THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến : "Thiết kế một số trò chơi môn Toán lớp Một phần lập
bảng cộng, trừ trong phạm vi 10”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Môn Toán lớp 1
3. Tác giả :
Họ và tên:

Nguyễn Thị Lạng

(nữ)

Ngày/tháng/năm sinh: 19 – 12 – 1968
Trình độ chuyên môn: Đại học Tiểu học
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, trường Tiểu học Sao Đỏ 2
Điện thoại: 0904526023
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến : Nguyễn Thị Lạng , trường Tiểu học Sao Đỏ 2
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu : trường Tiểu học Sao Đỏ 2 , thị xã Chí
Linh, tỉnh Hải Dương.
6. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Trình độ giáo viên: Đạt chuẩn trở lên; giáo viên cần nắm chắc nội
dung chương trình, mục tiêu cần đạt của từng bài ; hiểu được tâm lý của các em
để thiết kế trò chơi .
- Học sinh : Đại trà, có nhận thức bình thường.
- Cơ sở vật chất: Bộ đồ dùng dạy và học Toán; đồ dùng tự làm từ
những hộp giấy, nắp chai, ...
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu : Tháng 12 năm 2014
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN


trình trong giờ học toán nên giờ học rất căng thẳng và nhàm chán.
Do vậy, tôi đã Thiết kế một số trò chơi Toán để lập bảng cộng, trừ
2


Khi áp dụng vào giờ học Toán, tôi thấy giờ học không gây căng thẳng, áp
lực hay áp đặt kiến thức cho học sinh, mà trò chơi đã hấp dẫn, cuốn hút các em.
Học sinh tự mình khám phá và tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, các em
hiểu bài sẽ tường minh hơn và nhớ bài lâu hơn, chất lượng bài học tốt hơn nhiều.
3.2. Khả năng áp dụng của sáng kiến: Áp dụng giải pháp Thiết kế một số
trò chơi Toán để lập bảng cộng, trừ sẽ mang tính khả thi rất cao.
3.3. Lợi ích thiết thực của sáng kiến:
Dễ làm, dễ vận dụng, không tốn kém.
Học sinh có hứng thú, hăng hái học tập, giờ học đạt hiệu quả cao.
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến:
Trong giờ học Toán (đối với học sinh lớp 1) có thiết kế trò chơi thì sẽ tạo
cho học sinh thoải mái, hứng thú học tập; học sinh sẽ chủ động lĩnh hội kiến thức
và sẽ thuộc bài nhanh, nắm bài, nhớ bài rất chắc ; ... Do vậy hiệu quả của giờ học
Toán rất cao.
5. Đề xuất, kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến:
5.1. Đối với giáo viên:
Giáo viên phải nghiên cứu kĩ nội dung, chương trình sách giáo khoa môn
Toán và nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học. Cần khắc phục
những khó khăn về thời gian và cơ sở vật chất để làm đồ dùng trò chơi , tạo
cho học sinh cảm thấy giờ học thoải mái, sinh động .Từ đó chủ động thiết kế
trò chơi Toán học sao cho hợp lý nhất, bài dạy sẽ đạt hiệu quả cao.
5.2. Đối với nhà trường :
Tăng cường trang thiết bị , đồ dùng (đồ dùng phục vụ cho các trò chơi
Toán) và đầu tư kinh phí cho giáo viên để thiết kế một số trò chơi sử dụng được
lâu dài phục vụ cho việc dạy và học đạt kết quả cao.

nên sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn các em ? Trò chơi - với tính hấp dẫn tự thân của
4


