1
ĐÀO DUY ANH
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
SẢN PHẨM CHÈ XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
CHÈ QUÂN CHU, THÁI NGUYÊN TRƯ ỚC THỀM HỘI
NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
ĐÀO DUY ANH
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
SẢN PHẨM CHÈ XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
CHÈ QUÂN CHU, THÁI NGUYÊN TRƯỚC THỀM HỘI
NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 60.31.10
Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Quang Dực
Thái Nguyên, năm 2008
Thái Nguyên, năm 2008
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
2
học tập và hoàn thành luận văn.
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn tới tất cả cán bộ công nhân viên
của nông trường Chè Quân Chu, xưởng sản xuất, chế biến, phòng kinh
doanh, phòng sản xuất và các đồng nghịêp đã giúp đỡ tạo điều kiện để tôi
hoàn thành luận văn này./.
Thái Nguyên, năm 2008
Đào Duy Anh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
2
MỤC LỤC
2.3. TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU CHÈ CỦA CÔNG TY .................................. 56
2.3.1. Thị trường xuất khẩu của Công ty ................................................ 56
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
2.3.2. Kết quả xuất khẩu của Công ty ..................................................... 59
Chương 1. CƠ SƠ KHOA HỌC CỦA THỊ TRƯỜNG VỀ CẠNH
1.2.3. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể............................................. 41
2.4.3. Các mặt còn hạn chế ..................................................................... 69
1.2.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu .................................................. 41
Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA SẢN
PHẨM CHÈ XUẤT KHẨU Ở CÔNG TY CỔ PHẦN CHÈ
Chương 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO KHẢ
NĂNG CẠNH TRANH SẢN PHẨM CHÈ XUẤT KHẨU
TRONG THỜI GIAN TỚI ......................................................... 73
QUÂN CHU ................................................................................. 42
3.1. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY ............................... 73
2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN CHÈ QUÂN CHU ...... 42
3.1.1. Quan điểm dài hạn về xây dựng thương hiệu chè xuất khẩu ........ 73
2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri ển ................................................ 42
3.1.2. Phương hướng và mục tiêu phát triển Chè xuất khẩu................... 77
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Công ty .......................................................... 43
2.1.3. Nguồn vốn của Công ty ................................................................ 44
2.1.4. Nguồn nhân lực của Công ty......................................................... 45
2.1.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty ............................................. 46
2.2. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CHÈ CỦA CÔNG TY ..................................... 47
Bảng 2.1. Số liệu về nguồn nhân lực trong công ty ...................................... 46
Bảng 2.2. Tình hình sản xuất tự cung ứng về nguyên liệu ........................... 49
Bảng 2.3. Đánh giá khả năng tự đáp ứng sản xuất........................................ 50
Bảng 2.4. Tình hình xuất khẩu chè đen ........................................................ 61
Bảng 2.5. Đánh giá sản lượng, giá cả xuất khẩu ........................................... 62
DANH MỤC CÁC BIỂU
VCCI
:
Phòng thương mại và công nghiệp
VD
:
Ví dụ
HĐQT
:
Hội đồng quản trị
NXB
:
Sơ đồ 2.3 Quy trình chế biến sản phẩm ........................................................ 51
Sơ đồ 2.4. Sơ đồ chế biến Chè xuất khẩu ..................................................... 54
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ
Đồ thị 1.1. Đường cầu về hàng hóa............................................................... 11
Đồ thị 1.2. Đường cung về hàng hóa ............................................................ 13
Đồ thị 1.3. Mối quan hệ giữa Cung và Cầu về hàng hóa .............................. 15
Đồ thị 2.1 phân tích giá xuất khẩu bình quân ............................................... 63
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1
2
MỞ ĐẦU
vực và trên thế giới. Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm là mục tiêu
cơ bản của sản xuất, kinh doanh, có sản phẩm phẩm tốt, thương hiệu tốt thì uy
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
tín của nhà sản xuất mới có chỗ đứng trên thị trường cho sản phẩm của mình
xu thế toàn cầu hoá ngày càng cuốn hút vào nó nhiều dân tộc, quốc gia có
Là những định hư ớng, chiến lược sản xuất kinh doanh sản phẩm của
trình độ phát triến kinh tế, chế độ chính trị xã hội khác nhau. Tuy nhiên trong
Công ty; vốn và tiềm lực tài chính, bộ máy quản lý nhân sự, chất lượng sản
giai đoạn hiện nay và trong nhiều năm tới toàn cầu hoá chưa phải là công cụ
phẩm; marketing và các chiến lược cạnh tranh đưa sản phẩm vào thị trường.
tối ưu cho tất cả, chưa phải là một môi trường tốt đẹp mà vào đó ai cũng
+ Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
thắng, ai cũng có lợi như nhau và không ai phải trả giá. Các quốc gia, các dân
- Phạm vi thời gian: Từ tháng 10 năm 2006 đến tháng 5 năm 2008.
tộc và các chủ thể khác nhau tham gia vào quá trình toàn cầu hoá kinh tế
Số liệu phân tích lấy từ năm 2005 đến 2007.
không phải vì mục tiêu toàn cầu hoá, mà trước hết là tìm kiếm trong đó những
- Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu và hoàn thiện tại
lợi ích cho chính mình. Họ đều có ý định, hành động để thay đổi, tác động tới
nay nhằm đưa ra các giải pháp nâng cao năn g lực cạnh tranh cho sản phẩm
Chương 1
chè xuất khẩu.
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA THỊ TRƯỜNG VỀ CẠNH TRANH
4. Những đóng góp khoa học của đề tài
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Hệ thống hoá các luận cứ khoa học mang tính lý luận về các chỉ tiêu
đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm ở doanh nghiệp trước thềm hội
1.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA THỊ TRƯỜNG VÀ CẠNH TRANH
nhập kinh tế Quốc tế.
1.1.1. Cơ sở lý luận của thị trường và cạnh tranh
- Phân tích, đánh giá khả năng, thực trạng, năng lực cạnh tranh của sản
1.1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
phẩm ở Công ty Cổ phần chè Quân Chu trong những năm qua cùng với xu thế
a. Khái niệm về thị trường
Về khái niệm, hàng hoá là đối tượng chiếm hữu của con người, có khả
năng thoả mãn một nhu cầu nào đó của con người, được trao đổi mua bán trên
thị trường (Kinh tế chính trị Mác-Lênin tập 1).
Một là: hàng hoá là đối tượng chiếm hữu của con người. Như chúng ta
đã biết điều kiện thứ hai của sản xuất hàng hoá là sự tách biệt về kinh tế của
người sản xuất do sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất quy định thì chỉ có
những vật nào mà người ta chiếm hữu mới được trao đổi theo nguyên tắc
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
5
6
hàng hoá. Người ta chỉ có thể mua bán những cái gì mà họ chiếm hữu chứ
không thể mua bán cái mà họ không có.
