Đề 2: Phân tích nghệ thuật trào phúng của trích đoạn “Hạnh phúc của một tang gia”:

Dàn ý
Mở bài:
Hạnh phúc của một tang gia là tựa đề chương XV của tiểu thuyết Số đỏ. Ở chương
A.

-

này, Vũ Trọng Phụng miêu tả đám tang của cụ cố tổ, qua đó dựng lên một màn hài kịch
với mâu thuẫn trào phúng, chân dung biếm hoạ có giá trị tố cáo sâu sắc. Làm nên giá
trị của chương XV chính là nghệ thuật trào phúng độc đáo của Vũ Trọng Phụng.
B. Thân bài:
1. Thuật ngữ nghệ thuật trào phúng:
- Trào phúng là nghệ thuật gây ra tiếng cười mang ý nghĩa phê phán xã hội. Để gây
được tiếng cười trào phúng, điều quan trọng nhất là tạo được tình huống mâu
thuẫn và tổ chức truyện làm nổi bật mâu thuẫn.
( Nghệ thuật trào phúng” là nghệ thuật tạo tiếng cười mang ý nghĩa đả kích, lên án,
vạch trần bản chất xấu xa của đối tượng. Tiếng cười chỉ xuất hiện khi phát hiện ra
những mâu thuẫn trái với tự nhiên rồi phóng đại lên để gây cười.)

-

Trong đoạn trích, nghệ thuật trào phúng được thể hiện qua cách xây dựng mâu
thuẫn trào phúng, tình huống trào phúng, mô tả chân dung trào phúng, cảnh trào
phúng và giọng điệu, ngôn từ.

2. Mâu thuẫn trào phúng trong đoạn trích:


- Cuối chương XIV, theo lời nhờ vả của ông Phán, cháu rể cụ cố tổ, Xuân tóc đỏ đã

trắng và thể hiện khuôn mặt buồn lãng mạn rất đúng mốt.
+ Cậu Tú tân, nhân dịp này chứng minh hiệu quả của máy ảnh.
- Cái chết của cụ cố tổ không chỉ làm cho người trong gia đình cụ cố Hồng vui
sướng mà còn mang hạnh phúc đến cho những người ngoài gia đình:
+ Cảnh sát bỗng có việc làm và có tiền.
+ Bạn bè của cụ cố có dịp khoe các huy chương và đủ kiểu râu ria.
+ Gia đình, phố phường tưng bừng huyên náo như ngày hội.
+ Bọn con cháu vô tâm ai cũng sung sướng thoả thích…
+ Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phó, gọi phường kèn, thuê xe đám
ma…



Với những mâu thuẫn trên, đặc biệt là việc miêu tả tỉ mỉ niềm hạnh phúc của
mọi người trước cái chết của cụ cố tổ, Vũ Trọng Phụng đã lột bộ mặt thật
của xã hội lố lăng, chuộng hình thức, không chút tình người, vạch chân
tướng của những hạng người mang danh thượng lưu trí thức, văn minh
nhưng thực chất là cặn bã đạo đức giả, chưa kể đến việc lợi dụng đám tang
để giải quyết việc hôn nhân cho cô Tuyết hòng xoa đi tiếng xấu hư hỏng một
nửa của cô.

3. Chi tiết trào phúng
- Để tô đậm ý nghĩa trào phúng, nhà văn đã xây dựng và chọn lọc được nhiều chi
tiết ấn tượng :


+ Đó là cảnh đám ma được tổ chức rất đông rất to nhưng tất cả mọi người đi đưa
ma không hề có ai quan tâm đến người chết mà trò chuyện về vợ con, nhà cửa, về
một cái tủ mới sắm, một cái áo mới mua; chọc ghẹo, cười tình hoặc bình phẩm, chê
bai nhau.

+ Miêu tả : “Thật là một đám to tát có thể làm cho người chết nằm trong quan
tài cũng phải mỉm cười sung sướng, nếu không gật gù cái đầu…!”
III. Kết luận
-

Đám tang cụ cố tổ đã được miêu tả bằng một nghệ thuật trào phúng điêu luyện
khiến cho người ta phải mỉ m cười nhưng là nụ cười xót xa cho sự lừa dôi. Đoạn
trích đã vạch trần bộ mặt đạo đức giả của giới thượng lưu đương thời.