BM 01-Bia SKKN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ
BÀI GIẢNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY
MÔN CÔNG NGHỆ 11
Người thực hiện: NGUYỄN TRẦN KIM KIỀU
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Công nghệ
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: .......................................................
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình
Đĩa CD (DVD)
Số năm có kinh nghiệm: 05
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Thiết kế và sử dụng
phương pháp Graph trong dạy học môn Công nghệ 11
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVINSPIRE ĐỂ THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY MÔN CÔNG NGHỆ 11
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới phương pháp dạy – học là một trong những mục tiêu lớn ngành
giáo dục và đào tạo đặt ra trong giai đoạn hiện nay. Người thầy từ việc truyền đạt
kiến thức thành người hướng dẫn học sinh tìm đến kiến thức, rèn luyện cho học
sinh có thói quen tư duy sáng tạo. Xu hướng dạy học “lấy người thầy làm trung
tâm” giai đoạn hiện nay không còn phù hợp nữa và đang được chuyển đổi thành
“lấy người học làm trung tâm”. Trong quá trình dạy từng bước áp dụng các phương
pháp, phương tiện tiên tiến vào quá trình dạy và học. Khuyến khích và phát triển
khả năng tự học của học sinh. Cùng theo đó là sự phát triển và bùng nổ một khối
lượng thông tin, kiến thức khổng lồ đòi hỏi người học phải biết cập nhật kiến thức
một cách nhanh chóng và kịp thời để có thể đứng vững trong giai đoạn hiện nay.
Việc đổi mới nâng cao hiệu quả phương pháp dạy – học bất kỳ giai đoạn nào
đều cần sử dụng tới công nghệ. Với sự phát triển công nghệ thông tin hiện nay thì
mô hình dạy học với sự hỗ trợ của máy tính, trong đó sử dụng để thực hiện bài
giảng điện tử nâng cao hiệu quả dạy học là rất cần thiết. Vì vậy những mô hình đó
có thể giúp học sinh tiếp thu dễ dàng và có thể khắc sâu kiến thức hơn.
Vì vậy để góp phần phát triển giáo dục Việt Nam đáp ứng nhu cầu đào tạo
nhân lực cho một nền kinh tế, chỉ thị 58- CT/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định:
“…Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giáo dục và đào tạo ở
hành soạn thảo và thiết kế bài giảng điện tử. Trong số các phần mềm, Activinspire
là một cái tên khá xa lạ đối với giáo viên Việt Nam. Đây là phần mềm soạn bài
giảng nằm trong hệ thống Dạy và học tương tác của tập đoàn Giáo dục quốc tế
Promethean (Vương quốc Anh). Hệ thống này bao gồm: ActivBoard – bảng từ
tương tác; ActivPen – bút từ tương tác, vừa có tính năng như bút viết bảng, vừa
hoạt động như một con chuột máy tính; ActivVote – hệ thống phản hồi trắc nghiệm
của học sinh… tạo thành một hệ thống kết nối hỗ trợ tốt việc dạy học tương tác
giữa học sinh và giáo viên.
1.1 Những tiện ích của phần mềm ActivInspire
- Tạo môi trường tương tác toàn diện.
- Thu hút sự tập trung chú ý, tham gia của học sinh ngay cả những học sinh
thụ động, e ngại nhất. Kích hoạt khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh.
- Tạo bài giảng phù hợp với nhu cầu của các học sinh.
- Giúp học sinh có thể dễ dàng hình dung và có khái niệm chính xác về các
hình ảnh, sự vật, âm thanh…
- Khuyến khích học sinh xây dựng các khái niệm thông qua thực hiện và thử
nghiệm.
- Tạo bài học vui nhộn.
- Nâng cao năng lực của học sinh và chuyên môn của giáo viên.
- Có thư viện tài nguyên rộng lớn và đầy đủ công cụ hỗ trợ giáo viên soạn
giáo án một cách dễ dàng, nhanh chóng, hiệu quả.
