PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ HƯNG YÊN
TRƯỜNG TIỂU HỌC HOÀNG LÊ
----------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾTCHO HỌC SINH LỚP 1"

Lĩnh vực
Họ và tên
Chức vụ

: Tiếng Việt
: Phạm Thị Giang
: Giáo viên


Tp. Hưng Yên, tháng 01 năm 2016

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC: 2015- 2016

PHẦN LÍ LỊCH

Họ tên tác giả: Phạm Thị Giang
Ngày, tháng, năm sinh: 20/10/1975
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Hoàng Lê
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Đại học Sư phạm
Quyền hạn nhiệm vụ được giao: Giáo viên chủ nhiệm lớp 1C
Tên đề tài SKKN, lĩnh vực áp dụng: “Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh
lớp 1”


7
8
8
8
8
8
9
9
10
11
12
13
13
15
16

cách cầm bút, để vở và cách trình bày bài viết.
4. Giáo viên cần nắm chắc kiến thức, viết tốt mẫu chữ quy định

18

để dạy học sinh.
5. Dạy cho học sinh có kỹ thuật viết đúng, viết đẹp.
6. Khắc sâu những lỗi học sinh thường gặp khó khăn.
7. Dạy phân môn tập viết phải được kết hợp song song và đồng

20
23
24



A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Chữ viết là một trong những phát minh vĩ đại của con người, là công cụ đắc
lực trong việc ghi lại và truyền bá toàn bộ kho tàng tri thức văn hoá của nhân loại.
Giáo dục Tiểu học là nền tảng của giáo dục quốc dân, lớp 1 là nền móng của
bậc Tiểu học. Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở
bậc Tiểu học. Đối với lớp 1, Tập viết không những có mối quan hệ mật thiết tới
chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong
những kĩ năng hàng đầu của việc học Tiếng Việt trong nhà trường.
Dạy Tập viết Tiếng Việt là chúng ta đã trao cho các em chìa khoá để mở ra
những cánh cửa tri thức bước vào tương lai. Chữ viết là công cụ để các em vận
dụng suốt đời. Viết đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh giúp học sinh có điều kiện ghi
chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn. Viết xấu tốc độ chậm sẽ ảnh
hưởng không nhỏ tới chất lượng học tập. Vì vậy dạy học sinh viết đúng, viết đẹp là
rèn luyện cho các em những phẩm chất đạo đức tốt như: tính kỉ luật, tính cẩn thận,
óc thẩm mỹ và sáng tạo. Như cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói:“ Chữ
viết là biểu hiện của nết người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết
đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng
đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài vở của mình”.(1)
Ngày nay trong sự phát triển của nền kinh tế tri thức, sự bùng nổ của khoa
học Công nghệ thông tin, chữ viết cũng có máy tính làm thay. Vậy việc rèn chữ có
quan trọng không?
Từ năm 2001-2002. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định về việc tổ
chức thi viết chữ đẹp hằng năm cho giáo viên và học sinh Tiểu học. Cho đến nay
đã khơi dạy trong học sinh, giáo viên và toàn xã hội về ý thức cần viết chữ đẹp.
Chữ viết của học sinh là vấn đề được mọi người trong và ngoài ngành Giáo dục và
Đào tạo quan tâm lo lắng. Người xưa đã nói: “Nét chữ - nết người” (2) là hàm hai
ý sau: Thứ nhất, nét chữ thể hiện tính cách con người; Thứ hai, thông qua rèn
luyện chữ viết mà giáo dục nhân cách con người .

đưa ra một số biện pháp hữu hiệu nhất nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học
sinh lớp 1 theo đúng chuẩn kiến thức và kỹ năng thuận lợi cho việc phát huy viết
chữ đúng và đẹp ở các lớp trên.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5


- Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 1.
- Phạm vi nghiên cứu: Phần tập viết trong môn Tiếng Việt lớp 1.
4. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là đưa ra các biện pháp cụ thể, thiết thực
giúp học sinh có kỹ năng viết chữ đúng và đẹp.
Từ khi tìm hiểu, nghiên cứu cho đến khi hoàn thành đề tài này, tôi thấy đề
tài có tác dụng to lớn. Tìm hiểu việc dạy và học Tập viết lớp1 thông qua môn
Tiếng Việt để đề xuất một số biện pháp sư phạm nhằm hình thành và rèn luyện kỹ
năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1, góp phần hoàn thiện việc dạy học phân
môn Tập viết. Qua đó giúp học sinh tiếp cận và học Tập viết hiệu quả hơn. Mặt
khác, việc hình thành trong nhà trường những kiến thức, kĩ năng ban đầu về Tiếng
Việt cũng đang được tiến hành. Do vậy, việc rèn kĩ thuật viết đúng, viết đẹp cho
học sinh lớp 1 có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các em làm chủ tiếng nói về
mặt văn tự và ghi chép lại văn tự đó một cách rõ ràng, đầy đủ.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp trắc nghiệm
- Phương pháp đàm thoại, trao đổi
- Phương pháp thực tiễn.
6. Thời gian nghiên cứu
- Tháng 9, tháng 10 năm 2013: Điều tra khảo sát trình độ viết chữ và chữ viết
của học sinh, thu thập thông tin.
-Tháng 11, tháng 12 năm 2013: Suy nghĩ tìm luận chứng, phương pháp dạy và

Qua việc giảng dạy Tập Viết tôi nhận thấy rằng đối với học sinh lớp 1 nếu
cùng một lúc đòi hỏi các em viết đúng, viết đẹp ngay là một điều không thực tế,
khó có thể thực hiện được. Do vậy đối với từng lớp, giáo viên cần lựa chọn mục
tiêu trọng tâm của môn học phù hợp với lứa tuổi để học sinh tiếp thu bài một cách
vững chắc nên tôi đã xác định muốn viết chữ đẹp thì việc đầu tiên cần làm ở lớp 1
là rèn cho trẻ có nề nếp và kĩ thuật viết chữ đúng thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp.
Đây chính là yêu cầu có tính quyết định trong việc rèn viết chữ đẹp cho suốt quá
trình học tập của học sinh.

7


II. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH
LỚP 1
1. Thuận lợi
Trường Tiểu học Hoàng Lê là một trường vốn có bề dày truyền thống dạy
toys học tốt. Trường có đội ngũ giáo viên yêu nghề mến trẻ, hết lòng vì học sinh
thân yêu. Trường đã nhiều năm liền đạt danh hiệu là trường Xuất sắc của Thành
phố, của Tỉnh. Đặc biệt nhất là phong trào thi đua: “Phát âm chuẩn- Viết chữ
đẹp”, đã có rất nhiều giáo viên, học sinh đạt giải cao trong các Hội thi: “Phát âm
chuẩn- Viết chữ đẹp”, cấp thành phố, cấp tỉnh, cấp quốc gia.
- Ban giám hiệu nhà trường, các cấp lãnh đạo địa phương và ngành giáo dục
rất quan tâm đến học sinh đặc biệt nhất là học sinh lớp 1, các em được học ở một
ngôi trường khang trang sạch đẹp, ngồi học bàn ghế chuẩn đối với lứa tuổi các em.
- Nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất: ánh sáng ( số lượng bóng điện đủ để
chiếu sáng ) trong phòng học, bảng chữ mẫu ( với nhiều kiểu chữ khác nhau), bảng
phụ, bảng lớp chống loá…
- Phòng Thư viện cung cấp đầy đủ đồ dùng như: Bộ chữ dạy Tập viết chữ
thường và chữ hoa của Nhà xuất bản Giáo dục. Mỗi lớp đều có bảng chữ cái theo
mẫu chữ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Một số giáo viên chưa có sự phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh trong
lớp chủ nhiệm, điều đó hạn chế việc tạo điều kiện về tinh thần, vật chất cho học
sinh và việc rèn luyện chữ viết trong phong trào “ Vở sạch - Chữ đẹp”. Đa số giáo
viên còn coi nhẹ việc hình thành nề nếp học của học sinh chưa chú ý đến tư thế
ngồi viết, cách cầm bút, để vở của học sinh.
b. Về phía học sinh:
- Lớp1 là lớp đầu cấp, các em còn nhỏ mới qua lớp mẫu giáo, nhận thức
của các em không đồng đều. Bên cạnh đó, việc giáo dục cho các em những đức
tính tốt như: Tính cẩn thận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mỹ chưa được quan tâm
đúng mức. Điều này có liên quan đến việc dạy và học Tập viết cho học sinh Tiểu
học. Mặt khác, từ môi trường hoạt động vui chơi là chính chuyển sang môi trường
chủ yếu là hoạt động học tập, các em phải đọc, phải viết nhiều hơn, gây mỏi tay,
mỏi mắt…dẫn đến tình trạng uể oải, nản trí, ngại viết.
- Việc làm quen với chữ viết đối với các em thật khó khăn bởi đôi tay còn
vụng về, lóng ngóng. Ở mẫu giáo các em mới được làm quen với đọc và tô các chữ
9