Cạnh tranh kinh tế là quy luật tất yếu của sản xuất hàng hoá, dịch vụ. Mức
độ phát triển của sản xuất hàng hoá, dịch vụ tỷ lệ thuận với mức độ cạnh tranh
Trong đối tượng chiếm hữu của con người, có những sản phẩm do lao
giữa các chủ thể kinh doanh. Sự cạnh tranh diễn ra quyết liệt, liên tục giữa các
nhưng có thể chia thành hai loại cơ bản là nhu cầu tiêu dùng và nhu cầu cho
sản xuất. Những sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng như: cơm ăn, áo mặc,
nhà ở, giày dép, phương tiện đi lại và các dịch vụ như sách báo, phim ảnh.....
Từ đây nó lại được chia thành các nhu cầu vật chất và nhu cầu về tinh thần
của con người. Theo đà phát triển của nền văn minh thì cả nhu cầu tiêu dùng
vật chất và nhu cầu tinh thần đều tăng song nhu cầu tinh thần có xu hướng
tăng nhanh hơn. Những sản phẩm đáp ứng nhu cầu sản xuất bao gồm các
nguồn lực của sản xuất như: sức lao động, đất đai, vốn và dịch vụ sản xuất
như bảo hiểm, tài chính...
độ tăng trưởng cao trên cơ sở thực hiện các chính sách, thể chế và các yếu tố
khác một cách hợp lý. Nó bảo đảm cho hàng hoá, dịch vụ sản xuất trong nền
kinh tế đó đứng vững trong các cuộc cạnh tranh quốc tế.
Cạnh tranh đối với quốc gia thể hiện trình độ sản xuất hàng hoá và dịch
vụ đáp ứng được đòi hỏi của thị trường quốc tế, đồng thời duy trì và mở rộng
thu nhập thực tế của nhân dân trong điều kiện thị trường tự do công bằng.
Cạnh tranh giúp quốc gia tạo được nhiều việc làm hơn, người dân có thu nhập
cao hơn. Khả năng cạnh tranh quốc gia phụ thuộc vào khả năng cạnh tranh
của các doanh nghiệp hoạt động ở quốc gia đó.
Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, trước hết là khả năng duy trì
và mở rộng thị phần, nâng cao lợi nhuận của doanh nghiệp ở cả thị trường
trong và ngoài nước. Nó đề cập tổng thể tới khả năng hoạt động của doanh
nghiệp trên các lĩnh vực nhằm cung cấp hàng hoá dịch vụ cho thị trường.
c. Khái niệm về cạnh tranh
Theo Trung tâm Kinh tế quốc tế Úc, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
Thuật ngữ cạnh tranh được sử dụng khá phổ biến trong xã hội chúng ta
phẩm được xác định bởi thị phần của sản phẩm trên thị trường. Việc tăng hay
Tiêu dùng
Dịch vụ
giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm không nhất thiết có tác động đồng
hướng tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Nguyên nhân là do doanh
Vật chất
Tinh thần
Hàng hoá tiêu
dùng dịch vụ
nghiệp có thể sản xuất nhiều loại hàng hoá, dịch vụ khác nhau với mức độ
cạnh tranh khác nhau trên thị trường. Tuy nhiên, trên cùng một thị trường khả
năng cạnh tranh của sản phẩm và của doanh nghiệp thường rất gần với nhau.
Hàng hoá
Nhu cầu
Người ta thường gắn khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp với một hoặc
Đất đai,sức
lao động,vốn
một vài sản phẩm nhất định của doanh nghiệp.
Khả năng cạnh tranh ở ba cấp độ nêu trên có mối quan hệ qua lại mật
sự phát triển của lực lượng sản xuất, phân công lao động xã hội và phạm vi
phát triển như Mỹ, Tây Âu, Nhật hay kinh tế thị trường sơ khai như ở Việt
phong phú của nhu cầu. Đồng thời bản thân nhu cầu lại tạo động lực thúc đẩy
Nam hiện nay đều có những nhân tố cơ bản là hàng, tiền, bán, mua, cung, cầu.
sự phát triển cuả kinh tế hàng hoá, tạo ra nhiều loại hình giá trị sử dụng mới.
Đã là hàng hoá, thìđối tượng chiếm hữu phải được trao đổi theo
Nhân tố thứ nhất của thị trường là hàng hoá.
nguyên tắc bồi hoàn, tức là mua bán trên thị trường. Điều này có nghĩa là phải
tính đến giá trị của hàng hoá.
Về phía người sản xuất, giá trị là lao động xã hội cần thiết kết tinh trong
hàng hoá. Đó là những chi phí mà người ta bỏ vào sản xuất và tiêu thụ hàng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
9
10
H
Nhân tố cơ bản khác của kinh tế thị trường là hộ kinh doanh và hộ tiêu
dùng. Nếu như các nhân tố và quan hệ tiền hàng là khách thể của kinh tế thị
trường. Thì nhân tố và quan hệ hộ kinh doanh và hộ tiêu dùng là nhân tố chủ
thể của thị trường.
Hộ kinh doanh là người sản xuất và cung ứng hàng hoá trên thị trường
hàng tiêu dùng. Vì ậvy trên thị trường này họ là người bán hay sức cung.
Song để có nguồn lực sản xuất hàng hoá tiêu dùng họ phải mua chúng trên thị
trường yếu tố. Vì vậy ở thị trường này họ là sức cầu.
Ngược lại, hộ tiêu dùng là người đi mua hàng hoá tiêu dùng. Vì vậy
trên thị trường hàng tiêu dùng họ là sức cầu. Song để có tiền mua hàng tiêu
dùng dịch vụ, họ phải có một hàng hoá nào đó bán trên thị trường yếu tố. Vì
H
Hộ tiêu dùng
Cung
Nhờ có tiền mà hàng hoá vận động thông suốt từ tay người sản xuất
tục, không ngừng, tạo nên quan hệ hàng - tiền trong nền kinh tế thị trường.
H
T
H
Thị trường
yếu tố
Hộ kinh doanh
tiếp tục bổ sung và hoàn thiện phù hợp với nền kinh tế thị trường hiện đại.
