Đề án môn học
Phần mở đầu
Trớc xu thế toàn cầu hoá và hội nhấp kinh tế quốc tế, nớc ta phải tiến hành đổi
mới và mở cửa nền kinh tế thì mới có thể tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế. Trong
quá trình đó chúng ta cần phải có một lực lợng nào đó để dẫn dắt nền kinh tế đi
theo đúng hớng và đạt đợc những mục tiêu mà Đảng và Nhà nớc ta đã đặt ra,
giúp chúng ta hoà nhập mà không hoà tan trong bối cảnh nền kinh tế thế giới
hiện nay. Lực lợng đó chính là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, họ có một vai trò
rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của đất nớc. Nhng hiện nay ở nớc
ta vẫn cha xây dựng đợc một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi về trình độ và
năng lực chuyên môn và đủ về số lợng, muốn khắc phục đợc tình trạng đó chúng
ta phải có sự tác động vào công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Do đó làm thế nào nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế
là một vấn đề rất cấp thiết hiện nay.
Đề án môn học của em: Nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay với mục đích tìm hiểu về công tác đào tạo và
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay. Trên cơ sở đó em xin phép đa
ra một số giải pháp góp phần nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản
lý kinh tế ở nớc ta hiện nay.
Để làm rõ đợc các vấn đề trong việc đào tạo và bồi dỡng, em đã sử dụng rất
nhiều các tài liệu nh sách, giáo trình, thành quả nghiên cứu của các thầy trong trờng.
Bên cạnh đó em còn thu thập thông tin từ các nguồn khác nh báo, tạp chí...
Đề án này bao gồm một số nội dung sau:
- Chơng I: Những vấn đề lý luận cơ bản về chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế.
- Chơng II: Thực trạng công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay.
- Chơng III : Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng
cán bộ quản lý kinh tế.
Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Mai Văn Bu đã giúp đỡ em rất
nhiều trong việc nghiên cứu và hoàn thiên đề tài này.
quản lý kinh tế là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong đội ngũ cán bộ, công
chức nói chung. Họ là những ngời làm việc trong lĩnh vực quản lý kinh tế, trong
các cơ quan quản lý Nhà nớc về kinh tế, tham gia hoạch định chính sách kinh tế
và thực hiện việc quản lý của Nhà nớc đối với các hoạt động kinh tế trên phạm vi
toàn quốc hoặc trong từng vùng hay lĩnh vực cụ thể.
1
(4-tr128)
2
Đề án môn học
Cán bộ, công chức nói chung và cán bộ quản lý kinh tế nó riêng cần phải đợc
đào tạo và bồi dỡng một cách thờng xuyên, liên tục. Đối với mỗi loại cán bộ,
công chức lại có một nội dung đào tạo khác nhau, theo đó sẽ có nội dung về chất
lợng đào tạo khác nhau. Đối với cán bộ quản lý kinh tế thì chất lợng đào tạo dao
gồm hai nội dung chính, đó là trình độ, năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo
đức chính trị.
Trình độ và năng lực chuyên môn của ngời cán bộ quản lý kinh tế sẽ giúp cho
họ có kiến thức để giải quyết công việc, phối hợp hoạt động của các nhân viên
cấp dới; đó là sự hiểu biết chung về xu hớng phát triển của xã hội và thời đại.
Trình độ hiểu biết sẽ mở mang tầm nhận thức hớng về hiện đại hoá, hớng ra thế
giới, hớng tới tơng lai cho các cán bộ quản lý kinh tế. Đó còn là năg lực phân
tiách vấn đề; khái quát các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội để có những giải pháp
cho mọi vấn đề của đất nớc đợc đặt ra. Ngời cán bộ quản lý kinh tế cũng cần phải
thành thạo nghiệp vụ, chuyên môn, kỹ thuật và có kinh nghiệm công tác vững
vàng. Một ngời cán bộ quản lý kinh tế giỏi còn phải có năg lực quản lý bao gồm
năng lực thực tế về phân tích tình huống, năng lực quyết sách và giải quyết các
vấn đề, năng lực tổ chức và chỉ huy, năng lực kí kết và phối hợp hoạt động.Trình
kinh tế...để góp phần khắc phục các khuyết tật của thị trờng và giúp cho thị trờng
hoạt động có hiệu quả hơn. Họ còn giúp Nhà nớc xây đúng đắn dựng đờng lối,
chiến lợc phát triển kinh tế trong từng giai đoạn, từng ngành, từng lĩnh vực và
từng địa phơng, do đó đảm bảo công bằng xã hội và phát triển toàn diện nền kinh
tế. Hơn thế nữa, họ còn là những ngời quyết định tổ chức bộ máy quản lý Nhà nớc về kinh tế và lựa chọn cán bộ để thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ quản
lý và tạo ra môi trờng kinh doanh thuận lợi trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc.
