B GIÁO D C ÀO T O
TR

NGă

I H CăTH NGăLONG
---o0o---

KHÓA LU N T T NGHI P

TÀI:

QU N TR R I RO TÍN D NG DOANH NGHI P T I
NGỂNăHÀNGăTH NGăM I C PH N VI T NAM
TH NHăV NG (VPBANK) - CHIăNHỄNHăTH NGăLONG

SINH VIÊN TH C HI N

: LÊ VI TăD NG

MÃ SINH VIÊN

: A20930

NGÀNH

: NGÂN HÀNG

HÀ N I ậ 2016



NGÀNH

: NGÂN HÀNG

HÀ N I ậ 2016

Thang Long University Libraty


L I C Mă N
hoàn thành khóa lu n t t nghi p b c đ i h c này, tr c tiên em xin chân thành
c m n giáo viên h ng d n, Ti n s Nguy n Th Thúy, cô ch b o t n tình và h ng
d n em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n t t nghi p.
Em xin chân thành c m n các th y cô trong khoa Kinh t - Qu n lỦ, tr

ng

i

h c Th ng Long đã cùng v i tri th c và tâm huy t c a mình đ truy n đ t ki n th c quý
báu cho chúng em trong su t quá trình h c t p t i tr ng.
Em xin chân thành c m n Ban giám đ c Ngân hàng Th

ng m i C ph n Vi t

Nam Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long đã t o đi u ki n cho em th c t p
t i ngân hàng. Em c ng xin g i l i c m n đ n các anh ch phòng Khách hàng Doanh
nghi p t i VPBank Th ng Long đã giúp đ em trong quá trình thu th p s li u.
Cu i cùng em xin kính chúc quý Th y, Cô d i dào s c kh e và thành công trong
s nghi p. Kính chúc các anh, ch trong Ban giám đ c VPBank Th ng Long và phòng

U

CH NGă 1. T NG QUAN V QU N TR R I RO TÍN D NG DOANH
NGHI P C AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I.................................................... 1
1.1. T ng quan v doanh nghi p ...................................................................................1
1.1.1. Khái ni m .............................................................................................................1
1.1.2.

c đi m................................................................................................................1

1.1.3. Vai trò ....................................................................................................................1
1.1.3.1.

i v i n n kinh t ..............................................................................................1

1.1.3.2.

i v i ngân hàng th

ng m i...........................................................................2

1.2. T ng quan v r i ro tín d ng doanh nghi p t iăngơnăhƠngăth

ngăm i ...........2

1.2.1. Khái ni m ..............................................................................................................2
1.2.2. Phân lo i r i ro tín d ng doanh nghi p..............................................................3
1.2.3. D u hi u nh n bi t r i ro tín d ng doanh nghi p..............................................4
1.2.3.1. Nhóm d u hi u phát sinh t phía doanh nghi p ................................................4
1.2.3.2. Nhóm d u hi u phát sinh t phía ngân hàng .....................................................6


1.3.3.3. Giám sát r i ro tín d ng doanh nghi p ............................................................21
1.3.3.4. Tài tr r i ro tín d ng doanh nghi p................................................................22
1.3.4. Các nhân t nh h ng đ n qu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p c a ngân
hàng th ng m i ..........................................................................................................23
1.3.4.1. Các nhân t khách quan ...................................................................................23
1.3.4.2. Các nhân t ch quan .......................................................................................26