đến tay người tiêu dùng phải đảm bảo cho quá trình tái sản xuất diễn ra liên
T
Thị trường
hàng tiêu dùng
11
12
Về sức cầu:
Nhân tố khác ảnh hưởng đến cầu hàng hoá là khả năng mua sắm của
Sức cầu là hình thức biểu hiện của nhu cầu về hàng hoá và dịch vụ trên
các chủ thể kinh tế. Đến lượt nó khả năng mua sắm lại phụ thuộc không chỉ
thị trường được đảm bảo bằng khối lượng tiền tệ với giá cả nhất định. Nói
vào giá cả, mà còn phụ thuộc vào thu nhập của mỗi người. Sự đột biến của
cách khác cầu là nhu cầu có khả năng thanh toán.
P
nhỏ về cầu.
Đường cầu D
k = 1 trong trường hợp 1 sự thay đổi về giá dẫn đến sự thay đổi tương
ứng về cầu.
Việc nghiên cứu phân tích hàng hoá thuộc loại k như thế nào là có ý
Q
Đồ thị 1.1. Đường cầu về hàng hóa
Cầu hàng hoá phụ thuộc vào nhu cầu mua sắm. Nếu nhu cầu mua sắm
lớn thì có khả năng tăng cầu và ngược lại. Vì nhu cầu của các chủ thể kinh tế
và cường độ nhu cầu của họ khác nhau, nên mỗi chủ thể kinh tế cần phải biết
sắp xếp nhu cầu theo thứ tự ưu tiên sao cho với quy mô thu nhập nhất định có
thể thoả mãn nhu cầu cao nhất và có hiệu quả nhất.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
nghĩa quan trọng đối vơí doanh nghiệp để đưa ra giá cả vừa đảm bảo được
cầu của thị trường, tiêu thụ được hàng hoá không bị ứ đọng, vừa đảm bảo thu
nhập, lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Về sức cung
Cung là khối lượng hàng hoá và dịch vụ mà các chủ doanh nghiệp
mang bán trên thị trường với giá cả nhất định. Giữa cung và sản xuất có mối
liên hệ với nh au, song không phải là một. Ví dụ: năm 1996, nông dân vi
ệt
Nam sản xuất ra 29 triệu tấn lương thực, song không mang hết ra thị trường,
cũng không thể mở rộng sản xuất thêm để tăng cung. Ngược lại nếu doanh
nghiệp còn tiềm lực, vốn, lao động và tài nguyên...thì khi giá tăng, họ có khả
P
năng để khai thác và tăng cung.
Thứ ba: Quy mô doanh nghiệp. Đ ối với doanh nghiệp nhỏ, sức cung
thường thay đổi hơn so với doanh nghiệp lớn. Vì khi giá tăng doanh nghiệp
Đường cung S
nhỏ vận động nhanh hơn để ứng sử kịp thời và tăng cung.
Thứ tư: Kinh nghiệm và tài phán đoán của chủ doanh nghi ệp. Ví dụ
trong trường hợp giá cả hàng hoá đang tăng, chủ doanh nghiệp phán đoán
Q
Đồ thị 1.2. Đường cung về hàng hóa
rằng đó chỉ là sự tăng lên tạm thời còn trong tương lai sẽ giảm xuống. Do đó
họ lập tức đưa hàng hoá ra bán trên thị trường, làm tăng cung lên. Song nếu
Cũng như cầu, cung cũng thay đổi dưới tác động của giá cả hàng hoá.
chủ doanh nghiệp cho rằng trong tương lai, giá cả hàng hoá còn tăng lên nữa,
Tuy vậy, nó có đặc điểm khác biệt với cầu, khi giá cả thay đổi sẽ làm cho cầu
thì họ sẽ kìm hàng lại, không đưa ra tiêu thụ. Do vậy mặc dù giá cả tăng
thay đổi. Còn đối với cung điều này chưa hẳn đã xảy ra. Sở dĩ như vậy là vì,
cả có thể tăng lên, song cũng không thể làm cung tăng lên được. Có thể giải
hay sức cung cứng rắn.
thích bằng ví dụ vì sao rau giáp vụ ở thành phố lại đắt. Ngược lại đối với hàng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
15
16
Cung và cầu về hàng hoá và giá cả thị trường của hàng hoá có mối liên
hệ chặt chẽ với nhau. Giá cả thị trường là giá cả thoả thuận giữa người mua và
người bán trên thị trường. Trong cơ chế thị trường người mua đại diện cho
sức cầu còn người bán đại diện cho sức cung. Người mua muốn mua giá cả
hàng hoá thấp, còn người bán muốn giá cả hà ng hoá cao. Vì vậy giá cả thị
trường là sự thoả thuận giữa người mua và người bán. Giao điểm giá cả giữa
người mua và người bán gọi là giá cả cân bằng, ở điểm giá cả cân bằng, cung
Như vậy ta phải hiểu như thế nào là khả năng cạnh tranh của một hàng hoá,
những quan điểm chung nhất của vấn đề này được phát hiện như sau:
Khả năng cạnh tranh của một số hàng hoá là khả năng chiếm lĩnh thị
trường, giữ vững và phát triển thị trường hàng hoá đó.
- Chỉ số thứ nhất gọi là hệ số xuất khẩu hàng hoá so với tổng thương
Q0
mại (nx(ij)) hệ số này cho biết tỷ trọng của xuất khẩu hàng j trong toàn bộ
Q
Đồ thị 1.3. Mối quan hệ giữa Cung và Cầu về hàng hóa
Cung và cầu luôn vận động, biến đổi trên thị trường. Mối quan hệ tác
động qua lại giữa cung và cầu về số lượng hàng hoá với giá cả hình thành quy
luật cung - cầu. Quy luật này có tác dụng điều tiết sản xuất và tiêu dùng, biến
đổi dung lượng và cơ cấu thị trường và quyết định giá cả thị trường.
1.1.1.4. Các chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa
Trong hoạt động ngoại thương, nhất là để đẩy mạnh công tác xuất khẩu,
trao đổi hàng hoá đó của nước i. Hệ số này theo cách nó được xây dựng, chỉ
đưa lại cách nhìn khái quát đối với hướng dịch chuyển lợi thế cạnh tranh của
một quốc gia.
- Chỉ số thứ 2 gọi là hệ số hoạt động xuất khẩu (ep(ij)) thể hiện tỉ trọng
xuất khẩu của mặt hàng j của một quốc gia i trong tổng xuất khẩu.
- Chỉ số thứ 3 gọi là hệ số chuyên môn hoá xuất khẩu (es(ij)) tỉ số này
cho biết tỉ trọng của hàng hoá đó trong tổng xuất khẩu của hàng hoá đó của
chúng ta phải có nhiều biện pháp để nâng cao cạnh tranh của các hàng hoá.
thế giới.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Không thiếu những lý giải về cạnh tranh cũng như những yếu tố quyết
định của cạnh tranh dẫn đến thành công hay thất bại của một số ngành, Công
ty của một quốc gia. Ở đây tôi cố gắng giải thích sự thành công của các
ngành, các Công ty trong môi trường thương mại quốc tế.
mạnh tầm quan trọng của tích luỹ trong nước và một tỷ lệ đầu tư quốc gia cao
vào vốn vật chất con người và cơ sở vật chất.