cái, chưa có khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, chưa nắm được cấu tạo của các nét
cơ bản, cấu tạo của các chữ cái, chưa nắm được độ cao, độ rộng, của từng con chữ,
khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng, cách viết các chữ thường, dấu thanh và các
chữ số, chưa nắm được quy trình viết chữ cái. Nhiều em còn viết chữ ngược, số
ngược.
- Học sinh chưa thực hiện tốt, nghiêm túc các quy định trong giờ Tập viết
như:
+ Cầm bút chưa đúng cách.
+ Ngồi viết chưa đúng tư thế.
+ Vị trí đặt vở khi viết chưa đúng.
- Đa số học sinh chưa nắm được kĩ thuật viết, cách rê bút, cách lia bút, nét
nối, điểm đặt bút, điểm dừng bút trong một chữ ghi tiếng và khoảng cách giữa các

4. Tiến hành khảo sát
Từ việc nghiên cứu thực trạng của việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 1, tôi đã
tiến hành khảo sát chất lượng chữ viết của học sinh từ đó lấy căn cứ để làm cơ sở
kiểm chứng sau này. Ngay từ đầu năm học tôi cho học sinh lớp 1C và lớp 1D viết
bài Tập viết sau:

ng
ng
ng
ng
ngh
ngh
ngh ngh
ngã ba
ngã ba ngã ba
Sau khi chấm bài tôi thu được kết quả sau:
Lớp

Số học

1C
1D

sinh
43
39

Đạt
SL


- Rất nhiều em viết xấu, chữ viết không đều, nét cao, nét thấp, nét ngắn, nét
dài, nét nghiêng ngả, nhất là con chữ o và những con chữ được kết hợp bởi nét
cong tròn các em đều viết méo, hoặc nghiêng nghẹo, không có em nào viết
được chữ o tròn theo đúng quy định, khoảng cách giữa các chữ không đều.
-Tư thế ngồi viết sai, cách cầm bút chưa đúng. Đa số các em ngồi cúi mặt
sát với vở, vẹo lưng, lệch vai, khuỳnh tay... Rất nhiều em cầm bút bằng 4 đầu
ngón tay, có em cầm cả 5 ngón tay, thậm chí cầm 3 ngón tay nhưng chưa chụm cả
3 ngón tay vào quản bút, cán bút vuông góc với mặt vở, có em cầm bút ngả
về phía trước, có em khoằm tay vào phía trong…
Trước thực trạng của việc dạy Tập viết. Tôi thấy, cần phải tìm ra những
biện pháp thiết thực để nâng cao chất lượng dạy Tập viết cho học sinh lớp 1. Xuất
phát từ mong muốn giúp học sinh viết đúng, viết đẹp tôi đã tìm hiểu và tham khảo
nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp cụ thể.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 1
1. Chuẩn bị đầy đủ điều kiện vật chất, thiết bị dạy - học
Việc chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất và các thiết bị dạy học học của nhà
trường, giáo viên và học sinh là một khâu quan trọng trong quá trình dạy- học ở
Tiểu học. Đó chính là điều kiện dẫn tới sự thành công của việc dạy - học ở bất cứ
môn học nào đặc biệt nhất là phân môn dạy Tập viết trong trường tiểu học.
a. Ánh sáng phòng học:
- Phòng học phải đủ ánh sáng cho mọi học sinh ngồi học theo quy định của
vệ sinh học đường.
b. Bảng lớp:
- Bảng lớp được treo ở độ cao vừa phải ngang tầm với đầu học sinh ngồi học.
Kích thước 1,2m x 2,9m.

