SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐIỂU CẢI
---o0o---

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“SỬ DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI TRONG DẠY VÀ HỌC
MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG AN NINH LỚP 10”

Người thực hiện: Lê Thị Phượng
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục quốc phòng an ninh
Phương pháp dạy học môn: Giáo dục quốc phòng an ninh
Có đính kèm:
 Mô hình

 Đĩa CD (DVD)

 Phim ảnh

Năm học: 2014 - 2015

 Hiện vật khác


Mục Lục
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC ................................................................................................................ 2
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ..................................................................................................................... 3

I.
1)


TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI ...................................................................................................... 6

1)

Chọn đối tượng.................................................................................................................................. 6

2)

Biện pháp thực hiện ........................................................................................................................... 6
2.1) Trò chơi rèn luyện lòng yêu nước, ý thức quốc phòng trong học sinh ............................................. 6
2.2) Trò chơi rèn luyện tinh thần và các giác quan ................................................................................. 8
2.3) Trò chơi rèn luyện sức khỏe ......................................................................................................... 11

3)

Kiểm tra đánh giá ............................................................................................................................ 13

4)

Kết quả kiểm tra .............................................................................................................................. 17

IV.

HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI ............................................................................................................... 19

V.

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG .......................................... 19
1)


2.

Thông tin cá nhân
Họ và tên: Lê Thị Phượng
Ngày tháng năm sinh: 6/12/1987
Nam/nữ: Nữ
Địa chỉ: Ấp Đồn Điền 1 Xã Túc Trưng – Định Quán- Đồng Nai
Điện thoại:
DĐ: 0978742829
Fax:
email:
Chức vụ: giáo viên
Nhiệm vụ được giao: Dạy môn Giáo dục quốc phòng an ninh
Đơn vị công tác: Trường THPT Điểu Cải
Trình độ đào tạo
Học vị cao nhất: Cử nhân
Năm nhận bằng: 2009
Chuyên nghành đào tạo: Giáo dục thể chất - Giáo dục quốc phòng
Kinh nghiệm khoa học
Lĩnh vực chuyên môn có khoa học: Môn thể dục, giáo dục quốc phòng
Số năm kinh nghiệm: 5 năm

GV: Lê Thị Phượng

2


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10


Cải, tôi đã mạnh dạn viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm“ Sử dụng một số trò chơi
trong dạy và học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh lớp 10”. Mục đích của đề
tài là đưa một số trò choi vào trong tiết học, nhằm giúp học sinh yêu thích môn học
hơn và các em lớp 10 bước đầu làm quen, thích nghi với môn Giáo dục quốc phòng
an ninh một cách nhanh chóng. Đồng thời tạo ý thức tự giác học tập, tâm lý thoải mái
GV: Lê Thị Phượng

3


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
chú tâm vào bài học hơn, các em có thể vừa học vừa chơi tạo không khí sôi động cho
tiết học và rèn luyện cho các em sức khỏe, tinh thần yêu nước và một số kỹ năng quân
sự.
2) Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết nhiệm vụ của đề tài tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp phân tích tổng hợp tài lệu
Phương pháp quan sát sư phạmn
Phương pháp kiểm tra sư phạm.
Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
Phương pháp thống kê toán học.
3) Đối tượng nghiên cứu
Là học sinh 4 lớp 10 ( 10a1, 10a2, 10cb5, 10cb6) năm học 2013 – 1014 Trường
Trung Học Phổ Thông Điểu Cải, có sức khỏe bình thường, tham gia đầy đủ các buổi
học Giáo dục quốc phòng an ninh.
4) Cộng tác viên
Giáo viên trong tổ Thể dục – Giáo dục quốc phòng – Giáo dục công dân.
5) Thời gian nghiên cứu
Thời gian : từ tháng 9/2013 đến tháng 5/ 2014.