Vai trò chính của các biến số kinh tế vĩ mô là hình thành ra bối cảnh,
những khả năng cạnh tranh ở các ngành và các doanh nghiệp khác nhau. Vì
a. Lợi thế so sánh
vậy, các chính sách hợp lý ở tầm vĩ mô là những điều kiện cần thiết đối với sự
Những lý giải phổ biến nhất của lý thuyết về lợi thế so sánh là sự khác
tăng trưởng kinh tế và khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên một loạt chính sách
nhau giữa các quốc gia trong sự thiên phú tự nhiên về các yếu tố sản xuất như
kinh tế vĩ mô đòi hỏi phải chuyển thành các chính sách kinh doanh có kết quả
lao động, đất đai, khí hậu, tài nguyên, vốn...
và có sức cạnh tranh.
Quốc gia nào giành được lợi thế so sánh ở những ngành sản xuất rộng
rãi các yếu tố mà quốc gia đó có được ưu thế hơn, quốc gia đó sẽ xuất khẩu
năng cạnh tranh kinh tế được nhận thức một cách khá rõ. Mỗi môi trường
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
- Tích luỹ trong nước: thể hiện việc phát huy tiềm năng quan trọng đối
thuế, hợp lý hoá hệ thống đóng góp của các doanh nghiệp nhà nước đối với
ngân sách nhà nước và cải tiến quản lý các dự án đầu tư công cộng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
19
20
- Tỷ giá hối đoái: nâng cao khả năng cạnh tranh về giá cả, qua đó xuất
khẩu và cán cân thương mại cân bằng duy trì một mức tỷ giá hối đoái thực tế
và có sức cạnh tranh.
d. Hoạt động và chiến lược của Công ty
Mặc dù các chính sách kinh tế vĩ mô thích hợp tạo tiềm năng cho cải
thiện cạnh tranh, năng suất chỉ được nâng cao với các doanh nghiệp cải thiện
Tổng kết các tác động của môi trường kinh tế vĩ mô đối với cạnh tranh
được năng lực của mình ở cấp các Công ty và các ngành tươngứng. Một
bỏ trở ngại đối với năng suất và cạnh tranh cao. Nhưng một môi trường
cạnh tranh hiệu quả, các thể chế quản lý có chất lượng cao phải được đặt
đúng chỗ để thực sự nâng cao năng s uất và cạnh tranh. Sự thận trọng đối
với một mức nợ nước ngoài phụ thuộc vào nguồn vốn được đầu tư vào đâu.
Xem xét trên khía ạcnh điều chỉnh mức nợ tổng thể còn ít quan trọng hơn
so với việc cải thiện môi trường kinh doanh, chiến lược và sự vận hành của
các doanh nghiệp.
năng suất. Các biện pháp đó được các Công ty thực hiện liên tục vì có như
vậy doanh nghiệp mới có sản phảm chất lượng cao nhất và chi phí sản xuất
thấp, tỷ lệ phế phẩm thấp và mức độ thoả mãn khách hàng cao hơn đối thủ
cạnh tranh nhằm tồn tại và thu hút được khách hàng, lợi nhuận thoả đáng
trong tương lai.
Ở phần lớn các Công ty Việt Nam người ta chưa thấy rõ những nỗ lực
hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng sản phẩm. Các Công ty
còn xa mới đạt đến hoạt động tối ưu. Nhiều Công ty dường như phó mặc hoặc
ít quan tâm tới việc cải thiện không ngừng những hoạt động cuả mình, điều tất
Vì thế các chính sách hỗ trợ ở tầm vĩ mô là các điều kiện tiên quyết và
yếu để có thể đạt tới chuẩn mực quốc tế. Các Công ty Việt Nam thường đổ lỗi
cần thiết đối với tăng trưởng kinh tế và cạnh tranh. Tuy nhiên đòi hỏi phải có
cho máy móc lạc hậu cộng với thiếu vốn song đây không phải trở ngại chính
một hệ thống chính sách kinh tế vĩ mô để có thể mang lại hoạt động kinh
trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh.
khẩu Việt Nam do:
không phải là yếu tố quyết định chính khả năng này trong phần lớn các trường
Thứ nhất: Môi trường kinh doanh manh mún, kém phá t triển, một cơ
hợp nó chỉ góp phần nhỏ trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh
cấu kích thích bóp méo, sự hỗ trợ của chính phủ đối với nhiều Công ty và sức
nghiệp nếu không quản lý hiệu quả, kỹ năng tiếp thị năng động nhạy cảm, đào
ép cạnh tranh hạn chế.
tạo có chất lượng và cơ cấu kích thích tốt.
Thứ hai: Do bên trong, ừt đó cần thiết phải có một quy trình liên tục
Doanh nghiệp quốc tế thành công luôn cố gắng cung cấp nhiều giá trị
xem xét và xây dựng các hoạt động của Công ty để mang lại giá trị cho khách
hơn cho khách hàng bằng cách tập trung thoả mãn khách hàng bằng cách phát
hàng và cả vận hành, hậu cần, tiếp thị, phân phối, dịch vụ cũng như các hoạt
triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ khách hàng và phân
động hỗ trợ như hệ thống chất lượng, trang bị, đào tạo và nâng cao công nghệ.