CH
NGă 2. TH C TR NG QU N TR R I RO TÍN D NG DOANH
NGHI P C A NGÂNăHÀNGăTH
NGăM I C PH N VI T NAM TH NH
V
NG (VPBANK) - CHIăNHỄNHăTH NGăLONG .................................... 29
2.1. Khái quát v Ngơnă hƠngă Th ngă m i C ph n Vi t Nam Th nhă V ng
(VPBank) - ChiănhánhăTh ngăLong...........................................................................29
2.1.1. L ch s hình thành và phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t
Nam Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long ...........................................29
2.1.2. S đ t ch c và ch c n ng nhi m v các phòng ban .....................................31
2.2. Khái quát ho tăđ ng kinh doanh c aăNgơnăhƠngăTh
Nam Th nhăV

ngăm i C ph n Vi t

ng (VPBank) - ChiănhánhăTh ngăLong .........................................33

2.2.1. Ho t đ ng huy đ ng v n ....................................................................................33
2.2.2. Ho t đ ng s d ng v n ......................................................................................36
2.2.3. Ho t đ ng kinh doanh khác ...............................................................................38
2.2.4. K t qu kinh doanh ............................................................................................40


ng m i
ng m i

ng (VPBank) - chi nhánh Th ng Long .....................61

2.4.3.1. Nhóm ph

ng th c nh m né tránh r i ro.........................................................61

2.4.3.2. Nhóm ph

ng th c ng n ng a r i ro ...............................................................62

2.4.3.3. Nhóm ph

ng th c gi m thi u t n th t r i ro .................................................63

2.4.3.4. Nhóm ph

ng th c chuy n giao và đa d ng hóa r i ro...................................64

2.4.4. Th c tr ng tài tr r i ro tín d ng doanh nghi p t i Ngân hàng Th ng m i C
ph n Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - chi nhánh Th ng Long ...........................64
2.4.4.1. Nhóm bi n pháp t tài tr r i ro tín d ng doanh nghi p .................................64
2.4.4.2. Nhóm bi n pháp chuy n giao r i ro .................................................................65
2.5. ánhăgiáăcôngătácăqu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p t iăNgơnăhƠngăTh ngă
m i C ph n Vi t Nam Th nhăV ng (VPBank) - ChiănhánhăTh ngăLongăgiaiăđo n
2012 ậ 2014 ...................................................................................................................65
2.5.1.

ng phát tri n chung toàn h th ng Ngân hàng Th

Vi t Nam Th nh V

ng m i C ph n

ng (VPBank) ..............................................................................73

3.1.2. nh h ng phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam Th nh
V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long ...............................................................74
3.2.

nhăh

ng phát tri n công tác qu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p .........74

3.2.1. Phát tri n ho t đ ng tín d ng c chi u r ng l n chi u sâu .............................74


3.2.2. Xây d ng và đi u ch nh danh m c cho vay t ng th i kì ..................................75
3.2.3. Xác đ nh h n m c r i ro trong ho t đ ng tín d ng .........................................75
3.2.4. Công tác thu th p thông tin và h s tín ế ng ..................................................75
3.2.5. Nâng cao trình đ và ph m ch t c a đ i ng cán b tín d ng ........................76
3.3. Gi i pháp c i thi n công tác qu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p t i
Ngơnă hƠngă Th ngă m i C ph n Vi t Nam Th nhă V ng (VPBank) - chi
nhánhăTh ngăLong ....................................................................................................76
3.3.1. Nh n d ng r i ro ................................................................................................76
3.3.1.1. Nâng cao ch t l
ph


Ký hi u vi t t t

Tênăđ yăđ

Agribank

Ngân hàng Nông Nghi p và Phát tri n Nông
Thôn Vi t Nam

Basel I

Hi p c qu c t v v n Basel đ u tiên ra
đ i và có hi u l c t n m 1992

Basel II

Hi p

c qu c t v v n Basel th 2 ra đ i

n m 2004 và có hi u l c t n m 2007

BCBS
(Basel Committee on Banking

y ban Basel v giám sát ngân hàng

supervision)
BC KT


L/C

Th tín d ng

MB

Ngân hàng Th ng m i C ph n Quân

MSB

Ngân hàng Th
Vi t Nam

NHTM

Ngân hàng th

OCB

Ngân hàng Th
Ph

ng m i C ph n Nhà Hà N i

i

ng m i C ph n Hàng H i
ng m i
ng m i C ph n ông



ng m i C ph n K Th

ng

Vi t Nam
Tài s n đ m b o
Công ty qu n lý tài s n c a các t ch c tín d ng
Vi t Nam