Thứ hai, các cán bộ quản lý kinh tế là những ngời biến chủ trơng, đờng lối,
chiến lợc, chính sách, kế hoạch và các dự án phát triển kinh tế của Đảng và Nhà
nớc thành hiện thực. Họ sử dụng quyền lực Nhà nớc để thực hiện nhiệm vụ quản
lý và điều hành các hoạt động của nền kinh tế theo nguyên tắc tập trung dân chủ
trong quá trình phát triển kinh tế đất nớc và quản lý kinh tế ở phạm vi cả nớc hay
từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phơng cụ thể. Dựa trên cơ sở các chủ trơng,
đờng lôi, chiến lợc...phát triển kinh tế mà Nhà nớc đa ra, các cán bộ quản lý kinh
tế thực hiện việc phối hợp các quá trình quản lý kinh tế để điều chỉnh kịp thời
những mất cân đối, nhãng mâu thuẫn phát sinh giúp cho toàn bộ nền kinh tế vận
hành đúng hớng và đạt đợc những mục tiêu đặt ra.
Thứ ba, các cán bộ quản lý kinh tế là ngời có thể thu thập đợc nhngc nguyện
vọng chính đáng và hợp lý của nhân dân, là cầu nối giũa Nhà nớc với nhân dân
4
Đề án môn học
và các tổ chức kinh tế. Công việc của họ gắn liền với cuộc sống của nhân dân,
đôi khi họ phải làm việc trực tiếp với nhân dân để tìm hiểu mức sống của nhân
dân và cả nguyện vọng của họ đối với Nhà nớc. Trên cơ sở đó Nhà nớc cùng các
cán bộ quản lý kinh tế tìm ra các giải pháp, chính sách thích hợp để phát triển
kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân.
Thứ t, các cán bộ quản lý kinh tế giúp Nhà nớc có thể sử dụng và khai thác có
hiệu quả nhất các nguồn lực và cơ hội quốc gia. Trong quá trình vạch ra chủ trơng, đờng lối phát triển kinh tế trong cả ngắn hạn và dài hạn, họ có khả năng đa
Đề án môn học
và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế thể hiện ở trình độ, khả năng thực hiện các
công việc tơng ứng với thời gian và bằng cấp mà các cán bộ quản lý kinh tế nhận
đợc.
2. Vai trò chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế có vai trò rất quan trọng
trong sự nghiệp phát triển kinh tế của mọi quốc gia:
Đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế nhằm phục vụ cho sự nghiệp đổi
mới của đất nớc vì đây là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong lực lợng cán bộ
công chức. Mọi đờng lối, chủ trơng, chính sách... phát triển kinh tế của Đảng và
Nhà nớc đều đợc các cơ quan quản lý Nhà nớc về kinh tế thực hiện với lực lợng
cơ bản là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế. Trớc đây nớc ta đã tồn tại khá lâu theo
cơ chế quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp; nhng ngày nay cơ chế đó không còn
phù hợp nữa nên việc chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế là một yêu cầu cấp thiết
có tính sống còn nhằm tạo ra bớc phát triểm mới cho đất nớc. Trớc sự đổi mới
nh vậy, nếu chúng ta có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đợc đào tạo và bồi dỡng có chất lợng cao thì sẽ không bị lúng túng khi vận hành cơ chế kinh tế mới,
sẽ giải quyết đợc rất nhiều vấn đề nảy sinh khi chuyển sang cơ chế kinh tế mới.
Trớc xu hớng toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế thì chất lợng đào
tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cao sẽ tạo ra một đội ngũ cán bộ cán bộ
quản lý kinh tế giỏi. Họ sẽ giúp đất nớc nắm bắt đợc các cơ hội do toàn cầu hoá,
khu vực hoá và hội nhập kinh tế mang tới một cách nhanh chóng; đồng thời cúng
giúp hạn chế đợc những rủi ro thách thức. Trong quá trình hội nhập kinh tế, mọi
quốc gia đều phải mở cửa nền kinh tế, đa dạng hoá, đa phơng hoá các quan hệ
kinh tế đối ngoại trên nguyên tắc giữ vững độc lập chủ quyền, bình đẳng, cùng có
lợi, thu hút các nguồn lực bên ngoài để phát huy lợi thế và nguồn lực bên trong.