lượt nó phải chịu ảnh hưởng cuả những người bán hàng quốc tế hùng mạnh,
Mặc dù nâng cao hiệu quả hoạt động là bước đầu tiên hướng tới nâng
đặc biệt trong giai đoạn hiện nay theo sự phá giá tiền tệ của một số nước đối
cao cạnh tranh nhưng như thế chưa đủ mà Công ty cần có chiến lược. Các
thủ cạnh tranh. Nếu kiểu cách tiếp cận thụ động này còn tiếp diễn, các Công
Công ty Việt Nam có chiến lược để cố gắng tồn tại trong ngắn hạn hoặc chưa
ty Việt Nam rất có thể bị bế tắc trong việc sử dụng các sản phẩm giá trị thấp
có chiến lược riêng phát triển Công ty, ý tưởng chuẩn bị một chiến lược kinh
và phạm vi cải tiến bó hẹp. Về vấn đề chất lượng sản phẩm cuả các Công ty
doanh thực sự gặp phải thái độ hoài nghi từ một vài Công ty. Nhiều Công ty
Việt Nam nói chung là thấp, phần lớn các nhà doanh nghiệp giải thích do
cảm thấy tầm nhìn là ngắn hạn, thị trường quá mất ổn định, tài chính dài hạn
công nghệ máy móc và thể chế. Song kinh nghiệm quốc tế còn cho thấy rằng
dành cho chiến lược đầu tư không có chiến lược thực hiện do ảnh hưởng lớn
nó phụ thuộc lớn vào nhà quản lý (tìm nguồn đầu vào ra, quy trình quản lý
hữu bắt rễ sâu trong các tổ chức ở Việt Nam ở nhiều nơi. Tuy vậy các doanh
e. Môi trường kinh doanh
nghiệp thành công đầu tiên là đã thay đổi cách thức kinh doanh cũ dịch
Ngay cả khi các Công ty Việt Nam ngày càng có khả năng hoàn thiện
chuyển mục tiêu và mở rộng khả năng kinh doanh của mình ở trong nước và
chiến lược thực tiễn điều hành thì họ vẫn không đủ khả năng cạnh tranh. Điều
quốc tế. Chiến lược kinh doanh riêng là cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp.
quan trọng là các chính sách , thể chế và cơ sở hạ tầng tạo nên môi trường
Do vậy cần xây dựng chiến lược tuỳ thuộc vào từng doanh nghiệp, từ chiến
kinh doanh trong đó các Công ty đang cạnh tranh. Các Công ty khó có thể đạt
lược, tạo nên một công cụ cạnh tranh cho cuộc chiến dai dẳng. Trên thị
được mức tăng trưởng bền vững về năng suất và năng lực cạnh tranh, do đó
trường, những chiến lược như thế không thể đề nghị từ bên ngoài.
Việt Nam khó có thể từ một nước có nền kinh tế thấp lên trung bình và tiên
Cơ sở xây dựng các chiến lược ở các Công ty Việt Nam thời gian qua
bộ phận cấu thành của quá trình cải cách kinh tế và vẫn tiếp tục là nhân tố
trung tâm trong những năm đầu thế kỷ XXI . Đặc trưng chủ yếu của việc
mở cửa nền kinh tế là sự mở rộng đa dạng hoá các hoạt động ngoại thương,
quy mô lớn của các dòng đầu tư n ước ngoài và sự hội nhập sâu sắc với hệ
thống thương mại quốc tế thông qua việc gia nhập ASEAN, APEC, xin gia
nhập WTO.
Hạn chế xuất khẩu
Việc rỡ bỏ hàng rào thương mại đối với hoạt động xuất khẩu đã được
thực hiện khá nhanh chóng. Tuy nhiên thu
ế suất từ mức 1% đến 45 % vẫn
đánh chủ yếu vào những mặt hàng cơ bản và “chiến lược”. Ngoài ra, còn có
các hạn ngạch xuất khẩu đối với gạo và phụ thu đối với những loại hàng xuất
khẩu như cà phê, việc gia nhập thị trường thương mại nước ngoài còn bị hạn
chế do những yêu cầu về vốn lưu động, về trình độ tay nghề phù hợp và yêu
cầu phải được sự chấp thuận của UBND trước khi cấp giấy phép cho doanh
nghiệp tư nhân.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
25
26
Để nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh về lâu dài, hạn ngạch
xuất khẩu cần phải được tổ chức đấu thầu cho phép những nhà xuất khẩu có
thị trường nước ngoài, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, cung cấp
thông tin và các loại hình dịch vụ khác.
thông qua việc gia nhập các tổ chức thương mại thế giới điều đó sẽ ngày càng
tố như mặt hàng sản xuất kinh doanh, nhân sự, tài chính, trang thiết bị công
củng cố chiến lược hướng về xuất khẩu, vì khi đó việc thực hiện các chính
sách bảo hộ sẽ dần dần giảm đi.
Cần có chính sách đảm bảo cho các nhà xuất khẩu có thể có được đầu
vào và đầu ra theo giá thị trường quốc tế. Các nhà xuất khẩu trực tiếp và gián
tiếp cần được tiếp cận nguồn tài chính hỗ trợ xuất khẩu, đặc biệt nguồn vốn
lưu động với mức lãi suất có tính cạnh tranh.
Được tiếp cận các đầu vào phi thương mại với mức giá không bị bóp
méo bao gồm việc cố gắng giữ cấu trúc tiền lương và thị trường lao động
không bị bóp méo, đảm bảo về vận tải, điện và bưu chính viễn thông.
Cải thiện các điều kiện hạ tầng, thể chế phục vụ xuất khẩu bao gồm cả
điều kiện hải quan hiệu quả hơn và thiết bị bốc dỡ tại cảng tốt hơn, hỗ trợ thu
thập các thông tin về thị trường xuất khẩu, đào tạo và phát triển các nghiệp
đoàn xuất khẩu, cũng như tăng cường vai trò tích cực của các đại sứ quán và
nghệ như nhau, nhưng do trật tự hệ thống với hiệu lực khác nhau thì sức cạnh
tranh của nó cũng mạnh yếu khác nhau. Tổ chức hệ thống đòi hỏi phải xác lập
một trật tự, kết cấu tổ chức bộ máy tối ưu, kết hợp hợp lý giữa chuyên môn
hoá theo chức năng và hiệp tác hoá theo mục tiêu tối đa hoá hiệu lực vận hành
sản xuất, kinh doanh trên cơ sở phân định thông minh trách vụ của các nhóm,
các bộ phận, các tuyến lao động trong trật tự của hệ thống.... tạo ứng lực tổng
hợp của tổ chức bộ máy Công ty và sức cạnh tranh lớn.
* Bản sắc và tài sản vô hình của Công ty
Là nhân tố trọng yếu thuộc nguồn lực Công ty đảm bảo tối ưu để tồn
tại và thành công trong kinh doanh trên thị trường và vì vậy là yếu tố tạo lập
sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Tài sản vô hình và bản sắc của Công ty đó
chất lượng của hàng hoá phụ thuộc vào điều kiện kỹ thuật của từng đơn vị sản
quản trị, Marketing của Công ty.
xuất, từng ngành, từng vùng và từng quốc gia.