VIB

Ngân hàng Th
Vi t Nam

ng m i C ph n Qu c T

VietinBank

Ngân hàng Th ng m i C ph n Công Th ng
Vi t Nam

Thang Long University Libraty


DANH M C B NG BI U,ăS ă

, CÔNG TH C
Trang



ng m i C ph n Vi t Nam

ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012 – 2014...................45

B ng 2.7. Doanh s cho vay phân lo i theo lo i hình doanh nghi p Ngân hàng Th ng
m i C ph n Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012
– 2014 ............................................................................................................................45
B ng 2.8. Doanh s cho vay phân lo i theo nhóm n Ngân hàng Th ng m i C ph n
Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012 – 2014 ..49
B ng 2.9. Ch tiêu n quá h n c a Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam Th nh
V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012 – 2014 .............................49
B ng 2.10. Ch tiêu n x u c a Ngân hàng Th

ng m i C ph n Vi t Nam Th nh V

ng

(VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012 – 2014 .........................................51
B ng 2.11. Các ch tiêu d phòng r i ro c a Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam
Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long giai đo n 2012 – 2014...................52
B ng 2.12. Các ch tiêu đánh giá công tác qu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p Ngân
hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - Chi nhánh Th ng Long
giai đo n 2012 - 2014 ....................................................................................................66
Công th c 1.1. Công th c t l n quá h n doanh nghi p ............................................11
Công th c 1.2. Công th c t l n x u doanh nghi p ...................................................12
Công th c 1.3. Công th c t l d phòng r i ro tín d ng doanh nghi p.......................12


Công th c 1.4. Công th c h s kh n ng bù đ p kho n vay b m t ............................12

hàng quan tâm và đ u t m t cách nghiêm túc đ ho t đ ng này th c s có hi u qu ,
đem l i s n đ nh và phát tri n cho ngân hàng.
T th c ti n k trên, c ng thêm nh ng ki n th c thu ho ch đ c trong quá trình
th c t p t i Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - chi
nhánh Th ng Long, tác gi nh n th y vi c nghiên c u công tác qu n tr r i ro tín d ng
doanh nghi p đ tìm hi u th c tr ng, nguyên nhân r i ro, bên c nh đó đ a ra đ xu t các
gi i pháp kh c ph c nh ng h n ch t n t i là h t s c c n thi t. Do đó, tác gi đã l a
ch n đ tài “Qu n tr r i ro tín d ng đ i v i doanh nghi p t i Ngân hàng Th ng m i
C ph n Vi t Nam Th nh V ng (VPBank) - chi nhánh Th ng Long” làm đ tài khóa
lu n t t nghi p b c đ i h c c a mình.
2. M c tiêu nghiên c uăđ tài
Trong quá trình nghiên c u, khóa lu n t t nghi p t p trung làm rõ ba m c tiêu sau:
a ra các c s lý lu n v doanh nghi p, r i ro tín d ng doanh nghi p và qu n tr
r i ro tín d ng doanh nghi p t i ngân hàng th

ng m i.

Phân tích làm rõ th c tr ng r i ro tín d ng doanh nghi p và ho t đ ng qu n tr r i
ro tín d ng doanh nghi p t i Ngân hàng Th ng m i C ph n Vi t Nam Th nh V ng
(VPBank) - chi nhánh Th ng Long giai đo n n m 2012 - 2014. T đó tìm ra h n ch
còn t n t i và nguyên nhân c a nh ng h n ch đó.
D a trên c s các h n ch đã đ

c nêu ra

Ch

ng 2, tác gi đ a ra m t s gi i

pháp c b n nh m kh c ph c h n ch và c i thi n công tác qu n tr r i ro tín d ng doanh

Trong ph m vi khóa lu n t t nghi p, tác gi đã s d ng các ph ng pháp nghiên
c u bao g m: th ng kê, so sánh, phân tích, thu th p s li u, th m kh o tài li u liên quan
đ nghiên c u, phân tích làm rõ đ i t

ng c a khóa lu n.