1.2 Những chức năng của phần mềm ActivInspire
- Thay thế bảng thông thường, không dùng phấn, chỉ dùng bút điện tử tương
tác trực tiếp lên bảng.
- Tạo giáo án thông qua các trang trình bày, có thể sao lưu từ các tập tin đã
có như word, excel, powerpoint…
- Có các giáo cụ điện tử hỗ trợ giáo viên soạn giáo án nhanh chóng, dễ dàng.
- Các công cụ trình bày bài giảng sinh động như: tô sáng, tô màu tạo điểm
nhấn, công cụ đèn chiếu điểm, màng khám phá, kính lúp…
- Có các công cụ ghi âm, ghi hình, ghi lại các thao tác thực hiện trên bảng.
nhưng khả năng và đồng lương khiêm tốn của giáo viên chỉ vừa đủ trang trải trong
gia đình. Mặt khác một số giáo viên cho rằng dạy và học tập theo xu hướng truyền
thống vẫn đạt được hiệu quả hoặc là giáo viên đã có tuổi thì “học hỏi và áp dụng
công nghệ làm gì, sắp về hưu rồi”, còn một phần không ít giáo viên chưa có những
am hiểu nhất định về tin học để xây dựng giáo án và thiết kế bài giảng điện tử.
- Đa số giáo viên dạy theo kinh nghiệm vốn có của bản thân, cố gắng truyền
thụ hết các kiến thức có trong giáo trình theo kiểu thuyết trình minh họa nên không
khơi dạy được tiềm năng sáng tạo, phát huy tính tích cực nhận thức của người học.
- Giáo viên Công nghệ chưa tạo được hứng thú cho học sinh, thường xuyên
sử dụng các phương pháp truyền thống, chưa áp dụng các phương tiện mới như hệ
thống dạy học tương tác (phần mềm ActivInspire, bảng ActivBoard, bút
ActivPen…). Mặc dù nhà trường đã đầu tư 3 phòng với hệ thống dạy học tương tác
nhưng đa số giáo viên chưa sử dụng thành thạo phần mềm cũng như các thao tác
trên bảng tương tác nên giáo viên thường sử dụng các phần mềm quen thuộc như
PowerPoint, Violet và sử dụng các phòng này như một phòng trình chiếu bình
thường.
Tóm lại: Thiết kế bài giảng bằng phần mềm Activinspire trong dạy học môn
Công nghệ 11 là cần thiết và thiết thực. Từ đó, tác giả xác định cần phải đưa ra giải
pháp thay thế hoàn toàn mới dựa trên các quan điểm nghiên cứu khoa học và thực
tiễn của bản thân người thực hiện sáng kiến kinh nghiệm với mục đích để có sáng
kiến, cải tiến nâng cao chất lượng giảng dạy hoặc giáo dục học sinh.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Hình 2. Activote
Trường THPT Võ Trường Toản
Hình 3. ActivExpression
Trình thu âm (Sound recorder): cho phép ghi lại âm thanh thành một
tập tin trong flipchart. Ví dụ, có thể tạo ra các trích đoạn âm thanh và liên kết
chúng vào các từ nhằm giúp HS phát âm hoặc ghi lại âm thanh trong khi thực hiện
chức năng quay phim màn hình bằng trình quay phim màn hình.
Trình quay phim màn hình (Screen recorder): cho phép thu lại bất cứ
những gì xảy ra trên màn hình thành một tập tin video (*.avi). Có thể giữ file âm
thanh trong flipchart, hoặc lưu đến một thư mục tài nguyên và phát lại mỗi khi cần
thiết.
Công cụ vén màn hình (Revealer): có thể che phủ và làm hiện dần
trang flipchart.
Công cụ đèn chiếu điểm (Spotlight tool): cho phép chọn lọc ẩn hiện
các vùng trong trang flipchart.
