A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Cái quý nhất của con người là
sức khỏe, các em chịu khó tập Giáo dục thể chất là giữ gìn cái quý báu nhất của
con người.” Câu nói của Bác đã nhắc nhở mọi người nhất là các em học sinh
phải coi trọng sức khỏe - thứ tài sản quý giá nhất của con người. Có lẽ vì thế mà
môn giáo dục thể chất đã ra đời, nhằm rèn luyện sức khỏe cho các em học sinh.
Nhưng thực trạng giảng dạy môn giáo dục thể chất như thế nào?
* Ưu điểm
- Việc tổ chức dạy, học môn Giáo dục thể chất trong trường phổ thông đã
đi vào nền nếp, chất lượng dạy học từng bước được nâng lên. Dạy đủ 2 tiết Giáo
dục thể chất/1tuần đối với THPT; đảm bảo các quy định về chế độ kiểm tra,
đánh giá xếp loại, tổng kết học kỳ, năm học theo quy định. Theo định kỳ hằng
năm, 100% các trường THPT tổ chức kiểm tra đánh giá xếp loại thể lực HS
theo quy định của Bộ GD&ĐT.
- Môn Giáo dục thể chất trong các trường THPT ngoài việc thực hiện dạy,
học tốt giờ học Giáo dục thể chất chính khóa. Trường đã thường xuyên duy trì
tốt nền nếp tập thể dục giữa giờ xen kẽ với việc tổ chức các trò chơi dân tộc cho
HS. Tổ chức tốt, có hiệu quả các hoạt động thi đấu thể thao vào dịp kỷ niệm các
ngày lễ lớn trong năm; các môn thể thao phổ biến được tập luyện và tổ chức thi
đấu thường xuyên là: Môn Điền kinh, Bóng đá, Bóng bàn, Cầu lông, Đá cầu,
Bắn nỏ, Kéo co, Đẩy gậy ...
- Với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HS, theo chu
kỳ, Sở GD&ĐT tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo và tổ chức hội thi chọn GV dạy giỏi
môn Giáo dục thể chất khối THPT, qua đó đã thu hút đông đảo GV ở các trường
nhiệt tình hưởng ứng tham gia, qua đó đã lựa chọn được những GV có trình độ
chuyên môn, năng lực sư phạm tốt để bổ sung vào đội ngũ cốt cán bộ môn Giáo
dục thể chất của tỉnh.
- Sở GD&ĐT đã chỉ đạo các trường khuyến khích các GV Giáo dục thể
chất tích cực đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng giờ dạy, đảm bảo mục tiêu
1

chất, trang thiết bị, dụng cụ tập luyện hiện đại ở một số trường trung tâm làm
điểm để phục vụ cho việc tập luyện, học tập của HS cũng như việc tổ chức các
2


hoạt động thi đấu TDTT lớn của ngành, của tỉnh như: Hội khỏe Phù Đổng, giải
Điền kinh, Cầu lông, Bóng bàn, Bóng đá...
* Hạn chế
- Đội ngũ GV Giáo dục thể chất chuyên trách tuy đã được tăng cường song
vẫn còn thiếu so với nhu cầu sử dụng, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho
công tác dạy học và tổ chức các hoạt động thể dục thể thao còn thiếu, chưa đồng
bộ, chưa đáp ứng đủ nhu cầu tập luyện của HS. Việc quy hoạch đất, mở rộng
diện tích, làm nhà tập, sân học Giáo dục thể chất riêng còn gặp nhiều khó khăn.
- Một số cơ sở giáo dục chưa ý thức được vị trí, vai trò, chưa thực sự coi
trọng việc giảng dạy môn Giáo dục thể chất trong nhà trường, tổ chức các hoạt
động còn đơn điệu, thiếu sáng tạo, phong trào văn hóa, văn nghệ, TDTT chưa
được quan tâm tổ chức thường xuyên.
- Sân tập, trang thiết bị dụng cụ phục vụ cho luyện tập còn thiếu nên việc
áp dụng các phương pháp giảng dạy trong quá trình lên lớp còn bị hạn chế, một
số tiết dạy không theo hướng đổi mới PPDH từ đó không kích thích tính tự giác
học tập của HS hoặc áp dụng máy móc PPDH tích cực cho toàn bộ các bài học,
các nội dung dạy học.
- Việc đánh giá xếp loại môn học của học sinh bằng hình thức: Đạt và
không đạt làm ảnh hưởng đến chất lượng giờ học môn Giáo dục thể chất và
thành tích thể thao học đường; nhất là sự hứng thú trong giờ học tập bị hạn chế,
không phát huy được hết khả năng học tập, rèn luyện cũng như sự phấn đấu
hướng tới thành tích thể thao học đường của HS.
Đó là thực trạng các nhà trường nói chung và trường THPT Văn Giang nói
riêng, ngoài việc giáo dục trí tuệ cho học sinh thì chúng ta cần phải chăm lo đến
giáo dục thể chất. Bởi thể chất có khỏe thì trí tuệ mới phát triển được. Muốn trí

Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
- Đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy và phát triển phong trào tập luyện
môn điền kinh của học sinh trong trường.
3. Phương pháp và tổ chức thực hiện
a. Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành nghiên cứu chúng tôi sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp tham khảo tài liệu

4


Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài, trong thời gian nghiên cứu chúng tôi
đã đọc, phân tích tổng hợp và thu thập tài liệu khoa học chuyên môn có liên
quan đến đề tài. Trong đó, các tài liệu về thể thao trường học, điền kinh và huấn
luyện môn điền kinh được chú trọng nhất.
- Phương pháp quan sát sư phạm
Trong thời gian nghiên cứu chúng tôi tiến hành điều tra và quan sát các
buổi học ở trường, tập ngoại khóa ở trường và ngoài nhà trường về hoạt động
tập luyện môn điền kinh. Thông qua đó chúng tôi có dữ liệu chuyên môn để đi
đến giải quyết các nhiệm vụ của đề tài.
- Phương pháp phỏng vấn và phát phiếu hỏi
Bên cạnh việc quan sát sư phạm, chúng tôi còn tiến hành phương pháp
phỏng vấn trực tiếp, lấy ý kiến một số học sinh thường xuyên tham gia tập luyện
và một số học sinh của cả các khối 10, 11, 12 của nhà trường. Từ đó chúng tôi
có giải pháp cụ thể để có thêm những dữ liệu chắc chắn hơn nữa trong việc giải
quyết nhiệm vụ.
- Phương pháp toán thống kế
Sau khi thu thập các ý kiến phỏng vấn từ các em, chúng tôi đã dùng toán
thống kê xử lý các số liệu thu được để đi đến kết luận cho đề tài.
b. Đối tượng nghiên cứu

con người phát triển toàn diện”.
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ cho thanh niên “phải rèn luyện
thân thể cho khỏe mạnh. Khỏe mạnh thì mới đủ sức tham gia một cách dẻo dai,
bền bỉ những công việc ích nước, lợi dân”.
Những quan điểm đó của các nhà lãnh đạo về thể thao trường học đồng
thời cũng chỉ rõ vị trí, ý nghĩa quan trọng của thể dục thể thao trong giáo dục
toàn diện cũng như mối quan hệ biện chứng giữa Giáo dục thể chất, đức dục và
trí tuệ.

6


Trong thời kỳ hiện nay công nghiệp hóa - hiện đại hóa dân có yêu cầu càng
mới càng cao đối với việc nâng cao thể chất cho học sinh, yêu cầu con người
phải phát triển mạnh khỏe, hài hòa để có thể công tác trong những điều kiện với
tốc độ cao, cường độ lớn thần kinh căng thẳng. Do đó việc đẩy mạnh phong trào
thể thao trường học có một ý nghĩa to lớn.
Để thực hiện các bài tập đạt kết quả cao thì khi giải quyết các nhiệm vụ học
sinh phải có tính chủ động, tự lập và sáng tạo. Nói một cách khác, là trong quá
trình dạy học thê dục thể thao trường học phải đồng thời phát huy vai trò tích
cực của người thầy và trò. Dưới sự hướng dẫn của thầy học sinh tích cực tự giác
hoàn thành nhiệm vụ.
2. Tác dụng của việc tập luyện môn điền kinh đối với học sinh trường
THPT Văn Giang
Môn điền kinh được ví là môn thể thao “nữ hoàng”, là các hoạt động tự
nhiên của mỗi con người bình thường như đi, chạy, nhảy .... là môn thể thao
quần chúng, được mọi người yêu thích và tham gia tập luyện, rất phù hợp với
mọi lứa tuổi, từ trẻ đến già, không kể nam hay nữ tất cả đều có thể tập luyện
được. Đối với thanh thiếu niên và nhi đồng tập luyện điền kinh có tác dụng làm
cho cơ thể phát triển cân đối, khỏe mạnh, rèn tính nhanh nhẹn, thông minh tăng

thời qua đó, chúng tôi tìm và phát hiện học sinh có năng khiếu tham gia thi đấu
cấp tỉnh và toàn quốc.
Trong những năm qua phong trào TDTT trong nhà trường luôn đạt được
kết quả cao. Để nhằm duy trì và phát huy những thành tích đã đạt được đòi hỏi
công tác tuyển chọn và huấn luyện VĐV cần cẩn thận và quan trọng. Đặc biệt
trách nhiệm này thuộc về các giáo viên bộ môn giáo dục thể chất của nhà
trường. Những người có nhiều năm công tác, có kinh nghiệm trong việc tổ chức
tuyển chọn và huấn luyện vận động viên.
Dựa vào văn bản chỉ đạo chuyên môn của Ban giám hiệu trường THPT
Văn Giang. Căn cứ vào điều kiện thực tế về cơ sở vật chất, tôi nhận thấy nhà
trường có những thuận lợi, khó khăn như sau:
* Thuận lợi
- Công tác giáo dục thể chất và phong trào TDTT trong nhà trường được
Ban giám hiệu quan tâm đặc biệt về việc duy trì và thúc đẩy phong trào TDTT
trong nhà trường.
8