5. K t c u khóa lu n
Ngoài l i m đ u, k t lu n; danh m c các t vi t t t; danh m c b ng bi u; s đ ;
k t c u c a khóa lu n bao g m ba ch ng nh sau:
Ch ngă1:ăT ng quan v qu n tr r i ro tín d ngăđ i v i doanh nghi p c a ngân
hƠngăth ngăm i
Ch

ngă 2:ă Th c tr ng qu n tr r i ro tín d ng doanh nghi p c a Ngân hàng

Th

ngăm i C ph n Vi t Nam Th nhăV

Ch

ngă3:ăGi i pháp nâng cao hi u qu công tácqu n tr r i ro tín d ng doanh

nghi p t iăNgơnăhƠngăTh
chi nhánh Th ngăLong

ng (VPBank) - chiănhánhăTh ngăLong

ngăm i C ph n Vi t Nam Th nhăV


1.1.2.

c đi m

Các doanh nghi p nhìn chung s có nh ng đ c đi m c b n nh sau:
V pháp lý: Doanh nghi p là đ n v kinh t ho t đ ng trên th ng tr ng, có tr
s ho t đ ng, có t ch c, có tài s n, có đ ng kỦ kinh doanh và đ c Nhà n c đ ng ý
cho kinh doanh, kinh doanh theo nh ng h ng m c đ
doanh.

c Nhà n

c c p phép đ ng kí kinh

V ho tăđ ng: Doanh nghi p ho t đ ng vì m c tiêu l i nhu n, l i nhu n quy t
đ nh s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p, t t c các ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p h ng đ n m c tiêu có lãi, ngoài ra còn có các m c tiêu khác nh : chính tr , môi
tr ng, xã h i,…Doanh nghi p đ c t do ho t đ ng, có quy n t ch kinh doanh, s n
xu t, t do c nh tranh theo khuôn kh pháp lu t và quy đ nh c a Nhà n c. Ho t đ ng
c a doanh nghi p g n li n v i r i ro trong quá trình s n xu t kinh doanh.
(Ngu n: Cung Th Minh
c (2012), Hoàn thi n công tác qu n tr r ro doanh nghi pt i
chi nhánh ngân hàng Nông Nghi p Và Phát Tri n Nông Thông Hà Thành, i h c Th ng
Long, Hà N i)
1.1.3. Vai trò
1.1.3.1.

i v i n n kinh t

Doanh nghi p có v trí đ c bi t quan tr ng trong n n kinh t , là b ph n ch y u

là đ i v i ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng th ng m i. Doanh nghi p luôn c n v n đ
đ u t m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m t i đa hóa l i nhu n. L ng v n
c n thi t đ tài tr cho vi c m r ng s n xu t kinh doanh luôn r t l n, l n h n nhi u so
v i v n ch s h u c a doanh nghi p, vì th các doanh nghi p s ph i vay v n t i các
ngân hàng th ng m i đ tài tr cho ho t đ ng này. i u này s giúp ngân hàng th ng
m i gi i quy t đ c v n đ đ u ra cho ph n l n ngu n v n đã huy đ ng c a mình. Bên
c nh đó, ngân hàng còn thu đ c l i nhu n t lãi c a các kho n vay. Ngu n l i nhu n
thu đ c s đ c tái đ u t phát tri n ngân hàng và các ho t đ ng ngân hàng.
1.2. T ng quan v r i ro tín d ng doanh nghi p t iăngơnăhƠngăth