12


- Chất lượng bảng chống loá, trên bảng có dòng kẻ phù hợp, bên phải là dòng



Đồ dùng dạy học là yếu tố không thể thiếu trong quá trình dạy học. Trong quá
trình dạy học, học sinh nhận thức nội dung bài học dưới sự tổ chức dẫn dắt của
giáo viên có sự hỗ trợ của các đồ dùng dạy học. Tư duy của học sinh lớp 1 chủ yếu
từ trực quan cụ thể đến lô gic trừu tượng. Đồ dùng dạy học giúp học sinh khắc sâu
các biểu tượng về chữ viết bằng nhiều con đường: mắt nhìn, tai nghe, tay viết. Qua
đó sẽ chủ động phân tích hình dáng, kích thước, cấu tạo của chữ mẫu, tìm sự giống
nhau và khác nhau giữa chữ cái đang học với chữ cái đã học. Vì vậy đồ dùng dạy
học đưa ra phải đảm bảo tính khoa học, đúng lúc, đúng chỗ, nhịp nhàng và phù
hợp với nội dung bài dạy. Tránh lạm dụng đồ dùng dạy học gây sự nhàm chán cho
học sinh.
Đồ dùng và dụng cụ được sử dụng dạy và học Tập viết lớp 1 là: Bảng con,
phấn trắng, giẻ lau, vở Tập viết của học sinh và bảng phụ có kẻ ô li viết sẵn chữ
mẫu của giáo viên, chữ mẫu trong khung chữ của bộ chữ dạy Tập viết của giáo
viên, hoặc chữ mẫu trong các bài giảng điện tử mà giáo viên đã cài đặt. Việc sử
dụng tốt các đồ dùng dạy học giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng
dễ hiểu, giáo viên không phải nói nhiều gây căng thẳng, nhàm chán trong giờ học.
Để giúp học sinh có kĩ năng, kĩ xảo sử dụng đồ dùng học tập đúng cách và
thành thạo đạt hiệu quả cao trong giờ Tập viết tôi thường hướng dẫn học sinh thực
hiện theo yêu cầu của giáo viên.
a/ Cách sử dụng đồ dùng dạy - học khi viết bảng con:
-Bảng con phải luôn luôn được lau sạch sẽ bằng khăn lau sạch.
- Học sinh viết bảng con: Yêu cầu ngồi viết đúng tư thế, cầm và điều khiển
phấn đúng cách, giơ bảng và xoá bảng theo các lệnh của giáo viên:
Lệnh 1: Giáo viên gõ một tiếng thước yêu cầu học sinh viết chữ ghi âm,
vần hoặc chữ ghi tiếng, chữ ghi từ vào bảng con.
Lệnh 2: Giáo viên gõ tiếng thước thứ hai yêu cầu học sinh giơ bảng ngay
ngắn.
Lệnh 3: Giáo viên gõ tiếng thước thứ ba học sinh bỏ bảng xuống.

bệnh cong vẹo cột sống, bệnh cận thị… thì giáo viên phải luyện cho học sinh có
được một tư thế ngồi viết thật đúng, thật thoải mái. Muốn vậy, người giáo viên
phải có tư thế ngồi thật đúng để học sinh bắt trước. Ngay từ những tiết học đầu tiên
tôi đã làm mẫu kết hợp giải thích, hướng dẫn rất tỉ mỉ về từng động tác tư thế ngồi
học để các em hiểu và làm theo như sau:
15


- Lưng thẳng; không tì ngực vào bàn.
- Đầu hơi cúi, mắt cách vở 25-30cm.
-Tay phải cầm bút, tay trái tì nhẹ lên mép vở để giữ.
- Hai vai ngang bằng.
- Hai chân để song song vuông góc với mặt đất, thoải mái.
Học sinh mới vào lớp 1 chưa có khái niệm về đơn vị đo độ dài nên chưa
thể tự ước lượng được khoảng cách từ 25cm - 30cm nên tôi cho học sinh chống cùi
chỏ tay trên mặt bàn, ngửa bàn tay ra, áp trán vào sát lòng bàn tay để ước lượng
khoảng cách mặt với vở và luôn giữ ở vị trí cố định như vậy khi viết, em nào quên
có thể tự ước lượng lại được.
c. Cách cầm bút:
- Cầm bút bằng ba đầu ngón tay: ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa.
- Khi viết dùng ba ngón tay di chuyển bút từ trái sang phải, cán
bút nghiêng về bên phải, cổ tay, khuỷ tay và cánh tay cử động mềm mại, thoải mái.
- Không nên cầm bút tay trái.
Tôi cũng làm mẫu và hướng dẫn tỉ mỉ cách cầm bút: Ngón cái và ngón trỏ đặt
ở phía trên, ngón giữa ở phía dưới đỡ đầu bút cách đầu bút khoảng 1 đốt ngón tay.
Cầm bút xuôi theo chiều ngồi, bút đặt nghiêng so với giấy khoảng
không cầm bút dựng đứng