về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực khả năng, tính
năng động và sáng tạo, hìn thành nhân cách con người Việt Nam Xã H ội Chủ Nghĩa,
xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên
hoặc di vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.
Do đó để tạo cho không khí của tiết học Giáo dục quốc phòng an ninh trở nên sinh
động, sôi nổi, hứng thú các em có thể vừa học, vừa chơi mà vẫn truyền tải được kiến
thức đồng thời tạo cho các em ý thức tự giác học tập , khả năng làm việc theo nhóm,
tinh thần đoàn kết làm tiền đề cho những năm học tiếp theo và nhiệm vụ xây dựng,
bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã H ội Chủ Nghĩa sau này. Thì “ Sử dụng một số trò chơi
trong dạy và học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh lớp 10”, sẽ đạt kết quả tốt
trong quá trình giảng dạy.
2) Thực tiễn
a) Thuận lợi
So với khu vực Trường Trung Học Phổ Thông Điểu Cải là trừng có bề dày về kết
quả đào tạo học sinh và là trường có đội ngũ sư phạm hùng hậu, đều đạt chuẩn và trên
chuẩn về kiến thức, có chuyên môn vững, nhiệt tình, tận tụy với công tác về quản lý
và giảng dạy.
Đối với môn Giáo dục quốc phòng an ninh, nhà trường và các cấp lãnh đạo luôn
quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi, đội ngũ giáo viên đều được đào tạo vững về
chuyên môn, nhiệt tình và
Điều kiện sân bãi, dụng cụ trang thiết bị cần cho môn học tương đối đầy đủ.
Nề nếp, kỹ cương của nhà trường đối với học sinh chặt chẽ nên đa phần các em chăm
ngoan có ý thức học tập.
b) Khó khăn
Đây là môn học khá mới nên việc tìm kiếm tư liệu cho việc viết đề tài rất khó
khăn.
Phòng học cho nội dung học lý thuyết còn hạn chế.
Đây là môn học mới đối với học sinh lớp 10 và còn tai hại hơn là các em còn coi
đây là môn phụ nên không quan trọng dẫn đến ý thức học tập chưa cao.
GV: Lê Thị Phượng

Đối với giờ thực hành học ngoài trời thì tôi sử dụng những trò chơi vận động để
các em hoạt động vui chơi được hết khả năng của mình.
2.1) Trò chơi rèn luyện lòng yêu nước, ý thức quốc phòng trong học sinh
 Trò chơi: Kể tên các cuộc đấu tranh giữ nước của dân tộc ta.
Cách chơi: Người chỉ huy nêu mốc thời gian còn các tiểu đội trong vòng 2 phút
tiểu đội nào kể ra được nhiều cuộc đấu tranh và chính xác thì chiến thắng.
Chúng ta có thể thay bằng các nội dung khác như:
Chiến công của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam hay Công An Nhân Dân Việt
Nam.
GV: Lê Thị Phượng

6


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Các vị anh hùng dân tộc.
Những kẻ thù đến xâm lược nước ta.
Cách phòng tránh bom dạn thông thường.
Nội dung đội hình đội ngũ.
Băng bó vết thương.
Phòng tránh bom đạn…
 Trò chơi: Khám phá sự tích anh hùng của các vị thánh thờ trong các đình, chùa,
đền ở địa phương.
Cách chơi:giáo viên cho các tiểu đội kể tên các sự tích anh hùng của các vị
thánh thờ trong các đình, chùa, đền ở dịa phương mình. Trong vòng 5 phút tiểu đội
nào kể tên được nhiều thì chiến thắng.
 Trò chơi : Ai nhanh hơn.
Người chơi: một trung đội
Cách chơi: trung đội được chia làm 4 tiểu đội, giáo viên sẽ đọc câu hỏi liên quan

 Trò chơi: Bắn! Ngừng!
Người chơi từ một tiểu đội đến một trung đội.
Cách chơi: chiến sĩ làm theo lệnh người chỉ huy, nhưng không làm theo động tác
sai. Các chiến sĩ đứng thành vòng tròn, người chỉ huy đứng giữa giơ mạnh hai nắm
tay lên trời và hô to “bắn” những người chơi đều làm theo như vậy. Người chỉ huy
kéo mạnh hai nắm tay xuống ngang vai và hô to “ngừng” những người chơi lại cũng
làm theo như vậy. Cuộc chơi tiếp tục nhưng thỉnh thoảng người chỉ huy lại giơ cao tay
lên mà hô “ngừng” hoặc kéo ngang tay xuống mà hô “bắn”. Trường hợp này người
chơi phải đứng yên ai nhầm là thua một điểm.
 Trò chơi: Giờ điểm danh
Người chơi từ một tiểu đội đến một trung đội.
Cách chơi: Người chơi đứng thành một vòng tròn, đánh số từ một đến hết, điểm
danh theo số thứ tự. bắt đầu chơi, số 1 gọi bất kỳ một số nào đó. Ví dụ: Số 1 gọi số 8,
người số 8 lập tức gọi một số khác, như số 8 gọi số 15, số 15 lại tiếp tục gọi…Càng
nhanh càng vui, ai ngập ngừng hay nhầm chỗ phải chuyển chỗ xuống cuối cùng và
những số dưới anh ta đều lên một số. Ví dụ : số 8 nhầm thì từ số 9 đến số cuối đều lên
một số, do đổi số nên dễ nhầm.
b) Luyện trí nhận xét
 Trò chơi: Ai đổi chỗ
Người chơi một trung đội.
Cách chơi: Người chơi đứng thành một vòng tròn, một người đứng giữa nắm tất cả
mọi người đứng xung quanh, sau đó ra chỗ khuất. Người chỉ huy thay đổi vị trí của
một số người rồi gọi người ở ngoài vào, người này phải chỉ ra ai đổi chỗ từ đâu đến
đâu. Mỗi lần chỉ đúng được một điểm, sau đó thay đổi người dứng giữa. Cuối cùng ai
nhiều điểm nhất là thắng cuộc.
 Trò chơi: Dạo chơi quanh hồ
Người chơi từ một tiểu đội đến một trung đội.
Cách chơi: Vẽ xuống đất một vòng tròn, đường kính khoảng 5 đến 10cm để làm
cái hồ, giữa hồ rãi các đồ vật. Lần lượt các đội đi quang hồ 3 vòng để quan sát. Mỗi
GV: Lê Thị Phượng