ngăm i

1.2.1. Khái ni m
A.Saunder và H.Lange, cu n “Financial Institutions Management – A Modern
Perspective”, đ a ra đ nh ngh a: “R i ro tín d ng là kho n l ti m tàng khi ngân hàng
c p tín d ng cho m t khách hàng, ngh a là kh n ng các lu ng thu nh p d tính mang
l i t kho n cho vay c a ngân hàng không th đ c th c hi n đ y đ v c s l ng và
th i h n.”.
i h c South Carolina (1995), cu n “Bank Management” đ nh ngh a: “R i ro tín
d ng là s thay đ i ti m n c a thu nh p thu n và th giá c a v n xu t phát t vi c
khách hàng không thanh toán hay thanh toán tr h n.”.
Ngân hàng th gi i (World Bank) đ nh ngh a: “R i ro tín d ng là nguy c mà
ng

i đi vay không th chi tr ti n lãi, ho c hoàn tr v n g c so v i th i h n đã n đ nh

trong h p đ ng tín d ng.”.
2

Thang Long University Libraty


R IăROă
DANH
M C
R i ro
nghi p v

R i ro n i
t i

R i ro t p
trung

(Ngu n: Ph m Th B o Oanh (2015), Bài gi ng môn qu n tr r i ro tín d ng c a
NHTM,

i h c Th ng Long, Hà N i, Ch

R i ro tín d ng doanh nghi p c a ngân hàng th
b n bao g m: r i ro giao d ch và r i ro danh m c.

ng m i đ

ng 2)

c chia thành 2 lo i c

R i ro giao d ch: là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên nhân phát sinh
là do nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t tín d ng, đánh giá khách
hàng. R i ro giao d ch bao g m:

 Doanh nghi p th ng xuyên xin gia h n n ho c đi u ch nh kì h n tr n mà không
có lí do chính đáng ho c thi u c n c mang tính khách quan.
 Doanh nghi p th

ng xuyên thanh toán ti n g c và lãi hàng kì không đúng h n ho c

th t th ng làm phát sinh các kho n n quá h n do khách hàng không có kh n ng
hoàn tr , không mu n tr , hàng hóa s n xu t ra tiêu th ch m ho c vi c thu h i n
c a doanh nghi p ch m h n d tính.
 Ngân hàng nh n th y doanh nghi p th

ng xuyên s d ng nh ng ngu n thu b t

th ng đ thanh toán g c và lãi hàng kì mà không ph i nh ng ngu n thu nh đã cam
k t trong h p đ ng tín d ng v i NHTM.
 Doanh nghi p có d u hi u có tình ch m g i ho c trì hoãn g i các h s nh : báo cáo
k t qu kinh doanh, b ng cân đ i k toán, báo cáo l u chuy n ti n t …

4

Thang Long University Libraty


 Khi xin vay doanh nghi p s n sàng ch p nh n t t c m i di u ki n t phía NHTM đ
có đ

c ngu n v n vay.

(2) D u hi uăliênăquanăđ năph ngăphápăqu n lý, tình hình tài chính, ho tăđ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

(Ngu n: Cung Th Minh
c (2012), Hoàn thi n công tác qu n tr r ro doanh nghi pt i
chi nhánh ngân hàng Nông Nghi p Và Phát Tri n Nông Thông Hà Thành, i h c Th ng
Long, Hà N i)

5


1.2.3.2. Nhóm d u hi u phát sinh t phía ngân hàng
Chính sách tín d ng c a ngân hàng: các chính sách tín d ng c a ngân hàng đ a
ra thi u s ch t ch và th ng nh t, t o c h i cho các doanh nghi p lách lu t th c hi n
các h p đ ng vay v n sai quy đ nh.
Trìnhăđ ,ăn ngăl c c a cán b tín d ng: trình đ , n ng l c c a CBTD ngân hàng
y u kém, đã t ng đ x y ra nh ng kho n vay r i ro, không n m ch c nh ng quy đ nh v
ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng.
oăđ c c a cán b tín d ng: CBTD c a ngân hàng có hành vi nh n h i l c a
doanh nghi p, c tình th c hi n sai quy đ nh ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng nh : c
tình làm sai quy trình tín d ng, c tình th m đ nh sai giá tr TS B, th m đ nh sai ho t
đ ng c a doanh nghi p, t o đi u ki n cho doanh nghi p lách lu t đ vay v n,…
(Ngu n: Cung Th Minh

