SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM CROCODILE ICT
HỖ TRỢ CHO VIỆC DẠY VÀ HỌC TIN HỌC LỚP 11

Người thực hiện: Lê Văn Thịnh


Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Tin học

THANH HÓA NĂM 2014

Trang 2


MỤC LỤC
A-ĐẶT VẤN ĐỀ.......................................................................................................4
I. LỜI NÓI ĐẦU....................................................................................................4
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ........................................................................5
B-GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.........................................................................................5
I. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ..................................................................6
1. Mục đích nghiên cứu:................................................................................6
2. Nhiệm vụ của đề tài:.................................................................................6
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:...........................................................6
4. Phương pháp nghiên cứu:...........................................................................7
II. BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ................................................................7
1. Ứng dụng cho việc dạy và học bài cấu trúc rẽ nhánh............................7

sinh THPT khi học môn tin học.
Trang 4


II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
Qua việc dạy tin học ở trường THPT Yên Định 2, tôi thấy học
sinh khó tiếp thu các cấu trúc câu lệnh rẽ nhánh, lặp và tổ chức
chương trình con do giáo viên khó diễn tả rõ được các thao tác này
nên học sinh chỉ tiếp thu một cách thụ động.
Từ thực tế trên, qua quá trình giảng dạy ở trường THPT Yên Định
2 và nghiên cứu một số tài liệu tham khảo, tôi xin trình bày một kinh
nghiệm về ứng dụng công nghệ thông tin trong việc giảng dạy tin học
ở trường THPT với đề tài “ỨNG DỤNG PHẦN MỀM CROCODILE
ICT HỖ TRỢ CHO VIỆC DẠY VÀ HỌC TIN HỌC LỚP 11” làm
sáng kiến kinh nghiệm của mình với mong muốn được đóng góp một
phần công sức của bản thân nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tin
học lớp 11.
Với khuôn khổ của đề tài, thời gian và kiến thức của bản thân còn
hạn chế, sáng kiến kinh nghiệm này của tôi không tránh khỏi những
thiếu sót. Bản thân tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp xây dựng
quý báu của các đồng chí, đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn,
từ đó kinh nghiệm này có thể áp dụng phổ biến rộng rãi hơn.
B-GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trang 5


I. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Mục đích nghiên cứu:
- Sử dụng các thuật toán phổ thông mà học sinh đã được học để
mô phỏng giúp học sinh hiểu hơn về thuật toán;

Khi dạy bài cấu trúc rẽ nhánh, giáo viên phải làm rõ khối hình
thoi trong sơ đồ thuật toán. Đây là khối kiểm tra điều kiện đúng hoặc
sai để rẽ nhánh theo một hướng đúng và một hướng sai của điều kiện.
Giáo viên có thể lựa chọn các mệnh đề rẽ nhánh thường gặp trong
cuộc sống hoặc các mệnh đề rẽ nhánh nếu- thì mà học sinh hay làm
Trang 7


trong môn toán, như: bài toán giải phương trình bậc 2 ax 2+bx+c=0 (a
≠ 0)

làm bài toán ví dụ cho việc rẽ nhánh.
Giáo viên có thể dẫn dắt học sinh vào bài bằng tình huống yêu cầu

học sinh sử dụng máy tính Casio để giải bài toán giải phương trình
bậc 2, từ đó đặt học sinh vào tình huống trả lời câu hỏi: “Tại sao máy
tính Casio có thể giải mọi bài toán giải phương trình bậc 2 với giá trị a
(a ≠ 0), b, c nhập vào tùy ý”.
Từ đó, giáo viên có thể yêu cầu học sinh nêu cách giải một
phương trình bậc 2 mà các em đã học rồi đưa ra sơ đồ thuật toán giải
bài toán giải phương trình bậc 2 theo chương trình tin học lớp 10. Dựa
vào sơ đồ thuật toán này giáo viên chỉ ra cho học sinh thấy được khối
điều kiện này chính là rẽ nhánh.
Tuy nhiên, để làm rõ mệnh đề rẽ nhánh và khắc sâu kiến thức cho
học sinh, giáo viên nên sử dụng mô phỏng thuật toán này bằng phần
mềm Crocodile ICT như sau:

Giáo viên lựa chọn một số bộ test tiêu biểu để mô phỏng việc thực
hiện của máy tính khi giải bài toán để từ đó học sinh thấy rõ được
khối điều kiện biểu diễn trong hình thoi chính là thao tác kiểm tra

tổng trong bài 10 (sách giáo khoa tin học 11) học sinh có thể trình bày
được thuật toán và từ đó giáo viên có thể mô phỏng thuật toán, giúp
các em có thể hiểu rõ thao tác lặp và điều kiện lặp.
Giáo viên phải làm rõ cấu trúc lặp với số lần biết trước cũng cần
điều kiện lặp. Tuy nhiên, điều kiện lặp ở cấu trúc này có khác so với
điều kiện lặp ở cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước ở chỗ điều kiện
lặp ở cấu trúc lặp với số lần biết trước được thay đổi tăng hoặc giảm 1

Trang 10


đơn vị.
Mô phỏng thuật toán tính tổng trong bài 10 (sách giáo khoa tin
học 11)
Với số nguyên a>2 cho trước, tính:
S1 =