. Tuyệt đối


tiện cho việc hướng dẫn và làm mẫu cho học sinh tập viết. Tôi còn sưu tầm những
bài viết, vở viết sạch đẹp của học sinh những năm học trước để giới thiệu cho học
sinh học tập.
Việc viết mẫu của giáo viên là một thao tác trực quan trên bảng lớp giúp học
sinh nắm bắt được quy trình từng nét của chữ cái. Do vậy khi viết mẫu cho học
sinh tôi viết chậm lại đủ để cho học sinh quan sát, vừa viết vừa kết hợp nhịp nhàng
với giảng giải, phân tích: Đặt bút từ điểm nào, rê bút như thế nào, đưa bút vào vị trí
nào, thứ tự các nét viết ra sao, dừng bút ở điểm nào? Tôi phân tích cả cách viết dấu
phụ, dấu thanh để học sinh dễ dàng nhận biết được cách viết. Tôi hướng dẫn cả về
khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng (bằng một con chữ o ) để học sinh không viết
sát quá hoặc cách xa quá. Đồng thời tư thế đứng viết của giáo viên cũng phải hợp
lý để học sinh quan sát được tay của cô khi viết và theo dõi được cả quy trình viết
chữ. Khi hướng dẫn viết mẫu trên bảng lớp lời nói của giáo viên phải nhẹ nhàng,
gần gũi, chuẩn mực và dễ hiểu, tránh dùng các khái niệm khó hiểu hoặc cách nói
17


mơ hồ không rõ ràng, nên dùng đúng các thuật ngữ cách gọi khi dạy viết chữ Tiếng
Việt như: chữ ghi âm, chữ ghi vần, chữ ghi tiếng, chữ ghi từ... Hướng dẫn tỉ mỉ
cách viết từng con chữ, nét nối chính xác theo đúng quy định cho học sinh. Không
nên nói nôm, nói ngọng, nói lộn xộn hoặc nói quá nhiều gây căng thẳng khó hiểu
cho học sinh. Sau đây là mẫu chữ cái viết thường trong trường Tiểu học mà tôi đã
tìm hiểu và nghiên cứu:
+ Mẫu chữ cái viết thường cỡ vừa:
-Các chữ cái được viết với độ cao 5 đơn vị: b, l, h, k, g, y.
- Các chữ cái được viết với độ cao 4 đơn vị: d, đ, q, p.
- Các chữ cái được viết với độ cao 3 đơn vị: t.
- Các chữ cái được viết với độ cao 2,5 đơn vị: r, s.
- Các chữ cái được viết với độ cao 2 đơn vị: o, ô, ơ, a, ă, â, u, ư, i, c, e,
ê, n, m.

các nét thành chữ cái sẽ dễ dàng hơn. Sau đó tôi dạy học sinh cách xác định toạ độ
của điểm đặt bút và điểm dừng bút phải dựa trên khung chữ làm chuẩn. Hướng dẫn
học sinh hiểu điểm đặt bút là điểm bắt đầu khi viết một nét trong một chữ cái hay
một chữ.
Để chữ viết không bị rời rạc, đứt nét tôi nhấn mạnh hơn chỗ nối nét, nhắc
các em viết đều nét, liền mạch đúng kĩ thuật.
b. Dạy cách rê bút: Là nhấc nhẹ đầu bút nhưng vẫn chạm vào mặt giấy
theo đường nét viết trước hoặc tạo ra việt mờ để sau đó có nét viết khác đè lên.
( Từ rê được hiểu theo nghĩa di chuyển chậm đều đều, liên tục trên bề mặt của
giấy, do vậy giữa đầu bút và mặt giấy không có khoảng cách)
c. Dạy cách lia bút: Là dịch chuyển đầu bút từ điểm dừng này sang điểm đặt
bút khác, không chạm vào mặt giấy. Khi lia bút, ta phải nhấc bút lên để đưa nhanh
sang điểm khác, tạo một khoảng cách nhất định giữa đầu bút và mặt giấy.
Trong quá trình hướng dẫn học sinh về quy trình viết một chữ cái, rèn kĩ
thuật nối chữ, viết liền mạch người giáo viên cần lưu ý sử dụng các thuật ngữ trên
cho chính xác.
+ Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh viết chữ d tôi hướng dẫn như sau:
- Nét 1: Đặt bút dưới đường kẻ 3 ( ĐK 3) ,viết nét cong tròn khép kín.
- Nét 2: Từ điểm dừng bút nét 1, rê bút lên ĐK 4 để viết tiếp nét móc dưới thứ
hai; dừng bút ở ĐK 2.
19


