ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II – MÔN LỊCH SỬ 10
Câu 1: Trình bày tóm tắt các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông – Nguyên vào
cuối thế kỉ III? Tại sao nhân dân dưới thời Trần lại sẵn sàng đoàn kết với triều đình
chống giặc giữ nước?
Cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông – Nguyên vào cuối thế kỉ III
- Thế kỉ XIII, đế quốc Mông Cổ hoành hành và phát triển, vó ngựa giày xéo từ Đông sang
Tây, từ Âu sang Á
- Trong vòng 30 năm tiến hành 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên
(1258, 1285, 1287 - 1288)
- Người lãnh đạo : Vua Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Thái sư Trần
Thủ Độ, tướng giỏi Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão, Trần
Quốc Tuấn cùng với quân và dân Đại Việt
- Kinh thành Thăng Long ba lần bị xâm lược tàn phá , bộ chỉ huy kháng chiến có lúc bị kẹp
giữa hai gọng kìm của quân xâm lược. Nhân dân Đại Việt thưc hiện lệnh của triều đình khiến
quân giặc đi đến đau không bị đánh giết thì thấy cảnh “vườn không nhà trống”. Cuối cùng
chúng phải chịu bại trong các trận Đông Bộ Đầu, Chương Dương, Hàm Tử, Tây Kết, Vạn
Kiếp ở năm 1258, 1285 và đau đớn nhất là trận đại bại trên sông Bạch Đằng năm 1288
- Ý nghĩa chiến thắng trên sông Bạch Đằng: Đây là chiến thắng oanh liệt, bảo vệ vững chắc
nền độc lập, chủ quyền dân tộc.
Nhân dân dưới thời Trần lại sẵn sàng đoàn kết với triều đình chống giặc giữ nước
- Nhân dân vốn có lòng nồng nàn yêu nước, bảo vệ quê hương, khi giặc ngoại xâm đến lòng
yêu nước trỗi dậy, tạo nên khối đoàn kết quyết tâm đánh giặc.
- Nhà Trần có vua hiền, tướng giỏi, triều đình và toàn dân quyết tâm đánh giặc
- Triều đình quan tâm đến các chính sách phát triển kinh tế như nhà Trần có các chính sách
sản xuất nông nghiệp, đặt các chức quan phụ trách sản xuất nông nghiệp  Đời sống nhân
dân được ấm no Nhân dân có lòng tin triều đình, vào sự chỉ huy nhà Trầntạo nên sức
mạnh tổng hợp trong nhân dân
 Nhân dân dưới thời Trần lại sẵn sàng đoàn kết với triều đình chống giặc giữ nước
Câu 2: Bảng thống kê các cuộc kháng chiến và khởi nghĩa chống ngoại xâm từ thế kỉ X
đến thế kỉ XV theo các nội dung sau:
Cuộc kháng

Nguyên thời
Trần

Tông, Thái sư Trần
Thủ Độ, tướng giỏi
Trần Quang Khải,
Trần Khánh Dư,
Trần Nhật Duật,
Phạm Ngũ Lão,
Trần Quốc Tuấn
1406-1407 Quân Minh Hồ Quý Ly

- Vạn Kiếp
- Đặc biệt là trận chiến trên
sông Bạch Đằng
- Chiến lược: vườn không
nhà trống

Kháng chiến
Thất bại
chống quân
Minh
Khởi nghĩa
1418-1427 Quân Minh Lê Lợi , Nguyễn
Tốt Động- Chúc Động
Lam Sơn
Trãi
Chi Lăng - Xương Giang
Câu 3: Cuộc kháng chiến chống xâm lược thời Lí, Trần có đặc điểm gì khác so với cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn?

- Là những cuộc chiến tranh chính nghĩa.
@Ý nghĩa lịch sử:
- Đập tan tham vọng của các triều đại phong kiến, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, lãnh thổ
- Khẳng định sức mạnh của khối đoàn kết của dân tộc  tạo nên lòng tự hào, tự cường của
dân tộc  củng cố niềm tin cho nhân dân