c (2012), Hoàn thi n công tác qu n tr r ro doanh nghi pt i

chi nhánh ngân hàng Nông Nghi p Và Phát Tri n Nông Thông Hà Thành,
Long, Hà N i)

i h c Th ng

1.2.4. Nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng doanh nghi p
Ho t đ ng tín d ng doanh nghi p c a NHTM r t d ng v lo i hình doanh nghi p



R i ro tài chính: r i ro tài chính c a doanh nghi p th hi n

vi c doanh nghi p

không th đ i phó v i các ngh a v tr n g c và lãi ti n vay cho ch n (NHTM). R i
ro tài chính di n ra cùng v i m c đ s d ng n , g n li n v i c c u tài chính doanh
nghi p, ngh a là v i c c u tài s n n c a b ng cân đ i tài s n (C TS). N u c c u v n
c a doanh nghi p không h p lý, doanh nghi p s d ng v n vay quá nhi u đ tài tr cho
ho t đ ng kinh doanh thì r i ro tài chính s t ng lên. c bi t khi k t qu kinh doanh
không đ đ tr lãi ti n vay thì vi c s d ng quá nhi u v n vay s r t nguy hi m đ i v i
doanh nghi p. Nó s gây ra vi c doanh nghi p m t kh n ng thanh toán v i ngân hàng.
1.2.4.2. Nguyên nhân t phía ngân hàng th

ng m i

Chính sách tín d ng doanh nghi p c a ngân hàng không h p lý: ho t đ ng tín
d ng c a NHTM nói chung và tín d ng doanh nghi p nói riêng luôn ph i tuân th theo
nh ng quy đ nh và chính sách c a Ban lãnh đ o ngân hàng. N u chính sách, quy đ nh
đ a ra không h p lý, ch t ch , th ng nh t ho c đ t m c tiêu l i nhu n cao h n các m c
tiêu khác nh : s an toàn, lành m nh c a kho n tín d ng,… s d n đ n vi c cho vay
không đúng đ i t ng, gây ra nh ng t n th t v ngu n v n c a NHTM.
Trìnhăđ vƠăn ngăl c c aăđ iăng ăcánăb tín d ng: trình đ chuyên môn và n ng
l c c a đ i ng CBTD t i NHTM y u kém, d n đ n vi c CBTD không đ kh n ng đ
đánh giá chính xác v doanh nghi p xin vay v n, t đó làm phát sinh nh ng kho n cho
vay không an toàn gây r i ro cho ngân hàng. Ngoài ra, CBTD có trình đ chuyên môn
kém s đánh giá sai giá tr c a TS B, đi u này nh h ng đ n kh n ng thu h i v n c a
ngân hàng trong tr


(Ngu n: Thông T n Xã Vi t Nam, B t đ i gia cafe rác l a 7 ngân hàng, vietnamnet.vn,
http://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/250743/bat-dai-gia-cafe-rac-lua-7-ngan-hang.html,
16/07/2015)
oăđ c c a cán b tín d ng: cùng v i s h n ch v trình đ chuyên môn c a
CBTD là v n đ v đ o đ c ngh nghi p. V i đ c thù c a ngành ngân hàng, m t CBTD
không ch c n có chuyên môn t t mà còn c n có ph m ch t đ o đ c ngh nghi p t t.
M t CBTD suy đ i v đ o đ c ngh nghi p th hi n qua vi c nh : không ch p hành
đúng quy trình tín d ng, không th m đ nh đ y đ chính xác v khách hàng tr