Mặc dù các nhân tố trên thường được áp dụng cho các doanh nghiệp và
Thứ hai, giá cả hàng hoá. Hai hàng hoá có cùng công dụng, chất lượng
các ngành, nhưng nguồn g ốc của tính cạnh tranh thường rất khác nhau giữa
như nhau thì người tiêu dùng sẽ mua hàng hoá nào có giá rẻ hơn. Giá cả hàng
các doanh nghiệp và các ngành. Vì vậy cạnh tranh của các doanh nghiệp là
hoá được quyết định bởi giá trị hàng hoá. Song sự vận động của giá còn phụ
kết quả của sự phối hợp giữa môi trường kinh doanh và những ảnh hưởng của
thuộc vào khả năng thanh toán của người tiêu dùng. Mức sống còn thấp,
doanh nghiệp. Nguyên nhân chính không phải lúc nào cũng dễ xác định nó
người tiêu dùng tìm mua những hàng hoá có giá rẻ. Thực tế cho thấy hàng
đòi hỏi kỹ năng và khả năng nhạy bén để phán xét. Cần nhớ rằng không có cái
tiêu dùng của Trung Quốc được tiêu thụ mạnh tại Việt Nam. Các nhà sản xuất
thấp hơn giá trung bình trên thị trường. Để có lợi nhuận đòi hỏi các doanh
doanh nghiệp như thế nào và lựa chọn các thiết chế thích hợp, các hình thức
nghiệp phải tập trung các nguồn lực để tăng năng suất lao động, hạ chi phí
đầu tư sẽ quyết định sức cạnh tranh, phát triển và sự phồn vinh mỗi quốc gia
đầu vào, nâng cao chất lượng hàng hoá nhằm làm cho giá trị hàng hoá cá biệt
và doanh nghiệp.
của mình thấp hơn giá trị xã hội. Muốn vậy, các doanh nghiệp phải thường
1.1.1.6. Các yếu tố có liên quan đến việc nâng cao khả năng cạnh tranh của
xuyên cải tiến công cụ lao động, hợp lý hoá sản xuất, nhanh chóng ứng dụng
sản phẩm
những thành tựu khoa học kỹ thuật và quản lý hiện đại và trong quá trình sản
Các công cụ phổ biến đang được các doanh nghiệp sử dụng trong quá
trình cạnh tranh sôi động hiện nay là:
xuất kinh doanh. Thực tiễn đã chứng minh các doanh nghiệp đã tồn tại và
phát triển được cần có dây chuyền công nghệ mới, hiện đại có phương pháp tổ
Thứ nhất, chất lượng hàng hoá. Trên thương trường nếu nhiều hàng hoá
toán một lần, thanh toán chậm, bán trả góp, bán có thưởng, thanh toán linh
nghiệp hạn chế rủi ro trong kinh doanh, mặt khác có thể tìm và tạo ra lợi thế
hoạt khi trả bằng ngoại tệ.
so sánh của doanh nghiệp trên thương trường, chuẩn bị và đưa ra đúng thời
Thứ sáu, tính độc đáo của sản phẩm. Mọi sản phẩm khi xuất hiện trên
điểm những sản phẩm mới thay thế để tăng cường sức cạnh tranh của hàng
thương trường đều mang một chu kỳ sống nhất định, đặc biệt vòng đời của nó
hoá. Thông tin đủ, đúng hoặc bưng bít thông tin có thể thúc đẩy thị trường
rút ngắn khi xuất hiện sự cạnh tranh. Để kéo dài chu kỳ sống của sản phẩm,
một cách tích cực hoặc tạo ra những nhu cầu giả tạo, hành vi cạnh tranh sai
các doanh nghiệp dùng nhiều biện pháp trong đó có biện pháp là thường
trái làm biến dạng thị trường. Vì thế không ngạc nhiên khi tình trạng quảng
xuyên cải tiến mọi mặt sản phẩm, tạo ra nét độc đáo riêng, liên tiếp tung ra thị
cáo sản phẩm hiện nay của các doanh nghiệp xuất hiện ngày càng nhiều trên
trường những sản phẩm mới thay thế sản phẩm cũ. Trong điều kiện doanh
trước, trong và sau khi bán hàng. Trước khi bán hàng, các doanh nghiệp thực
đồng, thanh toán như: qui ước về giá cả, số lượng, kích cỡ, mẫu mã bằng văn
hiện các động tác như: quảng cáo, giới thiệu, hướng dẫn thị hiếu khách hàng,
bản hoặc bằng miệng, hay việc thanh toán với các hình thức như bán trả góp,
các hoạt động triển lãm, trưng bày hàng hoá. Những động tác này nhằm hấp
bán chịu, bán gối đầu... Những hành vi này sẽ thực hiện tốt hơn khi giữa
dẫn, lôi cuốn khách hàng đến với sản phẩm của doanh nghiệp mình. Trong
doanh nghiệp và khách hàng có lòng tin với nhau. Do vậy chữ tín trở thành
quá trình bán hàng, khâu quan trọng nhất là nghệ thuật chào mời khách hàng,
công cụ sắc bén trong cạnh tranh, giúp cho quá trình buôn bán diễn ra nhanh
lịch sự, ân cần và chu đáo. Sau khi bán hàng, phải có các dịch vụ như bao bì
chóng tiện lợi. Mặt khác, công cụ này còn tạo cơ hội cho nhiều người ít vốn
và giao hàng đến tận tay người tiêu dùng và các dịch vụ bảo hành sửa chữa
có điều kiện tham gia kinh doanh, do đó mở rộng được thị phần hàng hoá...
hàng hoá... Những dịch vụ này tạo ra sự tin tưởng, uy tín của doanh nghiệp
giật, bể hụi, đối tác làm ăn có ý đồ đen tối.
chất lượng hàng bằng cách cùng nhau giảm chất lượng hàng hoá do đó giảm
Thứ tám, sự mạo hiểm rủi ro. Trong kinh doanh, lợi nhuận doanh
chi phí đầu vào mà vẫn giữ được nguyên giá cũ, liên kết về cung cấp hàng hoá
nghiệp thường tỷ lệ thuận với sự mạo hiểm rủi ro trong kinh doanh. Các chủ
bằng thủ đoạn thống nhất không cung cấp hàng hoá cho một tổ chức thương
thể kinh doanh có khuynh hướng đầu tư kinh doanh (kể cả đầu tư nghiên cứu
mại nào đó nhằm gây áp lực về giá bán...
khoa học) vào những mặt hàng mới, lĩnh vực mới mà rủi ro ở đó thường cao.