Không chỉ thế, khi tiến hành hợp tác kinh tế quốc tế, do mới tiếp cận với nền
kinh tế thế giới trong một thời gian cha phải là dài nên chúng ta không thể hiểu
hết luật chơi của nền kinh tế thị trờng cũng nh các thông lệ quốc tế khi tham
gia hợp tác với nớc ngoài, vì vậy chúng ta sẽ mắc phải không ít những va vấp,
hạn chế và sẽ phải chịu không ít những thua thiệt nếu nh chúng ta không có một
tuyển đợc những cán bộ quản lý kinh tế nh mong muốn phục vụ cho sự nghiệp
phát triển kinh tế đất nớc.
7
Đề án môn học
3. Nâng cao chất lợngđào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
3.1.Yêu cầu nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là một việc làm rất cấp bách hiện
nay không chỉ riêng đối với nớc ta mà đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.
Chính vì thế mà việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế không thể đợc
tiến hành một cách cẩu thả, việc nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng đó phải
đáp ứng đợc một số yêu cầu sau:
Nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế phải đồng
nghĩa với việc xây dựng đợc một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đủ về số lợng, có
chất lợng cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức và năng lực quản lý,
có khả năng tiếp thu đợc những kiến thức quản lý kinh tế mới của thế giới và biết
cách ứng dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của nớc mình. Đội ngũ
này phải có khả năng đáp ứng đợc các yêu cầu của nền kinh tế nớc ta đang trong
quá trình chuyển sang mô hình kinh tế mới kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa; đáp ứng đợc yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của nớc
ta nhằm đa nớc ta trở thành một nớc công nghiệp phát triển trong tơng lai; có khả
nng phản ứng nhanh trớc những ảnh hởng của toàn cầu hoá kinh tế quốc tế.
Nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cũng có nghĩa là phải nâng cao hiệu
quả hoạt động thực tiễn của các cán bộ quản lý kinh tế, đặc biệt là các cán bộ
quản lý kinh tế cấp cao. Nó phải phục vụ trực tiếp cho chiến lợc phát triển kinh tế
của đất nớc trong dài hạn và cả trong ngắn hạn. Đảm bảo sự chuyển tiếp và kế
thừa vững vàng giữa các lớp cán bộ quản lý kinh tế, tạo nguồn cho cán bộ quản lý
kinh tế trong tơng lai, nhằm đảm bảo cho sự phát triển kinh tế đất nớc trong thời
Thứ ba, hình thức đào tạo cũng có những ảnh hởng lớn tới chất lợng đào tạo
và bồi dỡng. Có nhiều hình thức đào tạo nh:
- Việc thuyên chuyển cán bộ quản lý kinh tế qua nhiều công việc khác nhau sẽ
giúp mở rộng kiến thức của những cán bộ quản lý kinh tế, đồng thời họ có thể
hiểu những chức năng khác nhau của các cơ quan.
- Bố trí họ vào làm công việc trợ lý, qua đó mở rộng tầm nhìn của những ngời
đợc đào tạo vì học có cơ hội để gần gũi với những ngời quản lý có kinh
nghiệm.
- Cũng có thể đề bạt tạm thời cán bộ quản lý kinh tế vào giữ một chức vụ nhất
định trong các cơ quan quản lý kinh tế, nhờ vậy mà họ tích luỹ thêm đợc
nhiều kinh nghiệm trong hoạt động quản lý thực tiễn.
- Đa họ tham dự vào các uỷ ban và hội đồng làm cho họ có cơ hội tiếp xúc với
những ngời có kinh nghiệm, làm quen với những vấn đề có liên quan tới cơ
2
(4-tr172)
9
Đề án môn học
quan. Qua đó họ học hỏi thêm về những quan hệ giữa các bộ phận khác nhau
trong cơ quan và các vần đề nảy sinh do mối quan hệ đó.
- Các cơ quan có nhu cầu đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế kết hợp
với các cơ sở đào tạo và bồi dỡng tổ chức các khoá học chính thức, các chơng
trình đào tạo dài hạn và ngắn hạn và cử cán bộ quản lý kinh tế của mình đến
học tập nghiên cứu tại các lớp học đó.