c khi cho

vay, cho vay nh ng d án không có tính kh thi, cho vay kh ng,…s mang đ n kh n ng
cao x y ra r i ro tín d ng, gây t n th t không nh cho ngân hàng.
T i Vi t Nam đã x y ra m t v án kinh t l n liên quan đ n v n đ đ o đ c ngh
nghi p c a cán b tín d ng gây ra r i ro cho ngân hàng đó là v án Minh Ph ng – EPCO
vào nh ng n m đ u th p niên 90. Công ty Minh Ph ng là m t đ n v ho t đ ng trong
l nh v c kinh doanh hàng may m c xu t kh u, nh ng khi đ t s t đ t kéo dài vào đ u
nh ng n m 90 di n ra, công ty đã l n sân sang kinh doanh b t đ ng s n.
có v n tích
l y mua đ t ch c h i giá đ t lên bán v i giá cao h n, công ty b t bu c ph i vay v n
ngân hàng. Tuy nhiên, vào th i đi m đó, nh ng c ch , các quy đ nh v b o đ m ti n
vay r t bó bu c.
có th đ c ch p nh n vay v n, các doanh nghi p ph i có d án, có
ph ng án kinh doanh kh thi và nhi u yêu c u nhiêu khê khác. N u đáp ng đ các yêu
c u này thì th i c đ u t vào B S đã qua đi (do s h n lo n mua bán trên th tr ng).
Do v y, đ ch p th i c , Minh Ph ng đã c u k t v i các cán b tín d ng c a ngân hàng
đ nâng kh ng giá tr tài s n th ch p lên nhi u l n nh m vay đ c l ng v n l n h n
nhi u l n. n khi xét x v án, Tòa án đã xác đ nh giá tr tài s n th ch p th p h n
hàng ngàn t đ ng. Công ty Minh Ph ng đã ph i tr giá đ t cho vi c này. Bên c nh đó,
các ngân hàng đã cho Minh Ph ng vay c ng g p r i ro tín d ng m t đi s v n r t l n.

vay tr thành nh ng kho n n x u kh ng l , nh h ng nghiêm tr ng đ n tính thanh
kho n c a Habubank. Tính đ n cu i n m tài chính 2011, Habubank đã có t ng d n
cho vay Vinashin lên đ n 3.345 t đ ng (bao g m cho vay và mua trái phi u), t ng
đ ng 83% v n đi u l . n cu i quý I/2012, Habubank có n x u lên đ n 9,73%, trong
đó, ch a tính kho n cho vay t Vinashin là 2.751 t đ ng (không tính kho n ti n mua
trái phi u Vinashin). Nh v y, có th th y r ng vi c Habubank t p trung quá nhi u v n
cho Vinashin vay đã khi n ngân hàng b “đánh g c”. (Ngu n: Bizlive, Nh ng ngân hàng
b Vinashin “qu t ngã”, viettimes.vn, http://viettimes.vn/kinh-doanh/tai-chinh/nhungngan-hang-bi-vinashin-quat-nga-20042.html, 30/09/2015)
Ngân hàng không giám sát vi c s d ng v n vay c a doanh nghi p: nguyên
nhân này là do ngân hàng quá tin t ng vào doanh nghi p, TS B c a doanh nghi p mà
l là trong vi c ki m tra giám sát doanh nghi p s d ng v n vay có đúng m c đích vay
v n hay không. i u này d n đ n vi c doanh nghi p s s d ng v n vay sai m c đích,
có th thua l d n đ n m t kh n ng thanh toán v i ngân hàng.
Ví d v v n đ ngân hàng không giám sát vi c s d ng v n vay c a doanh nghi p
là v án t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, chi nhánh 7, thành ph H
Chí Minh (Agribank Chi nhánh 7). T tháng 11 n m 2008 đ n tháng 3 n m 2011,
Agribank Chi nhánh 7 đã kỦ v i Công ty TNHH Th ng m i Mai Khôi 5 h p đ ng tín
d ng và m 1 th tín d ng (L/C) đ kinh doanh g o và phân bón. Tuy nhiên, Công ty
Mai Khôi không kinh doanh g o mà ch s d ng m t ph n v n vay vào kinh doanh phân
bón, còn l i s d ng ti n c a l n gi i ngân sau tr n cho l n gi i ngân tr c và đ u t
b t đ ng s n, làm d án t i ph ng Phú Thu n, qu n 7, TP.HCM, d n đ n m t kh n ng
thanh toán cho Agribank Chi nhánh 7. (Ngu n: Hoàng i p, i u tra b sung v th t thoát
600 t t i Agribank Chi nhánh 7, tuoitre.vn, http://tuoitre.vn/tin/phap-luat/20150925/dieu-trabo-sung-vu-that-thoat-600-ty-tai-agribank-chi-nhanh-7/974995.html, 25/09/2015)
1.2.4.3. Nguyên nhân khách quan
Môiătr