1.2 Các trình duyệt của phần mềm
Một flipchart có thể chứa nhiều trang và nhiều đối tượng. Mỗi trang và mỗi
đối tượng bao gồm nhiều đặc điểm và thuộc tính. Phần mềm ActivInspire giúp
thao tác với các đặc điểm và thuộc tính này bằng cách cung cấp một trình duyệt đối
với mỗi khoản mục quan trọng. Có 7 trình duyệt trong ActivInspire:
- Trình duyệt thao tác (Action Browser)
: Giúp liên kết nhanh chóng một
thao tác với một đối tượng. Điều này có nghĩa là khi chọn đối tượng thì thao tác đã
liên kết với đối tượng sẽ được thực hiện.
- Trình duyệt biểu quyết (Voting Browser)
1.3 Các thao tác cơ bản để sử dụng phần mềm ActivInspire
1.3.1 Khởi động và kết thúc làm việc với phần mềm ActivInspire
Để khởi động phần mềm ActivInspire, có thể thực hiện một trong các cách
sau:
- Cách 1: Start/ click vào mục ActivInspire.
- Cách 2: Kích hoạt một tệp tin ActivInspire từ một thư mục lưu trữ. Lúc
này, ActivInspire được khởi động đồng thời mở tệp tin đã chọn. Các tệp tin của
ActivInspire có phần mở rộng là “*.flipchart”.
Để kết thúc làm việc với ActivInspire, có thể thực hiện một trong các cách
sau:
- Cách 1: Click vào thẻ tệp tin ở trên thanh công cụ/ chọn nút thoát
- Cách 2: Click vào nút
.
(close) ở phía trên bên phải của màn hình.
Nếu các thay đổi trong nội dung của tệp tin chưa được lưu thì hộp thoại hỏi
trước khi thoát sẽ xuất hiện. Chọn nút
để lưu tệp tin và kết thúc làm việc.
1.3.2 Tạo một tệp tin mới
- Cách 1: Click vào thẻ tệp tin ở trên thanh công cụ/ chọn mục bảng lật
mới (hoặc chọn mục mới / lựa chọn kích cỡ bảng lật mới).
- Cách 2: nhấn tổ hợp phím Ctrl + N
thuộc tính” chọn mục “nhận dạng” đặt tên cho từng đối tượng trong mục “từ
khóa”.
- Bước 3: chọn tất cả “đối tượng được chứa”. Vào “trình duyệt thuộc tính”
chọn mục “thùng chứa”. Đối với đối tượng bị chứa, chỉ làm việc với một mục là
“trở lại nếu không chứa”, chọn “đúng”.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
- Bước 4: chọn đối tượng chứa (thùng chứa). Vào “trình duyệt thuộc tính”
chọn mục “thùng chứa”, trong đó sẽ có các mục sau:
+ Mục “có thể chứa”, chọn “từ khóa”.
+ Mục “chứa từ”, nhập từ khóa đã đặt với đối tượng được chứa đúng.
+ Mục “âm thưởng”, chọn “đúng”.
+ Mục “địa điểm âm thưởng” click vào nút hai chấm để tìm âm thanh cần
tán thưởng.
- Bước 5: nhấn tổ hợp (Ctrl + S) để lưu. Chuyển sang chế độ trình chiếu để
kiểm tra.
1.4.2 Hiệu ứng ẩn / hiện: click vào một đối tượng nào đó thì một đối tượng khác
sẽ ẩn đi hoặc hiện ra.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 8
trên cùng.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
- Bước 3: Vào biểu tượng công cụ, chọn mực thần kỳ. Giữ chuột trái tô hình
tròn theo ý thích bên đối tượng che. Cần giữ chuột trái liên tục, không nên bỏ
chuột trái, vì khi đó sẽ tạo ra nhiều nét bút khác nhau.
- Bước 4: Tạo đường viền và cán cho kính lúp bằng cách sử dụng công cụ
hình dạng hoặc sưu tầm hình ảnh kính lúp.