Thứ t, nếu các nguồn lực cho đào tạo và bồi dỡng đợc đáp ứng đầy đủ và hiện
đại: cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, kinh phí đào tạo...thì chất lợng đào tạo và
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng sẽ đợc nâng lên đáng kể.
thấy rõ hơn nữa chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế. Ngoài việc
đánh giá bản thân quá trình đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế, các cơ
quan thực hiện việc đánh giá cũng phải tiến hành đánh giá chất lợng đào tạo và
bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế thông qua năng lực cá nhân của cán bộ quản lý
kinh tế trong công việc chuyên môn, nghiệp vụ sau khi đợc đào tạo và khả năng
lực thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị có cán bộ đi đào tạo và bồi dỡng.
Cùng với việc đánh giá quá trình đào tạo và bồi dỡng, chúng ta còn phải tiến
hành đánh giá hệ thống đào tạo và bồi dỡng theo các nội dung nh hệ thống các
văn bản điều chỉnh các mối quan hệ trong lĩnh vực đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế, hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy thực hiện việc quản lý công tác
đào tạo và bồi dỡng, đội ngũ làm công tác đào tạo( đội ngũ giảng viên, các
chuyên gia...), đánh giá các cơ sở đào tạo, công tác lập kế hoạch và thực hiện kế
hoạch đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế của các cơ quan quản lý nhà nớc về kinh tế. Đồng thời cũng phải theo dõi và giám sát việc huy động, quản lý và
sử dụng các nguồn lực đợc đầu t cho công tác đào tạo và bồi dỡng.
Việc đánh giá chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là một quá
trình thờng xuyên, liên tục, vừa mang tính khoa hoc, vừa phản ánh đúng thực tế
chất lợng của việc đào tạo và bồi dỡng. Nó có thể đợc coi là một quá trình kĩ
thuật nhằm phân tích thông tin và tính toán hai mặt chi phí và lợi ích của việc đào
tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế, để từ đó có những điều chỉnh hợp lý giúp
cho việc đào tạo và bồi dỡng đạt đợc những mục tiêu và yêu cầu đặt ra nhằm
nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta hiện nay.
Chơng II
Thực trạng công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta hiện
nay
11
Đề án môn học
I.
hoạt động cho đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế hiện nay.
3
(2-tr )
12
Đề án môn học
Bên cạnh những thành quả đã đạt đợc, công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế vẫn còn rất nhiều bất cập. Chất lợng đội ngũ cán bộ quản lý kinh
tế cha đợc phủ đều trên tất cả các khối. Số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ tập
trung chủ yếu ở các cơ quan trung ơng, sau đó đến tỉnh và huyện, càng xuống cấp
dới thì trình độ của các cán bộ quản lý kinh tế càng giảm xuống. Thậm chí ở các
vùng sâu, vùng xa vẫn còn tình trạng cán bộ quản lý kinh tế bị mù chữ. Có một
bộ phận không nhỏ cán bộ ở các cơ quan thực hiện quản lý Nhà nớc về kinh tế
không đợc đào tạo và bồi dỡng những kiến thức cơ bản về quản lý kinh tế hoặc
nếu có đợc đào tạo thì chỉ trong một thời gian rất ngắn. Hiện tại, tỷ lệ cán bộ
quản lý kinh tế đợc đào tạo trong thời kỳ kinh tế tập trung bao cấp còn rất cao, có
khoảng 65% tốt nghiệp trớc năm 1989. Số cán bộ đợc đào tạo và số cần đợc đào
tạo lại chiếm tỷ lệ ngang bằng nhau( khoảng 50%) 4. Các hình thức đào tạo và bồi
dỡng cha đợc tiến hành một cách khoa học và thống nhất. Công tác đào tạo và
bồi dỡng cha gắn chặt với việc sử dụng cán bộ quản lý kinh tế, nó còn phụ thuộc
nhiều vàp sự quan tâm của các lãnh đạo cao cấp. Nơi nào đợc quan tâm nhiều thì
vấn đề đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế và việc phân bổ sử dụng cán bộ
sau đào tạo khá hợp lý, còn nơi nào thiếu sự quan tâm thì việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế bị thả nổi. Điều đó dẫn đến tình trạng ngời cần học thì
không đợc học và không có chỗ để học; ngời không cần học lai đợc cử đi học đã
gây ra sự lãng phí không nhỏ. Thêm vào đó, việc xây dựng thái độ, hành vi, t tởng chính trị...cho các cán bộ quản lý kinh tế cũng ít đợc chú trọng. Chính vì vậy
mà chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế nói chung còn thấp, chất
Nhận thức các cơ quan sử dụng cán bộ cán bộ quản lý kinh tế và của bản thân
các cán bộ đó về vai trò của việc nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế đã có nhiều chuyển biến tích cực nhng vẫn cha có sự thống nhất.