1
1
1
1
+
+
+ ... +
a a +1 a + 2
a + 100

S2 =

1


S1 ← S1 +

1
a+n

S1 =

1
1
1
1
+
+
+ ... +
a a +1 a + 2
a + 100

có thao tác

được lặp lại 100 lần với giá trị của n thay đổi tăng dần

n=1; 2; …; 100 (hoặc giảm dần n=100; 99; …; 1). Vậy, điều kiện lặp
là

n ∈ [1;100]

và thao tác lặp

S1 ← S1 +


S2 ← S2 +

1
a+n

được lặp lại với số lần phụ thuộc

vào giá trị của a, giá trị a càng lớn thì số lần lặp càng ít, giá trị a càng
nhỏ thì số lần lặp càng nhiều. Và điều kiện lặp của bài toán là khi n
còn chưa đủ lớn để

1
< 0.0001 .
a+n

Vì vậy số lần lặp của bài toán này là

chưa biết trước.
Còn với bài toán tìm ước chung lớn nhất của hai số nguyên dương
thì giáo viên có thể dùng đó để so sánh giữa điều kiện rẽ nhánh với
điều kiện lặp. Điều kiện M<>N là điều kiện lặp còn điều kiện M>N là
điều kiện rẽ nhánh. Giáo viên nên lựa chọn một số bộ test tiêu biểu để
mô phỏng cho bài toán này, ví dụ như: M=N=10; M=15 và N=12;
M=6 và N=8 để làm rõ hơn điều kiện lặp và thao tác lặp của bài toán.
3. Ứng dụng cho việc dạy và học bài chương trình con.
Chương trình con là dãy lệnh thực hiện một số thao tác nhất định
và có thể được gọi thực hiện từ nhiều vị trí khác nhau trong chương
trình.
Giáo viên cần làm cho học sinh thấy được lợi ích của việc sử dụng



gọi thực hiện và lợi ích của việc sử dụng chương trình con.
Trên đây là một số ví dụ với những bài toán quen thuộc giúp giáo
viên có thể dễ dàng sử dụng, lựa chọn làm ví dụ, mô phỏng cho bài
dạy của mình. Và học sinh cũng có thể sử dụng các ví dụ đã được mô
phỏng này, kết hợp với các câu lệnh được học trong ngôn ngữ lập
trình pascal để tổ chức dữ liệu và viết thành chương trình.

Trang 18


C-KẾT LUẬN
I. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau một thời gian nghiên cứu và vận dụng vào dạy học ở khối lớp
11 trong năm học 2013-2014 với sự góp ý chân thành từ các đồng
nghiệp, đề tài sáng kiến kinh nghiệm này của tôi đến nay đã hoàn
thành. Nhiều thuật toán trong chương trình tin học phổ thông đã được
mô phỏng để vận dụng vào giảng dạy cho học sinh, giúp nâng cao
chất lượng dạy và học môn tin học lớp 11.
Chất lượng các giờ học có vận dụng sáng kiến này cho thấy các
em hứng thú học tập hơn, hiểu bài nhanh hơn và sâu sắc hơn. Bằng
chứng là, hầu hết các em đều có tư duy lập trình và có khả năng tổ
chức dữ liệu, viết chương trình cho các bài toán cơ bản bằng ngôn ngữ
lập trình pascal. Hơn thế nữa, trong năm học 2013-2014 đã có nhiều
học sinh yêu thích môn tin học hơn, nhiều em đã viết được các
chương trình phức tạp và có em đã tham gia thi học sinh giỏi cấp tỉnh
đạt giải nhì.
Chắc chắn trong khi viết đề tài này, tôi không tránh khỏi những
khiếm khuyết. Vậy, kính mong các đọc giả, các đồng nghiệp và các

Giỏi Khá T.bình Yếu
Giỏi Khá T.bình Yếu
C1 47 13
26
8
0 A1 50 13
37
0
0
C2 48 5
30
12
1 A2 46 8
38
0
0
C3 48 7
22
17
2 A3 40 5
35
0
0
C4 47 3
31
13
0 A4 47 5
39
3
0

biểu diễn thuật toán trong chương trình tin học lớp 10;
- Giáo viên nên yêu cầu học sinh chuẩn bị trước các bài toán sẽ
trình bày trong tiết học căn cứ vào trình độ học sinh để lựa chọn trình
bày các thuật toán ở các mức độ hợp lý, đảm bảo đa số học sinh hiểu
bài và các em có hứng thú trong học tập;
- Giáo viên phải kiểm tra đánh giá một cách thường xuyên để có
sự điều chỉnh trong các tiết học sau sao cho hiệu quả học tập của học
sinh được cao nhất;
- Giáo viên nên dành nhiều thời gian để học sinh có thể tự biểu
diễn thuật toán và viết chương trình cho các bài toán tương tự với các
bài toán mà giáo viên đã trình bày;
- Giáo viên cũng cần kiểm tra một cách thường xuyên việc làm
bài tập của học sinh để tránh trường hợp học sinh lười học, không coi
trọng môn học.
V. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Qua thực tiễn giảng dạy khối lớp 11 trong năm học 2013-2014 ở
trường THPT Yên Định 2 tôi nhận thấy: Việc mô phỏng các thuật toán
đã đem lại kết quả cao trong từng tiết dạy, đa số học sinh hiểu bài, đều
Trang 22


có hứng thú học tập và từ đó học sinh có thể viết được chương trình
cho máy tính giải bài toán. Tuy vậy, để việc ứng dụng đề tài này vào
việc dạy học được tốt hơn tôi có một số kiến nghị, đề xuất sau:
- Nhà trường cần tạo điều kiện hơn nữa cho giáo viên thực hiện
giờ dạy bằng giáo án điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học;
- Nhà trường nên bổ sung máy tính ở các phòng máy chiếu để
thuận lợi cho việc dạy học ứng dụng công nghệ thông tin của giáo
viên.