nó có tiềm năng lớn để trở thành phương tiện dạy học hiệu quả, kích thích hứng
thú nhận thức, tạo sự tích cực, sáng tạo, niềm say mê học tập ở học sinh. Khi học
Toán, trò chơi có tác dụng giúp học sinh học tập hăng say hơn, chống căng thẳng,
không làm cho tiết học nặng nề, nó sẽ phát huy hứng thú, chủ động , tạo thói
quen độc lập và sự sáng tạo của học sinh, lôi cuốn các em vào những hoạt động
học tập.
Học tập theo tinh thần thông tư 30 /2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm
2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo là: động viên , khuyến khích học sinh , giúp
học sinh có hứng thú học tập và rèn luyện.
Là một giáo viên có trách nhiệm với học sinh, tôi luôn trăn trở làm sao để
giờ học Toán các em không còn thấy tiết học căng thẳng, nặng nề và bài học đạt
hiệu quả cao nhất ? ...Xuất phát từ những trăn trở trên, tôi đã mạnh dạn viết sáng
kiến về: “Thiết kế một số trò chơi môn Toán lớp Một phần lập bảng cộng, trừ
trong phạm vi 10”.
2. Cơ sở lý luận của vấn đề:
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học là luôn hiếu động
ham chơi nhưng chóng chán. Với các em, trò chơi là một phát hiện mới, kích
thích tính tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá. Do vậy quan điểm : “ Thông qua
hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập” là phù hợp với học sinh
tiểu học . Thiết kế trò chơi Toán học nhằm mục đích là qua

trò chơi học sinh

tự phát hiện ra kiến thức mới của bài học; học sinh chủ động nắm được kiến
thức của bài học một cách nhẹ nhàng. Thông qua trò chơi giúp học sinh luyện
tập thực hành và củng cố kiến thức của bài học. Trong quá trình học toán ở Tiểu

Nguyên nhân: Giáo viên thấy tốn kém, sợ mất thời gian, sợ học sinh không
hiểu bài, còn giảng giải nhiều, ...
3.2. Việc học của học sinh.

6


Các em lớp Một còn nhỏ, mới bước đầu làm quen với môn học, cho nên
các em còn bỡ ngỡ, việc sử dụng các đồ dùng trực quan trong bộ đồ dùng toán
còn nhiều lúng túng, chưa nhanh nhẹn, khả năng tập trung chú ý chưa cao, sự kết
hợp các hoạt động trong nhóm còn chưa linh hoạt …
Và các em còn rất hiếu động nên việc tổ chức trò chơi khi học Toán còn
gặp khó khăn , lộn xộn và mất nhiều thời gian. Khi tham gia chơi trò chơi, có em
bạo dạn thì rất hứng thú, sôi nổi, còn những em học chưa tốt thì nhút nhát.
Học sinh còn nhỏ, rất hiếu động nên khi chơi trò chơi còn mất nhiều thời
gian, sự kết hợp giữa chơi và học chưa linh hoạt.
3.3. Vấn đề cơ sở vật chất:
Hiện nay học sinh có sách giáo khoa đầy đủ, có nhiều tranh minh hoạ
đẹp, phù hợp với nội dung bài học. Mỗi giáo viên và học sinh đều có một bộ đồ
dùng sử dụng trong việc dạy và học Toán. Bên cạnh đó trang thiết bị và đồ dùng
để Thiết kế và tổ chức các trò chơi phục vụ cho các tiết học Toán còn chưa có.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị để tổ chức trò chơi chưa đầy đủ. Thực tế của
trường hiện nay: Lớp học còn trật trội, bàn ghế sát nhau nên khi học sinh tham
gia trò chơi ảnh hưởng đến thời gian tiết học.
4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện:
4.1.Ý tưởng để thiết kế trò chơi:
Giáo viên phải thực sự tâm huyết và đầu tư thời gian , kinh phí để Thiết kế
trò chơi nhằm giúp học sinh có hứng thú học tập để giờ học đạt kết quả cao : Tìm
hiểu kĩ và dựa vào mục tiêu , nội dung kiến thức trong sách giáo khoa, mục tiêu
của mỗi tiết học cũng như đối tượng học sinh, điều kiện học tập ở đơn vị trường