* Thao túng lũng đoạn thị trường: Đây là th
ủ đoạn mà các doanh
Đây là khuynh hướng khách quan vì nó hy vọng thu được lợi nhuận cao trong
nghiệp tìm kiếm những cơ hội đầu tư tạo ra những điều kiện đặc biệt thuận lợi
tương lai. Mặt khác nó giảm được áp lực từ phía các đối thủ cạnh tranh hiện
trong sản xuất kinh doanh thông qua hành vi mua chuộc hối lộ các quan chức
đối với các nhóm hàng, đặc biệt là đối với những qui định ưu đãi các mặt
kinh tế thị trường mà ở đó các chủ thể kinh tế tìm mọi biện pháp - cả nghệ
hàng xuất nhập khẩu, các mặt hàng tái xuất tạm nhập. Lợi dụng sơ hở trong
thuật lẫn thủ đoạn để đạt mục tiêu kinh tế của mình. Với nghĩa đó cạnh tranh
nghiệp vụ ngân hàng để thế chấp cho vay, bảo hiểm... Các thủ đoạn trên được
bao gồm cả những thủ đoạn trong hoạt động kinh doanh. Thực tiễn cạnh tranh
sử dụng mạnh mẽ hơn nhất là ở những nước vừa mới bước vào nền kinh tế thị
trên thương trường cho thấy các doanh nghiệp dùng các thủ đoạn như sau:
trường với một hành lang pháp lý còn lỏng lẻo.
* Công cụ tài chính: Đây là thủ đoạn khá phổ biến được áp dụng ở các
* Sử dụng các thủ đoạn phi kinh tế khác: Ở nước ta mấy năm gần đây
doanh nghiệp có tiềm năng tài chính lớn, mục đích là dùng sức mạnh tài chính
các thủ đoạn phi kinh tế trong cạnh tranh diễn ra theo mức độ từ thấp đến cao
để loại đối phương ra khỏi cuộc chơi độc chiếm thị trường. Động tác phổ biến
thể hiện ở các hoạt động sau đây: thứ nhất, thông tin sai lệch về nguồn gốc
chè thế giới đồng thời có động mạnh mẽ đến thực trạng xuất khẩu chè của
cạnh tranh. Thứ hai, làm giả sản phẩm của đối thủ cạnh tranh với chất lượng
Việt Nam.
thấp, tạo ra những khuyết tật mà hàng thật không có để làm mất uy tín sản
b. Tình hình tiêu thụ chè trên thế giới
phẩm tiến tới loại trừ đối phương. Thứ ba, sử dụng gián điệp kinh tế để ăn cắp
Những nước nhập chè tiêu thụ gần 70% lượng chè tiêu thụ toàn cầu,
một công nghệ, chiến lược đầu tư phát triển của đối phương... nhằm tạo ra lợi
những nước sản xuất chỉ tiêu thụ khoảng 30%. Trên thế giới hiện có Tiểu
thế trong cạnh tranh. Thứ tư, dùng bạo lực để loại trừ đối thủ cạnh tranh từ bỏ
Vương Quốc Ả Rập, Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Đài Loan, Ba Lan, Đức là những
quyết định kinh doanh nào đó, ở mức thấp là đe doạ, gây khó khăn trong cạnh
nước tiêu thụ chè lớn nhất. Giá nhập khẩu trung bình là 67,06 Rs/kg, giảm 7
tranh, ở mức cao hơn là phá huỷ tài sản doanh nghiệp đối phương, thậm chí
Rs/kg so với năm ngoái. Khối lượng nhập khẩu 3,04 triệu kg, so với 2,28 triệu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Mặc dù khối lượng nhập khẩu tăng mạnh, từ 8,28 triệu kg của năm
2006 lên 11,04 triệu kg trong năm 2007
song do giá giảm nên tổng kim
ngạch chỉ tăng từ 469,5 triệu Rs lên 604,2 triệu Rs.
Giá nhập khẩu trung bình trong năm 2007 là 62,06 Rs/kg, thấp hơn 7
Rs so với năm ngoái.
Ấn Độ nhập khẩu chè từ nhiều nước khác nhau với các mức giá khác
nhau. Cụ thể là:
+ Kenya:
Nhập khẩu từ Kenya trong năm 2007 đạt 200,3 triệu Rs, so với 150,5
triệu Rs trong năm 2006, với mức giá trung bình là 76,44 Rs/kg, cao hơn so
với 62,44 Rs/kg. Khối lượng nhập khẩu đạt 2.800 kg, so với 1.900kg của
năm 2006.
+ Inđônêxia:
Tổng kim ngạch nhập khẩu chè trong năm 2007 Indonêxia đạt 161.7
triệu Rs, so với 113.2 triệu Rs năm 2006. Khối lượng nhập khẩu là 2.900kg,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
35
36
trong đó, giá trị tiêu thụ nội địa là 300 triệu USD, giá trị xuất khẩu 700 triệu
USD. Tuy nhiên, mục tiêu này khó đạt đư ợc bởi suốt 5 năm nay, xuất khẩu
chè ở nước ta đều xoay quanh ngưỡng 100 triệu USD, mỗi năm xuất khẩu chè
chỉ tăng 10-20 triệu USD.
Hiện xuất khẩu chè nước ta đang đứng thứ 5 thế giới, chè Việt Nam
đang có mặt tại 110 quốc gia và lãnh thổ. Thương hiệu “C heViet” đã được
+ Anh
Nhập khẩu từ Anh đạt 30 triệu Rs, với khối lượng 151.620 kg, giá trung
bình là 110,94 Rs/kg.
Ngoài ra, nhập khẩu từ Argentina và Zimbabuwe cũng tăng song nhập
từ Việt Nam, Trung Quốc lại giảm.
Như vậy, chỉ qua phân tích một thị trường tiêu thụ mạnh sản phẩm chè
của khu vực ta đã có thể thấy được thị phần có được của các quốc gia có
tiềm lực xuất khẩu chè ở thị trường này như thế nào. Sản lượng tiêu thụ rất
lớn, nhưng giá trị của từng sản phẩm chè ở mỗi quốc gia lại khác nhau trong
đó Việt Nam mới chỉ xuất khẩu được rất ít cả về số lượng và giá trị ở thị
trường này.
Theo như kết quả đánh giá của hiệp hội chè Việt Nam thì năm 2007
Công ty cổ phần chè Quân Chu có giá trị xuất khẩu chiếm 8% sản lượng chè
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Theo kế hoạch, đến năm 2020, doanh thu ngành chè đạt 1 tỷ USD,
đăng ký và bảo hộ tại 73 quốc gia, khu vực trên thế giới. Tuy nhiên, hạn chế
của chè nước ta là chất lượng không đồng đều, lẫn nhiều tạp chất, chủ yếu
nông dân đồng thời lại giảm giá bán cho đối tác nước ngoài.
Chẳng vậy mà, nếu như trước đây giá xuất khẩu 1kg chè khô vào Anh
hàng hoá là việc làm cấp bách của ngành chè Việt Nam.