Các cơ quan nhiều khi cử cán bộ đi đào tạo là chỉ lấy lệ nhằm nâng tỷ lệ cán bộ
của mình đã qua đào tạo lên để chạy theo thành tích, không có sự kiểm ta, giám
sát, quản lý đối với các cán bộ quản lý kinh tế đợc cử đi học nên việc đào tạo và
bồi dỡng gần nh đợc thả nổi. Còn bản thân các cán bộ quản lý kinh tế thì chỉ coi
đây là một bớc đệm cho sự thăng tiến của mình mà cha nhận thức đợc rằng việc
đào tạo và bồi dỡng là cơ hội nâng cao trình độ và năng lực chuyên môn, mở
rộng hiểu biết, tích luỹ kinh nghiệm của mình.
Chế độ đãi ngộ đối với các cán bộ quản lý kinh tế trong quá trình đào tạo và
sau khi đợc đào tạo và bồi dỡng đã đợc cải thiện nhiều nhng vẫn cha thoả đáng để
khuyến khích đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế không ngừng học tập, nâng cao
trình độ. Nhiều cán bộ quản lý kinh tế lúc đi học thì phải tự lo kinh phí, sau khi
đi học về thì bị mất vị trí công tác ban đầu và bị chuyển sang vị trí công tác mới
không thích hợp, thậm chí là bị mất việc làm.
Việc quản lý công tác đào tạo và bồi dỡng của Nhà nớc, các cơ quan sử dụng
cán bộ quản lý kinh tế và các cơ sở đào tạo đã chặt chẽ hơn trớc nhng vẫn còn cha hợp lý, khoa học, toàn diện và thiếu sự phối hợp của các cơ quan đó. Cha tiến
hành quản lý trên tất cả các khâu của quá trình đào tạo và bồi dỡng, các văn bản
tạo hành lang pháp lý cho hoạt động đào tạo và bồi dỡng hiện nay rất thiếu và
chất lợng không cao, nội dung văn bản chồng chéo dẫn đến việc thi hành không
14
Đề án môn học
đồng bộ, không thống nhất; đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo, bồi dỡng không đợc
đào tạo coa bản, thiếu kiến thức và kinh nghiệm.5
2. Từ phía các cơ sở tổ chức đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Nguyên nhân của các thực trạng về chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản
lý kinh tế ở nớc ta hiện nay không phải chỉ ở phía các cơ quan đơn vị sử dụng cán
Đề án môn học
viên, vốn đầu t cho th viện mua sách vẫn còn ít. Các phơng tiện để học tập của
học viên còn thiếu và lạc hậu.
Đội ngũ giáo viên thực hiện công tác giảng dạy ở các cơ sở đào tạo và bồi d ỡng không ngừng trởng thành về cả số lợng và chất lợng. Đội ngũ giáo viên này
không chỉ đợc bồi dỡng các kiến thức mới về kinh tế thị trờng, về những kiến
thức thực tế trong hoạt động kinh tế của nớc ta mà còn đợc bồi dỡng thêm về
ngoại ngữ và sử dụng máy vi tính, nhiều giáo viên đã có thể giảng dạy hoàn toàn
bằng tiếng Anh...Bên cạnh những mắt trởng thành này, hiện tại đội ngũ giáo viên
vẫn còn rất nhiều bất cập: mặc dù quy mô đào tạo của các trờng tăng lên nhng số
lợng giáo viên của các cơ sở đào tạo thì hầu nh không tăng lên do biên chế bị
đóng băng, chậm đợc bổ sung hàng năm; cơ cấu của đội ngũ giáo viên không hợp
lý nếu ngay bây giờ các cơ quan chức năng không có một chính sách bổ sung,
đào tạo kịp thời sẽ gây ra sự hẫng hụt về đội ngũ giáo viên trong những năm tới.