Sau đó nêu một số phụ âm như: b,c,g,h,n,k…làm cho danh từ phải diền vào cạnh
những loại từ trên. Ví dụ: chữ “T” người chơi phải ghi vào mười danh từ bắt đầu bằng
chữ “T” như:
Danh nhân

Trần Quốc Tuấn

Quốc gia

Triều Tiên

Tỉnh, thành phố

Thanh Hóa

Sông

Thao

Thú

Trâu

Cá

Thu

GV: Lê Thị Phượng

9

Cách chơi: Một người bịt mắt đứng giữa làm người canh đêm, những người khác
đứng xung quanh cách xa khoảng 10m. Khi có lệnh chơi, tất cả tiến lại gần người
canh đêm. Nếu người này thấy tiếng động ở hướng nào mà chỉ tay về hướng đấy, thì
người làm ra tiếng động phải đứng yên cho đến tan cuộc chơi. Người nào đến sát
được người canh đêm và đập tay vào vai người ấy là thắng cuộc. Lưu ý không được
chạy hay nhảy xổ vào người canh đêm, dù chỉ cách một mét cũng vậy.
 Trò chơi: Vượt rào ban đêm
Người chơi từ hai tiểu đội đến sáu tiểu đội.
Cách chơi: Người chơi chia thành hai bên, một bên bịt mắt đứng thành vòng tròn,
chân xoạc rộng sát vào chân nhau, tay để xuôi theo người. Bên còn lại đứng ở ngoài
vòng, cố vượt rào bằng cách chui qua chân hoăc chui qua cạnh những người chơi.
Người làm rào không được khụy chân xuống, chỉ khi nào nge tiếng động mới được
quờ tay tóm đối phương. Người nào vượt được rào vào trong vòng tròn là được một
điểm cho bên mình, sau một thời gian quy định thì đổi bên. Cuối cùng bên nào ghi
dược nhiều điểm là thắng cuộc.
f) Luyện tinh mắt
 Trò chơi: Cán bộ hải quân
Người chơi một trung đội.
GV: Lê Thị Phượng

10


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Cách chơi: Cán bộ hải quân lung bắt những người buôn lậu đang chuyền nhau loại
hàng cấm. Người chơi đứng thành vòng tròn, tay nắm vào chiếc dây nối thành vòng ở
trước mặt, dây có lồng một cái vòng nhỏ( hàng cấm). Cán bộ hải quan đứng giũa vòng
để quan sát, mọi người vừa hát vừa nắm vào chiếc dây làm điệu bộ như nắm vào
chiếc vòng chuyền cho người bên cạnh, trong đó có người chuyền vòng thật, nhưng