d. Rèn viết đúng trọng tâm các nhóm chữ:
Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết các chữ cái, để
học sinh viết đúng kĩ thuật, viết đẹp, nắm chắc mẫu chữ. Tôi chia chữ viết thành
các nhóm và xác định trọng tâm đại diện cho mỗi nhóm chữ gồm những nét nào,
những nét chữ nào học sinh hay viết sai, học sinh gặp khó khăn gì khi viết các
nhóm chữ đó để khắc phục nhược điểm giúp học sinh viết đúng và đẹp
mẫu chữ trong trường Tiểu học cỡ vừa như sau:

viết chữ o đúng và đẹp tròn theo quy định. Tôi cho học sinh chấm 4 điểm vuông
góc đều nhau như điểm giữa 4 cạnh của hình chữ nhật và từ điểm đặt bút của con
chữ o viết một nét cong tròn đều đi qua 4 chấm thì sẽ được chữ o tròn đều và đẹp.
Sau đó tôi hướng dẫn học sinh ghép với các nét cơ bản khác để tạo thành chữ.
- Để chữ viết không bị rời rạc, đứt nét phải nhấn mạnh hơn chỗ nét nối, nhất
là chỗ rê bút, từ điểm dừng bút của con chữ vừa viết, rê bút lên viết liền mạch đến
đâu mới được nhấc bút. Ở phần đầu học chữ ghi âm, học sinh đã được hướng dẫn
rất kĩ về độ cao, độ rộng của từng nét chữ, con chữ. Khi dạy sang phần vần tuy
không cần hướng dẫn quy trình viết từng chữ song tôi vẫn thường xuyên cho học
sinh nhắc lại độ cao các chữ cái, những chữ cái nào có độ cao bằng nhau, nét nối
giữa các chữ cái trong một chữ ghi tiếng, khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng
( bằng một con chữ o).
Khi hướng dẫn học sinh viết chữ nét thanh, nét đậm, tôi vừa viết mẫu vừa
nói rõ quy trình viết (viết như quy trình), chỉ khác bằng một mẹo nhỏ để học sinh
dễ làm theo: Chú ý viết các nét rê lên đưa nhẹ tay hơn một chút tạo nét thanh bé,
nét kéo xuống theo chiều đầu ngòi bút tạo nét đậm hơn nét thanh một chút. Đối với
bút mực học sinh cần viết úp ngòi xuống, cổ tay, cánh tay để vuông góc. Với học
sinh trung bình, yếu tôi chỉ yêu cầu các em viết đúng cỡ chữ, thẳng hàng, ngay
ngắn, đều nét, liền mạch. Đối với học sinh khá giỏi, tôi yêu cầu ở mức độ cao hơn
các em viết được chữ nét thanh, nét đậm. Nét chữ có độ mịn, mượt, không sần sùi.
Chữ viết thẳng đứng, các nét chữ song song với nhau, đều nét, liền mạch, ngay
ngắn và sạch đẹp.
Khi dạy học sinh cỡ chữ nhỏ tôi cũng thường xuyên luyện theo cách đó giúp
các em nhớ lâu và viết đều nét, liền mạch, đúng độ cao, độ rộng các chữ cái.
6. Khắc phục những lỗi học sinh thường gặp khó khăn