Chất lượng của các sản phẩm chè lại được nói đến như hệ quả của sự
đạt 1,8-2 USD/kg, thì nay chỉ còn có 1,1 -1,2 USD/kg, với khối lượng xuất
mất cân đối giữa sự phát triển ồ ạt của các cơ sở chế biến chè dẫn đến việc
khẩu 100.000 tấn chè/năm thì ngành chè đã bị thiệt hại 70 triệu USD. Trong
khai thác cạn kiệt các vùng nguyên liệu. Tình trạng đó cũng sẽ đe dọa không
khi đó, ở Việt Nam cũng có nhiều nơi xuất bán được chè với giá cao như
nhỏ đến mục tiêu tăng kim ngạch xuất khẩu của ngành chè.
Đình Lập (Lạng Sơn): 8 USD/kg, Phú Bền (Phú Thọ): 1,8 -2 USD/kg, Mộc
Chỉ tính riêng các doanh nghiệp chế biến chè chúng ta có 650 cơ sở
Châu (Sơn La): 7 USD/kg… Một nguyên nhân quan trọng khiến ngành chè
công nghiệp với tổng công suất trên 3.100 tấn búp tươi/ngày. Với sản lượng
của Việt Nam rơi vào tình trạng “lẹt đẹt” như hiện nay là thương hiệu của
546.000 tấn chè búp tươi năm 2005 chỉ đáp ứng được khoảng 88% nhu cầu
khích người sản xuất coi trọng chất lượng nguyên liệu, thiếu chăm sóc vườn
chè; trồng mới và trồng lại 618 ha với các giống chủ yếu là LDP1, TRI 777,
chè đúng quy cách, dẫn đến năng suất chè bình quân của cả nước chỉ đạt 5,7
chè Shan và một số giống chè nhập nội. Năng suất chè tươi vùng thâm canh
tấn/ha (mà nếu chăm sóc tốt nhiều vườn chè cho năng suất 20-25 tấn/ha).
đạt trên 100 tạ/ha/năm, góp phần nâng năng suất của toàn tỉnh lên 88
Bên cạnh đó, trang thiết bị công nghệ chế biến lạc hậu nên hầu hết chè
Việt Nam được xuất khẩu ở dạng nguyên liệu, chè thành phẩm mới chỉ chiếm
7% tổng kim ngạch xuất khẩu chè nguyên liệu chiếm xấp xỉ 80%.
Chất lượng chè kém đi thì xuất khẩu sẽ giảm sút. Với cơ cấu trên 2/3
sản lượng chè được sản xuất dành cho xuất khẩu, trong khi chỉ có non 1/3 tiêu
dùng trong nước. Chính vì thế, khi kim ngạch xuất khẩu giảm tất yếu sẽ dẫn
đến chuyện đình đốn trong sản xuất
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
và lợi thế trên đất vườn đồi.
tạ/ha/năm, sản lượng chè búp tươi đạt 129.923 tấn, vượt 11,8% so với kế
hoạch. Trong năm 2007 này, ngành Nông nghiệp và PTNT chỉ đạo các địa
phương tiếp tục thực hiện thâm canh, cải tạo, đồng thời mở rộng diện tích
trồng chè mới.
Việc hỗ trợ giá giống không chỉ riêng với giống chè nhập nội đã khuyến
tăng giá lên từ 6.000 - 7.000 Đồng/Kg.
Còn có tình trạng tư thương đến mua nguyên liệu chè khô không theo phẩm
Tại Phổ Yên gần 100 hộ của thị trấn đang đứng ra làm dịch vụ thu
mua chè khô. Khảo sát một số vùng chè của các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ,
thành phố Thái Nguyên, Phổ Yên có thể thấy rõ t ư thương tham gia vào
dịch vụ thu mua.
Trong khi thị trường buôn bán tự do khá sôi động thì các doanh nghiệp
lại rơi vào tình trạng thiếu nguồn nguyên liệu. Đơn cử như Công ty Cổ phần
cấp nên ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà máy chế biến.
Hiện nay, sản phẩm chè của Thái Nguyên c ả nội tiêu và xuất khẩu không
chủ động được thị trường bên ngoài. Giá sản phẩm phần lớn ở các địa phương
không cao (dao động trong khoảng 20.000Đ đến 30.000Đ/kg chè xanh) do các
sản phẩm không mang tính hàng hoá cao. Vì vậy, để nâng cao giá trị sản xuất
Chè Bắc Sơn (Phổ Yên), mặc dù chè đang trong thời điểm thu hoạch chính vụ
chè, nâng cao chất lượng, thực hiện liên doanh liên kết và tìm kiếm thị trường
nhưng mỗi ngày Công ty cũng chỉ thu mua được 1,5 đến 2 tấn chè búp tươi
kể cả tiêu thụ nội tiêu và xuất khẩu là mục tiêu rất quan trọng.
cho dây chuyền chế biến công suất 20 tấn/ngày. Mặc dù giá thu mua chè tươi
1.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
hoạt động. Nhiều đơn vị chế biến chè trên địa bàn tỉnh cũng rơi vào tình trạng
phương pháp phân tích tổng hợp làm cơ sở phương pháp luận nghiên cứu.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
41
42
1.2.3. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
Chương 2
1.2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
a. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
Đề tài sử dụng các thông tin từ tài liệu đã công bố, ấn phẩm, báo chí,….
CỦA SẢN PHẨM CHÈ XUẤT KHẨU Ở CÔNG TY
hiệu quả hơn so các cây công nghiệp dài ngày khác. Diện tích trồng chè trong
chọn lọc thông tin từ nguồn này cần phải hết sức chú ý như khi ta đi phỏng
vùng nguyên liệu của Công ty và trong vùng tăng ừt 850 ha năm 2000 lên
vấn, điều tra thông tin về thực trạng tình hình tiêu thụ và xuất khẩu hàng hóa
1.200 ha năm 2006. Sản lượng cho thu hoạch tăng từ 325 tấn/năm lên 335
của Công ty. Những thông tin này là rất cần thiết cho quá trình nghiên cứu bởi
nghìn tấn/năm.
vậy ta cần phải có sự chuẩn bị nguồn thông tin cần lấy và chọn lọc các thông
Sản phẩm chè của Công ty đang từng bước xâm nhập và chiếm lĩnh thị
tin quan trọng phục vụ cho đề tài.
trường quốc tế như Nga, Đài Loan, Trung Quốc, Pakistan...nhưng thị phần
1.2.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
chiếm được của các dòng sản phẩm chưa nhiều và còn bị hạn chế bởi Công ty
Đề tài nghiên cứu khả năng cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu của
Công ty thông qua các chỉ tiêu sản lượng sản xuất và giá trị kim ngạch xuất
khẩu qua từng thời kỳ; chiến lược nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty
Copyright: Tài liệu đại học ©