4.3.3. Khai thác và thực hành:
8


Khi thiết kế trò chơi, cần khai thác triệt để đồ dùng, thiết bị sẵn có của môn
học , đồ dùng có trong phòng thiết bị , cũng như đồ dùng tự thiết kế sao cho phù
hợp với mục tiêu kiến thức cơ bản.
Tiểu kết: Khi thiết kế trò chơi học toán (lớp 1) , cần thiết kế sát theo mục
tiêu bài học, gần thực tiễn, phù hợp với lứa tuổi học sinh , ... sẽ tạo được hứng thú
học tập , học sinh sẽ hiểu nhanh và nhớ bài lâu hơn.
4.3. Quy trình khi tổ chức trò chơi toán học :
Bước 1: Giới thiệu tên trò chơi
Bước 2: Nêu luật chơi và quy định thời gian chơi
Bước 3 : HS tiến hành chơi
Bước 4: Thảo luận và rút ra kiến thức
Bước 5: Đánh giá, kết luận.
Tiểu kết: Khi thiết kế và tổ chức trò chơi, cần thực hiện theo các bước cần
thiết thì trò chơi đó sẽ đạt hiệu quả cao hơn.
4.4. Chọn và chuẩn bị vật liệu:
Khi thiết kế đồ dùng tự làm, giáo viên cần tận dụng từ những vật liệu gần gũi
xung quanh , dễ kiếm như: vỏ hộp, nắp chai, giấy bìa, … , sao cho đồ dùng vừa
đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm mỹ và hạn chế kinh phí.
Tiểu kết: Tìm và thiết kế trò chơi từ những vật liệu đơn giản hay tận dụng lại
sẽ tiết kiệm kinh phí và mang tính giáo dục học sinh rất cao.
4.5. Thiết kế một số trò chơi dạy học toán lớp Một:
Trong các năm giảng dạy lớp 1, tôi thấy học sinh thường hay nhầm lẫn,
chưa hiểu bản chất của phép tính cộng hay trừ , nắm bài chưa chắc khi lập bảng
cộng, trừ trong phạm vi 10 và không nhớ kiến thức. Do đó tôi đã thiết kế một số
trò chơi về phần lập bảng cộng, trừ trong phạm vi 10 như sau:


2

=

3

Xong rồi, người mang lá cờ số 2 đứng vào vị trí thứa nhất, và các bạn
khác lại xếp hàng ngang ở bên tay trái của người thứ nhất đó, để lập thành một
phép tính khác, chẳng hạn:

2

+

1

10

=

3


Hai đội thi đua nhau xếp hàng như vậy trong một thời gian do giáo viên
điều khiển. Đội nào xếp đúng và thực hiện được nhanh và đúng thì thắng cuộc.
Các đội thắng cuộc lại thi đua với nhau cho đến khi chọn được "Đội vô địch”.
Ứng dụng:
Có thể thay số để vận dụng trò chơi vào các bài lập bảng cộng trong phạm
vi 10.



6–5=
5

3

6-4 =

6–2=
2

4

Luật chơi: ( thời gian 5 phút)
Hai đội cùng chơi, mỗi đội 6 bạn. Khi giáo viên ra lệnh "Bắt đầu” thì bạn
đầu tiên của đội lên nối hình gà con mang kết quả đúng của phép tính ghi trên
ngôi nhà (đó là nhà của mỗi chú gà). Sau đó đưa bút cho bạn thứ hai để bạn nối,
đến bạn thứ ba lên, … đến hết nhóm.
Đội nào nối đúng và nhanh hơn thì đội đó thắng cuộc.
Ứng dụng:
Có thể thay số để vận dụng trò chơi vào các bài lập bảng lập bảng trừ
trong phạm vi 10.

12


Trò chơi thứ 4 : "TẶNG HOA”
Mục đích: Lập phép trừ trong phạm vi 10.
Đối tượng: HS đại trà
Chuẩn bị:

Sau 10 lần bốc và chọn, đội nào làm đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc.
Ứng dụng.
Trò chơi có thể áp dụng vào các bài lập bảng cộng trong phạm vi 10.

Trò chơi thứ 6: "KẾT BẠN”
Mục đích: Lập bảng cộng trong phạm vi 8.
Đối tượng: HS đại trà
Chuẩn bị: 4 bộ các thẻ số : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
Luật chơi: ( thời gian 7 phút)
Hai đội chơi, mỗi đội 14 người, dùng 2 bộ thẻ số. Cả đội đứng thành vòng
tròn, mỗi bạn cầm 1 thẻ số , quan sát xem số của mình cộng với số nào có kết quả
bằng 8 thì ghép lại thành đôi bạn, tất cả cùng nói “Kết bạn, kết bạn, kết bạn” .
GV hô “bắt đầu”, hai bạn ghép vào thành đôi bạn.
Đội nào ghép đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc.
Ứng dụng.
Trò chơi có thể áp dụng vào các bài lập bảng cộng trong phạm vi 10.