21


- Giáo viên cần nhấn mạnh chỗ ghi dấu thanh luôn luôn ở vị trí âm chính, nếu



- Cánh phát âm n: Thẳng lưỡi, đầu lưỡi chạm lợi dưới, hơi thoát ra ngoài qua cả
mũi và miệng.
- Cánh phát âm l: Đầu lưỡi cong lên, chạm lợi trên hơi thoát ra ngoài qua 2 bên
rìa, xát nhẹ.
Mặt khác tôi chú ý dạy học sinh nắm chắc các luật chính tả:
- Luật viết hoa: tiếng đầu câu, tên riêng.
- Luật ghi tiếng nước ngoài.
- Luật ghi một số thành tố.
+ Ghi dấu thanh: Viết dấu thanh ở âm chính của vần.
+ Ghi một số âm đầu:
Luật i,e,ê
Âm “ cờ “ đứng trước âm i, e, ê phải ghi bằng con chữ k.
Âm “ gờ” đứng trước âm i, e, ê phải ghi bằng con chữ gh.
Âm “ ngờ” đứng trước âm i, e, ê phải ghi bằng con chữ ngh.
Luật ghi âm “cờ” trước âm đệm:
Âm cờ đứng trước âm đệm phải viết bằng chữ q và âm đệm viết bằng chữ u.
- Khi học sinh viết bài tôi chú ý quan sát và sửa lỗi cho các em, chỉ ra các lỗi sai
mà học sinh hay mắc giúp các em tự sửa lỗi.
a. Quy trình dạy Tập viết trong tiết Tiếng việt:
+ Hướng dẫn học sinh viết bảng con:
- Giới thiệu mẫu chữ viết ( theo bìa mẫu chữ Dạy Tập viết – TBDH tối
thiểu do Bộ Giáo dục và Đào tạo cung cấp): Giáo viên chỉ vào chữ mẫu, nêu rõ đặc
điểm, cấu tạo, cách viết.
- Giáo viên viết mẫu ( trên bảng phụ hoặc bảng lớp).
- Hướng dẫn học sinh viết chữ ghi âm (vần) vào bảng con.
- Hướng dẫn học sinh viết chữ ghi tiếng, từ mới.
+ Hướng dẫn học sinh viết trong vở Tập viết 1.
8. Tổ chức các trò chơi và hưởng ứng phong trào thi đua “ Giữ vở sạch Viết chữ đẹp”

học sinh trên hai lớp 1C và lớp 1D là lớp đối chứng do cô Trần Thị Ngọc Bích làm
chủ nhiệm bài tập viết sau:

24


oanh

oanh

oanh

oanh

oach

oach

oach

oach

Khoanh giò
Kế hoạch

Khoanh giò
Kế hoạch

Khoanh giò
Kế hoạch

%
7%
21%

Từ kết quả hai bảng số liệu( trước và sau khi áp dụng) và bài viết của học sinh
tôi thấy:
Lần đầu, khi chưa áp dụng biệp pháp nâng cao chất lượng chữ viết mà tôi
đưa ra thì lớp thực nghiệm thì bài viết chưa đạt còn khá nhiều. Trong quá trình
viết các em hay mắc lỗi sai về tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở. Một số em chữ
viết còn tẩy xoá nhiều, vở còn bị quăn góc, các chữ còn sai nhiều về độ cao, độ
rộng, khoảng cách, các nét nối, điểm đặt bút, điểm dừng bút chưa đúng nên chất
lượng chữ viết cũng như chất lượng vở sạch còn thấp.
Lần thứ hai, sau khi áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng chữ viết mà tôi
đưa ra vào dạy Tập viết ở lớp 1C do tôi chủ nhiệm, tôi thấy kết quả có nhiều
chuyển biến. Các bài viết đạt tăng lên rất nhiều. Đa số các em ngồi viết đúng tư
thế, cầm bút đúng cách và viết đúng kĩ thuật. Viết cẩn thận, nắn nót đã thành thói
quen của học sinh. Một số em khi mới vào học đến giờ Tập viết rất ngại nhưng từ
khi các em nắm được kĩ thuật viết chữ đúng các em hồ hởi và phấn khởi, tâm lí vui
vẻ thoải mái hơn khi học môn Tập viết.
Từ kết quả của hai lớp 1C ( thực nghiệm), 1D ( đối chứng) tôi thấy kết quả
bài viết lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng. Cụ thể các em đạt cao đã tăng

25