- Góp phần xây đắp truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất mãnh liệt từ đời này sang
đời khác của dân tộc ta, cùng với đó là để lại nhiều bài học quý báu chống kẻ thù với những
kế sách độc lạ.
Câu 5:Trình bày sự phát triển của tôn giáo Việt Nam từ thế kỉ XVI – thế kỉ XVIII?
- Nho giáo từng bước suy thoái, tôn ti trật tự Phong kiến không còn được tôn trọng như trước.
Thi cử không được nghiêm túc như thời Lê Sơ.
- Phật giáo, Đạo giáo có điều kiện khôi phục vị trí của mình nhưng không được như dưới thời
Lý, Trần. Chùa quán được xây dựng thêm, nhiều vị chúa, nhân dân, quan chức đóng góp tiền
của, ruộng đất, sửa sang, xây dựng chùa chiền, đúc chuông, tô tượng.
- Cùng với sự phát triển kinh tế hàng hóa từ thế kỉ XVI, nhờ các giáo sĩ phương Tây theo các
thuyền buôn nước ngoài vào Việt Nam truyền đạo. Đạo Thiên chúa được truyền bá ngày càng
rộng rãi
- Thế kỉ XVII, chữ Quốc ngữ theo mẫu tự Latinh cũng được sáng tạo nhằm mục đích truyền
đạo một cách dễ dàng.
- Các tín ngưỡng truyền thống được phát huy như thờ cúng tổ tiên, tôn thờ những người có
công với làng với nước, đời sống tín ngưỡng ngày càng phong phú
Câu 6:Trình bày sự phát triển về văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XI- XVIII? Bản
thân em có trách nhiệm gì trong việc giữ gìn và phát huy di sản văn hóa dân tộc?
 Văn học:
- Cùng với sự suy thoái của Nho giáo, văn học chữ Hán giảm sút so với giai đoạn trước. Tuy
vậy, Đàng Trong xuất hiện nhà thơ, hội thơ, nhà nghiên cứu biên soạn thơ văn, người viết
truyện kí,...
- Văn học chữ Nôm phát triển mạnh, chiếm vai trò quan trọng như các nhà thơ: Nguyễn Bỉnh

- Công thương nghiệp phát triển, máy móc sử dụng ngày càng nhiều, công nhân đông và sống
tập trung
- Ngoại thương có bước tiến mới, các công ty thương mại buôn bán với nhiều nước ở chau Âu
và phương Đông
Chính trị - xã hội
- Pháp là nước quân chủ chuyên chế đứng đầu là Lu-i XVI
- Xã hội chia làm 3 đẳng cấp:
+ Tăng lữ, quý tộc: chiếm số ít nhưng hưởng mọi đặc quyền, không nộp thuế, nhiều bổng lộc,
giữ chức cao trong chính quyền, quân đội và Giáo hộiduy trù quyền lực phong kiến
+ Đẳng cấp thứ ba ( tư sản, nông dân, bình dân thành thị): chịu mọi thứ thuế và nghĩa vụ,
song không có quyền lợi chính trị, lệ thuộc vào đẳng cấp có quyền.`
- Dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản, nông dân Pháp hăng hái tham gia Cách mạng để lật đổ
chế độ Phong kiến.
Xã hội Pháp mâu thuẫn về kinh tế và địa vị chính trị: Đẳng cấp III>
Ðây là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản, nó đã lật đổ những quan hệ lỗi thời của nền Quân
chủ chuyên chế phong kiến. Cuộc Cách mạng này đã tuyên bố một chế độ chính trị mới ở
Pháp, đã giải phóng nông dân khỏi những ràng buộc phi lý của chế độ phong kiến, mở đường
cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Trong cuộc cách mạng này, giai cấp tư sản đã đóng vai trò
lãnh đạo cách mạng, quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đã tham gia vào tiến trình của
cách mạng và đã đưa cách mạng tiến lên, vượt ra ngoài ý muốn của giai cấp tư sản. Chính sự
tham gia của quần chúng nhân dân đã làm cho cách mạng Pháp mang tính dân chủ rộng rãi và
triệt để cách mạng so với những cuộc cách mạng trước nó. Cách mạng Pháp có một ý nghĩa
lịch sử quan trọng không những đối với lịch sử nước Pháp mà cả đối với lịch sử châu Âu lúc
bấy giờ. Những tư tưởng dân chủ của cách mạng Pháp ảnh hưởng đến các nước châu Âu và
làm cho chế độ phong kiến ở các nước này bị lung lay.
Câu 11: Trình bày cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
Điều kiện:
- Nước Anh là nước đầu tiên tiến hành cách mạng công nghiệp vì có cách mạng tư sản nổ ra
sớm
- Có những điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh sản xuất: tư bản, nhân công và phát triển kĩ thuật
- Bắt đầu năm 60 - TK XVIII và kết thúc những năm 40 - TK XIX
 Thành tựu
- Trong ngành công nghiệp dệt:


Thời gian Người phát minh
Tên phát minh - công dụng
1764
Giêm Ha-gri-vơ
“Máy Gien-ni” sử dụng từ 16-18 cọc suốt và chỉ do một
công nhân điều khiển, kéo sợi nhỏ nhưng không bền
1769
Ác-crai-tơ
“Máy kéo sợi chạy bằng hơi nước” sản xuất được sợi chắc

hội và ngày càng xã hội hóa quá trình lao động cảu chủ nghĩa tư bản
+ Thúc đẩy những chuyển biến mạnh mẽ trong các ngành kinh tế khác, đặc biệt là nông
nghiệp và giao thông vận tải
+Thay đổi bộ mặt các nước tư bản, nhiều trung tâm công nghiệp mới và thành thị đông dân ra
đời
- Về xã hội:
+ Hình thành 2 giai cấp mới là tư sản công nghiệp và vô sản công nghiệp
+ Tư sản công nghiệp nắm tư liệu sản xuất và quyền thống trị
+ Vô sản công nghiệp làm thuê, đời sống cơ cực, bị bóc lột tàn bạo làm cho mâu thuẫn trong
xã hội ngày càng gay gắt