- Trang thiết bị và cơ sở vật chất là một trong những trường có cơ sở vật
chất tốt của tỉnh Hưng Yên.
- Học sinh tham gia các phong trào thể dục thể thao trong nhà trường rất sôi
nổi và tích cực.
- Bản thân là một giáo viên học chuyên sâu môn điền kinh và có nhiều năm
công tác nên có kinh nghiệm trong công tác tổ chức phong trào TDTT nhất là
môn điền kinh.
* Khó khăn
- Có một số học sinh, phụ huynh còn coi nhẹ giờ học thể dục trong trường
học, dẫn đến một số học sinh có năng khiếu nhưng không muốn tham gia sợ ảnh
hưởng đến học thi tốt nghiệp và tuyển sinh vào các trường Đại học, cao đẳng.
- Cơ sở vật chất khá đầy đủ nhưng sân bãi cho tổ chức tuyển chọn và huấn

- Không
- Cầu lông
Câu 2: Các môn thể thao ở trường, em thích
- Điền kinh
môn nào nhất?
- Đá cầu
- Có
Câu 3: Em có thường tập luyện thể thao
- Bình thường
ngoài giờ lên lớp không?
- Không
- Bóng đá
- Bóng chuyền
Câu 4: Các môn thể thao khác?
- Điền kinh
- Cầu lông
- Đá cầu

Tỷ lệ
70%
25%
5%
50%
26%
24%
30%
35%
35%
25%
20%

Nhảy xa (nam)
Đẩy tạ (nam)
100m (nữ)
800m (nữ)
Nhảy cao (nữ)
Nhảy xa (nữ)
Đẩy tạ (nữ)
Tổng

HCV
Nhì đồng đội (nam)
HCV
HCV
HCV
HCV

Nhất đồng đội (nữ)

5 huy chương vàng

Nhất toàn đoàn

Nhìn vào kết quả thi đấu chỉ có năm học sinh đạt giải trên tổng số 10 em
tham gia. Đây là một tỉ lệ thấp chưa đáp ứng được với yêu cầu của lãnh đạo nhà
trường và giáo viên bộ môn.

ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ TRÊN TÔI SỬ DỤNG
CÁC PHƯƠNG PHÁP SAU
a. Giáo dục cho học sinh ý thức và trách nhiệm của học sinh
Muốn làm tốt được việc này các thầy, cô giảng dạy môn giáo dục thể chất

tập luyện chu đáo mới mang lại kết quả cao trong hội thi. Nhất là các em tham
dự nội dung chạy 400m, 800m và 1500m.
Tổ chức giải phải long trọng, chu đáo, biến ngày tổ chức giải thành ngày
hội với học sinh toàn trường.
Ngoài việc chọn VĐV qua tổ chức giải ở trường chúng tôi còn lựa chọn
VĐV qua các giải điền kinh, hội khỏe phù đổng cấp tỉnh đối với các VĐV của
phòng Giáo dục huyện nhà (xem thành tích, xem danh sách trúng tuyển vào lớp
12


10) nếu trúng tuyển vào lớp 10 ở trường mình thì tôi sẽ có phương pháp huấn
luyện từ đầu.
Việc lựa chọn đội tuyển còn dựa vào sự phát triển của các đ/c giáo viên
GDTC qua giảng dạy. Kết thúc mỗi phần học chúng tôi luôn tổ chức thi đấu trong
giờ (cuối giờ mỗi lớp cử 2 học sinh nam - nữ thi đấu giáo viên làm trọng tài chính
xác - công bằng) vừa gây hứng thú vừa luyện tập vừa chọn tuyển VĐV.
c. Công tác huấn luyện
Sau khi có đội tuyển giáo viên dạy phải sắp xếp thời gian để dạy. Đây cũng
là một khó khăn khi các em học sinh ở rất nhiều lớp tập hợp lại, với các em học
hai ca thì càng khó khăn. Vì vậy, tôi phải nhờ sự can thiệp của ban chuyên môn
nhà trường tạo điều kiện mới tập hợp được đội tuyển hai buổi học trên một tuần.
Giáo án tập luyện cho các em cũng phải thật kỹ càng, đánh giá học sinh qua
từng buổi học để qua đó điều chỉnh các buổi sao cho phù hợp. Một yếu tố mang
lại hiệu quả cao nhất trong các buổi tập là ngoài tập luyện chung, thì giáo viên
còn luyện riêng cho từng em. Cuối buổi tập cho các em rèn luyện thể lực chung
đó là chạy bền. Chạy bền ngoài việc nâng cao thể lực thì không ít lần phát hiện
được các em chạy bền có khi lại đạt được kết quả cao hơn các em đang học nội
dung chính. Điều đó mang lại cho giáo viên hướng dẫn có nhiều sự lựa chọn tốt
hơn với đội tuyển.
d. Biểu dương thành tích học sinh