- Bước 5: Dùng chuột đưa hình ảnh kính lúp lên tầng trên cùng bởi vì nó
đang nằm ở tầng giữa, chú ý phải đưa lên lớp trên cùng của tầng trên cùng.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
Sau đó đưa hình ảnh kính lúp tới hình tròn của mực thần kỳ để nhóm chúng
chụp nhanh/ chụp nhanh đến/ chọn trang hiện tại.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
- Bước 4: Gán thuộc tính đưa về trước cho mỗi gợi ý. Chọn ô thứ tự hàng
ngang. Trong trình duyệt thao tác/ đưa về trước/ đích: gợi ý / ok/ áp dụng các thay
đổi.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 14
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
- Bước 5: Vẽ bảng từ khóa. Nhập nội dung. Công cụ/ máy ảnh/ hình chụp
nhanh khu vực/ trang hiện tại/ cắt/ dán. Vẽ một đối tượng hình ảnh cần click/ chọn
đối tượng/ trong trình duyệt thao tác/ đưa về trước.
- Bước 6: Chèn nhạc: chọn đối tượng văn bản “TRÒ CHƠI Ô CHỮ”. Trên
thanh tiêu đề chọn chèn/ click liên kết/ click tệp tin/ đến địa chỉ tệp tin/ click open/
thoát khỏi đối tượng/ lưu tệp tin vào bảng lật/ phát tự động/ vòng lặp/ ok.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Công nghệ bảng dạy học tương tác Activboard cho phép tích hợp nội dung
các văn bản, hình ảnh, âm thanh, phim ảnh, thí nghiệm ảo, trắc nghiệm, đánh giá
và kết nối internet vào trong bảng tương tác. Vì vậy Activboard có thể dễ dàng
cuốn hút được sự chú ý của người học. Kết hợp “máy chiếu gần” với bảng
Activboard cho phép điều chỉnh độ cao của bảng, giảm hiệu ứng đổ bóng và tăng
cường độ an toàn cho máy chiếu.
Hình 5. Bảng Activboard có gắn “đèn chiếu gần”
1.6 Activpen (Bút tương tác)
Bút không dùng pin, vừa có tính năng như bút viết bảng thông thường, vừa
hoạt động như con chuột máy tính để kích hoạt các đối tượng.
2. Thiết kế và sử dụng bài giảng bằng phần mềm ActivInspire
2.1 Nguyên tắc thiết kế bài giảng bằng phần mềm ActivInspire
2.1.1 Đảm bảo tính sư phạm
- Tập trung được sự chú ý của học sinh.
- Màu sắc hài hòa, phù hợp tâm lí học sinh và nội dung bài giảng.
- Chữ viết đảm bảo mật độ, kích cỡ và kiểu dáng phù hợp.
- Các minh họa ngành, nghề cần thể hiện tính chuyên nghiệp và chuẩn mực;
tương thích với sự kì vọng của học sinh.
- Nội dung và minh họa thể hiện được thái độ tích cực, sử dụng tốt khả năng
trình diễn thông tin Multimedia sẽ đảm bảo cho quá trình nhận thức của học sinh
theo quy luật “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng”
- Các trang trình chiếu, các công cụ, các phương tiện phải phù hợp với mục
đích dạy và học.
2.1.2 Đảm bảo tính hiệu quả
- Thực hiện được mục tiêu bài học.
- Học sinh ghi chép được bài, hiểu bài và hứng thú học tập.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 17
Việc cập nhật để chỉnh sửa, nâng cấp và ngày càng hoàn thiện hệ thống các bài
giảng là việc làm có ý nghĩa trong việc hình thành các thư viện tư liệu điện tử,
những tiêu chí chuẩn mực của một nền giáo dục điện tử trong tương lai.
2.1.6 Đảm bảo các yêu cầu cơ bản về kĩ thuật
- Về màu sắc: tương phản (chữ màu sậm trên nền sáng hoặc ngược lại).
- Về font chữ: nên dùng các font chữ đậm, rõ và gọn (Arial, time new
roman…)
- Về size chữ: size chữ thích hợp phải từ cỡ 20 trở lên.
- Về tính cân đối: giữa các tiêu đề, các đoạn văn bản, các hình ảnh… phải có
sự cân đối, hài hòa với nhau.