Trình độ ngoại ngữ và tin học của giáo viên vẫn cha thực sự cao, số giáo viên có
thể giảng dạy trực tiếp bằng ngoại ngữ cha nhiều. Các cán bộ, giảng viên vẫn cha
toàn tâm toàn ý với công tác giảng dạy do Nhà nớc và các cơ sở đào tạo và bồi dỡng vẫn cha xây dựng đợc những chính sách thoả đáng cho họ.
Nội dung, chơng trình và phơng thức đào tạo đã có nhiều cải tiến. Danh mục
ngành và chuyên ngành đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế đã đợc nghiên
cứu sửa đổi để phù hợp với yêu cầu của cơ chế kinh tế mới của nớc ta trong giai
đoạn hiện nay. Các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng tiến
hành đổi mới cơ cấu kiến thức và nội dung đào tạo để đảm bảo sự phù hợp với
những đòi hỏi của nền kinh tế thị trờng, thay thế các kiến thức của nền kinh tế kế
hoạch hoá tập trung bằng kiến thức của nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội
chủ nghĩa. Hầu hết các môn học đều đã đợc xây dựng hệ thống giáo trình phục
vụ cho việc giảng dạy của giáo viên và học tập, nghiên cứu của học viên. Các phơng thức đào tạo và bồi dỡng ngày càng đa dạng và linh hoạt nh đào tạo và bồi dỡng tập trung, mở rộng tập trung, từ xa...Tuy nhiên trong cơ cấu, nội dung và phơng thức đào tạo vẫn còn có những tồn tại mà chúng ta cần phải tập trung giải
quyết ngay nếu muốn nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý
kinh tế hiện nay. Đó là trong quá trình đào tạo và bồi dỡng số môn học còn quá
nhiều, thời gian học mỗi môn lại ít nên học viên không thể hiểu một cách sâu sắc
rằng trách nhiệm đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế không chỉ là của các
cơ sở đào tạo mà nó còn là trách nhiệm của bản thân các cơ quan đó, đặc biệt là
đối với các nhà quản lý cấp cao trong cơ quan, đơn vị. Họ phải tích cực tham gia
vào các quá trình đào tạo, hỗ trợ và can thiệp vào các quá trình đào tạo. Hơn thế
họ còn phải là những ngời thực hiện công tác tuyên truyền về những chính sách
chú trọng đến việc giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà Nớc và tầm quan trọng cảu
công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế cho những cán bộ quản lý
kinh tế khác, những cán bộ quản lý kinh tế ở cấp thấp hơn để cho bản thân mỗi
ngời cán bộ quản lý kinh tế nhận thức đợc rõ nhu cầu phải nâng cao trình độ cho
bản thân. Từ đó giúp họ tự giác tham gia vào các khoá đào tạo và bồi dỡng cán
bộ quản lý kinh tế hay tự xác định một phơng pháp học tập nào đó cho bản thân.
Các cơ quan, đơn vị đó có thể làm một số các công việc cụ thể sau:
- Họ có thể tổ chức các buổi toạ đàm định kỳ về sự cần thiết phải nâng cao trình
độ của cán bộ quản lý kinh tế để làm cho các cán bộ đó thấy đợc ý nghĩa và
tầm quan trọng của việc phải nâng cao kiến thức của mình trong thời đại ngày
nay.
18
Đề án môn học
- Các cơ quan, đơn vị này cũng có thể tổ chức các cuộc thi, các cuộc trao đổi để
cho họ có cơ hội giao lu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm của nhau, trau dồi
thêm những kiến thức chung về công tác quản lý kinh tế.
Đi đôi với việc tuyên truyền để nâng cao nhận thức của tất cả cán bộ quản lý
kinh tế từ trên xuống dới với đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế thì các
cơ quan đó phải tiến hành xây dựng các chiến lợc phát triển đội ngũ cán bộ quản
lý kinh tế sao cho phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của từng vị trí công tác.
Đây là một công tác rất quan trọng trong việc nâng cao chất lợng đào tạo và bồi
dỡng cán bộ quản lý kinh tế bởi nó sẽ giúp cho việc đào tạo đợc đúng hớng, đứng
vùng lãnh thổ.
Không chỉ cần làm tốt các công việc trên, các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý
kinh tế còn phải có các kế hoạch sử dụng hợp lý đối với các cán bộ đã đợc đào
tạo và bồi dỡng kiến thức về quản lý kinh tế, tránh tình trạng lãng phí các nguồn
lực do chi phí cho công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế là rất lớn.