14


Trò chơi thứ 7: "CON ĐƯỜNG VỀ ĐÚNG NHÀ”
Mục đích.
Củng cố bảng cộng, trừ trong phạm vi 10.
Rèn khả năng quan sát, phát huy trí tuệ, tư duy sáng tạo cho HS.
Đối tượng: Học sinh năng khiếu
Chuẩn bị: Hai sơ đồ gồm các phép tính như hình vẽ.
4+3

6+2



5+2

1+6

9-2

Ứng dụng: Trò chơi áp dụng củng cố các bảng cộng, trừ trong phạm vi 10.
15


Tiểu kết: Thiết kế trò chơi học tập ( trò chơi môn Toán) là một phương tiện
có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học Toán nhằm phát huy tính tích cực, độc lập sáng tạo của học sinh. Thông qua
trò chơi , giúp học sinh tiếp thu kiến thức, rèn luyện, củng cố, đồng thời rèn luyện
kĩ năng, kĩ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ.
5. Kết quả đạt được:
Thực hành : Tôi dạy 2 tiết tại lớp 1 D :
Tiết 1: Phép cộng trong phạm vi 4 (ngày 10 – 10 – 2014)
Phương pháp thực nghiệm: Tiết dạy thứ nhất tôi dạy không thiết kế trò
chơi khi lập bảng cộng 4.
Tôi thấy học sinh không hăng hái học bài, lớp học trầm lắng. Sau tiết học,
tôi gọi từng em đọc bảng cộng trong phạm vi 4, kết quả cụ thể như sau:

TS: 33 em

Kết quả
SL

%

SL

%

Số HS hoàn thành

32

96,7

Số HS chưa hoàn thành

1

3,3

6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng:
Nhà trường cần tổ chức các chuyên đề, hội thảo về nội dung “Thiết kế trò
chơi Toán lớp Một phần lập bảng cộng, trừ trong phạm vi 10” mang tính rộng
khắp trong cả khối Một để đội ngũ giáo viên tham khảo, học hỏi, rút kinh nghiệm
chung, qua đó vận dụng phù hợp cho từng lớp và cho từng đối tượng học sinh.
Với các cấp quản lý và giáo viên cần đầu tư thời gian, kinh phí cho đồ
dùng, trang thiết bị dạy học (đặc biệt là đồ dùng phục vụ trò chơi) để sử dụng
trong quá trình tổ chức các trò chơi ở các tiết học Toán được thường xuyên hơn.
Giáo viên trực tiếp dạy lớp Một cần nắm chắc chương trình, mục tiêu và
yêu cầu cần đạt của từng bài ; nên gần gũi, thân mật biết được tâm lý của các em
để thiết kế trò chơi vào bài dạy phù hợp và hiệu quả.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
17

18


Thiết kế trò chơi sao cho học sinh cả lớp đều được chơi, khuyến khích,
động viên những em còn hay nhút nhát, thiếu tự tin.
Giáo viên cần bố trí thời gian, khắc phục những khó khăn cơ sở vật chất
quan tâm sưu tầm các vật liệu đơn giản xung quanh để làm đồ dùng trò chơi gần
gũi với học sinh tạo cho học sinh khi chơi trò chơi cảm thấy thoải mái, gần gũi
hơn.
Giáo viên phải tìm hiểu nội dung, chương trình và sách giáo khoa (môn Toán
nói riêng) đặc biệt là khi lập bảng cộng, trừ trong phạm vi 10, nắm được đặc
điểm tâm sinh lí của học sinh lớp Một. Từ đó chủ động thiết kế trò chơi Toán học
sao cho hợp lý nhất, bài dạy sẽ đạt hiệu quả cao.
Trong tiết toán thường có không khí căng thẳng nên trong mỗi bài có thể
thiết kế trò chơi tạo cho lớp học sôi nổi, học sinh nắm bài sẽ chắc hơn và tạo cho
các em khá giỏi chơi 1 số trò chơi nâng cao hơn sẽ phát huy được khả năng sáng
tạo của các em.
2.2. Đối với nhà trường : Cần tăng cường trang thiết bị , đồ dùng (đồ
dùng phục vụ cho các trò chơi Toán) và đầu tư chút ít kinh phí cho giáo viên để
thiết kế một số trò chơi sử dụng được lâu dài phục vụ cho việc dạy và học đạt kết
quả cao.
Trên đây là bản sáng kiến “Thiết kế một số trò chơi môn Toán lớp Một
phần lập bảng cộng, trừ trong phạm vi 10” của tôi . Tôi rất mong được sự đóng
góp rút kinh nghiệm của Ban giám khảo và các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Chí Linh, tháng 2 năm 2015