11


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Trong vùng địch, cán bộ bị địch truy lùng được nhân dân bảo vệ.
Cách chơi: Những người chơi đứng thành vòng tròn, tay nắm tay. Một người làm cán
bộ bị truy lùng chạy quanh vòng rồi chạm tay vào một người ở vòng là “ đích”. Người
này phải đuổi theo người vừa chạy để làm sao bắt được anh ta trước khi chạy hết ba
vòng. Khi hết ba vòng, mọi người reo “ mở cửa ra” và đồng thời cùng giơ tay cao lên
giống như những chiếc cửa. Nếu người cán bộ chạy lọt vào giữa vòng là anh ta được
nhân dân bảo vệ, thoát tay địch. Anh ta được đứng vào vòng và người đuổi trở thành
người bị đuổi. Nếu người chạy bị bắt thì anh ta trở thành người đuổi mới và người
đuổi cũ đứng vào vòng.
c) Tập nhảy
 Trò chơi: Qua suối.
Người chơi: Từ hai đến bốn tiểu đội
Cách chơi: Vạch hai đường thẳng song song cách nhau từ 6 đến 10m làm bờ suối,
giữa hai đặt những hòn đá ( vẽ những đường tròn) khoảng cách không đều nhau, gần
có thể bước qua được, xa phải nhảy qua theo một đường ngoằn ngoèo. Từng người
trong mỗi đội, liên tiếp theo nhau, nhảy qua suối trên những hòn đá nổi giữa dòng.
Tính thời gian cho mỗi đội từ người thứ nhất bắt đầu nhảy xuống suối, đến khi người
cuối cùng đặt chân lên bờ bên kia, đội nhảy nhanh nhất được 10 điểm, các đội sau rút
dần di một điểm. Ai trượt chân xuống suối hay dẫm pải vạch làm giả hòn đá bị trừ
nữa điểm. Cuối cùng đội nào nhiều điểm nhất là thắng cuộc.
 Trò chơi: Đi đều tiếp sức
Người chơi: Từ hai đến bốn tiểu đội
Cách chơi: Các tiểu đội đứng thành hàng dọc sau vạch xuất phát, cách đó 10m kẻ
một vạch nữa làm vạch về đích. Khi có lệnh, những người đứng đầu mỗi hàng đi đều

 Nội dung kiểm tra lý thuyết
Tôi tổ chức cho học sinh làm bài kiểm tra 15 phút theo hình thức trắc nghiệm với
đề bài như sau:
Câu 1. Ngày quốc khánh thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa là ngày ?
A. 2/9/1945

B. 3/2/1930

C. 19/12/1946

D. 22/12/1945

Caâu 2. Ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng thống nhất đất nước là ngày ?
A. 2/9/1975

B. 30/4/1975

C. 3/2/1975

D. 22/12/1975

Caâu 3. Chủ Tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến vào ngày tháng năm
nào ?
A. 19/12/1946

B. 18/12/1947

C. 16/12/1946

D. 20/12/1946

C. 3
D. 1
Câu 8. Trình tự tập hợp đội hình tiểu đội 1 hàng ngang gồm những bước nào?
A. Điểm số; chỉnh đốn hàng ngũ; tập hợp đội hình; giải tán.
B. Điểm số; tập hợp đội hình; giải tán.
C. Tập hợp đội hình; chỉnh đốn hàng ngũ; giải tán.
D. Điểm số; tập hợp đội hình; chỉnh đốn hàng ngũ
Câu 9. Hiểu biết về một số loại bom, đạn và thiên tai để làm gì ?
A. Khắc phục triệt để mọi sự cố thiên tai, các loại bom, đạn gây ra
B. Để phòng tránh, giảm nhẹ hoặc loại trừ thiệt hại do chúng gây ra
C. Kịp thời chủ động để xử lí mọi sự cố do bom, đạn để lại
D. Chủ động để xử lí mọi tình huống khi bão lụt xảy ra
Câu 10. Thiệt hại nào sau đây không phải do bom, đạn địch gây ra?
A. Lũ lụt lớn, sạt lở núi và lũ quét đã phá hủy đường giao thông
B. Chất cháy Na pan làm cháy rừng trên một diện tích rộng lớn
C. Chất độc hóa học đã hủy diệt môi trường sống của con người
D. Vũ khí chính xác gây nhiều thiệt hại về người và của cho đối phương
Câu 11: Trường hợp ngộ độc thức ăn, sau đó nên ăn uống như thế nào?
A. Nhịn ăn hoặc ăn lỏng 1 - 2 bữa/ngày
B. Nhịn ăn, uống hoàn toàn trong 2 ngày
C. Ăn uống bình thường
D. Ăn uống nhiều hơn bình thường
Câu 12: Nội dung nào sau đây không đúng với nguyên tắc của băng vết thương?
A. Băng kín, băng hết các vết thương
B. Băng đủ độ chặt
C. Băng bằng băng thun
D. Băng sớm, băng nhanh
GV: Lê Thị Phượng