Các cán bộ sau khi đi học về cần đợc đa vào những vị trí công tác phù hợp tơng
ứng với năng lực làm việc của họ; có thể đề bạt họ, đa họ lên nắm giữ một vị trí
công tác cao hơn vị trí công tác trớc đây của họ. Nhờ vậy mà họ có thể làm việc
có hiệu quả nhất, đồng thời cũng khuyến khích họ không ngừng học tập, nâng
cao kiền thức về cả chuyên môn và kỹ năng làm việc.
Song song với việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế, các cơ quan
chức năng cũng cần phải xây dựng hệ thống kiểm tra và đánh giá công tác đào
tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế làm việc thực sự có hiệu quả. Hệ thống
này phải ngày càng đợc hoàn thiện bằng việc bổ sung và hoàn thiện các văn bản
pháp quy làm cơ sở cho nó hoạt động nh: các quy chế về việc đào tạo và bồi dỡng
cán bộ quản lý kinh tế, nghiên cứu để sửa đổi hay bổ sung thêm các văn bản quy
định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản
lý kinh tế, các tiêu chí để đánh giá công tác đào tạo....Qua đó cũng làm cho công
tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế phù hợp hơn với tình hình hiện
nay của nớc ta. Bên cạnh các văn bản pháp quy thì còn phải xây dựng cho hệ
thống này một đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểm tra và đánh giá có tính
chuyên nghiệp cao, đạo đức tốt để đảm bảo đợc tính khoa học, tính chính xác và
công minh trong công tác kiểm tra và đánh giá. Nhiệm vụ của hệ thống này là:
- Phải thờng xuyên thu thập thông tin phản hồi về quá trình đào tạo và bồi dỡng
cán bộ quản lý kinh tế nhằm đa ra đợc những quyết định và điều chỉnh kịp
thời cho việc tổ chức đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
- Các cơ quan có chức năng kiểm tra đánh giá phải thực hiện việc này một cách
thờng xuyên, khoa học và nghiêm túc để theo dõi xem nội dung, chơng trình
của công tác đào tạo có đợc thực hiện đúng hay không, mục tiêu của việc đào
tạo và bồi dỡng có thể đạt đến đợc hay không để từ đó có những điều chỉnh
quản lý chặt ché từ cơ sở tới trung ơng. Nhà nớc và các bộ ngành phải thu gọn
các đầu mối đào tạo của các cơ quan, đơn vị có nhu cầu đào tạo, bồi dỡng và sử
dụng cán bộ quản lý kinh tế. Muốn việc sắp xếp, bố trí lại các cơ sở đào tạo đợc
thực hiện tốt thì các cơ quan chức năng cần phải khẩn trơng tiến hành các công
việc sau:
- Phải rà soát lại một cách toàn diện về điều kiện, khả năng của từng cơ sở đào
tạo, trong đó đặc biệt chú trọng tới các vấn đề: Mặt bằng của các cơ sở, hệ
thống phòng học và các trang thiết bị phục vụ cho nghiên cứu và giảng dạy,
21
Đề án môn học
đội ngũ giáo viên...Trên cơ sở đó có thể tìm ra đợc những điểm yếu, điểm
mạnh của từng cơ sở và có hớng xử lý sao cho hợp lý.
- Tiến hành kiểm tra đánh giá chất lợng đào tạo cán bộ quản lý kinh tế của từng
cơ sở, từ đó xây dựng đợc kế hoạch sắp xếp cho phù hợp với tình hình hiện
nay.
Đội ngũ giảng viên cũng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định tới
chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế, vì vậy việc tăng cờng về số
lợng và nâng cao chất lợng đội ngũ giảng viên cũng là một việc làm cần thiết góp
phần nâng cao chất lợng đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế. Ngời ta vẫn
coi đội ngũ thầy giáo nh là cái máy cái-sản phẩm làm ra tốt hay xấu phụ thuộc
vào cái máy cái tốt hay xấu. Để có đội ngũ giảng viên thực sự giỏi, Nhà nớc phải
có một hệ thống chính sách thật thoả đáng đối với họ:
- Các cơ sở đào tạo cần đề nghị Nhà nớc xây dựng một chính sách đãi ngộ hợp
lý đối với đội ngũ giảng viên thông qua chính sách tiền lơng và trả tiền thâm
niên. Tăng hệ số lơng và mức phụ cấp cho đội ngũ giáo viên nói chung và các
giáo viên thực hiện việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế nói riêng,
điều đó giúp họ đảm bảo đợc cuộc sống và toàn tâm toàn ý với công việc
giảng dạy. Đồng thời cũng phải tăng tốc độ tăng lơng theo thời gian công tác
tổ chức đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế nh: diện tích mặt bằng, số
lợng phòng học, trang thiết bị giảng dạy, số lợng sinh viên trong một lớp... thì
việc đào tạo mới đạt đợc hiệu quả cao.