- Về trình bày nội dung trên màn hình: không nên trình bày nội dung tràn lấp
mà cần chừa ra khoảng trống đều hai bên và trên dưới theo tỉ lệ thích hợp (thường
1/5) để đảm bảo tính mĩ thuật, sự sắc nét và không mất chi tiết khi trình chiếu.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 18
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
2.1.7 Đảm bảo khi trình chiếu bài giảng thuận lợi và hiệu quả
- Khi trình chiếu cần tạo điều kiện cho học sinh có thể ghi chép tốt bài học.
2.2 Quy trình thiết kế bài giảng bằng phần mềm Activinspire
2.2.1 Xác định mục tiêu bài học
Cần xác định các mục tiêu về kiến thức, kĩ năng và thái độ
2.2.2 Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định nội dung trọng tâm
Việc này giúp cho giáo viên định hướng và tập trung vào những nội dung cơ
bản quan trọng nhất mà học sinh cần nắm được.
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015 – 2016
Trường THPT Võ Trường Toản
2.2.6 Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện
- Sau khi thiết kế, cần chạy thử toàn bộ để kiểm tra các sai sót.
- Chú ý tới các liên kết phù hợp với kịch bản giảng dạy.
- Nên đóng gói sản phẩm (Menu file/Package for CD).
- Các phim minh họa, âm thanh… cần lưu chung 1 thư mục.
3. Kết quả thực hiện đề tài “Ứng dụng phần mềm ActivInspire để thiết kế bài
giảng nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Công nghệ 11”
3.1 Thiết kế một số bài giảng sử dụng phần mềm Activinspire và các trò chơi
củng cố bài học
Tác giả ứng dụng phần mềm ActivInspire để soạn thảo 04 bài giảng: bài 2,
bài 7, bài 20, bài 34 (đã đính kèm trong đĩa CD).
3.1.1 Bài 2 – Hình chiếu vuông góc (Chủ đề 2: Hình chiếu vuông góc – Mặt cắt
và hình cắt)
a. Về kiến thức
- Hiểu được nội dung của phương pháp hình chiếu vuông góc.
- Biết được vị trí các hình chiếu ở trên bản vẽ.
b. Kĩ năng
Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản.
c. Thái độ
Cẩn thận, trung thực, hợp tác trong các hoạt động.
d. Định hướng các năng lực được hình thành
Thông qua học tập chuyên đề này sẽ góp phần hình thành cho học sinh các
năng lực sau:
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ kĩ thuật: Học sinh hiểu và sử dụng tốt các
tôi,
double click.
- Nhập văn bản.
- GV cho HS quan
sát hình và đặt câu
hỏi dẫn dắt cho HS
nêu được khái niệm
hình chiếu.
- Chèn ảnh nền từ tài
nguyên của tôi.
- Nhập văn bản.
- Gán thuộc tính ẩn
hiện cho các đối
- GV click văn bản tượng.
“khái niệm hình
chiếu” sẽ xuất hiện
hình vẽ.
- Sau đó, GV click
hình vẽ sẽ xuất hiện
nội dung.
- GV cho HS quan
sát hình vẽ, yêu cầu
HS nhận xét về đặc
điểm các tia chiếu ở
từng hình.
- GV dùng hình vẽ
giới thiệu cho HS
biết mặt phẳng chiếu
đứng, mặt phẳng
chiếu bằng, mặt
phẳng chiếu cạnh.
- Chèn ảnh nền từ tài
nguyên của tôi.
- Gán thuộc tính ẩn
hiện cho các đối
tượng.
- Gán thuộc tính ẩn
hiện cho các đối
tượng.
- GV click hình vẽ sẽ
xuất hiện nội dung.
- GV yêu cầu HS
quan sát tranh vẽ và
xác định các hướng
chiếu trong phương
pháp chiếu góc thứ
nhất.
- Chèn ảnh nền từ tài
đứng.
- GV dẫn dắt HS xác - Chèn ảnh tĩnh từ tài
định hình chiếu bằng. nguyên của tôi.
GV: Nguyễn Trần Kim Kiều
Trang 23