14

C. Đồng bằng, miền núi và thành thị
D. Miền núi, trung du, đồng bằng

GV: Lê Thị Phượng

15


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Câu 18. Qua lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã xây dựng nên truyền thống
gì?
A. Xây dựng đất nước mạnh về quốc phòng để giữ nước
B. Dựng nước đi đôi với giữ nước
C. Quan tâm bảo vệ đất nước là hàng đầu
D. Giữ nước là chủ yếu, rất quan trọng
Câu 19. Ngày truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam là ngày
A. 22 -12-1945
B. 22 - 5 -1946
C. 22-12-1944
D. 22-5-1945.
Câu 20. Ngày đầu thành lập, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân có bao
nhiêu chiến sĩ?
A. 32 chiến sĩ
B. 34 chiến sĩ
C. 23 chiến sĩ
D. 43 chiến sĩ
Học sinh làm đúng 1 câu thì được 0,5 điểm, điểm cuối cùng sẽ được làm tròn lên.
 Nội dung kiểm tra thực hành
Tôi tổ chức cho các em thực hiện hai nội dung là:


Gỏi

Khá

Trung bình

Yếu

( Điểm 9-10)

(Điểm 7 –
8)

(Điểm 5 – 6)

(Điểm dưới 5)

Đối chứng

8,3%

27,8%

52,8%

11,1%

( 72 hs )


Khá

Trung bình

Yếu

( Điểm 9-10)

(Điểm 7 – 8)

(Điểm 5 – 6)

(Điểm dưới
5)

Đối chứng

18%

34,7%

41,7%

5,6%

( 72 hs )

( 13 hs )

( 25hs )


GV: Lê Thị Phượng

17


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10

Bảng tổng hợp lý thuyết và thực hành
Loại

Gỏi

( Điểm 9-10) (Điểm 7 – 8)

Nhóm

Trung bình

Yếu

(Điểm 5 – 6)

(Điểm dưới 5)

Khá

Đối chứng( 72 hs )



15.00%
10.00%
5.00%

0.00%
giỏi

khá trung bình yếu
Biểu đồ thể hiện kết quả

Theo bảng đánh giá và biểu đồ của hai nhóm nghiên cứu thì chúng ta nhận
thấy:
Nhóm thực nghiệm tỷ lệ học sinh giỏi ( điểm 9-10) đạt 28,8% cao hơn gấp đôi
nhóm đối chứng.
GV: Lê Thị Phượng

18


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Nhóm thực nghiệm tỷ lệ học sinh khá ( điểm 7-8) đạt 44,5% cao gần gấp đôi
nhóm đối chứng.
Nhóm thực nghiệm tỷ lệ học sinh trung bình ( điểm 5-6) đạt 26 % giảm so với
nhóm đối chứng.
Nhóm thực nghiệm tỷ lệ học sinh yếu ( điểm dưới 5) đạt 0,7% giảm nhiều lầm
so với nhóm đối chứng.
Như vậy theo kết quả đạt được chúng ta có thể khảng định sử dụng trò chơi trong
quá trình dạy và học môn Giáo dục quốc phòng an ninh lớp 10 bước đầu đã đem lại


GV: Lê Thị Phượng

19


Sử dụng một số trò chơi trong dạy và học môn giáo dục quốc phòng an
ninh lớp 10
Từ những kết quả đạt được, tôi sẽ mạnh dạn đưa sáng kiến của mình vào các tiết
học Giáo dục quốc phòng an ninh ở những năm tiếp theo để góp phần vào việc phát
triển tri thức và sức khỏe toàn diện cho học sinh.
Đây chỉ là ý kiến chủ quan của tôi và đề tài này còn nhiều hạn chế, thiếu sót. Mong
sự đóng góp kiến, bổ sung của quý thầy, cô giáo viên đồng nghiệp để đề tài của tôi
được hoàn thiện hơn. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, giáo viên
đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này.
2) Đề xuất khuyến nghị khả năng áp dụng
Đây là đề tài mà tôi đã vận dụng và thu kết quả rất tốt đối với học sinh tôi mong
rằng nhà trường sẽ vận dụng đề tài này cho những năm học tiếp theo.
Nhà trường cần trang bị một số dụng cụ phổ biến như : bóng, dây, thước… để
phục vụ cho quá trình học sinh tham gia một số trò chơi vận động cần đến dụng cụ.
VI.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO( 2013) , Sách giáo khoa Giáo dục quốc phòng - an
ninh lớp10, Nhà Xuất Bản Giáo Dục .
2. BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO( 2008), Sách giáo viên Giáo dục quốc phòng - an
ninh lớp10, Nhà Xuất Bản Giáo Dục .
3. BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO VỤ GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG(2005), Giáo
trình giáo dục quốc phòng đại học – cao đẳng dùng cho cho giáo viên giáo dục