- Đầu t nâng cấp hệ thống th viện, thờng xuyên bổ sung các loại sách mới phục
vụ cho việc học tập, nghiên cứu của cả giảng viên và học viên
- Cùng với việc đa ra các kế hoạch đầu t thì nhà nớc và các cơ sở đào tạo cũng
phải nghiên cứu đầu t và tạo nguồn kinh phí để thực hiện các dự án đầu t đó,
nguồn kinh phí này có thể đợc huy động từ ngân sách Nhà nớc, từ trong dân,
hay nguồn vốn ODA, cũng có thể huy động từ sự đóng góp của các đoàn thể
và các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý kinh tế, tìm kiếm các nguồn tài trợ của
các tổ chức, doanh nghiệp, của các cá nhân trong và ngoài nớc.
- Trong kế hoạch đầu t cho các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế
thì phải đặc biệt chú trọng đầu t làm hoàn thiện hệ thống giáo trình, xây dựng
hệ thống giáo trình đảm bảo tính thống nhất và khoa học, sát hợp với hoàn
cảnh, điều kiện của Việt Nam và hiện đại. Muốn vậy Nhà nớc và các cơ sở
đào tạo cũng phải đa ra các chính sách nhằm tập hợp những chuyên gia, nhà
khoa học đầu ngành trong mỗi lĩnh vực, nội dung cần đào tạo để xây dựng tài
liệu học tập và giảng dạy cho lĩnh vực đó.
23
Đề án môn học
Trong công tác đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế, vấn đề hợp tác
quốc tế là rất cần thiết. Do đó Nhà nớc và các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế cũng cần có những phơng hớng và biện pháp cụ thể để tăng cờng
hợp tác quốc tế về mọi mặt trong việc đào tạo và bồi dỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Tăng cờng hợp tác quốc tế nhằm tiếp thu những kinh nghiệm về quản lý kinh tế,
mở rộng tầm nhìn và nâng cao năng lực quản lý kinh tế cho các cán bộ quản lý
kinh tế phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam và đào tạo đợc những
chuyên gia giỏi trong lĩnh vực quản lý kinh tế.
Nghĩa Xã Hội. Đồng thời qua đó cũng giúp họ mở rộng các kiến thức về quản
lý kinh tế, kỹ năng và nghiệp vụ quản lý kinh tế.
- Đổi mới phơng pháp giảng dạy trong các cơ sở đào tạo và bồi dỡng cán bộ
quản lý kinh tế theo phơng châm giảng viên chủ đạo, học viên chủ động.
Trong lớp học, giảng viên phải luôn là ngời tạo ra nhu cầu học tập cho học
viên, gợi mở cho học viên thấy những cái hay, cái thú vị của những vấn đề mà
họ đang nghiên cứu; kích thích sự hứng thú tiếp nhận kiến thức và khả năng
sáng tạo, t duy của học viên. Để làm đợc những việc nh vậy, giảng viên phải
luôn kiểm soát đợc học viên và gắn kết đợc họ và các khâu học tập, luôn đa ra
những tình huống thực tế để thảo luận và phát huy dân chủ trong thảo luận.
Còn học viên phải luôn chủ động, tích cực, độc lập và sáng tạo trong học tập,
hào hứng tiếp thu những kiến thức khoa học và vận dụng vào trong thực tiễn,
hoàn thành công việc bằng chính sức lực của mình.
- Tiến hành đa dạng hoá các hình thức đào tạo trong cả ngắn hạn và dài hạn, tạo
điều kiện thuận lợi cho các cán bộ vừa có thể đi làm, vừa có thể đi học. Đó là
các hình thức nh: Đào tạo chính qui hệ tập trung, đào tạo từ xa, đào tạo và bồi
dỡng ngắn hạn để tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ; thực tập để đề bạt lên
chức vụ cao hơn.
- Giảng viên cần kết hợp nhiều phơng pháp giảng dạy trong một giờ lên lớp,
nhất là các phơng pháp nhằm huy động sự tham gia tích cực của học viên,
khai thác tối đa các phơng tiện, thiết bị đợc đầu t.
25