớc 1. Tạo trang bìa: Tạo trang bìa giới thiệu bài giảng (chứa tiêu đề bài giảng,
tên giáo viên giảng dạy...) đây là màn hình không có giao diện ngoài (nội dung phóng
to toàn màn hình). Vào đầu tiết học, phần mềm bài giảng chỉ hiện trang bìa, khi tiết
dạy bắt đầu chỉ cần click chuột, lúc đó nội dung bài giảng sẽ hiện ra.
ví dụ:
Chiếc lá cuối cùng
(O. Hen-ri)
Giáo viên: ........
Trờng :
Việc thiết kế trang bìa giáo viên có thể sử dụng các file hình ảnh, âm thanh (nhạc) có
sẵn, sử dụng tranh vẽ, video, hoặc tận dụng ngay tranh vẽ có trong sách giáo khoa (đã
qua sử lý màu sắc, hình ảnh bằng photosop) làm nền cho trang bìa. Cách làm này có
thể khắc phục nhợc điểm của tranh ảnh đen trắng trong sách giáo khoa.
B ớc 2. Nội dung bài giảng
Tuỳ theo môn dạy để xây dựng bài giảng theo các hoạt động
5
ứ
ng dụng phần mềm Violet vào thiết kế & giảng dạy môn Ngữ văn
+ Hoạt động 1. Kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới.
+ Hoạt động 2. Tìm hiểu văn bản (hoặc hình thành kiến thức mới)
+ Hoạt động 3.Tổng kết (hoặc luyện tập)
+ Hoạt động 4. Củng cố dặn dò
Ví dụ: Hoạt động 1
Kiểm tra bài
*Sử dụng kiểu bài tập điền khuyết để kiểm tra lý thuyết.
Ví dụ: Hãy chọn từ, cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu sau:
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống
nhằm cung cấp .......... ....về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân ... của các
hiện tợng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng trình bày,

trong lồng sắt ở công viên Thủ Lệ kết hợp với âm nhạc phù hợp cho học sinh quan sát,
sau đó đặt câu hỏi gợi dẫn vào bài.
Hình ảnh trực quan sinh động giúp tôi vào bài mới tự nhiên hơn và đặc biệt gây
hứng thú cho học sinh đi vào tìm hiểu tác phẩm.
Ví dụ. Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
Tìm hiểu khái quát văn bản.
Giới thiệu về tác giả tác phẩm, ta có thể đa chân dung nhà văn, một số
tác phẩm tiêu biểu và vài nét về tác giả, tác phẩm.(chọn ảnh màu nhằm tác
động tới trực quan của học sinh)
Đọc tác phẩm giáo viên sử dụng các bài đọc diễn cảm, đọc nghệ thuật từ
các đĩa CD, VCD đợc cung cấp hay ghi âm chính giọng đọc chuẩn của mình,
của đồng nghiệp trong trờng vào bài dạy. Việc sử dụng âm thanh Violet rất tiện
dụng vì ta có thể tạo một công cụ để tắt, mở, điều chỉnh âm thanh to hay nhỏ,
nhanh hay chậm... trên chính trang bài giảng đang sử dụng.
Ví dụ: Dạy bài Khi con tu hú (Tố Hữu) tôi sử dụng bài đọc diễn cảm trong đĩa
CD (BGD phát hành) sau đó yêu cầu học sinh đọc. Bài đọc diễn cảm trên nền
âm nhạc đựơc thể hiện cùng lúc màn hình chiếu toàn bộ tác phẩm có tác dụng
trực tiếp tới nhận thức và tình cảm của các em hơn hẳn so với đọc chay
Ví dụ. Hoạt động 3. (Tổng kết, luyện tập)
*Tổng kết: Giáo viên có thể đa các dạng biểu bảng sơ đồ tổng hợp lên màn hình để
học sinh tiện theo dõi từ đó rút ra nội dung ghi nhớ.
Ví dụ : Dạng biểu bảng, sơ đồ
Hệ thống lập luận của văn bản Bàn luận về phép học (La Sơn Phu Tử Nguyễn
Thiếp)
7
Mục đích chân chính
của việc học
Phê phán những mục
đích học sai trái
Khẳng định chủ tr-