ng t nhiên: các hi n t

ng t nhiên nh thiên t i, l l t, h n hán,…


1.2.5. Các ch tiêu ph n ánh r i ro tín d ng doanh nghi p
Quy mô tín d ng doanh nghi p: quy mô tín d ng doanh nghi p không ph i là
ch tiêu ph n nh tr c ti p r i ro tín d ng doanh nghi p nh ng n u quy mô tín d ng
doanh nghi p quá nóng, không t ng ng v i kh n ng ki m soát c a ngân hàng thì lúc
đó quy mô tín d ng doanh nghi p s ph n nh r i ro tín d ng doanh nghi p. S th hi n
này các khía c nh:
Th nh t, n u quy mô tín d ng doanh nghi p quá l n (xét trên t ng d n c a ngân
hàng) v

t quá kh n ng qu n tr c a ngân hàng, th hi n qua s gia t ng các ch tiêu:

d n trên t ng tài s n, d n trên s l ng cán b tín d ng so v i m trung bình c a
các ngân hàng, s l ng khách hàng trên s l ng cán b tín d ng,… thì m c đ r i ro
t ng lên.
Th hai, n u ngân hàng m r ng quy mô tín d ng doanh nghi p theo h

ng n i

l ng tín d ng cho t ng doanh nghi p, c p tín d ng v t quá nhu c u c a doanh nghi p
thì s d n đ n r i ro là doanh nghi p s d ng v n sai m c đích, không ki m soát đ c
m c đích s d ng v n vay đi u này s gây ra r i ro cho ngân hàng.
C ăc u tín d ng doanh nghi p: ph n ánh m c đ t p trung tín d ng cho m t
ngành ngh , l nh v c, lo i ti n, d n tín d ng có đ m b o. Do đó, tuy không ph n nh
tr c ti p m c đ r i ro, nh ng n u c c u tín d ng quá thiên l ch vào nh ng l nh v c
10

Thang Long University Libraty


m o hi m, s ph n nh r i ro tín d ng ti m n ng. C c u tín d ng chia theo các nhóm

các ngh a v tr n , c th
đây v m t th i gian và không đ c c c u l i các kho n
n , lúc đó toàn b s d n g c c a doanh nghi p s b ngân hàng chuy n thành n quá
h n. N quá h n có th đ c xác đ nh t i m i th i đi m qua h th ng s sách ch ng t
và h s tín d ng t i ngân hàng. N quá h n đ c ph n nh qua 2 ch tiêu:
Công th c 1.1. Công th c t l n quá h n doanh nghi p
T l n quá h n doanh nghi p =

á

T l n quá h n doanh nghi p th hi n trong 100 đ ng t ng d n có bao nhi u
đ ng là n quá h n. T l n quá h n doanh nghi p c a ngân hàng càng l n thì kh n ng
x y ra r i ro tín d ng đ i v i ngân hàng đó càng cao và ng c l i. Theo thông l ho t
đ ng ngân hàng qu c t t l an toàn cho phép đ i v i n quá h n là 5%. Các ngân hàng
có t l n quá h n nh h n ho c b ng m c 5% thì ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng
đó đ

c coi là bình th

ng.
11