19



- Viết bảng cột dọc : 2 + 1

; 1+2

3.2. Bài mới:
3.21. Giới thiệu bài:
3.2.2. Nội dung bài dạy :
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

* Hoạt động 1: Giới thiệu phép cộng, lập
bảng cộng trong phạm vi 4:
1, HD HS lập phép cộng : 3 + 1 = 4
- Yêu cầu HS thao tác trên bộ đồ dùng:

- HS lấy hình và gài 3 tam giác,

- GV gài: 3 + 1 = 4

thêm 1 tam giác . tất cả là …
21


Vậy 3 + 1 bằng mấy?

- HS gài và đọc : 3 + 1 = 4

2, HD HS lập phép cộng : 1 + 3 = 4
- Yêu cầu HS thao tác bằng hình tròn

phép tính?

đứng.

Chốt: Trong phép cộng, khi đổi vị trí
đứng của các số nhưng kết quả của hai
phép tính vẫn bằng 4: 3 +1 = 1 + 3 = 4
4, HD HS học thuộc bảng cộng
- Gọi HS đọc cá nhân

- HS đọc cá nhân - ĐT 1 lần

* Hoạt đông 2: Thực hành:
+ Bài tập 1: Tính

- 1 HS nêu yêu cầu BT

- GV hướng dẫn HS làm bảng con

- HS làm bảng con , mỗi dãy 1

- Gọi HS nêu phép tính

phép tính.

- Nhận xét, tuyên dương

- HS đọc .

22

- Kiểm tra, chữa bài, nhận xét.
3.2.3. Củng cố- dặn dò:
- Củng cố toàn bài, tuyên dương
- Dặn về nhà học thuộc phép cộng trong
phạm vi 3, phạm vi 4.

- HS chuẩn bị bài sau : Luyện tập

Thứ ba ngày 5 tháng 12 năm 2014
Tiết 2:

( có thiết kế và sử dụng trò chơi)

Phép trừ trong phạm vi 10
A. Mục tiêu :
- HS thuộc bảng trừ ; biết làm tính trừ trong phạm vi 10; biết viết phép tính thích
hợp với tình huống trong hình vẽ.
- Rèn kĩ năng làm phép trừ trong phạm vi 10.
- Giáo dục HS yêu thích học toán.
B. Đồ dùng dạy học:
23


- HS : Bộ đồ dùng học toán
C. Hoạt động dạy và học :
I .Kiểm tra bài cũ:

- 2 HS đọc bảng cộng trong phạm vi 10.
- 1 HS nêu cấu tạo số 10


- Giáo dục kĩ năng sống: Bạn bè phải đoàn
kết, quý mến nhau, ...
* Hoạt đông 2: Nhận biết mối quan hệ
giữa phép cộng và phép trừ:

* HS nêu sự giống, khác nhau giữa

*Yêu cầu HS quan sát mô hình( bảng phụ)

các phép tính trên.

*Hướng dẫn HS nhận biết mối quan hệ
giữa phép cộng và phép trừ.

* HS luyện đọc, ghi nhớ các phép

* Luyện đọc thuộc bảng trừ:

trừ.

- GV xoá (che) dần bảng

- HS đọc cá nhân .
- ĐT 1 lần

* Hoạt đông 3: Thực hành:

- 1 HS nêu yêu cầu BT

+ Bài tập 1: Tính