sau khi áp dụng năm 2014
Câu hỏi

Trả lời

Tỷ lệ
- Có
75%
Câu 1: Theo em giờ học Giáo dục thể chất
- Bình thường
22%
có thực sự giúp các em nâng cao sức khỏe?
- Không
3%
- Cầu lông
45%
Câu 2: Các môn thể thao ở trường, em thích
- Điền kinh
32%
môn nào nhất?
- Đá cầu
23%
- Có
40%
Câu 3: Em có thường tập luyện thể thao
- Bình thường
35%
ngoài giờ lên lớp không?
- Không
25%

100m (nam)
1500m (nam)
Nhảy cao (nam)
Nhảy xa (nam)
Đẩy tạ (nam)
100m (nữ)
800m (nữ)
Nhảy cao (nữ)
Nhảy xa (nữ)
Đẩy tạ (nữ)
Tổng

Kết quả thi đấu
HCV
HCB
HCV
HCV
HCV
HCV

Xếp hạng đồng đội
Nhì đồng đội (nam)

Nhất đồng đội (nữ)

HCV
6 huy chương vàng
1 huy chương bạc

Nhất toàn đoàn


Nhất đồng đội (nữ)

Nhất toàn đoàn

So sánh kết quả thi đấu của 3 năm: Năm 2013 khi chưa áp dụng một số giải
pháp áp dụng vào việc tập luyện và thi đấu giải điền kinh học sinh cấp tỉnh và 2
năm 2014 và 2015 sau khi áp dụng kết quả. Tôi nhận thấy rất rõ số học sinh của
15


năm sau đạt giải đều tăng hơn những năm trước về số giải cá nhân. Điều đó đã
cho thấy muốn có kết quả tốt tôi cần phải làm những việc sau:
- Trước hết là giáo viên phải nhiệt tình hướng dẫn học sinh, phải dạy tốt.
- Thứ hai là giáo dục ý thức và trách nhiệm của học sinh trong việc tham
gia học tập TDTT để phát triển toàn diện.
- Thứ ba thực hiện tốt phong trào thể thao trường học và biểu dương kịp
thời học sinh được giải để thúc đẩy mạnh mẽ phong trào tập luyện môn điền
kinh nói riêng và phong trào thể thao nói chung.
Làm tốt những điều trên tôi hy vọng các đội thi điền kinh sẽ đạt giải cao
trong các kỳ thi, đáp ứng kỳ vọng của lãnh đạo nhà trường và giáo viên bộ môn
GDTC.

C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Từ thực tế nghiên cứu về một số giải pháp tuyển chọn và huấn luyện môn
điền kinh ở nhà trường THPT Văn Giang tỉnh Hưng Yên, tôi đi đến kết luận:
Điền kinh là một môn thể thao được đa số người dân tập luyện để củng cố
và nâng cao sức khỏe, phục vụ tốt cho học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc đồng
thời nó giúp cho mọi người có một cuộc sống lành mạnh, đẩy lùi các tệ nạn xã


17


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo dục thể chất: Trường Cao đẳng sư phạm giáo dục Giáo dục thể
chất thể thao TW1 năm 1999.
2. Tài liệu hướng dẫn dạy điền kinh trình độ 1: Nhà xuất bản Hà Nội 2006
3. Kỷ yếu hội thảo kế hoạch quốc gia về giáo dục thể chất 2013.

18


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
THPT

: Trung học phổ thông

TDTT

: Giáo dục thể chất thể thao

SGK

: Sách giáo khoa

GD-ĐT

: Giáo dục - Đào tạo


: Giáo viên

PPDH

: Phương pháp dạy học

HS

: Học sinh

19


MỤC LỤC
NỘI DUNG

Trang

A. MỞ ĐẦU

1

1. Lý do chọn đề tài

1

2. Mục tiêu - Nhiệm vụ nghiên cứu

4



17

1. Kết luận

17
20


2. Kiến nghị

17

LỜI CAM ĐOAN

18

TÀI LIỆU THAM KHẢO

19

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

20

XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
TRƯỜNG THPT VĂN GIANG
* Nhận xét:
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................